Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP/AFP/RTR) - Meer dan tweehonderd Oekraïense drone-experts zijn naar het Midden-Oosten gestuurd om te helpen bij de verdediging tegen Iraanse Shahed-drones. Dat zei de Oekraïense president Zelensky in een toespraak tot het Britse parlement. De Shahed wordt ook veel door Rusland gebruikt in de oorlog in Oekraïne.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben tot nu toe meer dan 157 mensen gedood bij aanvallen op vermeende drugsboten in de Cariben en de oostelijke Stille Oceaan. Sinds september heeft de Amerikaanse krijgsmacht zeker 45 aanvallen uitgevoerd op boten, om zo naar eigen zeggen de toevoer van illegale drugs te stoppen.
1 uur geleden
MEXICO-STAD (ANP/AFP) - De Mexicaanse president Claudia Sheinbaum is blij dat de Spaanse koning Felipe heeft erkend dat er veel misstanden hebben plaatsgevonden tijdens de Spaanse veroveringen op het Amerikaanse continent. Ze noemt het "een gebaar van verzoening".
2 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - De Britse premier Keir Starmer heeft Volodymyr Zelensky verzekerd dat "de focus op Oekraïne moet blijven liggen". Hij deed dit tijdens een bezoek van de Oekraïense president aan Downing Street 10. "Er is overduidelijk een conflict gaande in Iran, in het Midden-Oosten, maar we kunnen niet uit het oog verliezen wat er aan de gang is in Oekraïne, of de noodzaak van onze steun", aldus Starmer voorafgaand aan hun privégesprek.
2 uur geleden
BEIROET (ANP/RTR/AFP) - Bij Israëlische luchtaanvallen in het zuiden van Libanon zijn in totaal drie Libanese militairen omgekomen. Dat meldt het Libanese leger op X. Het zou gaan om twee verschillende aanvallen rond de stad Nabatieh.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten hebben de hulp van de NAVO-bondgenoten "niet langer nodig" in de oorlog in het Midden-Oosten, schrijft de Amerikaanse president Donald Trump op Truth Social. Hij zegt dat hij door de meeste van de "NAVO-'bondgenoten'" is geïnformeerd dat ze niet betrokken willen worden bij de Amerikaanse militaire operatie.
3 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De dood van de Iraanse veiligheidschef Ali Larijani maakt deel uit van Israëlische inspanningen om Iraniërs de kans te geven hun regering af te zetten. Dat verklaarde de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in een videoboodschap.
4 uur geleden