Twijfels in Europees Parlement over eerlijk delen klimaatlasten
BRUSSEL (ANP) - Nederlandse Europarlementariërs hebben hun twijfels over de verdeling van de kosten van de grootscheepse klimaatmaatregelen die de Europese Commissie voorstelt. De scepsis leeft in zowel linkse als rechtse hoek.
Eurocommissaris Frans Timmermans, tweede man van de commissie en verantwoordelijk voor het klimaatbeleid, wil onder meer de CO2-uitstoot van het verkeer en van de verwarming en verkoeling van gebouwen voortaan in rekening bij de producenten brengen. Daardoor stijgt waarschijnlijk de energierekening en zijn burgers ook meer kwijt aan autorijden en vliegen. Een deel van de opbrengst van de CO2-uitstootrechten die meer bedrijven moeten gaan betalen gaat volgens de plannen naar een sociaal klimaatfonds, waaruit mensen kunnen putten die moeilijk zelf een elektrische auto of de renovatie van hun huis kunnen betalen.
"De bedoelingen zijn vast goed", zegt CDA'er Esther de Lange, kopstuk van de machtige christendemocraten in het parlement. "Maar het is nog maar de vraag of het voorgestelde fonds daadwerkelijk bij die gezinnen terechtkomt die de steun het hardst nodig hebben. De energietransitie moet niet alleen te doen zijn voor de Tesla-rijder met een laadpaal in de voortuin, maar ook voor heel normale Nederlandse gezinnen." Ze wil "garanties" dat de opbrengst niet alleen de schatkist van EU-landen spekt.
Rechtvaardigheidsprobleem
Ook GroenLinkser Bas Eickhout ziet "een rechtvaardigheidsprobleem", omdat "mensen te maken zullen krijgen met hogere stookkosten en benzineprijzen". Hij vindt het idee van een sociaal klimaatfonds wel goed, maar het schiet tekort. "Uiteindelijk zullen landen via belastinghervormingen een betere herverdeling moeten organiseren." Eickhout maant de commissie verder vooral om sneller in te grijpen waar dat kan, zoals bij de overgang naar elektrische auto's en het afbouwen van vrijstellingen voor de CO2-beprijzing voor luchtvaart en de industrie.
Timmermans’ partijgenoot Mohammed Chahim (PvdA) ziet de voorstellen "allereerst als een kans, niet als een bedreiging". Maar ook hij is bezorgd over de sociale impact van de plannen en dreigende prijsverhogingen. "Je huis verwarmen en naar je werk rijden met de auto moet voor iedereen betaalbaar blijven", reageert hij. "Energietransitie treft en betreft ons allemaal: we moeten onze uitstoot verminderen en vervuiling belasten."
Twijfelachtig
Jan Huitema (VVD) is ook weinig te spreken over de verdeling van de lasten van de vergroening van de EU. "In Nederland hebben we al accijnzen op brandstoffen, energiebelasting voor gas- en elektriciteit en subsidies om huizen te isoleren en zonnepanelen te installeren. De klimaatwinst is twijfelachtig en dat samen is ongewenst en slecht voor het draagvlak", meent hij.
De SGP is evenzeer beducht voor het "rondpompen" van geld, maar voelt eigenlijk voor het hele pakket weinig. "Het is te veel, te snel en te veel wensdenken", oordeelt Bert-Jan Ruissen onomwonden. "Het is prima om een sprong te maken, maar niet zo ver dat we onze enkels breken. Kunnen burgers en bedrijven dit wel opbrengen? Of geldt voor hen: groen doen, maar rood staan?"
Het Europees Parlement en de EU-landen moeten met de voorstellen instemmen. Dat vergt naar verwachting nog jaren van onderhandelingen. Het parlement mag dan twijfels hebben over de verdeling van de lasten, op heel wat vlakken wil het juist wat meer vaart zetten achter de strijd tegen klimaatverandering dan de commissie en zeker dan de lidstaten.
Meer uit Financieel
TOKIO (ANP/AFP/RTR) - De economie van Japan, de op drie na grootste ter wereld, is in het eerste kwartaal van 2026 sterker gegroeid dan verwacht. De groei werd gestuwd door een sterke export en binnenlandse consumptie. Het groeicijfer geeft echter nog niet de volledige impact weer van de oorlog in het Midden-Oosten, die eind februari begon.
24 minuten geleden
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse aandelenmarkten wisten maandag in het laatste handelsuur een belangrijk deel van de eerdere verliezen goed te maken. Dat gebeurde nadat de Amerikaanse president Donald Trump had gezegd dat een op dinsdag voorziene aanval op Iran niet doorgaat. Er zijn momenteel diplomatieke inspanningen om Iran en de VS tot een overeenkomst te brengen. De aanval is volgens hem tot nader order uitgesteld.
9 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Schiphol kan niet uitsluiten dat er dinsdag opnieuw lange wachtrijen bij de beveiliging ontstaan, zoals maandag het geval was. "Op basis van de ontwikkeling die we vanochtend hebben meegemaakt, durven we nog niet te zeggen wat het beeld dinsdag definitief zal zijn", zegt een woordvoerder van de luchthaven.
10 uur geleden
OAKLAND (ANP/RTR) - Een Amerikaanse jury heeft Elon Musk maandag in het ongelijk gesteld in zijn rechtszaak tegen OpenAI, het moederbedrijf van ChatGPT. De jury vond dat het bedrijf niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor het feit dat het volgens Musk zou zijn afgeweken van zijn oorspronkelijke doel: de mensheid helpen. Daarbij was de wettelijke termijn om de zaak aan te spannen volgens de jury al verstreken.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het olie- en gasbedrijf Petrogas uit Oman heeft een internationale arbitrageprocedure tegen Nederland aangespannen. Dat laat minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel, D66) weten. Volgens de onderneming heeft Nederland een investeringsverdrag met Oman geschonden.
12 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse regering staat met een vrijstelling toe dat Russische olie die al op tankers is geladen alsnog verkocht mag worden. Dat gebeurt slechts enkele dagen nadat de vorige vrijstelling was verlopen. De beslissing om opnieuw een vrijstelling toe te staan onderstreept de druk waarmee de regering van president Donald Trump te maken heeft om stijgende brandstofkosten te beperken. Tegelijkertijd heeft de regering te maken met een wereldwijd tekort aan olieaanbod dat door de oorlog in het Midden-Oosten is ontstaan.
12 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De beurshandel op het Damrak liet maandag gaandeweg herstel zien, na de verliezen van vrijdag. Daarbij kreeg de markt steun van olieprijzen die weliswaar nog stegen, maar minder hard dan tijdens de ochtendhandel. Dat kwam door een Iraans mediabericht dat meldde dat Amerikaanse functionarissen zouden hebben ingestemd met het opschorten van sancties op Iraanse ruwe olie. Dit zou gelden zolang de onderhandelingen over het beëindigen van de oorlog doorgaan.
14 uur geleden