Tweede Kamer twijfelt over experimenten met kleiner stembiljet
DEN HAAG (ANP) - In de Tweede Kamer bestaan flinke twijfels over experimenten met nieuwe stembiljetten bij verkiezingen. Demissionair minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) wil wettelijk de mogelijkheid creëren om tien jaar lang in enkele kleine gemeenten te oefenen met kleinere stembiljetten.
Het liefst wilde ze al met de gemeenteraadsverkiezingen volgend jaar 16 maart ermee beginnen, maar omdat dit te krap wordt, zal ze dit doorschuiven naar enkele herindelingsverkiezingen volgend najaar. Als ook dit niet lukt, omdat de gemeenten te groot zouden zijn, wordt het pas toegepast bij de provinciale statenverkiezingen in 2023. De Kamer had weerzin tegen de haast bij de invoering en wees op mogelijke problemen die gemeenten kunnen ondervinden bij de voorbereidingen. De minister denkt ook dat het "verstandiger is" om later met de eerste experimenten te beginnen.
Vooral bij de landelijke verkiezingen dit voorjaar was de klacht dat het formulier veel te groot en onhandig was, zowel voor de kiezers als voor degenen die de stemmen tellen. Dat kwam door het grote aantal deelnemende partijen, 37 in totaal. Ollongren sprak woensdagavond in een Kamerdebat van "een badlaken" en dat het maar nét was gelukt om alle partijen met alle namen op de voorkant te krijgen. Ook de kleine letters en het opvouwen van het formulier was volgens haar voor veel mensen lastig. Een makkelijker en hanteerbaarder formulier "doen we juist voor de kiezer en het is mooi meegenomen als het beter te tellen is", aldus de bewindsvrouw.
Proefmodellen
Maar een aantal partijen vraagt zich af of een ander biljet wel echt nodig is, of beter. Ook is niet iedereen enthousiast over de twee proefmodellen die nu voorliggen. In het eerste model moeten mensen een formulier pakken waarop de naam en het logo van één partij staan gedrukt met de namen van alle kandidaten van die partij. Vooral de PVV is hier tegen, omdat veel mensen niet en public een biljet van de PVV willen pakken vanwege het stigma dat ze opgeplakt zouden krijgen. Stemmen is op deze manier niet meer geheim, vindt PVV-Tweede Kamerlid Martin Bosma.
Het tweede model bevat alle namen en logo's van de partijen, maar daaronder staan geen namen meer van alle kandidaten maar alleen nummers. Kiezers moeten dan het vakje voor de gewenste partij rood maken evenals een vakje bij een nummer, dat correspondeert met de gewenste kandidaat. De namen bij die nummers worden vooraf op een overzichtsformulier naar de kiezers gestuurd, zoals nu ook gebeurt. Ook in het stemlokaal en in het stemhokje hangen overzichten van alle partijen met hun kandidaten en de nummers daarbij.
Ollongren wil eerst aan de slag met model twee. Het eerste model vergt nog denkwerk over de manier waarop de formulieren van de partijen worden uitgestald, om het stemgeheim niet in gevaar te brengen.
Meer uit Binnenland
MAASTRICHT (ANP) - De twee verdachten die maandag werden opgepakt voor betrokkenheid bij het doodsteken van een meisje (14) in Blerick, zijn haar ouders. De moeder zou de dodelijke steekwonden hebben toegebracht. Het OM verdenkt haar van moord dan wel doodslag. De vrouw blijft veertien dagen langer vast.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Op het Nederlandse spoor vonden vorig jaar 586 ernstige verstoringen plaats, meldt ProRail in zijn jaarverslag. De spoorbeheerder waarschuwde in november al dat afspraken met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wat betreft het aantal grote storingen in 2025 niet gehaald zouden worden.
5 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - Vitens heeft steeds meer moeite om iedereen van drinkwater te voorzien. Terwijl Nederlanders afgelopen jaar gemiddeld iets minder drinkwater verbruikten, verwacht het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland tekorten in de drinkwatervoorziening.
5 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) maakt zich zorgen over de toename van het aantal jongeren dat radicaliseert. "Ze radicaliseren online, vormen een terroristische dreiging vanwege hun jihadistische of rechts-terroristische denkbeelden, of worden ingezet door statelijke actoren", aldus AIVD-baas Simone Smit. De dienst presenteert donderdag het jaarverslag over 2025.
6 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - Rusland stelt zich steeds aanvallender op tegen Europese landen. De oorlog in Oekraïne is daar slechts een onderdeel van. Ook als die eindigt, zal de confrontatie voortduren. Dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) donderdag in het jaarverslag van 2025. In dat jaar is ook de Chinese dreiging tegen Nederland en andere westerse landen verbreed en verdiept.
6 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De AIVD heeft vorig jaar veel meer waarschuwingen over gevaarlijke personen of organisaties gedeeld dan in voorafgaande jaren. In 2025 werden zogeheten ambtsberichten 93 keer gedeeld met instanties zoals de politie of gemeenten, tegenover 73 een jaar eerder. Deze cijfers komen uit het jaarverslag 2025, dat de AIVD donderdag presenteert.
6 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - In de tachtig jaar dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en zijn voorlopers bestaan, was het nationale dreigingsbeeld nog nooit zo ernstig als nu. De nationale veiligheid staat van veel verschillende kanten "langdurig onder druk", stelt AIVD-directeur Simone Smit donderdag op basis van het jaarverslag van afgelopen jaar. Er is sprake van "een veelvoud aan dreigingen die met elkaar samenhangen".
6 uur geleden