Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse leger zegt in Teheran het hoofdkwartier van de Iraanse Revolutionaire Garde, de elitetroepen van het Iraanse regime, te hebben vernietigd. Sinds zaterdagochtend voeren de Verenigde Staten samen met Israël aanvallen uit op Iran om de regering van dat land omver te werpen.
8 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - Turkije is bereid te bemiddelen in de strijd in het Midden-Oosten, schrijft voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie zondagavond op X. Ze verwelkomt die bereidheid, net zoals de insteek van Turkije om een oplossing te vinden via vreedzame middelen. "We zijn het erover eens dat diplomatie de enige haalbare weg voorwaarts is", schrijft de politica.
21 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De gebeurtenissen in Iran mogen niet leiden tot escalatie, stelt EU-buitenlandchef Kaja Kallas zondagavond in een verklaring namens de 27 EU-ministers van Buitenlandse Zaken. Als dat wel gebeurt, bedreigt dat onder meer het Midden-Oosten en Europa met onvoorspelbare gevolgen, ook op economisch gebied.
22 minuten geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - De partij van de voormalige Iraanse president Mahmud Ahmadinejad heeft ontkend dat hij dood is. Het Iraanse staatspersbureau ILNA meldde dat hij zaterdag bij een luchtaanval op zijn huis in het oosten van Teheran was omgekomen, maar dat klopt volgens de partij Dolate Bahar niet, aldus hetzelfde persbureau. Ook familieleden zouden hebben gezegd dat de 69-jarige politicus niet om het leven is gekomen.
1 uur geleden
KARACHI (ANP/RTR) - Bij pro-Iraanse protesten in verschillende plaatsen in Pakistan zijn volgens plaatselijke media meer dan twintig doden gevallen. Bij het consulaat van de VS in de havenstad Karachi vielen negen doden en tientallen gewonden toen er geschoten werd.
1 uur geleden
BEIROET (ANP/DPA/AFP) - Duizenden aanhangers van Hezbollah hielden zondag een mars in de zuidelijke buitenwijken van Beiroet, het bolwerk van de Libanese beweging. Ze rouwden om de dood van de Iraanse leider Ali Khamenei, die zaterdagmorgen omkwam bij een luchtaanval op Teheran.
3 uur geleden
WASHINGTON/MUSCAT (ANP/AFP/RTR) - President Donald Trump heeft in een vraaggesprek met het blad The Atlantic gezegd dat de leiders van Iran willen praten en dat hij daarmee akkoord gaat. In het sultanaat Oman werd gemeld dat Iran openstaat voor inspanningen om de toestand te de-escaleren. Oman heeft bemiddeld als tussenpersoon in recente gesprekken tussen Iran en de VS in onder meer Genève.
3 uur geleden