Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
PARAMARIBO (ANP) - Bij een zware aanrijding in de Surinaamse hoofdstad Paramaribo zijn zaterdagochtend vroeg vier doden gevallen, meldt de politie. Kort na 06.00 uur lokale tijd, nog voor de zonsopgang, was er een botsing tussen een personenauto en een personenbus. De bus is waarschijnlijk enkele malen over de kop geslagen en er zijn passagiers uit de ramen geslingerd. Een van de doden zou een kind zijn. De juiste toedracht wordt onderzocht.
10 minuten geleden
KAMALA (ANP/AFP) - De zittende president Yoweri Museveni heeft de presidentsverkiezingen in Oeganda gewonnen. Hij sleept daarmee een zevende termijn binnen. Volgens de kiescommissie kreeg Museveni ruim 70 procent van de stemmen. Zijn belangrijkste tegenstander, zanger Bobi Wine, behaalde 24 procent van de stemmen. Wine rept van fraude.
35 minuten geleden
AKEN (ANP/DPA) - Mario Draghi, de voormalige president van de Europese Centrale Bank (ECB) en oud-premier van Italië, ontvangt dit jaar de Karelsprijs. Hij krijgt deze omdat hij "met vastberadenheid en onwrikbare wilskracht een grote bijdrage aan Europa heeft geleverd".
42 minuten geleden
KOPENHAGEN (ANP/AFP) - Voor het stadhuis van Kopenhagen zijn enkele duizenden mensen bijeengekomen om te demonstreren tegen Amerikaanse aanspraken op Groenland, dat bij het koninkrijk Denemarken hoort. De betogers zwaaien met Deense en Groenlandse vlaggen.
1 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense leider Volodymyr Zelensky heeft bevolen snel meer stroom uit het buitenland te importeren. Volgens zijn energieminister Denys Sjmyhal is er in zijn land geen enkele energiecentrale meer te vinden die niet is aangevallen door de Russen. Hij vertelde het parlement afgelopen week dat de energievoorziening "heel moeilijk" is en dat er nog maar genoeg brandstof is voor een week of drie.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De Iraanse leider, ayatollah Ali Khamenei, noemt de Amerikaanse president Donald Trump een crimineel voor het "veroorzaken van slachtoffers, schade en laster jegens het Iraanse volk" tijdens de protesten in het land. Iran geeft de VS al langer de schuld van het geweld in Iran.
3 uur geleden
CRANS-MONTANA (ANP) - Na de brand in Crans-Montana zamelen kapsalons in Frankrijk en andere Europese landen haar in voor pruiken voor de gewonden, schrijft de Franse zender BFMTV. Op nieuwjaarsnacht brak er brand uit in een café waar veel jongeren waren. Hierbij vielen 40 doden en raakten 116 mensen gewond.
4 uur geleden