Troonrede was volgens taalonderzoekers dit jaar nóg moeilijker
UTRECHT (ANP) - De troonrede was dit jaar nog moeilijker te begrijpen dan in de vier jaren daarvoor. Tot die conclusie komen twee taalwetenschappers van de Universiteit Utrecht, die de hele tekst die koning Willem-Alexander op Prinsjesdag voorlas met een computermodel hebben geanalyseerd. "De tekst bevatte veel ingewikkelde en onbekende woorden, zinnen en constructies", is de korte samenvatting.
Taalkundigen Leo Lentz en Henk Pander Maat hebben met speciale taalsoftware een score gegeven aan de moeilijkheid van de troonrede. Daar kwam een score van 58 uit. Op deze schaal scoort een simpele tekst, zoals een verhaaltje over Jip en Janneke, rond de 10 punten. Een rechterlijke uitspraak, die vaak vol juridische termen staat en daarmee niet heel toegankelijk te noemen is, scoort gemiddeld 62. Daar kwam de troonrede dus dicht in de buurt.
"Er waren meer onbekende en meer abstracte woorden en lastigere zinnen. Dat laatste komt vooral doordat de tekst veel opsommingen en bepalingen bevat", stellen Lentz en Pander Maat.
Herschreven versie
Begin deze week brachten de onderzoekers al een herschreven versie van de troonrede van vorig jaar uit. Die was een stuk eenvoudiger dan het origineel. Proefpersonen waren over de herschreven versie positiever. Ze vonden hem beter te begrijpen en minder afstandelijk.
Voor de koning zelf zou een makkelijkere troonreden ook fijner zijn, denken de wetenschappers. Al sloeg hij zich volgens hen dit jaar "goed door de moeilijke tekst heen". Willem-Alexander haperde minder en hij las de meeste zinnen vloeiend voor. Net als veel anderen merken de onderzoekers op dat de koning ditmaal voor het eerst een bril droeg. "Wellicht heeft dit hem geholpen bij de voordracht."
Totstandkoming troonrede
De koning schrijft niet zelf de troonrede. Elementen van de tekst worden geleverd door verschillende ministers en ambtenaren en tot één geheel verwerkt. "De woorden worden zorgvuldig gewikt en gewogen, omdat alle betrokkenen - zowel de ministeries als de verschillende coalitiepartijen - zich erin moeten kunnen herkennen en zich erin vertegenwoordigd willen zien", legt genootschap Onze Taal uit. "Ook dat kan ertoe leiden dat sommige passages niet erg concreet geformuleerd zijn."
Onze Taal is zelf ook betrokken bij de troonrede. Twee medewerkers controleren de tekst enkele dagen van tevoren op fouten en onbedoelde dubbelzinnigheden. "Meer kunnen we ook niet doen in deze allerlaatste fase", legt het genootschap uit op zijn website.
Meer uit Binnenland
MADRID (ANP) - Een team van epidemiologen gaat dinsdagmiddag het cruiseschip Hondius inspecteren. "Dit zal helpen bij beslissingen over de repatriëringsprocessen en de route van het schip", meldt het Spaanse ministerie van Volksgezondheid na overleg met de Wereldgezondheidsorganisatie.
34 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Valt er vandaag écht iets te vieren? Die vraag stond centraal in de 5 meilezing die schrijver en presentator Splinter Chabot dinsdag uitsprak in de Domkerk in Utrecht. Volgens Chabot nemen donkerte, verharding en verruwing in onze samenleving en in de wereld verder toe. Ook vraagt hij zich af hoe vrij mensen zijn als ze voorzichtig moeten zijn met het ophangen van een regenboogvlag of Palestijnse vlag en hoeveel vrijheid er is als uit onderzoek blijkt dat het antisemitisme toeneemt.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP/AFP) - De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) denkt dat aan boord van het Nederlandse schip Hondius mensen elkaar kunnen hebben aangestoken met het hantavirus. Dat zou ook gebeurd kunnen zijn met het Nederlandse echtpaar dat is overleden, zei een deskundige van de WHO. Het staat nog niet vast; de WHO "werkt met die aanname". Het schip vaart volgens de WHO richting de Canarische Eilanden.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Alle dertien demonstranten die maandagavond rond de dodenherdenking op de Dam zijn aangehouden, zijn weer op vrije voeten. Dat meldt de politie dinsdag. De groep wordt verdacht van het overtreden van de wet openbare manifestaties, zo werd eerder bekendgemaakt.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Twintig Nederlandse gevangenisbussen krijgen een tweede leven in Oekraïne. Het gevangeniswezen in het Oost-Europese land staat door de oorlog met Rusland onder druk en heeft de voertuigen nodig om het werk te blijven uitvoeren. Staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie, D66) heeft de eerste vier bussen in Lviv overgedragen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ruim 800.000 mensen in Nederland die nu nog leven, maakten het einde van de Tweede Wereldoorlog mee. Dat is minder dan 5 procent van de bevolking, blijkt uit een analyse van het ANP op basis van cijfers van het CBS.
7 uur geleden
GENEVE (ANP) - Naast de twee eerder door een laboratorium bevestigde besmettingen met het hantavirus op een Nederlands cruiseschip zijn er vijf vermoedelijke gevallen vastgesteld. Dat meldt de Wereldgezondheidsorganisatie WHO.
11 uur geleden