'Swing states' kunnen koers VS van de komende jaren bepalen
WASHINGTON (ANP) - De meeste stemmen krijgen en toch de presidentverkiezingen verliezen. Het kan in de Verenigde Staten en het overkwam Hillary Clinton, de tegenstander van Donald Trump in 2016. Zij kreeg zo'n 2,9 miljoen stemmen meer. De strijd om het presidentschap draait ook dit jaar niet alleen om het winnen van de gunst van de meeste kiezers, maar ook vooral om het veroveren van strategisch belangrijke staten. Kiezers in de zogenoemde 'swing states' hebben grote invloed op wie er straks in het Witte Huis zit: Trump of zijn Democratische uitdager Joe Biden.
Dat de stem van sommige kiezers belangrijker kan zijn dan die van anderen, komt doordat de president niet direct wordt gekozen. Elke staat heeft een bepaald aantal kiesmannen. Het Kiescollege van de in totaal 538 kiesmannen kiest uiteindelijk de president. In vrijwel alle staten geldt het 'winner-take-all-principe': de kandidaat die de meeste stemmen in een staat krijgt, krijgt ook alle kiesmannen van die staat achter zich.
In sommige staten staat de uitslag vrijwel vast. New York en Californië gingen de afgelopen decennia steevast naar de Democraten. Zuidelijke staten als Mississippi en Alabama gelden als Republikeinse bolwerken. De staten die in de laatste verkiezingen niet telkens naar dezelfde partij zijn gegaan - de 'swing states' - gaan mogelijk de doorslag geven. Het gaat om staten als Florida (29 kiesmannen), Pennsylvania (20), Ohio (18), Michigan (16) en North Carolina (15), Arizona (11) en Wisconsin (10).
Verkiezingen Trump-Clinton
Het Amerikaanse kiesstelsel kan leiden tot een situatie waarin een kandidaat wel de meerderheid van de stemmen krijgt, maar niet een meerderheid aan kiesmannen. Clinton kreeg verreweg de meeste stemmen in staten als Californië en New York, maar die leverden haar evenveel kiesmannen op als wanneer ze nipt had gewonnen. Trump stelde daar krappe overwinningen tegenover in staten als Pennsylvania, Michigan en Wisconsin en kreeg alle kiesmannen uit die staten. Hoewel Clinton landelijk bijna 66 miljoen stemmen (48,2 procent) kreeg tegen bijna 63 miljoen (46,1 procent) voor Trump, bleef voor de Democraten de teller wat betreft kiesmannen steken op 232. Trump kreeg er 306.
Dat een 'swing state' de doorslag kan geven, bleek ook in 2000. Toen versloeg George W. Bush de Democraat Al Gore met 271 tegen 266 kiesmannen nadat Bush met enkele honderden stemmen verschil de staat Florida had gewonnen. Gore kreeg landelijk een half miljoen stemmen meer dan zijn Republikeinse rivaal, maar verloor toch. Het was de eerste keer sinds 1888 dat de kandidaat met de meeste stemmen niet de meeste kiesmannen kreeg.
Ook staten die niet als 'swing state' worden gezien, kunnen veranderen van politieke kleur. In Texas (38 kiesmannen) speelt bijvoorbeeld mee dat de Spaanstalige minderheid daar een steeds groter deel van de bevolking uitmaakt. In de laatste Senaatsverkiezing in 2018 wist de jonge Democraat Beto O'Rourke er bijna de Republikeinse senator Ted Cruz te verslaan. Een nederlaag in een staat als Texas zou dan ook zomaar Trumps lot kunnen bezegelen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Eric van der Burg van Koninkrijksrelaties gaat een plan opstellen zodat het kabinet direct kan ingrijpen bij vuilstort Selibon op Bonaire zodra dat mogelijk is. Momenteel moet het bestuurscollege van het eiland de problemen nog aanpakken en mag de regering niet ingrijpen.
7 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De meeste lijsttrekkers voor de gemeenteraadsverkiezingen zijn man. Dat analyseerde stichting Stem op een Vrouw op basis van de kieslijsten. Het gaat om bijna 70 procent, tegenover iets meer dan 30 procent vrouwen. Ook op vrijwel elke andere plek op de lijsten staan meer mannen dan vrouwen. In 38 procent van de kieslijsten staat een vrouw op nummer 2.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een derde van de kandidaten voor de gemeenteraadsverkiezingen is vrouw. Dit komt overeen met hoe de raden momenteel zijn samengesteld. Dat meldt stichting Stem op een Vrouw, die de kandidatenlijsten van alle gemeenten analyseerde. Het aandeel op de lijst is iets hoger dan bij de verkiezingen vier jaar geleden, toen nog 27 procent van de kandidaten een vrouw was.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Soedanese vluchtelingen die zich melden in Nederland maken door een wijziging in het beleid meer kans op asiel, meldt minister Bart van den Brink (Asiel, CDA) in een Kamerbrief. Inwoners uit zes regio's in het in oorlog verkerende Afrikaanse land konden al langer asiel aanvragen met het argument dat ze risico lopen op willekeurig geweld. Dat wordt uitgebreid naar heel Soedan. Ook komen bepaalde specifieke groepen sneller in aanmerking voor een vluchtelingenstatus.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de Tweede Kamer staat achter het plan om een extra traumahelikopter in te zetten bij het Gelderse vliegveld Teuge. Dat melden initiatiefnemers VVD en BBB na berichtgeving van RTL Nieuws. De partijen hadden dit plan al langer, en zijn er nu naar eigen zeggen in geslaagd om de benodigde 15 miljoen euro vrij te maken op de begroting.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - DENK stelt een initiatiefwet voor die discriminatie bij sollicitaties tegen moet gaan. Eerder sneuvelde een vergelijkbaar voorstel van voormalig minister Karien van Gennip (Sociale Zaken, CDA) in de Eerste Kamer, omdat de VVD zorgen had over de uitvoerbaarheid en regeldruk. Kamerlid Doğukan Ergin dient een nieuwe versie in van dat plan waarin hij die zorgen heeft geprobeerd weg te nemen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Lokale lijsttrekkers zien de kwaliteit van de gemeenteraad achteruitgaan. Dat werd duidelijk tijdens een debat met zes lijsttrekkers in Nieuwspoort, in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. "If you pay peanuts, you get monkeys", zei Richard de Mos van Hart voor Den Haag daarover.
1 dag geleden