Vergeten Surinaams muziektheater nu in vol Concertgebouw
AMSTERDAM (ANP) - Het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO) presenteert donderdag 15 februari in Amsterdam de Nederlandse première van Het pand der goden, een muziekdramatisch werk uit 1906 van de Surinaamse componist Johannes Nicolaas Helstone (Berg en Dal 1853 - Paramaribo 1927). De opera, waarvoor hij niet alleen de muziek maar ook het libretto schreef, werd meer dan een eeuw geleden met veel succes uitgevoerd in Paramaribo, maar raakte toch al snel in de vergetelheid.
Voor de concertante uitvoering van nu is echter nog maar een handvol kaarten beschikbaar. De productie telt vijf bedrijven en gaat over de jonge Olindo die zich in de godenwereld begeeft om daar zijn ontvoerde zus te zoeken. Er wordt in het Nederlands gezongen.
Helstone kwam, tien jaar voor de officiële afschaffing van de slavernij, ter wereld op de plantage Berg en Dal aan de Surinamerivier. Christelijke zendelingen, Hernhutters afkomstig uit Duitsland, hadden daar een post. Dankzij hun inspanningen kon het jonge talent studeren aan het conservatorium in Leipzig en aan de slag als organist, pianist en componist in Berlijn, Parijs en Wenen. Toch keerde hij naar Suriname terug om zijn land te helpen om in cultureel opzicht verder vooruit te komen.
Bestaansrecht
De komende uitvoering is het gevolg van contacten tussen het Concertgebouworkest en nazaten van de componist. De familie had archieven met werken van de musicus, die zijn ondergebracht in het Allard Pierson Museum in Amsterdam. Er is inmiddels ook een Helstone Fonds, opgericht door Astrid Helstone en Diederik Burgersdijk, dat onderzoek naar en uitvoeringen van Helstone, zijn leerlingen en andere componisten uit voormalige Nederlandse koloniale gebieden mogelijk wil maken.
Johannes Nicolaas Helstone is een achteroudoom van Astrid Helstone. "Met deze muziek willen we iets teruggeven. Aan Suriname, maar ook aan Nederland. Het is alsof er, met het negeren van deze kunst, gesneden is in de geschiedenis. We willen die muziek weer bestaansrecht geven, geplaatst in zijn historische context", zegt ze in de uitgave Preludium van het Concertgebouw en het Concertgebouworkest. De muziek in kwestie kon volgens haar "verstoffen en verdwijnen" doordat "alles wat met Suriname te maken had, werd gezien als minderwaardig; niet serieus te nemen."
Het Concertgebouworkest voert Het pand der goden uit samen met Cappella Amsterdam, dirigent Otto Tausk en verschillende solisten en een verteller. Er komt een Engelse boventiteling bij. Er wordt een opname van gemaakt, die zondagmiddag 18 februari wordt uitgezonden op NPO Klassiek.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Het is baanbrekend dat een omstreden 'uitkleedfunctie' in de chatbot Grok wordt verboden. Dat zegt Robbert Hoving, directeur van Offlimits, een kenniscentrum over onlinemisbruik. Die organisatie spande met Fonds Slachtofferhulp een kort geding aan tegen de dienst en kreeg donderdag gelijk van de rechtbank in Amsterdam.
55 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - VluchtelingenWerk Nederland steunt de oproep van asielminister Bart van den Brink (CDA) aan gemeenten. De minister wil dat die met spoed nieuwe opvangplekken voor asielzoekers regelen.
59 minuten geleden
WEESP (ANP) - Criminelen gebruiken zwaardere en meer explosieven bij plofkraken op geldautomaten. Dat ziet Geldmaat, het bedrijf dat beheer en onderhoud van de automaten regelt voor de grote banken in Nederland. Na nieuwe aanvallen op zogeheten sealbagautomaten heeft Geldmaat donderdag maatregelen genomen om plofkraken te voorkomen.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De chatbot Grok mag zijn 'uitkleedfunctie' niet meer aanbieden in Nederland. De rechtbank in Amsterdam heeft de tool donderdag verboden, nadat het Fonds Slachtofferhulp en het expertisecentrum Offlimits dat hadden geëist in een kort geding.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Advocaat Bart Swier heeft voor zijn cliënt Ali B ook om vrijspraak gevraagd voor het verkrachten van zangeres Ellen ten Damme. De advocaat stelde onder meer dat een verklaring van haar toenmalige partner niet als steunbewijs kan worden gebruikt.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Woningbouw vergt veel grondstoffen en veroorzaakt daarmee veel CO2-uitstoot en de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) ziet veel mogelijkheden om het anders aan te pakken. Als in plaats van nieuwbouw meer bestaande gebouwen worden opgetopt, gesplitst of getransformeerd tot appartementen, kan dat tienduizenden woningen én klimaatwinst opleveren, schetst de raad in een rapport.
2 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - De provincie Limburg wil 4 miljoen euro uittrekken voor onderzoek naar het uitbreiden van de ETpathfinder in Maastricht, een soort prototype van de Einstein Telescoop. De komende vier jaar moet het complex uitgroeien tot een topinstituut voor het meten van laagfrequente zwaartekrachtgolven. Om dat zogenoemde Einstein Telescope Low Frequency Centre (ET-LFC) te realiseren is zo'n 52 miljoen euro nodig, schat de provincie.
2 uur geleden