Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
LIMA (ANP) - De kandidaten voor het presidentschap van Peru gaan nek-aan-nek. Waar bij de recentste telling de conservatieve Keiko Fujimori was uitgelopen op haar rivaal Roberto Sánchez, is het in de nieuwste peiling weer het linkse congreslid dat voorligt: 50,3 procent tegenover 49,7 procent.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Israël heeft maandagochtend vroeg luchtaanvallen uitgevoerd op militaire doelen in het westen en midden van Iran, meldt het Israëlische leger. Iraanse staatsmedia melden dat er explosies zijn gehoord in Teheran, Tabriz en Isfahan.
2 uur geleden
PARIJS (ANP) - De Franse minister van Justitie, Gérald Darmanin, heeft openbaar aanklagers opgedragen om 70.000 aangiften "die met kinderen te maken hebben" met spoed te onderzoeken. Het Franse justitiesysteem heeft hier tot 14 juli, een nationale feestdag, de tijd voor gekregen. Darmanin neemt die stap na de moord op de 11-jarige Lyhanna.
2 uur geleden
MANILLA (ANP) - Na een zware aardbeving voor de kust van het Filipijnse eiland Mindanao is maandagochtend vroeg een tsunamiwaarschuwing afgegeven. Naast de Filipijnen zelf geldt de waarschuwing voor onder meer kustgebieden in Indonesië en Japan.
3 uur geleden
JEREVAN (ANP) - De Armeense premier Nikol Pasjinjan heeft de overwinning uitgeroepen bij de parlementsverkiezingen. Tijdens een persconferentie in de nacht van zondag op maandag noemde Pasjinjan de overwinning van zijn partij Burgercontract een "historische zege".
3 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - In reactie op de raketaanvallen vanuit Iran, heeft Israël grensovergangen naar de Gazastrook gesloten. Het gaat om een "veiligheidsmaatregel", staat in een verklaring van overheidsinstantie COGAT, die onder meer de toegang tot Gaza coördineert.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president zei na de aanval van Iran op Israël dat hij Benjamin Netanyahu zal vragen af te zien van wraak. Dat verklaarde Donald Trump tegenover nieuwssite Axios. Het telefoongesprek tussen de president en de Israëlische premier zou inmiddels hebben plaatsgevonden.
6 uur geleden