Temperatuurrecords blijven sneuvelen in aanloop naar klimaattop
BRUSSEL (ANP) - De temperaturen op aarde blijven dit jaar met uitzonderlijk grote stappen stijgen. Metingen van de Europese dienst Copernicus Climate Service laten zien dat ook in oktober weer een warmterecord is verbroken - en niet met geringe cijfers. Wereldwijd was het wel 0,4 graden warmer dan in oktober 2019, toen het vorige record voor de oktobermaand werd gevestigd. Volgens Copernicus is het vrijwel zeker dat 2023 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds de metingen begonnen.
De cijfers van de wetenschappelijke klimaatdienst van de EU verschijnen enkele weken voor de volgende VN-klimaattop. Die begint op 30 november in Dubai. Copernicus-bestuurder Samantha Burgess wijst er in aanloop naar de top op dat de gemiddelde temperatuurstijging dit jaar al richting de 1,5 graad kruipt. Tot nog toe is het dit jaar 1,43 graad warmer dan in pre-industriële tijden. "De urgentie voor ambitieuze klimaatactie is nog nooit zo hoog geweest", concludeert Burgess.
De grens van 1,5 graad wordt onder meer genoemd in het Klimaatakkoord van Parijs van eind 2015. Bijna ieder land ter wereld is daarbij aangesloten, met uitzondering van Iran, Libië en Jemen. De belangrijkste afspraak die in Parijs werd gemaakt, is dat landen hun uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen dusdanig verminderen dat de temperatuurstijging ruim onder de 2 graden blijft en bij voorkeur onder de 1,5 graad.
In oktober was de temperatuurpiek al hoger dan die 1,5 graad: het was volgens de data van Copernicus 1,7 graad warmer dan tussen 1850 en 1900, de periode waarmee de dienst de metingen altijd vergelijkt. Daar speelt momenteel ook het complexe weerpatroon El Niño een rol in. Dit effect keert om de paar jaar terug en zorgt maandenlang voor hogere temperaturen.
Klimaatwetenschappers zien naarmate het warmer wordt het risico op zogeheten kantelpunten in klimaatsystemen stijgen. Als bijvoorbeeld de permafrost in het hoge noorden smelt, komt een grote hoeveelheid methaangas vrij. Dat is een krachtig broeikasgas, dat ervoor zal zorgen dat de opwarming nog verder versnelt. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.
Andere kantelpunten die grote gevolgen kunnen hebben, zijn verdwijnende ijskappen. Ook daarover laat Copernicus geen misverstanden bestaan: "Oktober was de zesde maand op rij waarin het zee-ijs rond Antarctica op een recordlaag niveau was voor de tijd van het jaar."
Meer uit Buitenland
MINNEAPOLIS (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse staat Minnesota heeft een rechtszaak aangespannen vanwege de "ongekende toename" van de aanwezigheid van federale agenten in de staat, enkele dagen nadat een agent van immigratiedienst ICE een vrouw had doodgeschoten in Minneapolis.
17 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/AFP/DPA) - De Verenigde Staten veroordelen de Russische inzet van een hypersonische raket bij een aanval op Oekraïne. Het betreft een "onverklaarbare escalatie", aldus een Amerikaanse vertegenwoordiger tegen de VN-Veiligheidsraad.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump dreigt met sancties tegen landen die met Iran handelen. "Met onmiddellijke ingang zal elk land dat zaken doet met de Islamitische Republiek Iran een heffing van 25 procent betalen op alle handel en alle andere zakelijke activiteiten met de Verenigde Staten", aldus Trump op zijn platform Truth Social.
6 uur geleden
CHICAGO (ANP) - De Amerikaanse staat Illinois heeft de regering van president Donald Trump aangeklaagd om de inzet van ICE-agenten in Chicago. Gouverneur JB Pritzker spreekt op X over het "gevaarlijke gebruik van geweld" door agenten van de immigratiedienst en de grenswacht.
7 uur geleden
CHISINAU (ANP/AFP) - De Moldavische president Maia Sandu is voorstander van een hereniging van haar land met Roemenië. In de Britse podcast 'The Rest Is Politics' zei ze dat ze bij een eventueel referendum voor de aansluiting zou stemmen.
9 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse leider Ali Khamenei zegt dat in zijn land grote pro-regeringsdemonstraties zijn geweest als tegenreactie op de aanhoudende betogingen tegen het regime. De opkomst geldt volgens hem als een waarschuwing aan de Verenigde Staten.
9 uur geleden
AJACCIO (ANP/AFP/BELGA) - De voormalige leider van de Corsicaanse separatistische beweging FLNC Alain Orsoni is doodgeschoten tijdens de begrafenis van zijn moeder, hebben gerechtelijke bronnen bekendgemaakt. Justitie heeft een onderzoek ingesteld naar moord door een georganiseerde bende.
9 uur geleden