Test op 'mini-orgaan' geeft mensen met taaislijmziekte prognose
UTRECHT (ANP) - In een laboratorium gekweekte 'mini-orgaantjes' van patiënten met taaislijmziekte blijken een goed hulpmiddel om te bepalen hoe ernstig de ziekte voor een individuele patiënt is. Onderzoekers van het UMC Utrecht hebben hier een nieuwe methode voor ontwikkeld. Een dergelijke test bestond nog niet. Het kan volgens de wetenschappers "een belangrijk instrument zijn" om in te schatten in hoeverre de werking van lichaamscellen is verstoord. Zo kan ook beter worden ingeschat of bepaalde behandelingen nodig zijn.
Taaislijmziekte, ook wel cystic fibrosis (CF) genoemd, is een ernstige genetische ziekte. Mensen kunnen de genafwijking ook bij zich dragen zonder dat te weten. Als ze naast het defecte gen ook een goed werkend gen hebben, zijn ze zelf niet ziek. CF ontstaat wanneer iemand van beide ouders een afwijkend gen krijgt. Er bestaan tal van varianten, waarbij het ziektebeeld kan verschillen.
Wat de genetische foutjes met elkaar gemeen hebben, is dat in de lichaamscellen van mensen met taaislijmziekte zout niet goed wordt verdeeld. Het gevolg is dat slijm in het lichaam taai wordt. Dit kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen, zoals longontstekingen, diabetes en leverbeschadiging. Ook de alvleesklier van patiënten werkt minder goed.
Pompfunctie
Het onderzoek naar de cellen van CF-patiënten is gemakkelijker geworden door de mini-orgaantjes. Dat zijn minuscule bolletjes van cellen die worden gemaakt van cellen uit de darmen van patiënten. Net als echte darmen bevatten de orgaantjes diverse onderdelen, zoals minuscule pompjes waarmee stoffen worden getransporteerd.
"Bij taaislijmziekte is die pompfunctie verstoord", legt onderzoeker Danya Muilwijk uit. "Wat deze studie laat zien is dat de grootte van die bolletjes, en daarmee de hoeveelheid naar binnen gepompte vloeistof, een betrouwbare maat is voor de ernst van de ziekte. Want hoe erger de ziekte, hoe minder pompfunctie, en dus hoe kleiner de bolletjes blijven."
De helft van de patiënten wordt momenteel niet ouder dan 50 jaar. Verbeterde medicatie heeft de laatste jaren veel verbetering gebracht en de resultaten van de nieuwste middelen zijn volgens artsen veelbelovend. Ook hier kunnen de mini-orgaantjes een rol spelen. Bestaande medicijnen en geneesmiddelen die nog in ontwikkeling zijn, kunnen erop worden uitgetest. "Zonder dat patiënten allerlei middelen zelf uit moeten testen waarvan de klinische effecten niet altijd duidelijk zijn en waar veel ziekenhuisbezoeken aan vast zitten", voegt hoogleraar Jeffrey Beekman toe.
Meer uit Gezond
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - De Verenigde Staten hebben Rusland aangespoord meer informatie te delen na de onrust over de dood van een laboratoriummedewerkster. Zij werkte in een instituut waar besmettelijke ziektes werden bestudeerd en over haar doodsoorzaak bestaat onduidelijkheid. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zei in IJsland dat zijn land alle ontwikkelingen nauwlettend volgt.
18 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - De federale regering van België gaat een pilot uitvoeren met een 'alcoholpoort' bij een openbare parkeerplaats. Als dat proefproject slaagt, wil ze die alcoholpoorten invoeren bij een aantal openbare parkeerplaatsen en bij openbare evenementen. Doel is te voorkomen dat bestuurders met te veel alcohol de weg opgaan.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voorkom dat nieuwe producten met nicotine of stoffen die daarop lijken op de Europese markt komen. Die oproep voor een 'market freeze' doet minister Sophie Hermans (Volksgezondheid, VVD) samen met zeven andere EU-lidstaten aan de Europese Commissie. "Zo voorkomen we dat jongeren verslaafd raken aan de vapes van de toekomst", schrijft ze in een brief aan de Tweede Kamer.
22 uur geleden
KINSHASA (ANP/RTR) - In de Democratische Republiek Congo zijn volgens overheidscijfers meer dan 4000 doden gevallen door het ebolavirus. Het aantal ebolabesmettingen staat op zo'n 8300. De ebola-uitbraak is de grootste en dodelijkste in de geschiedenis van het land.
4 dagen geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een met ebola besmette medewerker van Artsen zonder Grenzen (AzG) krijgt een behandeling in Nederland. Dat maakte de medische hulporganisatie bekend. De medewerker, van wie de identiteit niet bekend wordt gemaakt, raakte besmet tijdens een uitzending in de Democratische Republiek Congo.
5 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - In aanloop naar Dierendag hebben waterschappen dierenbezitters opgeroepen verstandig om te gaan met het gebruik van middelen tegen vlooien en andere parasieten. In sommige middelen zitten stoffen die de waterkwaliteit aantasten. "We zijn echt niet tegen de bescherming van huisdieren tegen vlooien en teken, want dat is ook belangrijk. Maar we roepen wel op om dit op zo'n manier te doen dat het water ook wordt beschermd", zegt bestuurslid Sander Mager van de Unie van Waterschappen.
5 dagen geleden
AMSTERDAM (ANP) - Namens stichting Tegengif roepen artsen en zorgorganisaties de regering op om zich in te zetten voor een PFAS-vrije toekomst. In een woensdag verschenen brief schrijven ze over de noodzaak van een PFAS-lozingsverbod en een Europees PFAS-verbod in het belang van de volksgezondheid. Ook willen ze dat de medische sector stopt met het gebruik van hulpmiddelen met PFAS.
1 week geleden