'Swing states' kunnen koers VS van de komende jaren bepalen
WASHINGTON (ANP) - De meeste stemmen krijgen en toch de presidentverkiezingen verliezen. Het kan in de Verenigde Staten en het overkwam Hillary Clinton, de tegenstander van Donald Trump in 2016. Zij kreeg zo'n 2,9 miljoen stemmen meer. De strijd om het presidentschap draait ook dit jaar niet alleen om het winnen van de gunst van de meeste kiezers, maar ook vooral om het veroveren van strategisch belangrijke staten. Kiezers in de zogenoemde 'swing states' hebben grote invloed op wie er straks in het Witte Huis zit: Trump of zijn Democratische uitdager Joe Biden.
Dat de stem van sommige kiezers belangrijker kan zijn dan die van anderen, komt doordat de president niet direct wordt gekozen. Elke staat heeft een bepaald aantal kiesmannen. Het Kiescollege van de in totaal 538 kiesmannen kiest uiteindelijk de president. In vrijwel alle staten geldt het 'winner-take-all-principe': de kandidaat die de meeste stemmen in een staat krijgt, krijgt ook alle kiesmannen van die staat achter zich.
In sommige staten staat de uitslag vrijwel vast. New York en Californië gingen de afgelopen decennia steevast naar de Democraten. Zuidelijke staten als Mississippi en Alabama gelden als Republikeinse bolwerken. De staten die in de laatste verkiezingen niet telkens naar dezelfde partij zijn gegaan - de 'swing states' - gaan mogelijk de doorslag geven. Het gaat om staten als Florida (29 kiesmannen), Pennsylvania (20), Ohio (18), Michigan (16) en North Carolina (15), Arizona (11) en Wisconsin (10).
Verkiezingen Trump-Clinton
Het Amerikaanse kiesstelsel kan leiden tot een situatie waarin een kandidaat wel de meerderheid van de stemmen krijgt, maar niet een meerderheid aan kiesmannen. Clinton kreeg verreweg de meeste stemmen in staten als Californië en New York, maar die leverden haar evenveel kiesmannen op als wanneer ze nipt had gewonnen. Trump stelde daar krappe overwinningen tegenover in staten als Pennsylvania, Michigan en Wisconsin en kreeg alle kiesmannen uit die staten. Hoewel Clinton landelijk bijna 66 miljoen stemmen (48,2 procent) kreeg tegen bijna 63 miljoen (46,1 procent) voor Trump, bleef voor de Democraten de teller wat betreft kiesmannen steken op 232. Trump kreeg er 306.
Dat een 'swing state' de doorslag kan geven, bleek ook in 2000. Toen versloeg George W. Bush de Democraat Al Gore met 271 tegen 266 kiesmannen nadat Bush met enkele honderden stemmen verschil de staat Florida had gewonnen. Gore kreeg landelijk een half miljoen stemmen meer dan zijn Republikeinse rivaal, maar verloor toch. Het was de eerste keer sinds 1888 dat de kandidaat met de meeste stemmen niet de meeste kiesmannen kreeg.
Ook staten die niet als 'swing state' worden gezien, kunnen veranderen van politieke kleur. In Texas (38 kiesmannen) speelt bijvoorbeeld mee dat de Spaanstalige minderheid daar een steeds groter deel van de bevolking uitmaakt. In de laatste Senaatsverkiezing in 2018 wist de jonge Democraat Beto O'Rourke er bijna de Republikeinse senator Ted Cruz te verslaan. Een nederlaag in een staat als Texas zou dan ook zomaar Trumps lot kunnen bezegelen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer maakt extra geld vrij voor defibrillators in arme wijken. Een amendement van GroenLinks-PvdA en ChristenUnie om dit te regelen, kan rekenen op steun van de coalitie, bevestigt GroenLinks-PvdA na berichtgeving door RTL Nieuws. Het gaat in eerste instantie om 500.000 euro, en later mogelijk nog eens 1 miljoen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheid heeft niet bewust documenten over toeslagenouders achtergehouden. Dat zei Sandra Palmen, de partijloze staatssecretaris die over het herstel van de toeslagenaffaire gaat, in een debat met de Tweede Kamer. "Wij houden ons aan de wet. Wij zijn maximaal transparant en leveren wat nodig is."
3 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het Groningen-gasveld is en blijft gesloten, ook nu de gasprijzen flink stijgen door de oorlog in het Midden-Oosten. Die boodschap heeft de provincie Groningen woensdag gegeven, nadat her en der werd gesuggereerd om toch weer gas te halen uit het Groningenveld. De provincie houdt het kabinet aan de sluiting die in 2024 is vastgelegd, zei gedeputeerde Susan Top na vragen van D66 over de gevolgen van de geopolitieke ontwikkelingen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen heeft de Iraanse ambassadeur ontboden vanwege de aanvallen met drones en raketten die het land heeft uitgevoerd op omliggende landen. Dat schrijft de CDA-minister op X. Berendsen noemt daarbij specifiek Cyprus en Turkije.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Socialemediabedrijven TikTok, Meta en Google konden de zorgen van Tweede Kamerleden niet wegnemen tijdens een gesprek over transparantie, mogelijke beïnvloeding en maatregelen die de platforms daartegen nemen. Kamerleden waren meermaals niet tevreden met de antwoorden die ze kregen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil weten wat er is gebeurd met de 2 miljard euro aan extra steun voor Oekraïne die door het vorige kabinet is toegezegd. Niet alleen de oppositie, maar ook regeringspartijen willen dat weten, bleek woensdag tijdens de behandeling van de begroting van Defensie.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil de komende dagen "meerdere repatriëringsvluchten" mogelijk maken voor Nederlandse reizigers die door de oorlog in Iran gestrand zijn in het Midden-Oosten. Dat meldt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) in een brief aan de Tweede Kamer. Hij trekt daarbij samen op met luchtvaartmaatschappijen en reisorganisaties. De nadruk komt te liggen op de landen waar de meeste Nederlanders vast zijn komen te zitten, aldus de bewindsman.
10 uur geleden