Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/DPA/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump legt Cuba nieuwe sancties op. Hij verhoogt daarmee de druk op het communistisch bestuurde eiland, nadat hij eerder dit jaar de leider van Cuba's bondgenoot Venezuela had afgezet.
3 uur geleden
ROME (ANP) - Paus Leo heeft Evelio Menjivar-Ayala benoemd tot bisschop in het Amerikaanse West Virginia. De 55-jarige geestelijke is volgens de krant The Washington Post een voormalige ongedocumenteerde migrant die in een kofferbak naar de VS is gesmokkeld. Hij had katholieken eerder al opgeroepen zich uit te spreken tegen de wijze waarop de Amerikaanse autoriteiten onder president Donald Trump optreden tegen migranten.
7 uur geleden
ISTANBUL (ANP/AFP) - Rond acties op de internationale Dag van de Arbeid is in Istanbul onrust ontstaan. De Turkse politie vuurde traangas af en er worden honderden arrestaties gemeld.
10 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR/AFP) - Iran heeft via bemiddelaar Pakistan een nieuw vredesvoorstel gedaan aan de Verenigde Staten. Teheran kwam eerder ook al met een plan, maar daar gingen de Amerikanen nog niet mee akkoord.
10 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP/BELGA) - Op meerdere plekken in Europa is vrijdag gedemonstreerd in het kader van de Dag van de Arbeid. Zo zijn in Frankrijk onder meer in Marseille en Lyon mensen op de been. In Nantes werden daarbij dingen naar de politie gegooid, melden de lokale autoriteiten op X.
12 uur geleden
SKAGEN (ANP) - De vrijlating van bultrug Timmy lijkt vertraging op te hebben gelopen. Het schip dat de walvis vervoert, vaart op dit moment rondjes bij het noordelijkste punt van Denemarken, waar het vaartuig de Noordzee op zou moeten varen. De kapitein zei tegen de Duitse regionale omroep NDR dat die omweg nodig is vanwege de slechte weersomstandigheden.
13 uur geleden
KRETA (ANP/RTR) - De Global Sumud Flotilla bevestigt op sociale media dat alle door Israël opgepakte activisten zijn vrijgelaten op het Griekse eiland Kreta, met uitzondering van twee mannen. Die personen zijn deel van de organisatie achter de poging om over zee humanitaire hulp naar Gaza te brengen.
13 uur geleden