'Swing states' kunnen koers VS van de komende jaren bepalen
WASHINGTON (ANP) - De meeste stemmen krijgen en toch de presidentverkiezingen verliezen. Het kan in de Verenigde Staten en het overkwam Hillary Clinton, de tegenstander van Donald Trump in 2016. Zij kreeg zo'n 2,9 miljoen stemmen meer. De strijd om het presidentschap draait ook dit jaar niet alleen om het winnen van de gunst van de meeste kiezers, maar ook vooral om het veroveren van strategisch belangrijke staten. Kiezers in de zogenoemde 'swing states' hebben grote invloed op wie er straks in het Witte Huis zit: Trump of zijn Democratische uitdager Joe Biden.
Dat de stem van sommige kiezers belangrijker kan zijn dan die van anderen, komt doordat de president niet direct wordt gekozen. Elke staat heeft een bepaald aantal kiesmannen. Het Kiescollege van de in totaal 538 kiesmannen kiest uiteindelijk de president. In vrijwel alle staten geldt het 'winner-take-all-principe': de kandidaat die de meeste stemmen in een staat krijgt, krijgt ook alle kiesmannen van die staat achter zich.
In sommige staten staat de uitslag vrijwel vast. New York en Californië gingen de afgelopen decennia steevast naar de Democraten. Zuidelijke staten als Mississippi en Alabama gelden als Republikeinse bolwerken. De staten die in de laatste verkiezingen niet telkens naar dezelfde partij zijn gegaan - de 'swing states' - gaan mogelijk de doorslag geven. Het gaat om staten als Florida (29 kiesmannen), Pennsylvania (20), Ohio (18), Michigan (16) en North Carolina (15), Arizona (11) en Wisconsin (10).
Verkiezingen Trump-Clinton
Het Amerikaanse kiesstelsel kan leiden tot een situatie waarin een kandidaat wel de meerderheid van de stemmen krijgt, maar niet een meerderheid aan kiesmannen. Clinton kreeg verreweg de meeste stemmen in staten als Californië en New York, maar die leverden haar evenveel kiesmannen op als wanneer ze nipt had gewonnen. Trump stelde daar krappe overwinningen tegenover in staten als Pennsylvania, Michigan en Wisconsin en kreeg alle kiesmannen uit die staten. Hoewel Clinton landelijk bijna 66 miljoen stemmen (48,2 procent) kreeg tegen bijna 63 miljoen (46,1 procent) voor Trump, bleef voor de Democraten de teller wat betreft kiesmannen steken op 232. Trump kreeg er 306.
Dat een 'swing state' de doorslag kan geven, bleek ook in 2000. Toen versloeg George W. Bush de Democraat Al Gore met 271 tegen 266 kiesmannen nadat Bush met enkele honderden stemmen verschil de staat Florida had gewonnen. Gore kreeg landelijk een half miljoen stemmen meer dan zijn Republikeinse rivaal, maar verloor toch. Het was de eerste keer sinds 1888 dat de kandidaat met de meeste stemmen niet de meeste kiesmannen kreeg.
Ook staten die niet als 'swing state' worden gezien, kunnen veranderen van politieke kleur. In Texas (38 kiesmannen) speelt bijvoorbeeld mee dat de Spaanstalige minderheid daar een steeds groter deel van de bevolking uitmaakt. In de laatste Senaatsverkiezing in 2018 wist de jonge Democraat Beto O'Rourke er bijna de Republikeinse senator Ted Cruz te verslaan. Een nederlaag in een staat als Texas zou dan ook zomaar Trumps lot kunnen bezegelen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Wie een huis verhuurt met energielabel E, F of G kan vanaf 2029 een dwangsom van de gemeente krijgen. Dat staat in een voorstel dat minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting, D66) met de Tweede Kamer heeft gedeeld.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Op meerdere plekken bij de grote rivieren komen ingrijpende verbouwingen. Het kabinet laat onder meer extra geulen aanleggen in de uiterwaarden van de Waal tussen Millingen en Zaltbommel, staat in een brief die minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) vrijdag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Voor de plannen staat zo'n 800 miljoen euro klaar.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Vincent Karremans is teleurgesteld dat België doorgaat met de invoering van een tolvignet. De minister van Infrastructuur is gisteren door zijn Vlaamse collega geïnformeerd dat het besluit voorligt in de ministerraad bij de zuiderburen.
19 uur geleden
SHANGHAI (ANP) - Opnieuw is de strijd opgelaaid tussen de Verenigde Staten en Iran. "Dat er nu weer gevechten zijn is ontzettend zorgelijk", aldus minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, D66). Hij vreest meer honger en vluchtelingen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Luchtvaartmaatschappijen moeten boetes kunnen opleggen aan passagiers die zich misdragen, vindt het kabinet. Het is een van de plannen die minister Vincent Karremans (Infrastructuur, VVD) in een Kamerbrief voorstelt om wangedrag in vliegtuigen tegen te gaan. Als de boetes er komen naast strafrechtelijke vervolging, zou dat als "extra afschrikking" kunnen werken.
1 dag geleden
BRUSSEL (ANP) - Minister Eelco Heinen (Financiën) noemt een Spaans voorstel voor meer eurobonds er een "voor de kattenbak". Dat zei hij voorafgaand aan de vergadering van ministers van Financiën van de eurolanden.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De Rijksoverheid zet de komende tijd "geen onomkeerbare stappen" in het traject om afspraken te maken met Tata Steel om te verduurzamen in ruil voor overheidssubsidies. Dat schrijven de betrokken bewindspersonen in een Kamerbrief nadat blijkt dat het OM de staalfabrikant strafrechtelijk vervolgt vanwege luchtvervuiling.
2 dagen geleden