Tweede Kamer houdt koning buiten formatie
DEN HAAG (ANP) - De koning wordt niet toch weer betrokken bij de formatie van een nieuw kabinet. Een voorstel van het CDA, de SGP, de ChristenUnie en de BBB daartoe haalde het niet. Onder meer de VVD stemde tegen. Die partij staat op zich positief tegenover het idee, maar wil de gevolgen ervan eerst verder onderzoeken, zegt VVD-Kamerlid Ingrid Michon-Derkzen. Bij de "eerste gelegenheid" zal ze om een "uitgebreide analyse" hiervan vragen.
De Kamer was ontevreden met de zogeheten verkennersfase in de formatie. Dat is de periode van twee weken tussen de verkiezingen en de installatie van de nieuwe Tweede Kamerleden. Om geen tijd te verliezen spreekt een verkenner met de partijen over hoe zij kijken naar de verkiezingsuitslag. Tot 2012 deed de koning(in) dat. Maar na de rommelige kabinetsformatie in 2010 - die leidde tot het eerste kabinet Rutte, van VVD, CDA met gedoogsteun van de PVV - wilde de Kamer de regie naar zich toe trekken. Toenmalig koningin Beatrix was in die omstandigheden kwetsbaar gebleken, omdat zij kon worden beschuldigd van politieke keuzes terwijl ze geen inhoudelijke invloed had op het verloop.
Maar de vorige formatie, in 2021, ging dat op dramatische wijze mis. Er kwamen twee verkenners omdat D66, als grote winnaar van de verkiezingen, ook iemand wilde aanwijzen. Bovendien waren de verkenners - Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) - beiden nog politiek actief. De gesprekken gingen al snel over de inhoud, én over de mensen. Zo werd onder meer gesproken over een "functie elders" voor het 'lastige' Kamerlid en toen nog CDA'er Pieter Omtzigt. Die notitie in de aantekeningen van Ollongren, vastgelegd door een ANP-fotograaf, leidde tot een grote vertrouwenscrisis op het Binnenhof.
Andere wijzigingen
Hoewel de koning dus niet terugkomt, heeft de Kamer wel andere wijzigingen aangenomen om het formatieproces beter te laten verlopen. Een plan van D66 en GroenLinks-PvdA haalde een meerderheid. Die partijen willen onder meer dat de grootste partij één persoon als verkenner aanwijst. Het moet om iemand gaan met "afstand tot de dagelijkse politiek" en diens aanstelling moet brede steun in de Kamer hebben. Ook gaat de Kamer heldere termijnen afspreken voor een informateur, bijvoorbeeld zes of acht weken. Na het verstrijken van de termijn komt er een Kamerdebat.
Verder wordt het mogelijk voor de Kamer om aanstaande bewindslieden te verhoren. In die gesprekken kan de Kamer de "kwaliteit en integriteit" van beoogde ministers en staatssecretarissen toetsen, laat D66 weten.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - "Ik word wel ongeduldig", zei Luc Stultiens van PRO donderdagmiddag na weer een gesprek met minister Eelco Heinen (Financiën) over de begroting met Prinsjesdag. De financieel woordvoerder van de linkse fusiepartij hoort "vooral heel weinig" tijdens de gesprekken met de VVD-bewindsman. "Op een gegeven moment moet je ook als kabinet zelf beslissen: wij gaan met links of rechts en we gaan bereid zijn om te schuiven. Dat is nog niet gebleken."
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - SGP-leider Chris Stoffer vindt dat het kabinet al voor de zomer met gesprekken over de begroting had moeten beginnen. "Dat had ik wel verwacht, ja", zei hij voorafgaand aan zijn eigen gesprek met premier Rob Jetten en vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA).
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Mirjam Bikker wil dat de rekening van stijgende prijzen niet eenzijdig bij werkende mensen wordt neergelegd. "En dat dreigt wel te gebeuren", zei de leider van de ChristenUnie voorafgaand aan een begrotingsgesprek met premier Rob Jetten en vicepremiers Dilan Yeşilgöz en Bart van den Brink.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - 50PLUS-leider Jan Struijs is kritisch op het minderheidskabinet. Volgens hem zou het "voor het land" verstandiger zijn als het kabinet alsnog een gedoogconstructie aangaat. "Maar voor ons is het beter om verder te gaan met een minderheidskabinet", zei hij voorafgaand aan een gesprek over de begroting.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De nachten van minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) zijn "al korter". Dat zei de bewindsman voorafgaand aan een begrotingsraad, een extra ministerraad over de begroting. En hij verwacht dat de gesprekken alleen maar zwaarder worden.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - D66-fractievoorzitter Jan Paternotte vindt dat oppositiepartijen PRO en JA21 elkaar niet moeten uitsluiten bij de gesprekken over de begroting. Beide partijen hebben afgelopen dagen gezegd dat de verschillen tussen wat ze willen te groot zijn om dezelfde begroting te kunnen steunen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Christine Teunissen verwacht met haar vriend een kindje en gaat daarom eind november met zwangerschapsverlof, zo meldt de leider van de Partij voor de Dieren. Haar partijgenoot Ines Kostić zal haar dan tijdelijk vervangen als fractievoorzitter.
1 dag geleden