Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/RTR) - De Iraanse leiding heeft nog niet besloten of Iran deelneemt aan een nieuwe gespreksronde met de VS, meldden lokale media zondag. Persbureau Tasnim meldde op basis van een anonieme bron zelfs dat er geen verdere onderhandelingen plaatsvinden zolang de Amerikaanse marine de Straat van Hormuz blijft blokkeren.
22 minuten geleden
MADRID (ANP/AFP) - Spanje gaat de Europese Unie dinsdag vragen het associatieverdrag met Israël te beëindigen vanwege schendingen van het internationaal recht. Dat heeft premier Pedro Sánchez gezegd tijdens een bijeenkomst in Andalusië.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Iran heeft twee buitenlanders opgepakt wegens betrokkenheid bij het importeren van Starlink-apparatuur, berichten Iraanse media. Internetdiensten via satellieten, zoals die van Starlink, zijn in het land verboden.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump dreigt Iran hard aan te pakken als het land niet akkoord gaat met een nieuwe deal. In een bericht op Truth Social schrijft hij dat Amerikaanse vertegenwoordigers maandagavond in Pakistan zijn voor onderhandelingen. Een functionaris van het Witte Huis bevestigde dit later.
3 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Acht personen, onder wie een kind, liggen nog in het ziekenhuis nadat ze gewond waren geraakt bij een schietpartij in de Oekraïense hoofdstad Kyiv, meldt burgemeester Vitali Klytsjko. Hierbij kwamen zes mensen om het leven.
3 uur geleden
KINSHASA (ANP/AFP) - De regering van de Democratische Republiek Congo en rebellengroep M23 hebben afspraken gemaakt over het vergemakkelijken van humanitaire hulpverlening aan de bevolking. Ook zullen beide partijen binnen tien dagen gevangenen vrijlaten.
3 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky kunnen de belangrijke Patriot-raketten elke week opraken. Dat zei de president in het televisieprogramma Buitenhof. "Het ligt eraan of de aanvallen zwaar zijn of niet. En of we elke dag worden aangevallen, of dag en nacht."
4 uur geleden