Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
BOEDAPEST (ANP) - De Hongaarse premier Viktor Orbán stelt in een open brief dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zich bezighoudt met "anti-Hongaars beleid". Hij roept Zelensky op dit te veranderen en eist "meer respect voor Hongarije".
1 uur geleden
ANTWERPEN (ANP) - Er komt een nieuw luchtafweersysteem bij de Antwerpse haven, heeft de Belgische premier Bart De Wever aangekondigd. Het gaat om zogenoemde NASAMS, die gebruikt kunnen worden om bepaalde vliegtuigen, helikopters, drones en raketten op middellange afstand uit de lucht te schieten. De premier zei op een bijeenkomst van de haven dat de systemen al besteld zijn. Dat gebeurt in samenwerking met Nederland.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Senioradviseurs van de Amerikaanse president Donald Trump hebben liever dat Israël Iran eerst aanvalt, voordat de Amerikanen toeslaan. Dat zeggen twee ingewijden tegen de Amerikaanse nieuwssite Politico.
2 uur geleden
HONG KONG (ANP/RTR) - Het hof van beroep in Hongkong heeft de veroordeling voor fraude van mediamagnaat Jimmy Lai (78) door een lager hof vernietigd.
3 uur geleden
BASSETERRE (ANP/RTR) - De Verenigde Staten gaan zelf verifiëren wat er is gebeurd met de speedboot uit Florida die is beschoten door Cuba. Dat zei minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio op een top in St. Kitts en Nevis in het Caribische gebied.
9 uur geleden
MIAMI (ANP) - Justitie in de Amerikaanse staat Florida doet onderzoek naar de schietpartij tussen de Cubaanse kustwacht en een Amerikaanse speedboot, meldt hoofdaanklager van de staat James Uthmeier op X. Volgens Cuba hadden de opvarenden van de speedboot eerst het vuur geopend, waarna vier van hen werden gedood door de kustwacht, maar Uthmeier wil die uitleg niet zomaar geloven.
11 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft gebeld met zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump over de onderhandelingen met Rusland. Zelensky spreekt op X de verwachting uit dat binnenkort de voorbereidingen kunnen worden getroffen voor een gesprek tussen de leiders zelf, inclusief de Russische president Vladimir Poetin.
12 uur geleden