Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
HELSINKI (ANP/AFP/RTR) - Finland zegt al enige voortgang te hebben gemaakt in het onderzoek naar de beschadigde bekabeling in de Finse Golf. De autoriteiten in dat land legden woensdag beslag op de Fitburg, een vrachtschip dat met Russisch staal onderweg was van Sint-Petersburg naar Israël, om verdenkingen van betrokkenheid bij een sabotagepoging aan de bekabeling tussen Helsinki en Tallinn. Veertien opvarenden werden gearresteerd.
1 uur geleden
CRANS-MONTANA (ANP) - De brand in het Zwitserse Crans-Montana op nieuwjaarsnacht lijkt te zijn ontstaan door het afsteken van ijsfonteinen op flessen champagne, meldt het OM op een persconferentie. Deze fakkels werden te dicht bij het plafond gehouden, waardoor het vuur zich kon verspreiden.
2 uur geleden
CRANS-MONTANA (ANP) - De Zwitserse wintersportplaats Crans-Montana blijft na de dodelijke brand van nieuwjaarsnacht grotendeels open voor vakantievierders, aldus het lokale toerismekantoor. Dat herhaalt ook de oproep tot voorzichtigheid om onnodige druk op de ziekenhuizen te voorkomen.
2 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft een nieuwe stafchef aangesteld. Het gaat om Kyrylo Boedanov, hoofd van de inlichtingendienst. Afgelopen november stapte voormalig stafchef Andri Jermak op na een groot corruptieschandaal in de energiesector.
4 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP/AFP) - Paus Leo XIV heeft gebeden voor de slachtoffers van de nieuwjaarsbrand in Zwitserland en betuigde zijn "medeleven en solidariteit" aan hun families. Dat meldt het Vaticaan.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Als Iran vreedzame demonstranten neerschiet en "op gewelddadige wijze vermoordt", zullen de Verenigde Staten hen te hulp schieten, schrijft de Amerikaanse president Donald Trump op zijn Truth Social. "We staan paraat en zijn klaar om in actie te komen."
8 uur geleden
CRANS-MONTANA/LAUSANNE (ANP/DPA) - Ongeveer 13 volwassenen en 8 minderjarigen onder de slachtoffers van de brand in het Zwitserse Crans-Montana hebben brandwonden over meer dan 60 procent van hun lichaam, heeft een arts van de universiteitskliniek in Lausanne, waar ze zijn opgenomen, tegen de Zwitserse zender RTS gezegd.
12 uur geleden