Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - Meerdere ministers hebben de Britse premier Keir Starmer gevraagd op te stappen, melden Britse media. Volgens The Times hebben drie leden van het kabinet, onder wie de minister van Binnenlandse Zaken Shabana Mahmood, Starmer verteld dat hij zijn positie moet heroverwegen. Sky News schrijft dat de ministers hem dinsdag in een vergadering gaan vertellen dat "het spel voorbij is".
2 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft de EU-sancties voor gewelddadige kolonisten afgedaan als het "moreel bankroet" van de Europese Unie. In een verklaring van zijn kantoor op X staat dat de Europeanen op deze manier de kolonisten op de Westelijke Jordaanoever gelijkstellen aan Hamas.
3 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky stelt dat het maandag op de laatste dag van het staakt-het-vuren "niet stil was aan het front". Rusland en Oekraïne hebben elkaar beschuldigd van schendingen van het driedaagse bestand.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft de Iraanse reactie op een Amerikaans voorstel om de oorlog te beëindigen "stom" genoemd. Hij spreekt daarnaast over "een stuk afval" dat hij niet volledig heeft gelezen, omdat hij zijn "tijd niet wil verspillen".
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU wil een actievere rol gaan spelen in toekomstige vredesonderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne. De EU-ministers van Buitenlandse Zaken gaan eind deze maand bepalen waarover de EU met Rusland wil praten en "wat onze rode lijnen zijn", zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas maandag na afloop van de vergadering met de ministers in Brussel.
6 uur geleden
OVIEDO (ANP/DPA) - Een Duits koppel is in Spanje veroordeeld tot een gevangenisstraf van twee jaar en tien maanden, omdat ze hun kinderen jarenlang hadden opgesloten in een ernstig vervuild huis. De drie kinderen werden vorig jaar april bevrijd uit de woning in Noord-Spanje, die door een agent werd omschreven als een "horrorhuis".
7 uur geleden
TENERIFE (ANP) - Maandag vertrekken er toch twee evacuatievluchten vanaf Tenerife naar Eindhoven, meldt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken op het Spaanse eiland. Eerder leek er maar één vliegtuig met opvarenden van het cruiseschip Hondius te gaan. Op het Nederlandse schip brak de Andesvariant van het hantavirus uit.
8 uur geleden