Veertien Nederlandse rechterlijke dwalingen in Europese database
AMSTERDAM (ANP) - Veertien Nederlandse zaken zijn opgenomen in de nieuwe Europese database EUREX. Die brengt rechterlijke dwalingen in Europa in kaart die uiteindelijk hebben geleid tot vrijspraak. De database start met in totaal 115 vrijspraken uit zeventien Europese landen.
Wereldwijd komen steeds meer strafzaken aan het licht waarbij onschuldige burgers na jaren procederen worden vrijgesproken van misdrijven die ze nooit begingen. Dat is mede het gevolg van de introductie van steeds geavanceerdere DNA-technieken.
Het doel van de database is om nieuwe misstappen te voorkomen en een initiatief van onderzoekers van de Universiteit Leiden, Maastricht University en de Universiteit van Luzern. "Er wordt vaak gedacht dat rechterlijke dwalingen vooral een Amerikaans fenomeen zijn", zegt rechtspsycholoog Linda Geven van de Universiteit Leiden. "Maar ze komen ook geregeld in Europa voor. We willen de aandacht vestigen op deze onterechte veroordelingen en ervan leren om ze in de toekomst te voorkomen."
Opmerkelijke cijfers
Op basis van de 115 Europese zaken presenteerden de onderzoekers uit Nederland, Duitsland en Zwitserland dinsdag al enkele opmerkelijke cijfers: onterecht veroordeelden zitten gemiddeld ruim zeven jaar vast en in ruim 30 procent van de gevallen heeft een valse bekentenis bijgedragen aan de oorspronkelijke veroordeling. In de Nederlandse zaken, waaronder ook twee uit Bonaire, was de gemiddelde tijd in detentie vijf jaar en vier maanden.
Bij de veertien Nederlandse zaken die in de database worden genoemd gaat het om twaalf mannen en de twee vrouwen Ina Post en Lucia de Berk. De eerste veroordeling was in 1984 van Martien Hunnik, bekend van de Hilversumse showbizzmoord. De meest recente zaken zijn de Rosmalense flatmoord en de Pettense campingmoord, die beide in 2022 werden toegevoegd aan het rijtje rechterlijke dwalingen.
Rechterlijke dwalingen hebben niet alleen ernstige gevolgen voor de onschuldige veroordeelden en hun families, benadrukken de rechtspsychologen. Ze schaden ook het vertrouwen in het rechtssysteem. Een rechterlijke dwaling kan bijvoorbeeld ontstaan als een onschuldige verdachte onder grote druk een valse bekentenis aflegt, aldus Geven. Hierdoor gaan ooggetuigen twijfelen en soms ook hun verklaring bijstellen. Ook komt het voor dat verdachten bewust valse verklaringen afleggen om iemand anders te beschermen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Wie een rechtszaak verliest bij de Hoge Raad, hoort al jaren in de meeste gevallen niet waarom dat zo is. Dat blijkt uit cijfers van de hoogste rechter. In 2025 ontbrak een inhoudelijke motivering in 571 van de 976 gevallen waarin de Hoge Raad mensen geen gelijk gaf. Juristen zijn kritisch over de uitspraken zonder uitleg.
2 uur geleden
IJSSELSTEIN (ANP) - In IJsselstein is het protest tegen een tijdelijke noodopvang voor asielzoekers afgelopen, meldt een ANP-verslaggever. Er is nog een kleine groep aanwezig bij het gemeentehuis. Aanleiding voor de demonstratie was de komst van een tijdelijke opvanglocatie op een veld van voetbalvereniging IJFC.
13 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Ex-minister van Asiel en Migratie Marjolein Faber zat fout toen ze de opvang van zestien vreemdelingen in Rotterdam wilde beëindigen. Dat heeft de bestuursrechter in Rotterdam vrijdag bepaald. De vreemdelingen verblijven er onder de zogenoemde bed-bad-broodregeling. Bij vier anderen die eveneens in beroep gingen, mocht Faber wel ingrijpen.
13 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - Het aantal tijdelijke noodopvangplekken voor asielzoekers in Loosdrecht zakt van de beoogde 110 naar 70, meldt de gemeente Wijdemeren vrijdag. De gemeente noemt dit aantal "beter passend bij de lokale situatie". De opvang gaat niet eerder dan 6 mei van start, staat in een verklaring.
16 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie gaat in hoger beroep tegen het vonnis in de zaak tegen de 58-jarige Koert H., die vrijdag van de rechtbank in Arnhem vier jaar cel kreeg opgelegd voor brandstichting in de Arnhemse binnenstad. Het OM had tien jaar cel geëist.
18 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - De politierechter heeft tijdens een snelrechtzitting een 30-jarige man uit Hilversum veroordeeld voor ongeregeldheden bij een protest tegen de komst van een noodopvang voor asielzoekers in Loosdrecht dinsdag. Hij kreeg voor poging tot brandstichting dertig dagen cel opgelegd, waarvan 27 voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar. Naast de celstraf legde de rechter een taakstraf van honderd uur op.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-premier Mark Rutte vindt het terecht dat Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, vrijdag een koninklijke onderscheiding heeft gekregen. "Als er iemand is die deze onderscheiding verdient dan is het Piet. Ik heb diepe bewondering voor de vasthoudende en tegelijk invoelende wijze waarop hij al jarenlang strijdt voor gerechtigheid voor de nabestaanden van MH17", verklaart Rutte.
18 uur geleden