Vergeten Surinaams muziektheater nu in vol Concertgebouw
AMSTERDAM (ANP) - Het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO) presenteert donderdag 15 februari in Amsterdam de Nederlandse première van Het pand der goden, een muziekdramatisch werk uit 1906 van de Surinaamse componist Johannes Nicolaas Helstone (Berg en Dal 1853 - Paramaribo 1927). De opera, waarvoor hij niet alleen de muziek maar ook het libretto schreef, werd meer dan een eeuw geleden met veel succes uitgevoerd in Paramaribo, maar raakte toch al snel in de vergetelheid.
Voor de concertante uitvoering van nu is echter nog maar een handvol kaarten beschikbaar. De productie telt vijf bedrijven en gaat over de jonge Olindo die zich in de godenwereld begeeft om daar zijn ontvoerde zus te zoeken. Er wordt in het Nederlands gezongen.
Helstone kwam, tien jaar voor de officiële afschaffing van de slavernij, ter wereld op de plantage Berg en Dal aan de Surinamerivier. Christelijke zendelingen, Hernhutters afkomstig uit Duitsland, hadden daar een post. Dankzij hun inspanningen kon het jonge talent studeren aan het conservatorium in Leipzig en aan de slag als organist, pianist en componist in Berlijn, Parijs en Wenen. Toch keerde hij naar Suriname terug om zijn land te helpen om in cultureel opzicht verder vooruit te komen.
Bestaansrecht
De komende uitvoering is het gevolg van contacten tussen het Concertgebouworkest en nazaten van de componist. De familie had archieven met werken van de musicus, die zijn ondergebracht in het Allard Pierson Museum in Amsterdam. Er is inmiddels ook een Helstone Fonds, opgericht door Astrid Helstone en Diederik Burgersdijk, dat onderzoek naar en uitvoeringen van Helstone, zijn leerlingen en andere componisten uit voormalige Nederlandse koloniale gebieden mogelijk wil maken.
Johannes Nicolaas Helstone is een achteroudoom van Astrid Helstone. "Met deze muziek willen we iets teruggeven. Aan Suriname, maar ook aan Nederland. Het is alsof er, met het negeren van deze kunst, gesneden is in de geschiedenis. We willen die muziek weer bestaansrecht geven, geplaatst in zijn historische context", zegt ze in de uitgave Preludium van het Concertgebouw en het Concertgebouworkest. De muziek in kwestie kon volgens haar "verstoffen en verdwijnen" doordat "alles wat met Suriname te maken had, werd gezien als minderwaardig; niet serieus te nemen."
Het Concertgebouworkest voert Het pand der goden uit samen met Cappella Amsterdam, dirigent Otto Tausk en verschillende solisten en een verteller. Er komt een Engelse boventiteling bij. Er wordt een opname van gemaakt, die zondagmiddag 18 februari wordt uitgezonden op NPO Klassiek.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het aantal aanslagen met explosieven op woningen, bedrijven en voertuigen is vorig jaar bijna gelijk gebleven in vergelijking met het jaar ervoor. In 2025 waren er 1525 aanslagen of pogingen tot aanslagen met een explosief, in 2024 waren dat er 1543. Dat meldt het Offensief tegen Explosies, een initiatief van de overheid om het aantal aanslagen met explosieven te verminderen.
23 minuten geleden
AMERSFOORT (ANP) - De bussen in Groningen, Friesland en Drenthe rijden ook de rest van de dag niet, meldt Qbuzz. Vanwege sneeuw en gladheid geldt code oranje in de noordelijke provincies.
28 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De teller van de inzamelingsactie van Stadsherstel voor de verwoeste Vondelkerk in Amsterdam staat vrijdagochtend op 174.924 euro. Afgelopen dinsdag ging het nog om 112.652 euro. Het geld komt van 2820 donateurs.
35 minuten geleden
GRONINGEN (ANP) - Door wisselstoringen kunnen er vrijdagochtend op meerdere plekken geen treinen rijden in het noorden van Nederland. Vanwege zware sneeuwval geldt code oranje in de drie noordelijke provincies.
1 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - In tegenstelling tot de afgelopen dagen overnachtten er in de nacht van donderdag op vrijdag nauwelijks nog gestrande reizigers op Schiphol. Dat heeft een woordvoerder gezegd. "Als er al mensen de nacht in de terminals doorbrachten, waren dat hoogstens enkelingen."
1 uur geleden
HOUTEN (ANP) - In de nacht van vrijdag op zaterdag vriest het bijna overal en ook valt er op de meeste plaatsen zo nu en dan sneeuw. Op veel plaatsen is dat 2 tot lokaal 5 centimeter, in het zuidoosten iets meer. Dat meldt Weeronline.
4 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - In het noorden van het land zijn de treinen vrijdagochtend weer gaan rijden, zoals gepland. In de nacht van donderdag op vrijdag heeft het volgens spoorbeheerder ProRail "aardig wat gesneeuwd, maar we kunnen gewoon starten".
4 uur geleden