Troonrede was volgens taalonderzoekers dit jaar nóg moeilijker
UTRECHT (ANP) - De troonrede was dit jaar nog moeilijker te begrijpen dan in de vier jaren daarvoor. Tot die conclusie komen twee taalwetenschappers van de Universiteit Utrecht, die de hele tekst die koning Willem-Alexander op Prinsjesdag voorlas met een computermodel hebben geanalyseerd. "De tekst bevatte veel ingewikkelde en onbekende woorden, zinnen en constructies", is de korte samenvatting.
Taalkundigen Leo Lentz en Henk Pander Maat hebben met speciale taalsoftware een score gegeven aan de moeilijkheid van de troonrede. Daar kwam een score van 58 uit. Op deze schaal scoort een simpele tekst, zoals een verhaaltje over Jip en Janneke, rond de 10 punten. Een rechterlijke uitspraak, die vaak vol juridische termen staat en daarmee niet heel toegankelijk te noemen is, scoort gemiddeld 62. Daar kwam de troonrede dus dicht in de buurt.
"Er waren meer onbekende en meer abstracte woorden en lastigere zinnen. Dat laatste komt vooral doordat de tekst veel opsommingen en bepalingen bevat", stellen Lentz en Pander Maat.
Herschreven versie
Begin deze week brachten de onderzoekers al een herschreven versie van de troonrede van vorig jaar uit. Die was een stuk eenvoudiger dan het origineel. Proefpersonen waren over de herschreven versie positiever. Ze vonden hem beter te begrijpen en minder afstandelijk.
Voor de koning zelf zou een makkelijkere troonreden ook fijner zijn, denken de wetenschappers. Al sloeg hij zich volgens hen dit jaar "goed door de moeilijke tekst heen". Willem-Alexander haperde minder en hij las de meeste zinnen vloeiend voor. Net als veel anderen merken de onderzoekers op dat de koning ditmaal voor het eerst een bril droeg. "Wellicht heeft dit hem geholpen bij de voordracht."
Totstandkoming troonrede
De koning schrijft niet zelf de troonrede. Elementen van de tekst worden geleverd door verschillende ministers en ambtenaren en tot één geheel verwerkt. "De woorden worden zorgvuldig gewikt en gewogen, omdat alle betrokkenen - zowel de ministeries als de verschillende coalitiepartijen - zich erin moeten kunnen herkennen en zich erin vertegenwoordigd willen zien", legt genootschap Onze Taal uit. "Ook dat kan ertoe leiden dat sommige passages niet erg concreet geformuleerd zijn."
Onze Taal is zelf ook betrokken bij de troonrede. Twee medewerkers controleren de tekst enkele dagen van tevoren op fouten en onbedoelde dubbelzinnigheden. "Meer kunnen we ook niet doen in deze allerlaatste fase", legt het genootschap uit op zijn website.
Meer uit Binnenland
ZEIST (ANP) - Dit broedseizoen is voor de camera's van Beleef de Lente, waarmee mensen in vogelnesten door het hele land kunnen kijken, een recordaantal van 88 eieren gelegd. Vorig jaar ging het om 77 eieren. Iets meer dan de helft vloog uit, meldt Vogelbescherming Nederland donderdag. Er werden dertien soorten vogels gevolgd en er was een vijvercamera die in Zeeland een natuurlijke tuinvijver filmde.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het bedrijf achter de Formule 1 eist donderdag in een kort geding in de rechtbank Den Haag van twee Nederlandse bedrijven informatie over personen achter malafide ticketwebsites. Hiermee wil de Formule 1 deze oplichters aanpakken. De twee bedrijven weigeren echter de gegevens te verstrekken.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De overheid doet niet genoeg om de duizenden vrouwen te helpen die vroeger werden gedwongen om hun kind af te staan, en voor de kinderen die zo werden gescheiden van hun moeders. Dat vindt Bureau Clara Wichmann, dat de zogenoemde afstandsmoeders bijstaat. De overheid bood begin juli excuses aan en beloofde herstelmaatregelen, maar die "schieten tekort en ontkrachten de geloofwaardigheid van de excuses", aldus de vrouwenrechtenorganisatie.
3 uur geleden
WILLEMSTAD (ANP) - Er zijn geen aanwijzingen "dat een rechtmatig onder Curaçao geregistreerd schip betrokken is" bij een incident in de Straat van Hormuz. Dat zegt het Curaçaose ministerie van Verkeer, Vervoer en Ruimtelijke Planning na berichtgeving waarin wordt gesteld dat een olietanker onder Curaçaose vlag door de Verenigde Staten zou zijn uitgeschakeld in die zeestraat.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlanders gooiden vorig jaar gezamenlijk 8,1 miljard kilo huishoudelijk afval weg. Dat is gemiddeld 449 kilo per inwoner, 6 kilo minder dan in 2024. Dit blijkt uit voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De afname komt vooral doordat minder groente-, fruit- en tuinafval (gft) werd ingezameld.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In Amsterdam-Oost heeft woensdagavond een mogelijke ontvoering plaatsgevonden. De politie heeft een auto na een achtervolging staande gehouden met daarin het mogelijke slachtoffer en drie anderen. De twee zijn aangehouden, bevestigt een woordvoerster berichtgeving van stadszender AT5. Daarbij zijn waarschuwingsschoten gelost.
14 uur geleden
TER APEL (ANP) - De eerste dag van de dagopvang voor asielzoekers in Ter Apel is rustig en zonder verstoringen verlopen. Volgens het Rode Kruis was "de sfeer goed". Woensdagavond is er voor alle wachtende asielzoekers plek en hoeft er dus niemand naar de nachtopvang in Pekela, aldus de hulporganisatie.
16 uur geleden