'Swing states' kunnen koers VS van de komende jaren bepalen
WASHINGTON (ANP) - De meeste stemmen krijgen en toch de presidentverkiezingen verliezen. Het kan in de Verenigde Staten en het overkwam Hillary Clinton, de tegenstander van Donald Trump in 2016. Zij kreeg zo'n 2,9 miljoen stemmen meer. De strijd om het presidentschap draait ook dit jaar niet alleen om het winnen van de gunst van de meeste kiezers, maar ook vooral om het veroveren van strategisch belangrijke staten. Kiezers in de zogenoemde 'swing states' hebben grote invloed op wie er straks in het Witte Huis zit: Trump of zijn Democratische uitdager Joe Biden.
Dat de stem van sommige kiezers belangrijker kan zijn dan die van anderen, komt doordat de president niet direct wordt gekozen. Elke staat heeft een bepaald aantal kiesmannen. Het Kiescollege van de in totaal 538 kiesmannen kiest uiteindelijk de president. In vrijwel alle staten geldt het 'winner-take-all-principe': de kandidaat die de meeste stemmen in een staat krijgt, krijgt ook alle kiesmannen van die staat achter zich.
In sommige staten staat de uitslag vrijwel vast. New York en Californië gingen de afgelopen decennia steevast naar de Democraten. Zuidelijke staten als Mississippi en Alabama gelden als Republikeinse bolwerken. De staten die in de laatste verkiezingen niet telkens naar dezelfde partij zijn gegaan - de 'swing states' - gaan mogelijk de doorslag geven. Het gaat om staten als Florida (29 kiesmannen), Pennsylvania (20), Ohio (18), Michigan (16) en North Carolina (15), Arizona (11) en Wisconsin (10).
Verkiezingen Trump-Clinton
Het Amerikaanse kiesstelsel kan leiden tot een situatie waarin een kandidaat wel de meerderheid van de stemmen krijgt, maar niet een meerderheid aan kiesmannen. Clinton kreeg verreweg de meeste stemmen in staten als Californië en New York, maar die leverden haar evenveel kiesmannen op als wanneer ze nipt had gewonnen. Trump stelde daar krappe overwinningen tegenover in staten als Pennsylvania, Michigan en Wisconsin en kreeg alle kiesmannen uit die staten. Hoewel Clinton landelijk bijna 66 miljoen stemmen (48,2 procent) kreeg tegen bijna 63 miljoen (46,1 procent) voor Trump, bleef voor de Democraten de teller wat betreft kiesmannen steken op 232. Trump kreeg er 306.
Dat een 'swing state' de doorslag kan geven, bleek ook in 2000. Toen versloeg George W. Bush de Democraat Al Gore met 271 tegen 266 kiesmannen nadat Bush met enkele honderden stemmen verschil de staat Florida had gewonnen. Gore kreeg landelijk een half miljoen stemmen meer dan zijn Republikeinse rivaal, maar verloor toch. Het was de eerste keer sinds 1888 dat de kandidaat met de meeste stemmen niet de meeste kiesmannen kreeg.
Ook staten die niet als 'swing state' worden gezien, kunnen veranderen van politieke kleur. In Texas (38 kiesmannen) speelt bijvoorbeeld mee dat de Spaanstalige minderheid daar een steeds groter deel van de bevolking uitmaakt. In de laatste Senaatsverkiezing in 2018 wist de jonge Democraat Beto O'Rourke er bijna de Republikeinse senator Ted Cruz te verslaan. Een nederlaag in een staat als Texas zou dan ook zomaar Trumps lot kunnen bezegelen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Acht Nederlandse ambassademedewerkers in Ramallah op de Westelijke Jordaanoever moeten van Israël hun diplomatieke papieren inleveren. De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gideon Saar maakte zijn maatregel vorige week bekend, en de Nederlandse minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) heeft nu het aantal getroffen diplomaten bekendgemaakt.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Stientje van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei heeft er "alle vertrouwen in" dat de wet over het bijmengen van groen gas het haalt met een brede meerderheid in de Tweede Kamer. De D66-minister zei na de ministerraad wel dat ze "nog volop in gesprek" is met de Kamer om de steun rond te krijgen.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De komst van een medicijnfabriek in Katwijk is goed nieuws voor de lokale en de Nederlandse economie, vindt minister Sophie Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Voorafgaand aan de ministerraad noemde ze het ook goed dat "we in Nederland en Europa geneesmiddelen blijven maken".
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dilan Yeşilgöz klaagt over "ruis", "beeldvorming" en "commotie" over het Belastingplan. Om die reden was het volgens de VVD-leider "geen makkelijke week".
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel herhaalde vrijdag dat de Europese begrotingssteun aan Sierra Leone is gestopt omdat het Afrikaanse land de veroordeelde crimineel Jos Leijdekkers (ook bekend als Bolle Jos) niet wil uitleveren. Hij zei dat donderdag ook, maar later op de dag kwam vanuit de Europese Commissie het geluid dat de steun om technische redenen is stopgezet.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet haalt geen kinderen uit Gaza voor medische behandeling in Nederland. "Er is sprake van een beleidswijziging" in vergelijking met het vorige kabinet, zei minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking, D66) donderdag in de Kamer.
1 dag geleden
LUXEMBURG (ANP) - Het onmiddellijk stopzetten van de EU-begrotingssteun aan Sierra Leone is volgens justitieminister David van Weel geen te grof middel om de regering van het Afrikaanse land te bewegen de veroordeelde drugscrimineel Jos Leijdekkers ('Bolle Jos') aan Nederland uit te leveren. "Sierra Leone kan dit binnen 24 uur oplossen door deze man op te pakken en uit te leveren aan ons", zei Van Weel, voor de vergadering met de EU-ministers van Justitie.
1 dag geleden