Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
WELLINGTON (ANP) - Inwoners van huizen langs de kust ten zuiden van de Nieuw-Zeelandse hoofdstad Wellington zijn maandag opgeroepen te evacueren. Langs de kuststrook geldt een lokale noodtoestand vanwege metershoge golven.
2 uur geleden
CHARKIV (ANP) - In de Oekraïense regio Charkiv, in het noordoosten van het land, zijn vier mensen om het leven gekomen en tien anderen gewond geraakt bij Russische aanvallen. De dodelijke slachtoffers vielen in de plaats Tsjoehoejiv, meldt gouverneur Oleh Synjehoebov op Telegram.
3 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Donald Trump is uitgejoeld en uitgefloten in Madison Square Garden, waar maandag de derde wedstrijd in de finale van de NBA plaatsvindt. Tijdens het volkslied salueerde de Amerikaanse president. Toen dat op grote schermen in het stadion getoond werd, klonk gedurende enkele seconden een fluitconcert.
3 uur geleden
PYONGYANG (ANP) - De Chinese president Xi Jinping en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un hebben maandag met elkaar afgesproken de banden verder aan te halen. De bilaterale relaties gaan volgens staatspersbureau KCNA "een nieuw hoofdstuk" tegemoet, met samenwerkingen in verschillende sectoren.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof (ICC), Karim Khan, is officieel geschorst vanwege beschuldigingen van seksueel wangedrag. Een toezichthoudend orgaan van het ICC, bestaande uit 21 leden, heeft maandag laten weten dat de schorsing per direct ingaat.
5 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - De gezondheid van de oceanen is ernstig in gevaar, staat in de World Ocean Assessment van de Verenigde Naties. "Klimaatverandering, vervuiling, overbevissing en een verlies aan biodiversiteit" zetten de oceanische systemen zwaar onder druk, terwijl ze cruciaal zijn voor de planeet.
9 uur geleden
ROME (ANP/RTR) - In Italië is een onderzoek ingesteld naar de Israëlische minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir om diens behandeling van opvarenden van de Global Sumud Flotilla. De opvarenden van die actievloot die op weg was naar Gaza werden nabij Kreta onderschept door Israël, waarna de activisten werden gearresteerd.
9 uur geleden