Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Republikeinse voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden zegt dat naar diplomatieke manieren wordt gekeken voor een Amerikaanse overname van Groenland. "Ik denk niet dat iemand het heeft over het gebruik van militaire kracht", aldus voorzitter Mike Johnson.
48 minuten geleden
MOSKOU (ANP/AFP) - Moskou heeft de inbeslagname door de VS van een olietanker die nabij IJsland voer onder Russische vlag sterk veroordeeld. Volgens het Kremlin heeft onder het maritiem recht "geen enkele staat het recht" zich te bemoeien met "vaartuigen die rechtmatig geregistreerd staan onder jurisdictie van andere staten". De Russische parlementariër Andrej Klisjas noemde de inbeslagname woensdag "regelrecht piraterij", aldus staatspersbureau Tass.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP/RTR) - Rusland heeft een onderzeeër en andere marineschepen ingezet om een lege olietanker te beschermen tegen de Amerikaanse krijgsmacht. Amerikaanse media en persbureau Reuters melden dat de VS bezig zijn om het schip in beslag te nemen.
4 uur geleden
ALEPPO (ANP/AFP) - Het Syrische leger is begonnen met het bombarderen van Koerdische wijken in Aleppo. De regering had die gebieden eerder op de ochtend al tot 'militaire zones' verklaard, waarna duizenden burgers de wijken verlieten.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/BLOOMBERG) - De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft de veiligheidstroepen opdracht gegeven geen actie te ondernemen tegen vreedzame betogers. Volgens mensenrechtenactivisten zijn minstens 36 doden gevallen bij protesten tegen de slechte economische situatie in Iran.
4 uur geleden
PRAAG (ANP/DPA) - Een belangrijk aankoopprogramma voor munitie voor Oekraïne gaat toch door. Tsjechië blijft ook onder de minder Oekraïnegezinde nieuwe regering de levering van artilleriegranaten coördineren, zegt premier Andrej Babiš.
5 uur geleden
PARIJS (ANP) - Het winterse weer leidt niet alleen in Nederland tot problemen. Ook Frankrijk, België en het Verenigd Koninkrijk kampen met overlast door een sneeuwstorm, die door de Franse weerdienst de naam Goretti heeft gekregen.
6 uur geleden