Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP) - Er is een minimale toename van het internetverkeer in Iran, meldt internetwaakhond NetBlocks. Al ruim een week is het internet in Iran geblokkeerd, maar NetBlocks meldt in de nacht van vrijdag op zaterdag dat zo'n 2 procent van de Iraniërs toegang tot het internet lijkt te hebben. Dat is meer dan in de afgelopen dagen.
3 uur geleden
MINNEAPOLIS (ANP) - Een federale rechter in de Amerikaanse staat Minnesota heeft besloten dat de inzet van agenten van de vreemdelingenpolitie ICE in Minneapolis aan banden wordt gelegd, schrijven The New York Times en The Washington Post. ICE-agenten mogen geen vreedzame demonstranten meer arresteren, geen pepperspray meer inzetten tegen demonstranten en geen automobilisten arresteren die auto's van ICE-agenten volgen.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse luchtvaartautoriteit Federal Aviation Administration (FAA) waarschuwt luchtvaartmaatschappijen om boven Mexico en Midden-Amerika "voorzichtig" te zijn vanwege "militaire activiteiten". De waarschuwing geldt ook boven landen als Colombia, Panama en Ecuador en is tot halverwege maart van kracht.
4 uur geleden
WASHINGTON/SAINT PAUL (ANP) - Het Amerikaanse ministerie van Justitie begint een strafrechtelijk onderzoek naar de Democratische gouverneur van Minnesota Tim Walz. Dat melden ingewijden aan CBS News en The Washington Post. Ook de burgemeester van Minneapolis, Jacob Frey, wordt gedagvaard, aldus de ingewijden.
7 uur geleden
WASHINGTON/DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse oud-vicepremier en oud-VN-gezant Sigrid Kaag zit in een nieuw op te richten ondersteunende raad voor "vrede, stabiliteit en welvaart" in Gaza, meldt het Witte Huis vrijdagavond in een verklaring. Deze raad moet het Palestijnse overgangsbestuur en de door Trump voorgezeten vredesraad voor Gaza ondersteunen.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft de leden gekozen voor de internationale vredesraad die toezicht zal houden op het toekomstige overgangsbestuur in de Gazastrook. Het gaat onder meer om zijn minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, VS-gezant Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner. Ook de Britse oud-premier Tony Blair zit in de raad, meldt het Witte Huis vrijdagavond.
7 uur geleden
ALEPPO (ANP/AFP) - De Syrische president Ahmed al-Sharaa heeft een decreet ondertekend waarmee hij het Koerdisch de status van een nationale taal geeft. Het lijkt te gaan om een gebaar van goede wil na gevechten in de afgelopen dagen.
9 uur geleden