Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
MADRID (ANP/RTR) - Minstens zeven mensen zijn omgekomen na de ontsporing van twee hogesnelheidstreinen in het zuiden van Spanje, berichten diverse Spaanse media waaronder de zender TVE. Eerder meldde de Spaanse politie twee doden, wat al snel werd aangepast naar vijf. Een onbekend aantal mensen zit vast.
5 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De extra EU-top over de situatie in Groenland is donderdag, bevestigen bronnen. De EU-regeringsleiders worden door voorzitter van de EU-leiders António Costa naar Brussel geroepen om een gezamenlijke strategie te bepalen. De Amerikaanse president Donald Trump is met extra importtarieven aan de landen die de afgelopen dagen militairen naar Groenland hebben gestuurd een stap te ver gegaan.
32 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU-regeringsleiders komen op korte termijn voor een extra top bijeen "gezien de ernst van de recente ontwikkelingen", heeft voorzitter van de EU-leiders António Costa zondagavond bekendgemaakt. Dat deed hij na afloop van het ingelaste overleg met de EU-ambassadeurs over Groenland.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Europese regeringen overwegen de Verenigde Staten te treffen met tarieven ter waarde van 93 miljard euro. De mogelijke strafmaatregel is een reactie op de dreigementen van de Amerikaanse president Donald Trump aan het adres van NAVO-bondgenoten die zich verzetten tegen zijn poging Groenland over te nemen. Dat meldt de Britse zakenkrant The Financial Times (FT).
1 uur geleden
SANTIAGO (ANP/AFP) - De Chileense president Gabriel Boric heeft de noodtoestand afgekondigd in twee regio's die geteisterd worden door bosbranden. Er zijn al zestien doden gevallen, terwijl ruim 50.000 mensen geadviseerd is te evacueren, meldt minister van Veiligheid Luis Cordero.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - NAVO-baas Rutte meldt dat hij heeft gesproken met de Amerikaanse president Donald Trump over de veiligheidssituatie in Groenland en het Noordpoolgebied. "We blijven hieraan werken en ik kijk ernaar uit hem later deze week in Davos te ontmoeten", aldus Rutte op X, zonder details te geven.
4 uur geleden
CAÏRO (ANP/RTR) - De Syrische regering en de door Washington gesteunde, door Koerden geleide Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) zijn een staakt-het-vuren overeengekomen. Volgens Syrische staatsmedia geldt het bestand onmiddellijk. De wapenstilstand volgt op dagen van gevechten, waarbij het leger oprukte naar door Koerden bezette gebieden in het noordoosten van Syrië.
5 uur geleden