Veertien Nederlandse rechterlijke dwalingen in Europese database
AMSTERDAM (ANP) - Veertien Nederlandse zaken zijn opgenomen in de nieuwe Europese database EUREX. Die brengt rechterlijke dwalingen in Europa in kaart die uiteindelijk hebben geleid tot vrijspraak. De database start met in totaal 115 vrijspraken uit zeventien Europese landen.
Wereldwijd komen steeds meer strafzaken aan het licht waarbij onschuldige burgers na jaren procederen worden vrijgesproken van misdrijven die ze nooit begingen. Dat is mede het gevolg van de introductie van steeds geavanceerdere DNA-technieken.
Het doel van de database is om nieuwe misstappen te voorkomen en een initiatief van onderzoekers van de Universiteit Leiden, Maastricht University en de Universiteit van Luzern. "Er wordt vaak gedacht dat rechterlijke dwalingen vooral een Amerikaans fenomeen zijn", zegt rechtspsycholoog Linda Geven van de Universiteit Leiden. "Maar ze komen ook geregeld in Europa voor. We willen de aandacht vestigen op deze onterechte veroordelingen en ervan leren om ze in de toekomst te voorkomen."
Opmerkelijke cijfers
Op basis van de 115 Europese zaken presenteerden de onderzoekers uit Nederland, Duitsland en Zwitserland dinsdag al enkele opmerkelijke cijfers: onterecht veroordeelden zitten gemiddeld ruim zeven jaar vast en in ruim 30 procent van de gevallen heeft een valse bekentenis bijgedragen aan de oorspronkelijke veroordeling. In de Nederlandse zaken, waaronder ook twee uit Bonaire, was de gemiddelde tijd in detentie vijf jaar en vier maanden.
Bij de veertien Nederlandse zaken die in de database worden genoemd gaat het om twaalf mannen en de twee vrouwen Ina Post en Lucia de Berk. De eerste veroordeling was in 1984 van Martien Hunnik, bekend van de Hilversumse showbizzmoord. De meest recente zaken zijn de Rosmalense flatmoord en de Pettense campingmoord, die beide in 2022 werden toegevoegd aan het rijtje rechterlijke dwalingen.
Rechterlijke dwalingen hebben niet alleen ernstige gevolgen voor de onschuldige veroordeelden en hun families, benadrukken de rechtspsychologen. Ze schaden ook het vertrouwen in het rechtssysteem. Een rechterlijke dwaling kan bijvoorbeeld ontstaan als een onschuldige verdachte onder grote druk een valse bekentenis aflegt, aldus Geven. Hierdoor gaan ooggetuigen twijfelen en soms ook hun verklaring bijstellen. Ook komt het voor dat verdachten bewust valse verklaringen afleggen om iemand anders te beschermen.
Meer uit Binnenland
MAASTRICHT (ANP) - De twee verdachten die maandag werden opgepakt voor betrokkenheid bij het doodsteken van een meisje (14) in Blerick, zijn haar ouders. De moeder zou de dodelijke steekwonden hebben toegebracht. Het OM verdenkt haar van moord dan wel doodslag. De vrouw blijft veertien dagen langer vast.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Op het Nederlandse spoor vonden vorig jaar 586 ernstige verstoringen plaats, meldt ProRail in zijn jaarverslag. De spoorbeheerder waarschuwde in november al dat afspraken met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wat betreft het aantal grote storingen in 2025 niet gehaald zouden worden.
5 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - Vitens heeft steeds meer moeite om iedereen van drinkwater te voorzien. Terwijl Nederlanders afgelopen jaar gemiddeld iets minder drinkwater verbruikten, verwacht het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland tekorten in de drinkwatervoorziening.
5 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) maakt zich zorgen over de toename van het aantal jongeren dat radicaliseert. "Ze radicaliseren online, vormen een terroristische dreiging vanwege hun jihadistische of rechts-terroristische denkbeelden, of worden ingezet door statelijke actoren", aldus AIVD-baas Simone Smit. De dienst presenteert donderdag het jaarverslag over 2025.
6 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - Rusland stelt zich steeds aanvallender op tegen Europese landen. De oorlog in Oekraïne is daar slechts een onderdeel van. Ook als die eindigt, zal de confrontatie voortduren. Dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) donderdag in het jaarverslag van 2025. In dat jaar is ook de Chinese dreiging tegen Nederland en andere westerse landen verbreed en verdiept.
6 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De AIVD heeft vorig jaar veel meer waarschuwingen over gevaarlijke personen of organisaties gedeeld dan in voorafgaande jaren. In 2025 werden zogeheten ambtsberichten 93 keer gedeeld met instanties zoals de politie of gemeenten, tegenover 73 een jaar eerder. Deze cijfers komen uit het jaarverslag 2025, dat de AIVD donderdag presenteert.
6 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - In de tachtig jaar dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en zijn voorlopers bestaan, was het nationale dreigingsbeeld nog nooit zo ernstig als nu. De nationale veiligheid staat van veel verschillende kanten "langdurig onder druk", stelt AIVD-directeur Simone Smit donderdag op basis van het jaarverslag van afgelopen jaar. Er is sprake van "een veelvoud aan dreigingen die met elkaar samenhangen".
6 uur geleden