Tweede Kamer houdt koning buiten formatie
DEN HAAG (ANP) - De koning wordt niet toch weer betrokken bij de formatie van een nieuw kabinet. Een voorstel van het CDA, de SGP, de ChristenUnie en de BBB daartoe haalde het niet. Onder meer de VVD stemde tegen. Die partij staat op zich positief tegenover het idee, maar wil de gevolgen ervan eerst verder onderzoeken, zegt VVD-Kamerlid Ingrid Michon-Derkzen. Bij de "eerste gelegenheid" zal ze om een "uitgebreide analyse" hiervan vragen.
De Kamer was ontevreden met de zogeheten verkennersfase in de formatie. Dat is de periode van twee weken tussen de verkiezingen en de installatie van de nieuwe Tweede Kamerleden. Om geen tijd te verliezen spreekt een verkenner met de partijen over hoe zij kijken naar de verkiezingsuitslag. Tot 2012 deed de koning(in) dat. Maar na de rommelige kabinetsformatie in 2010 - die leidde tot het eerste kabinet Rutte, van VVD, CDA met gedoogsteun van de PVV - wilde de Kamer de regie naar zich toe trekken. Toenmalig koningin Beatrix was in die omstandigheden kwetsbaar gebleken, omdat zij kon worden beschuldigd van politieke keuzes terwijl ze geen inhoudelijke invloed had op het verloop.
Maar de vorige formatie, in 2021, ging dat op dramatische wijze mis. Er kwamen twee verkenners omdat D66, als grote winnaar van de verkiezingen, ook iemand wilde aanwijzen. Bovendien waren de verkenners - Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) - beiden nog politiek actief. De gesprekken gingen al snel over de inhoud, én over de mensen. Zo werd onder meer gesproken over een "functie elders" voor het 'lastige' Kamerlid en toen nog CDA'er Pieter Omtzigt. Die notitie in de aantekeningen van Ollongren, vastgelegd door een ANP-fotograaf, leidde tot een grote vertrouwenscrisis op het Binnenhof.
Andere wijzigingen
Hoewel de koning dus niet terugkomt, heeft de Kamer wel andere wijzigingen aangenomen om het formatieproces beter te laten verlopen. Een plan van D66 en GroenLinks-PvdA haalde een meerderheid. Die partijen willen onder meer dat de grootste partij één persoon als verkenner aanwijst. Het moet om iemand gaan met "afstand tot de dagelijkse politiek" en diens aanstelling moet brede steun in de Kamer hebben. Ook gaat de Kamer heldere termijnen afspreken voor een informateur, bijvoorbeeld zes of acht weken. Na het verstrijken van de termijn komt er een Kamerdebat.
Verder wordt het mogelijk voor de Kamer om aanstaande bewindslieden te verhoren. In die gesprekken kan de Kamer de "kwaliteit en integriteit" van beoogde ministers en staatssecretarissen toetsen, laat D66 weten.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Na zijn taak als verkenner gaat Ahmed Aboutaleb ook de formatie leiden in Den Haag. Dat verzoek is aan de oud-burgemeester van Rotterdam gedaan en na er een nachtje over geslapen te hebben, neemt hij die opdracht aan, zei Aboutaleb zondag bij het programma WNL Op Zondag.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hart voor Den Haag, de partij van oud-wethouder Richard de Mos, zou met de Haagse D66 moeten praten over een nieuw college in die stad. Dat adviseert verkenner Ahmed Aboutaleb.
2 dagen geleden
GORINCHEM (ANP) - De inwoners van de gemeente Gorinchem kunnen op woensdag 29 april opnieuw naar de stembus. Het stadsbestuur heeft deze datum vastgesteld, nadat een meerderheid van de gemeenteraad een herstemming wilde. Aanleiding zijn vermoedens van stemfraude bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland en de NAVO hadden deze week contact met de Verenigde Staten nadat president Donald Trump had gedreigd uit de NAVO te vertrekken. "Daar is contact over. Ook om de Amerikanen te wijzen op dat we juist meer uitgeven aan Defensie", zei premier Rob Jetten tijdens zijn wekelijkse persconferentie.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Rianne Letschert (Cultuur) vindt het "ontzettend goed nieuws" dat de Roemeense kunstschatten die vorig jaar werden geroofd uit het Drents Museum in Assen, waaronder een eeuwenoude gouden helm, weer zijn teruggevonden. "Wat een heugelijke dag", aldus de D66-bewindsvrouw.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het handelen van minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingshulp, D66) rond het terugdraaien van bezuinigingen op subsidie voor UNRWA is niet voor herhaling vatbaar, vindt asielminister en vicepremier Bart van den Brink (CDA).
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet verlengt de missie van het fregat Zr. Ms. Evertsen in het oosten van de Middellandse Zee "tot in beginsel begin mei". Dat heeft minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) de Tweede Kamer laten weten. Het schip vertrok vorige maand naar de regio om bij te dragen aan de verdediging van NAVO-bondgenoten die bedreigd worden door de oorlog in het Midden-Oosten.
3 dagen geleden