Test op 'mini-orgaan' geeft mensen met taaislijmziekte prognose
UTRECHT (ANP) - In een laboratorium gekweekte 'mini-orgaantjes' van patiënten met taaislijmziekte blijken een goed hulpmiddel om te bepalen hoe ernstig de ziekte voor een individuele patiënt is. Onderzoekers van het UMC Utrecht hebben hier een nieuwe methode voor ontwikkeld. Een dergelijke test bestond nog niet. Het kan volgens de wetenschappers "een belangrijk instrument zijn" om in te schatten in hoeverre de werking van lichaamscellen is verstoord. Zo kan ook beter worden ingeschat of bepaalde behandelingen nodig zijn.
Taaislijmziekte, ook wel cystic fibrosis (CF) genoemd, is een ernstige genetische ziekte. Mensen kunnen de genafwijking ook bij zich dragen zonder dat te weten. Als ze naast het defecte gen ook een goed werkend gen hebben, zijn ze zelf niet ziek. CF ontstaat wanneer iemand van beide ouders een afwijkend gen krijgt. Er bestaan tal van varianten, waarbij het ziektebeeld kan verschillen.
Wat de genetische foutjes met elkaar gemeen hebben, is dat in de lichaamscellen van mensen met taaislijmziekte zout niet goed wordt verdeeld. Het gevolg is dat slijm in het lichaam taai wordt. Dit kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen, zoals longontstekingen, diabetes en leverbeschadiging. Ook de alvleesklier van patiënten werkt minder goed.
Pompfunctie
Het onderzoek naar de cellen van CF-patiënten is gemakkelijker geworden door de mini-orgaantjes. Dat zijn minuscule bolletjes van cellen die worden gemaakt van cellen uit de darmen van patiënten. Net als echte darmen bevatten de orgaantjes diverse onderdelen, zoals minuscule pompjes waarmee stoffen worden getransporteerd.
"Bij taaislijmziekte is die pompfunctie verstoord", legt onderzoeker Danya Muilwijk uit. "Wat deze studie laat zien is dat de grootte van die bolletjes, en daarmee de hoeveelheid naar binnen gepompte vloeistof, een betrouwbare maat is voor de ernst van de ziekte. Want hoe erger de ziekte, hoe minder pompfunctie, en dus hoe kleiner de bolletjes blijven."
De helft van de patiënten wordt momenteel niet ouder dan 50 jaar. Verbeterde medicatie heeft de laatste jaren veel verbetering gebracht en de resultaten van de nieuwste middelen zijn volgens artsen veelbelovend. Ook hier kunnen de mini-orgaantjes een rol spelen. Bestaande medicijnen en geneesmiddelen die nog in ontwikkeling zijn, kunnen erop worden uitgetest. "Zonder dat patiënten allerlei middelen zelf uit moeten testen waarvan de klinische effecten niet altijd duidelijk zijn en waar veel ziekenhuisbezoeken aan vast zitten", voegt hoogleraar Jeffrey Beekman toe.
Meer uit Gezond
GRONINGEN (ANP) - Inwoners van het aardbevingsgebied in Groningen hebben aantoonbaar vaker last van angsten en depressieve klachten, stellen het UMCG en de Rijksuniversiteit Groningen. Onderzoekers hebben het verband tussen de aardbevingen door de gaswinning en de toename van mentale klachten naar eigen zeggen bewezen.
2 uur geleden
HAARLEM (ANP) - De Noord-Hollandse politiek heeft gezondheid een centrale plek gegeven in het provinciale beleid. Een meerderheid van Provinciale Staten (48-4) stemde in met het voorgestelde beleidskader, waarin staat dat een gezonde leefomgeving "volwaardig moet worden meegewogen" bij alle keuzes die de provincie maakt. Alleen PVV en Forum voor Democratie stemden tegen.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse Arbeidsinspectie legt boetes op van in totaal zo'n 700.000 euro aan een hogeschool in Noord-Brabant en twee zorginstellingen uit Flevoland en Drenthe. De organisaties zouden volgens de inspectie tientallen Indonesische verpleegkundigen onder valse voorwendselen naar Nederland hebben gehaald om hier te werken.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De kwaliteit van de kraamzorg staat onder druk. Door stijgende personeelstekorten krijgen zwangeren en kraamvrouwen steeds minder uren dan ze nodig hebben. Dat brengt risico's met zich mee, vooral voor vrouwen in een kwetsbare situatie. Dat meldt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd op basis van onderzoek door het RIVM, Zorginstituut Nederland en toezicht van de inspectie zelf.
4 dagen geleden
SON (ANP) - In 2025 was het verzuim door stressklachten bij vrouwen twee keer zo hoog als bij mannen. Dat blijkt uit cijfers van arbodienstverleners ArboNed en HumanCapitalCare.
5 dagen geleden
UTRECHT (ANP) - Huisartsenvereniging LHV is kritisch over een nieuwe website voor abortuszorg, thuisabortus.nl. Via de site kunnen mensen die kort zwanger zijn, maar dat niet willen, een recept krijgen voor de abortuspil. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) benadrukt dat het online verstrekken van medicatie in principe toegestaan is. Wel onderzoekt de inspectie of de site zich aan de wet- en regelgeving houdt.
5 dagen geleden
BILTHOVEN (ANP) - De griepepidemie is voorbij, meldt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Het aantal mensen dat afgelopen week de huisarts bezocht met acute luchtwegklachten is opnieuw gedaald. Ook het aantal afgenomen monsters waarin het griepvirus is aangetroffen, lag een stuk lager dan een week eerder.
1 week geleden