Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP) - De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araqchi heeft kort voor het aflopen van het staakt-het-vuren uitgehaald naar de VS. "Het blokkeren van Iraanse havens is een oorlogsdaad en dus een schending van het bestand. Het aanvallen van een koopvaardijschip en het gijzelen van de bemanning is een nog ernstigere schending", schrijft hij op X.
18 minuten geleden
BEIROET (ANP/AFP/DPA) - Libanon zegt een half miljard euro nodig te hebben om de humanitaire crisis in het land te bestrijden. Dat verklaarde premier Nawaf Salam tijdens een persconferentie in Parijs met de Franse president Emmanuel Macron.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Justitie in Iran ontkent dat acht vrouwen op het punt staan geëxecuteerd te worden, nadat de Amerikaanse president Donald Trump om hun vrijlating had gevraagd. "Trump is opnieuw misleid door nepnieuws", staat op de site van de Iraanse rechtspraak, Mizan Online.
2 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - Ierland, Slovenië en Spanje vonden bij een vergadering tussen EU-buitenlandministers niet genoeg medestanders om het associatieverdrag tussen de EU en Israël gedeeltelijk op te schorten. Daarvoor is een zogenaamde 'gekwalificeerde meerderheid' van de lidstaten nodig. Die kon als verwacht niet worden gevonden, meldde EU-buitenlandchef Kaja Kallas na de bespreking in Luxemburg.
2 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas verwacht binnen 24 uur een akkoord over de EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne. Dat zei Kallas dinsdag op een persconferentie, net nadat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op X meldde dat de Droezjba-pijpleiding is gerepareerd en weer kan worden gebruikt.
3 uur geleden
MEXICO-STAD (ANP/AFP) - De Mexicaanse president Claudia Sheinbaum wil dat er strengere controle komt op wapenbezit en er meer beveiliging komt bij toeristische trekpleisters. Ze sprak na een schietpartij in het tempelcomplex van de piramiden van Teotihuacán ten noordoosten van de hoofdstad Mexico-Stad.
4 uur geleden
KYIV (ANP) - De Droezjba-pijpleiding die Russische olie naar Oost-Europa vervoert, is gerepareerd en kan weer in gebruik worden genomen. Dat meldde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in een bericht op X.
5 uur geleden