Troonrede was volgens taalonderzoekers dit jaar nóg moeilijker
UTRECHT (ANP) - De troonrede was dit jaar nog moeilijker te begrijpen dan in de vier jaren daarvoor. Tot die conclusie komen twee taalwetenschappers van de Universiteit Utrecht, die de hele tekst die koning Willem-Alexander op Prinsjesdag voorlas met een computermodel hebben geanalyseerd. "De tekst bevatte veel ingewikkelde en onbekende woorden, zinnen en constructies", is de korte samenvatting.
Taalkundigen Leo Lentz en Henk Pander Maat hebben met speciale taalsoftware een score gegeven aan de moeilijkheid van de troonrede. Daar kwam een score van 58 uit. Op deze schaal scoort een simpele tekst, zoals een verhaaltje over Jip en Janneke, rond de 10 punten. Een rechterlijke uitspraak, die vaak vol juridische termen staat en daarmee niet heel toegankelijk te noemen is, scoort gemiddeld 62. Daar kwam de troonrede dus dicht in de buurt.
"Er waren meer onbekende en meer abstracte woorden en lastigere zinnen. Dat laatste komt vooral doordat de tekst veel opsommingen en bepalingen bevat", stellen Lentz en Pander Maat.
Herschreven versie
Begin deze week brachten de onderzoekers al een herschreven versie van de troonrede van vorig jaar uit. Die was een stuk eenvoudiger dan het origineel. Proefpersonen waren over de herschreven versie positiever. Ze vonden hem beter te begrijpen en minder afstandelijk.
Voor de koning zelf zou een makkelijkere troonreden ook fijner zijn, denken de wetenschappers. Al sloeg hij zich volgens hen dit jaar "goed door de moeilijke tekst heen". Willem-Alexander haperde minder en hij las de meeste zinnen vloeiend voor. Net als veel anderen merken de onderzoekers op dat de koning ditmaal voor het eerst een bril droeg. "Wellicht heeft dit hem geholpen bij de voordracht."
Totstandkoming troonrede
De koning schrijft niet zelf de troonrede. Elementen van de tekst worden geleverd door verschillende ministers en ambtenaren en tot één geheel verwerkt. "De woorden worden zorgvuldig gewikt en gewogen, omdat alle betrokkenen - zowel de ministeries als de verschillende coalitiepartijen - zich erin moeten kunnen herkennen en zich erin vertegenwoordigd willen zien", legt genootschap Onze Taal uit. "Ook dat kan ertoe leiden dat sommige passages niet erg concreet geformuleerd zijn."
Onze Taal is zelf ook betrokken bij de troonrede. Twee medewerkers controleren de tekst enkele dagen van tevoren op fouten en onbedoelde dubbelzinnigheden. "Meer kunnen we ook niet doen in deze allerlaatste fase", legt het genootschap uit op zijn website.
Meer uit Binnenland
GORINCHEM (ANP) - Boeren voeren actie tegen de stikstofplannen van het kabinet. Onder meer Agractie, de vakbond van melkveehouders en vissersactiegroep EMK willen dat landbouwminister Jaimi van Essen de stikstofplannen intrekt en dat boerenbedrijven hun vergunningen mogen houden.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Tientallen mensen hebben afgelopen weekend, tijdens de start van WorldPride in Amsterdam, melding gemaakt van discriminatie tegen de lhbt+-gemeenschap, aldus een woordvoerder van de organisatie RITA.
2 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Sinds de installatie van speciale camera's op de Merwedebrug dit weekend is het vrachtverkeer dat nog over de brug gaat "fors afgenomen". Een woordvoerder van Rijkswaterstaat zei dat tijdens een persmoment bij de brug. Exacte cijfers heeft hij nog niet.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij SOS International komen sinds zondag iets minder hulpvragen binnen van Nederlanders die op vakantie zijn in gebieden met bosbranden. Tot en met zaterdagmiddag had de alarmcentrale negentig meldingen over de branden ontvangen. "Zondag kwamen daar nog maar ongeveer vijftien meldingen bij", laat directeur Violette Hasselmeijer weten.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft op 18 mei in Amsterdam een 74-jarige man aangehouden op verdenking van ontucht met twee minderjarige meisjes en het bezit van kinderpornografisch materiaal. Het Openbaar Ministerie bevestigt een bericht hierover van De Telegraaf. Volgens de krant gaat het om Hans V., die eerder veroordeeld werd voor kindermisbruik.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na de invoering van de helmplicht voor snorfietsers in 2023 raakten zij minder vaak gewond aan het hoofd. Tussen 2015 en 2018 bestond meer dan de helft van de ruim 1100 verwondingen van snorfietsers uit hoofdletsel; in 2023 en 2024 was dat afgenomen tot een derde. Het ging toen in totaal om 89 verwondingen aan het hoofd, tegen 622 in de periode voor de invoering van de helmplicht. Dat komt naar voren uit een analyse van het Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV).
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De zaak over de voorbereiding van een aanslag op prinses Amalia en prinses Alexia wordt op 17 augustus inhoudelijk behandeld. Dat werd maandagochtend duidelijk tijdens een korte zitting in de rechtbank in Den Haag, waarbij de verdachte, de 33-jarige Anne Romke van der H., en zijn advocaat niet aanwezig waren.
7 uur geleden