Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - De zogenoemde Hormuz-coalitie eist dat Iran de Straat van Hormuz onmiddellijk heropent. Ministers uit veertig landen waaronder Nederland vergaderden donderdag over de situatie in de zeestraat, die zo belangrijk is voor de wereldwijde handel in bijvoorbeeld olie en kunstmest.
21 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse minister van Justitie Pam Bondi is ontslagen door president Donald Trump, meldden Amerikaanse media. Er gingen al geruchten rond dat Bondi binnenkort mogelijk zou worden vervangen. Trump bevestigde op Truth Social dat Bondi vertrekt.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - VN-chef António Guterres waarschuwt dat de wereld "op de rand van een bredere oorlog staat" die grote gevolgen zal hebben voor de hele wereld. De "spiraal van dood en vernietiging" moet stoppen, zei de secretaris-generaal donderdag tegen journalisten in New York.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Meer dan 7 miljoen Iraniërs hebben zich aangemeld om te vechten in het geval van een eventuele Amerikaanse invasie. Dat schrijft de Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf op X. Het land met meer dan 90 miljoen inwoners is bezig met een campagne om vrijwilligers te werven. Dinsdag meldden Iraanse staatsmedia dat zeker 5 miljoen mensen zich hadden aangemeld.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse advocaat en mensenrechtenactivist Nasrin Sotoudeh is gearresteerd in Iran. Dat meldt de dochter van de 62-jarige Sotoudeh. Gedurende haar carrière stond de advocaat meerdere prominente dissidenten bij, onder wie Nobelprijswinnaar en mensenrechtenactivist Shirin Ebadi.
5 uur geleden
BOEKAREST (ANP) - De vondst van de Roemeense kunstobjecten die werden gestolen uit het Drents Museum is "ongelofelijk nieuws", vindt de Roemeense minister van Buitenlandse Zaken Oana Toiu. "Het was cruciaal dat de Nederlandse autoriteiten begrepen dat het voor ons absoluut noodzakelijk was dat de schatten werden teruggevonden, ook al was het verzekeringsgeld al overgemaakt aan de Roemeense staat."
5 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Frankrijk verscherpt de veiligheidsmaatregelen in Parijs na de verijdelde aanslag op een kantoor van Bank of America in de Franse hoofdstad vorige week, meldt de Parijse politie in een verklaring aan persbureau Reuters. Autoriteiten vermoeden dat er banden zijn tussen het incident en de pro-Iraanse groep HAYI.
5 uur geleden