'Swing states' kunnen koers VS van de komende jaren bepalen
WASHINGTON (ANP) - De meeste stemmen krijgen en toch de presidentverkiezingen verliezen. Het kan in de Verenigde Staten en het overkwam Hillary Clinton, de tegenstander van Donald Trump in 2016. Zij kreeg zo'n 2,9 miljoen stemmen meer. De strijd om het presidentschap draait ook dit jaar niet alleen om het winnen van de gunst van de meeste kiezers, maar ook vooral om het veroveren van strategisch belangrijke staten. Kiezers in de zogenoemde 'swing states' hebben grote invloed op wie er straks in het Witte Huis zit: Trump of zijn Democratische uitdager Joe Biden.
Dat de stem van sommige kiezers belangrijker kan zijn dan die van anderen, komt doordat de president niet direct wordt gekozen. Elke staat heeft een bepaald aantal kiesmannen. Het Kiescollege van de in totaal 538 kiesmannen kiest uiteindelijk de president. In vrijwel alle staten geldt het 'winner-take-all-principe': de kandidaat die de meeste stemmen in een staat krijgt, krijgt ook alle kiesmannen van die staat achter zich.
In sommige staten staat de uitslag vrijwel vast. New York en Californië gingen de afgelopen decennia steevast naar de Democraten. Zuidelijke staten als Mississippi en Alabama gelden als Republikeinse bolwerken. De staten die in de laatste verkiezingen niet telkens naar dezelfde partij zijn gegaan - de 'swing states' - gaan mogelijk de doorslag geven. Het gaat om staten als Florida (29 kiesmannen), Pennsylvania (20), Ohio (18), Michigan (16) en North Carolina (15), Arizona (11) en Wisconsin (10).
Verkiezingen Trump-Clinton
Het Amerikaanse kiesstelsel kan leiden tot een situatie waarin een kandidaat wel de meerderheid van de stemmen krijgt, maar niet een meerderheid aan kiesmannen. Clinton kreeg verreweg de meeste stemmen in staten als Californië en New York, maar die leverden haar evenveel kiesmannen op als wanneer ze nipt had gewonnen. Trump stelde daar krappe overwinningen tegenover in staten als Pennsylvania, Michigan en Wisconsin en kreeg alle kiesmannen uit die staten. Hoewel Clinton landelijk bijna 66 miljoen stemmen (48,2 procent) kreeg tegen bijna 63 miljoen (46,1 procent) voor Trump, bleef voor de Democraten de teller wat betreft kiesmannen steken op 232. Trump kreeg er 306.
Dat een 'swing state' de doorslag kan geven, bleek ook in 2000. Toen versloeg George W. Bush de Democraat Al Gore met 271 tegen 266 kiesmannen nadat Bush met enkele honderden stemmen verschil de staat Florida had gewonnen. Gore kreeg landelijk een half miljoen stemmen meer dan zijn Republikeinse rivaal, maar verloor toch. Het was de eerste keer sinds 1888 dat de kandidaat met de meeste stemmen niet de meeste kiesmannen kreeg.
Ook staten die niet als 'swing state' worden gezien, kunnen veranderen van politieke kleur. In Texas (38 kiesmannen) speelt bijvoorbeeld mee dat de Spaanstalige minderheid daar een steeds groter deel van de bevolking uitmaakt. In de laatste Senaatsverkiezing in 2018 wist de jonge Democraat Beto O'Rourke er bijna de Republikeinse senator Ted Cruz te verslaan. Een nederlaag in een staat als Texas zou dan ook zomaar Trumps lot kunnen bezegelen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Progressief Nederland (PRO) heeft in de eerste twee dagen na de lancering 1500 aanmeldingen ontvangen. Dat meldt een woordvoerder van de nog op te richten partij aan het ANP. Donderdag maakte partijleider Jesse Klaver de naam bekend van de partij waarin GroenLinks en PvdA in juni opgaan.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - PROTEST wordt de naam van de jongerenvereniging van Progressief Nederland. Dat hebben DWARS en de Jonge Socialisten, de jongerenclubs van respectievelijk GroenLinks en PvdA, bekendgemaakt.
1 dag geleden
BARNEVELD (ANP) - BBB-senator Robert van Gasteren zegt zijn lidmaatschap van de partij op, zo kondigde hij aan op een partijbijeenkomst in Barneveld. Hij blijft wel actief bij de BBB-fractie in de Eerste Kamer, zei hij desgevraagd. "Met hetzelfde programma en hetzelfde BBB-gevoel." De partij heeft twaalf zetels in de senaat.
2 dagen geleden
BARNEVELD (ANP) - Mona Keijzer neemt definitief afscheid van de BBB, nadat ze door de fractie is gepasseerd als potentieel partijleider. "Voor mij stopt het hier vandaag als lid van BBB," zei ze op een ledenavond. Ze scheidde zich al eerder af van de Tweede Kamerfractie en ging op persoonlijke titel verder als Kamerlid.
2 dagen geleden
BARNEVELD (ANP) - Leden van BBB zijn boos, teleurgesteld en verdrietig om de "reuring" in de partij. Die ontstond nadat Henk Vermeer het partijleiderschap had overgenomen van Caroline van der Plas, hoewel Mona Keijzer die functie ook ambieerde.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Verschillende lokale partijen met namen die lijken op PRO, de nieuwe roepnaam van GroenLinks-PvdA, zijn niet blij met hun nieuwe naamgenoot. Donderdag kondigde de partij aan verder te gaan als Progressief Nederland, kortweg PRO. ProHengelo schrijft op Facebook dat het gebruik van dezelfde naam voor een landelijke partij kan leiden tot "verwarring over rollen, posities en verantwoordelijkheden".
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Sophie Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport maakt structureel tot 177 miljoen euro vrij om klaar te zijn voor een volgende pandemie. Het geld komt van meerdere posten binnen haar eigen begroting. Begin maart adviseerde de minister nog tegen extra geld hiervoor.
2 dagen geleden