Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
MANDAN (ANP/AFP) - Een Amerikaanse rechtbank heeft een boete voor Greenpeace gehalveerd naar 345 miljoen dollar (292 miljoen euro). De milieuorganisatie kreeg vorig jaar een megaboete voor betrokkenheid bij protesten tegen de aanleg van een oliepijpleiding in de staat North Dakota.
8 uur geleden
MALMÖ (ANP) - De verdachte drone die donderdag door Zweden werd neergehaald, was inderdaad van Russische komaf. Dat bevestigt de Zweedse defensieminister Pål Jonson op X. De drone vloog in de buurt van het Franse vliegdekschip Charles de Gaulle, dat Malmö bezoekt. De minister noemt de inbreuk op het Zweedse luchtruim "ernstig en onverantwoord".
10 uur geleden
STAVANGER (ANP/AFP) - De Noorse politie heeft een 17-jarige jongen gearresteerd die een aanslag had willen plegen op een NAVO-basis, meldt de Noorse omroep NRK. Hij wordt verdacht van een jihadistisch motief, omdat hij eerder zijn steun heeft uitgesproken voor terreurgroep Islamitische Staat.
10 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft gezegd dat er mogelijk een "vriendelijke overname" van Cuba komt. Hij verduidelijkte niet wat hij daarmee bedoelt, maar dat zou mogelijk betekenen dat de Cubaanse regering moet instemmen met een machtsoverdracht aan de Verenigde Staten.
11 uur geleden
MILAAN (ANP/DPA/AFP) - Een tramontsporing heeft in de Italiaanse stad Milaan twee mensen het leven gekost. Ook zijn ongeveer veertig anderen gewond geraakt. Een van hen is volgens de brandweer in kritieke toestand.
11 uur geleden
CHAPPAQUA (ANP) - De Amerikaanse oud-president Bill Clinton had geen idee van de misstanden die zedendelinquent Jeffrey Epstein beging, zei hij in een openingsverklaring die hij ook op X deelt. Clinton getuigt voor een onderzoekscommissie van het Huis van Afgevaardigden over Epstein. "Als ik ook maar enig idee had gehad van wat hij deed, zou ik hem zelf hebben aangegeven."
12 uur geleden
CHAPPAQUA (ANP) - De Amerikaanse oud-president Bill Clinton getuigt voor een onderzoekscommissie van het Huis van Afgevaardigden over zijn banden met de overleden zedendelinquent Jeffrey Epstein. Clinton is meermaals opgedoken in vrijgegeven documenten over Epstein, al zijn er geen aanwijzingen voor concrete misstanden.
13 uur geleden