Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten gaan de toegang van Iraanse luchtvaartmaatschappijen tot landingsplaatsen, tankstations en ticketverkopen blokkeren. Dat meldt de Amerikaanse financiënminister Scott Bessent op X, zonder verder in detail te treden. Volgens Bessent storten de Iraanse economie en munt in door de economische campagne tegen het land.
45 minuten geleden
LIMASSOL (ANP) - Volgens EU-buitenlandchef Kaja Kallas zal Europa nooit een neutrale bemiddelaar zijn tussen Rusland en Oekraïne, "omdat we aan de kant van Oekraïne staan en onze eigen fundamentele veiligheidsbelangen verdedigen". Dat zei Kallas donderdag op een persconferentie na een informele vergadering met de EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Cyprus.
1 uur geleden
KATHMANDU (ANP/AFP) - De Amerikaan Tyler Andrews claimt in recordtijd de top van de Mount Everest te hebben bereikt. De beklimming van de bijna 8849 meter hoge berg duurde slechts 9 uur en 55 minuten, aldus zijn team.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Achter de schermen is binnen de Amerikaanse overheid druk uitgeoefend om een bankbiljet van 250 dollar te laten ontwerpen waarop president Trump staat. Dat schrijft de krant The Washington Post, die ook meldt dat een topmedewerker die daar niets in zag, is overgeplaatst.
2 uur geleden
ANHOLT (ANP/DPA) - Het lichaam van bultrug Timmy wordt naar verwachting dit weekend aan land gebracht. Op het strand van het Deense eiland Anholt wordt dan ter plekke een autopsie uitgevoerd, meldden de lokale autoriteiten.
2 uur geleden
BANDAR ABBAS (ANP/RTR) - De Verenigde Staten zeggen dat Iran in de nacht van woensdag op donderdag een raket heeft afgevuurd richting Koeweit, die werd onderschept door de krijgsmacht van dat land. Iran lanceerde ook vijf drones die "een dreiging vormden" in en rond de Straat van Hormuz, wat volgens de VS neerkomt op een schending van een eerder afgesproken staakt-het-vuren.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Mensenrechtenchef Volker Türk van de Verenigde Naties ziet het aantal burgerslachtoffers door de oorlog in Oekraïne stijgen. Zijn kantoor spreekt over een gevaarlijke escalatie van de oorlog. De Hoge Commissaris voor de Mensenrechten maakt zich zorgen over Russische dreigementen om aanvallen op Kyiv nog verder op te voeren en wil nieuwe vredesonderhandelingen.
4 uur geleden