'Swing states' kunnen koers VS van de komende jaren bepalen
WASHINGTON (ANP) - De meeste stemmen krijgen en toch de presidentverkiezingen verliezen. Het kan in de Verenigde Staten en het overkwam Hillary Clinton, de tegenstander van Donald Trump in 2016. Zij kreeg zo'n 2,9 miljoen stemmen meer. De strijd om het presidentschap draait ook dit jaar niet alleen om het winnen van de gunst van de meeste kiezers, maar ook vooral om het veroveren van strategisch belangrijke staten. Kiezers in de zogenoemde 'swing states' hebben grote invloed op wie er straks in het Witte Huis zit: Trump of zijn Democratische uitdager Joe Biden.
Dat de stem van sommige kiezers belangrijker kan zijn dan die van anderen, komt doordat de president niet direct wordt gekozen. Elke staat heeft een bepaald aantal kiesmannen. Het Kiescollege van de in totaal 538 kiesmannen kiest uiteindelijk de president. In vrijwel alle staten geldt het 'winner-take-all-principe': de kandidaat die de meeste stemmen in een staat krijgt, krijgt ook alle kiesmannen van die staat achter zich.
In sommige staten staat de uitslag vrijwel vast. New York en Californië gingen de afgelopen decennia steevast naar de Democraten. Zuidelijke staten als Mississippi en Alabama gelden als Republikeinse bolwerken. De staten die in de laatste verkiezingen niet telkens naar dezelfde partij zijn gegaan - de 'swing states' - gaan mogelijk de doorslag geven. Het gaat om staten als Florida (29 kiesmannen), Pennsylvania (20), Ohio (18), Michigan (16) en North Carolina (15), Arizona (11) en Wisconsin (10).
Verkiezingen Trump-Clinton
Het Amerikaanse kiesstelsel kan leiden tot een situatie waarin een kandidaat wel de meerderheid van de stemmen krijgt, maar niet een meerderheid aan kiesmannen. Clinton kreeg verreweg de meeste stemmen in staten als Californië en New York, maar die leverden haar evenveel kiesmannen op als wanneer ze nipt had gewonnen. Trump stelde daar krappe overwinningen tegenover in staten als Pennsylvania, Michigan en Wisconsin en kreeg alle kiesmannen uit die staten. Hoewel Clinton landelijk bijna 66 miljoen stemmen (48,2 procent) kreeg tegen bijna 63 miljoen (46,1 procent) voor Trump, bleef voor de Democraten de teller wat betreft kiesmannen steken op 232. Trump kreeg er 306.
Dat een 'swing state' de doorslag kan geven, bleek ook in 2000. Toen versloeg George W. Bush de Democraat Al Gore met 271 tegen 266 kiesmannen nadat Bush met enkele honderden stemmen verschil de staat Florida had gewonnen. Gore kreeg landelijk een half miljoen stemmen meer dan zijn Republikeinse rivaal, maar verloor toch. Het was de eerste keer sinds 1888 dat de kandidaat met de meeste stemmen niet de meeste kiesmannen kreeg.
Ook staten die niet als 'swing state' worden gezien, kunnen veranderen van politieke kleur. In Texas (38 kiesmannen) speelt bijvoorbeeld mee dat de Spaanstalige minderheid daar een steeds groter deel van de bevolking uitmaakt. In de laatste Senaatsverkiezing in 2018 wist de jonge Democraat Beto O'Rourke er bijna de Republikeinse senator Ted Cruz te verslaan. Een nederlaag in een staat als Texas zou dan ook zomaar Trumps lot kunnen bezegelen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De PVV geeft D66 de schuld dat de asielnoodmaatregelenwet dinsdag geen meerderheid kreeg in de Eerste Kamer. Die wet sneuvelde, omdat een aanpassing die hulp aan illegalen niet langer strafbaar maakt het ook niet haalde. Die was nodig voor het CDA en de SGP om de wet aan een meerderheid te helpen.
4 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) vindt het "een gemiste kans" dat de Eerste Kamer de asielnoodmaatregelenwet van zijn voorganger Marjolein Faber (PVV) heeft weggestemd. Hij wil zo snel mogelijk met alternatieve routes komen om een aantal maatregelen die daardoor niet doorgaan, alsnog bij wet te regelen.
8 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De fracties van regeringspartijen D66 en CDA in de Eerste Kamer willen dat asielminister Bart van den Brink (CDA) eventuele nationale aanscherpingen van het Europese migratiepact in een nieuw wetsvoorstel opneemt. Dat hebben senatoren Boris Dittrich (D66) en Madeleine van Toorenburg (CDA) gezegd in stemverklaringen waarin zij uitlegden waarom hun fracties tegen de strenge asielwet van voormalig PVV-minister Marjolein Faber stemden.
12 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De asielnoodmaatregelenwet is verworpen in de Eerste Kamer, nadat de aanpassing van de strafbaarstelling van illegaliteit daarvoor ook al was verworpen. CDA, SGP, de partijloze Robert van Gasteren en Bart Kroon van de BBB stemden tegen de wet, waardoor er geen meerderheid voor was.
52 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De aanpassing van de asielnoodmaatregelenwet is verworpen in de Eerste Kamer. Alleen de stem van Auke van der Goot van OPNL was nog niet bekend en hij stemde tegen. De aanpassing kreeg 37 stemmen voor en 38 tegen. De aanpassing was nodig voor het CDA en de SGP om de asielnoodmaatregelenwet te steunen.
59 minuten geleden
LUXEMBURG (ANP) - Minister Tom Berendsen vindt het belangrijk dat de EU de druk op Israël vergroot. "Het doel is niet het opschorten van het handelsdeel, het doel is gedragsverandering bij Israël. En daar werken we aan", zei hij dinsdagochtend in Luxemburg voor aanvang van een overleg tussen EU-ministers van Buitenlandse Zaken. De meerderheid van de Tweede Kamer heeft hem gevraagd er in Europa voor te pleiten om het handelsdeel van het associatieverdrag met Israël op te schorten.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Partij voor de Dieren in de gemeente Den Haag is "overvallen" door een bericht dat de partij "op een zijspoor is gezet" binnen de Haagse minderheidscoalitie. Dat laat PvdD-raadslid Diego Demaree dinsdag weten in reactie op een artikel van Omroep West, dat meldt dat de partij uit de Haagse coalitie is gezet.
3 uur geleden