Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump stelt dat zijn krijgsmacht Iran aan het raken is, maar "nog niet eens hard". De "grote golf" moet nog komen, aldus Trump tegen CNN. "Die grote komt snel."
1 minuut geleden
JERUZALEM (ANP/DPA) - Israël heeft tot nu toe meer dan zeshonderd doelen aangevallen in Iran, meldt het Israëlische leger. Het zou gaan om ruim twintig locaties die gelinkt waren aan Iraanse militaire leiders, zeker 150 raketlanceerinstallaties en meer dan tweehonderd luchtafweersystemen.
32 minuten geleden
ÎLE LONGUE (ANP) - Frankrijk wil de beschermende werking van zijn kernwapenarsenaal delen met anderen. Het praat met Nederland en zeven andere Europese landen over "vooruitgeschoven afschrikking", zegt president Emmanuel Macron in een langverwachte toespraak. Deze bondgenoten mogen volgens hem meedoen aan oefeningen met Franse kernwapens. In geval van "crisis" kunnen die wapens ook in de partnerlanden worden gestationeerd.
56 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - NAVO-topman Mark Rutte is blij met de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran. Hij wijst erop dat het Iraanse regime een groot gevaar vormt voor NAVO-landen en hun bondgenoten.
1 uur geleden
ÎLE LONGUE (ANP) - Frankrijk gaat zijn kernwapenarsenaal vergroten. Het NAVO-land heeft nu nog ongeveer 290 exemplaren van het ultieme wapen, maar president Emmanuel Macron heeft opdracht gegeven om dat aantal uit te breiden, zei hij in een langverwachte toespraak. Bondgenoten kunnen volgens Macron ook gaan meedoen met nucleaire oefeningen.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Ook de vrouw van de gedode Iraanse ayatollah Ali Khamenei is omgekomen door de luchtaanvallen op het land. Staatsmedia melden dat Mansoureh Khojasteh Bagherzadeh is bezweken aan de verwondingen die ze daarbij opliep. Ze was 79 jaar.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth verwacht dat de oorlog in Iran geen "eindeloze oorlog" wordt, zoals die in Irak. Volgens hem hebben de Verenigde Staten duidelijke doelen en zullen ze die snel bereiken.
2 uur geleden