Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
GAZA (ANP) - De wederopbouw van Gaza zal de komende tien jaar 71,4 miljard dollar (circa 60,6 miljard euro) kosten. Dat is de conclusie van een definitieve "schade- en behoeftenanalyse" die de Verenigde Naties maandag publiceerden in samenwerking met de Europese Unie. Voor de eerste achttien maanden is al 26,3 miljard dollar nodig om essentiële diensten te herstellen, kritieke infrastructuur te heropbouwen en de economie op gang te brengen.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse minister van Arbeid Lori Chavez-DeRemer treedt af. Het Witte Huis heeft dat maandag bekendgemaakt. Aan haar vertrek gingen weken van speculatie over haar positie vooraf, nadat beschuldigingen over haar gedrag waren opgedoken.
6 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran weigert te onderhandelen met de Verenigde Staten zolang Washington dreigingen uit. Dat zegt de Iraanse hoofdonderhandelaar en parlementsvoorzitter Mohammad Baqer Qalibaf in een bericht op X.
7 uur geleden
ANKARA (ANP/AFP) - Turkije gaat de vuurwapenwetgeving aanscherpen na de schietpartijen op twee scholen in het land. Het gaat volgens president Recep Tayyip Erdogan onder meer om het beperken van vuurwapenbezit en hogere straffen voor mensen die hun wapens niet goed opbergen.
10 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - De Britse premier Keir Starmer heeft ontkend dat hij het parlement heeft misleid over de aanstelling van de omstreden Peter Mandelson. Eerder zei zijn woordvoerder dat de premier het Lagerhuis "per ongeluk" had misleid, omdat hij zelf ook niet alle informatie tot zijn beschikking had.
11 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/AFP) - De Hongaarse verkiezingswinnaar Péter Magyar zegt dat zijn land alle arrestatiebevelen van het Internationaal Strafhof (ICC) zal uitvoeren en dat dus ook de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zou worden aangehouden als hij Hongarije betreedt. Dat is opmerkelijk, omdat Magyar net Netanyahu heeft uitgenodigd om later dit jaar in Boedapest op bezoek te komen.
13 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer heeft het parlement "per ongeluk" misleid rond de aanstelling van Peter Mandelson als ambassadeur in de Verenigde Staten, zegt Downing Street tegen Britse media. Starmer zei eerder tegen het Lagerhuis dat de normale procedure was gevolgd rond die benoeming, maar de premier zou toen zelf niet op de hoogte zijn geweest dat dat niet waar was.
13 uur geleden