Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP) - Oekraïne krijgt hoe dan ook een lening van 90 miljard euro van de EU, zei voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. De lening is eind december door 27 EU-regeringsleiders goedgekeurd. "Zij hebben hun woord gegeven. Dit woord kan niet worden gebroken", benadrukte Von der Leyen dinsdag op een persconferentie in Kyiv. "We hebben verschillende opties en die zullen we gebruiken", zei de politica zonder andere opties te noemen.
3 minuten geleden
KYIV (ANP/RTR) - Oekraïne verwerpt de Russische aantijging dat het land met hulp van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk kernwapens of onderdelen daarvoor probeert te verkrijgen. Eerder beweerde de Russische buitenlandse inlichtingendienst dat die landen Kyiv zouden willen voorzien van kernwapens. Volgens Kremlinadviseur Joeri Oesjakov heeft dat gevolgen voor de Russische positie in de vredesonderhandelingen met Oekraïne.
27 minuten geleden
LONDEN/PARIJS (ANP) - De bondgenoten die Oekraïne willen blijven beschermen tegen Rusland hebben bij de vierde herdenking van de Russische invasie van 2022 hun vastberadenheid nog eens onderstreept. Ze blijven erbij dat ze Oekraïne militaire en andere hulp blijven bieden en veiligheidsgaranties voor na een eventueel bestand, zeggen de drie grote Europese landen die de 'Coalitie van Bereidwilligen' aanvoeren.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Hongarije het EU-stemrecht ontnemen is een besluit dat de regeringsleiders van de EU moeten nemen, niet de Europese Commissie. Dat zei Eurocommissaris Michael McGrath (Rechtsstaat) na persvragen over de blokkades van Hongarije voor een EU-lening van 90 miljard euro aan Oekraïne en het 20e sanctiepakket tegen Rusland. De Europese Commissie, het gros van de lidstaten en het Europees Parlement zijn daar laaiend over.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zal zich "zeker" kandideren voor presidentsverkiezingen in zijn land als de oorlog tegen Rusland tegen die tijd nog aan de gang is. Dat zegt het staatshoofd in een interview met Tagesschau.
1 uur geleden
TUCSON (ANP) - De Amerikaanse tv-presentatrice Savannah Guthrie en haar familie loven een beloning van 1 miljoen dollar uit voor informatie die leidt tot de terugkeer van de verdwenen moeder van Guthrie. Dat maakte de presentatrice bekend in een emotionele videoboodschap op Instagram.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Een groep internationale hulporganisaties is naar het Israëlische Hooggerechtshof gestapt om een verbod op hun activiteiten in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever tegen te houden. Bij de indiening van het verzoekschrift waarschuwen de organisaties voor de "catastrofale gevolgen" die het verbod kan hebben voor burgers.
2 uur geleden