Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Een groot deel van de Verenigde Staten heeft te maken met een sneeuwstorm die dit weekeinde dwars over het land raast. Storm Fern trekt van het noordoosten diep landinwaarts, zo ver als de staten Oklahoma en Colorado. Er wonen naar schatting 235 miljoen van de 340 miljoen Amerikanen op dat 'pad'.
23 minuten geleden
DAMASCUS (ANP/AFP) - De Syrische regering en de door Koerden geleide SDF hebben volgens ingewijden ingestemd met een verlenging van hun wapenstilstand. Deze maand braken gevechten tussen de twee partijen uit in het noorden van Syrië.
2 uur geleden
JAKARTA (ANP/RTR) - Door een aardverschuiving in de Indonesische provincie West-Java zijn zeker acht mensen om het leven gekomen. 82 personen worden vermist. Dat heeft de Indonesische rampenbestrijdingsdienst zaterdag gemeld. De aardverschuiving trof volgens lokale autoriteiten een dorp in de regio West-Bandung, een gebied waar de afgelopen dagen erg veel regen viel.
3 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - Oekraïne heeft uitgehaald naar Rusland vanwege nieuwe luchtaanvallen te midden van onderhandelingen in Abu Dhabi. Oekraïense, Russische en Amerikaanse delegaties praten daar zaterdag voor de tweede dag op rij over het stoppen van de oorlog.
3 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Bijna 6000 gebouwen in Kyiv zitten zonder verwarming na een nieuwe nachtelijke Russische aanval, verklaart burgemeester Vitali Klitsjko. In de Oekraïense hoofdstad is zaterdagochtend een temperatuur van -12 graden gemeten.
5 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Rusland heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag meerdere plekken in de Oekraïense hoofdstad Kyiv aangevallen met drones. De luchtafweer van de stad is ingeschakeld, melden Oekraïense autoriteiten. Burgemeester Vitali Klitsjko stelt op Telegram dat twee districten aan weerszijden van de rivier de Dnipro zijn geraakt. Volgens hem is er sprake van een grootschalige aanval, waarbij zeker één persoon om het leven is gekomen en vier mensen gewond zijn geraakt.
6 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran zal elke aanval van de Verenigde Staten beschouwen als een totale oorlog tegen het land. Dat heeft een hoge Iraanse functionaris die anoniem wil blijven vrijdag tegen persbureau Reuters gezegd. Hij deed de uitspraak vooruitlopend op de komst van Amerikaanse vliegdekschepen en ander militair materieel naar het Midden-Oosten in de komende dagen.
6 uur geleden