Test op 'mini-orgaan' geeft mensen met taaislijmziekte prognose
UTRECHT (ANP) - In een laboratorium gekweekte 'mini-orgaantjes' van patiënten met taaislijmziekte blijken een goed hulpmiddel om te bepalen hoe ernstig de ziekte voor een individuele patiënt is. Onderzoekers van het UMC Utrecht hebben hier een nieuwe methode voor ontwikkeld. Een dergelijke test bestond nog niet. Het kan volgens de wetenschappers "een belangrijk instrument zijn" om in te schatten in hoeverre de werking van lichaamscellen is verstoord. Zo kan ook beter worden ingeschat of bepaalde behandelingen nodig zijn.
Taaislijmziekte, ook wel cystic fibrosis (CF) genoemd, is een ernstige genetische ziekte. Mensen kunnen de genafwijking ook bij zich dragen zonder dat te weten. Als ze naast het defecte gen ook een goed werkend gen hebben, zijn ze zelf niet ziek. CF ontstaat wanneer iemand van beide ouders een afwijkend gen krijgt. Er bestaan tal van varianten, waarbij het ziektebeeld kan verschillen.
Wat de genetische foutjes met elkaar gemeen hebben, is dat in de lichaamscellen van mensen met taaislijmziekte zout niet goed wordt verdeeld. Het gevolg is dat slijm in het lichaam taai wordt. Dit kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen, zoals longontstekingen, diabetes en leverbeschadiging. Ook de alvleesklier van patiënten werkt minder goed.
Pompfunctie
Het onderzoek naar de cellen van CF-patiënten is gemakkelijker geworden door de mini-orgaantjes. Dat zijn minuscule bolletjes van cellen die worden gemaakt van cellen uit de darmen van patiënten. Net als echte darmen bevatten de orgaantjes diverse onderdelen, zoals minuscule pompjes waarmee stoffen worden getransporteerd.
"Bij taaislijmziekte is die pompfunctie verstoord", legt onderzoeker Danya Muilwijk uit. "Wat deze studie laat zien is dat de grootte van die bolletjes, en daarmee de hoeveelheid naar binnen gepompte vloeistof, een betrouwbare maat is voor de ernst van de ziekte. Want hoe erger de ziekte, hoe minder pompfunctie, en dus hoe kleiner de bolletjes blijven."
De helft van de patiënten wordt momenteel niet ouder dan 50 jaar. Verbeterde medicatie heeft de laatste jaren veel verbetering gebracht en de resultaten van de nieuwste middelen zijn volgens artsen veelbelovend. Ook hier kunnen de mini-orgaantjes een rol spelen. Bestaande medicijnen en geneesmiddelen die nog in ontwikkeling zijn, kunnen erop worden uitgetest. "Zonder dat patiënten allerlei middelen zelf uit moeten testen waarvan de klinische effecten niet altijd duidelijk zijn en waar veel ziekenhuisbezoeken aan vast zitten", voegt hoogleraar Jeffrey Beekman toe.
Meer uit Gezond
UTRECHT (ANP) - De verslavingszorg in kleine en middelgrote instellingen in Nederland is onder de maat, oordeelt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). "De meeste voldoen op belangrijke punten niet aan de normen. Zij volgen niet of maar beperkt de algemeen erkende behandelrichtlijnen, maar varen hun eigen koers."
8 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Inwoners van de IJmond lijden vaker aan luchtwegaandoeningen, hart- en vaatziekten en problemen met het maagdarmstelsel dan inwoners van andere gebieden. Gezondheidsinstituut Nivel leidt dat af uit patiëntendossiers van huisartsen. Het onderzoek bevestigt dat bepaalde gezondheidsproblemen vaker voorkomen, al leggen de onderzoekers geen oorzakelijke verbanden.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Opiniepeiler Maurice de Hond had "dolgraag" over corona gediscussieerd met RIVM-directeur Jaap van Dissel. "Of met wie dan ook van het OMT", zei hij tegen de parlementaire enquêtecommissie corona.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Opiniepeiler Maurice de Hond blijft erbij dat veel van de coronamaatregelen "onzin" waren, omdat virologen zich vergisten in de manier waarop het virus zich verspreidde. In een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona haalde hij uit naar voormalig RIVM-baas Jaap van Dissel, die volgens hem in een eerder verhoor eveneens "onzin" verkondigde. De commissie wees hem erop dat Van Dissel zich daartegen niet kon verdedigen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Om tempo te houden in de coronavaccinaties, was het zaak de operatie zo eenvoudig mogelijk te maken. Grote groepen voorrang geven hielp daar niet bij. Dat zei Jaap van Delden, destijds als programmadirecteur bij het RIVM verantwoordelijk voor de vaccinaties, in een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De avondklok kwam in september 2020 voor het eerst op tafel omdat de coronaregels in veel studentenhuizen niet werden nageleefd en dat lastig te handhaven was. Dat zei Hanneke Schipper-Spanninga tegen de parlementaire enquêtecommissie corona. Zij was destijds directeur Constitutionele Zaken en Wetgeving bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
6 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Hanneke Schipper-Spanninga vindt het logisch dat de OMT-adviezen zwaar wogen bij het coronabeleid, omdat het om de volksgezondheid ging. Dat zei de voormalig hoge ambtenaar bij Binnenlandse Zaken tegen de parlementaire enquêtecommissie corona.
6 dagen geleden