Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
ISTANBUL (ANP/RTR) - Een Turkse rechtbank heeft de belangrijkste oppositieleider Özgür Özel afgezet door het partijcongres waarbij hij in 2023 werd verkozen ongeldig te verklaren. Oppositiepartij CHP noemt de uitspraak een "gerechtelijke staatsgreep" en roept op tot protesten en juridische stappen.
41 minuten geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De driedaagse militaire oefening van Rusland met Belarus is afgelopen. Dat zei president Vladimir Poetin, die samen met zijn Belarussische ambtgenoot Aleksandr Loekasjenko donderdag toezag op de oefening per videoverbinding. Belangrijk onderdeel van de exercitie was het trainen met het nucleaire arsenaal.
3 uur geleden
ROME (ANP) - Italië wil sancties tegen een Israëlische minister voor zijn behandeling van de activisten van de Global Sumud Flotilla. Minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani heeft EU-buitenlandchef Kaja Kallas gevraagd om dat op de agenda te zetten voor de volgende bijeenkomst van buitenlandministers, schrijft hij op X.
4 uur geleden
HELSINGBORG (ANP) - De aanpassing van het aantal beschikbare Amerikaanse hulptroepen voor Europa is geen reden voor ongerustheid, verzekert NAVO-topman Mark Rutte. "Wat de Verenigde Staten zullen aankondigen is absoluut te doen", zei hij een dag voor de VS de NAVO-landen willen inlichten over de volgens bronnen aanzienlijke vermindering.
5 uur geleden
KINSHASA (ANP/RTR/AFP) - In het oosten van de Democratische Republiek Congo is een geval van ebola vastgesteld. Dat meldt de rebellengroep die dat deel van het land onder controle heeft, M23.
6 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse regering heeft documenten vrijgegeven over de benoeming van de voormalige prins Andrew Mountbatten-Windsor als internationaal handelsgezant. Daaruit blijkt onder meer dat er geen aanwijzingen zijn dat destijds een achtergrond- of veiligheidsonderzoek naar hem is gedaan. Britse politici hadden de stukken opgevraagd nadat Mountbatten-Windsor korte tijd werd gearresteerd, omdat hij mogelijk zijn positie heeft misbruikt.
7 uur geleden
KATHMANDU (ANP/RTR) - Een recordaantal van 274 bergbeklimmers heeft op dezelfde dag de top van de Mount Everest vanuit de Nepalese zijde bereikt, zegt EOA-Nepal, een organisatie voor bergbeklimming. Het vorige record van 223 is van 22 mei 2019.
8 uur geleden