Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
ISLAMABAD (ANP/RTR) - Bemiddelaar Pakistan heeft de Verenigde Staten en Iran gevraagd om een wapenstilstand van twee weken. Het land verzoekt Iran de Straat van Hormuz die periode te openen en vraagt aan de Amerikaanse president Trump om de deadline voor een akkoord te verlengen.
2 minuten geleden
BEIROET (ANP/AFP) - De drie VN-militairen die vorige maand omkwamen bij twee losse aanvallen in Libanon, zijn volgens VN-onderzoek gedood door Israël en Hezbollah. Een van de incidenten kwam door een explosief van Hezbollah, het andere door een Israëlische beschieting.
59 minuten geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer vindt dat Ye nooit uitgenodigd had moeten worden om op te treden op het Wireless Festival in Londen. Dat schrijft Starmer op X, nadat bekend was geworden dat de omstreden rapper de toegang tot het Verenigd Koninkrijk is geweigerd.
1 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Als de Amerikaanse president Donald Trump uitvoering geeft aan zijn dreigement om "een hele beschaving" te laten sterven, komt dat neer op "de ernstigste misdaden" onder het internationaal recht, zegt VN-mensenrechtenchef Volker Türk. Hij benadrukt dat het aanvallen van burgers een oorlogsmisdaad is.
2 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - Duizenden mensen, begeleid door blaasmuziek van de militaire kapel, bewezen dinsdag de laatste eer aan de ex-president van Suriname, Chandrikapersad Santokhi, die op 30 maart plotseling overleed op 67-jarige leeftijd. De uitvaartdienst met staatseer wordt gehouden in De Olifant, het partijcentrum van de Vooruitstrevende Hervormings Partij waarvan hij voorzitter was.
3 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Israël heeft dinsdag bruggen en spoorwegen aangevallen in Iran, meldt premier Benjamin Netanyahu. Die zouden worden gebruikt door het Iraanse regime om wapens te vervoeren.
3 uur geleden
BAGDAD (ANP/RTR) - De pro-Iraanse militie Kataib Hezbollah zegt de ontvoerde Amerikaanse journalist Shelly Kittleson vrij te laten. Zij werd vorige week ontvoerd in de Iraakse hoofdstad Bagdad. De militie eist daarbij dat de journalist Irak direct verlaat. Kittleson schrijft onder andere voor de Britse omroep BBC en Politico.
3 uur geleden