'Swing states' kunnen koers VS van de komende jaren bepalen
WASHINGTON (ANP) - De meeste stemmen krijgen en toch de presidentverkiezingen verliezen. Het kan in de Verenigde Staten en het overkwam Hillary Clinton, de tegenstander van Donald Trump in 2016. Zij kreeg zo'n 2,9 miljoen stemmen meer. De strijd om het presidentschap draait ook dit jaar niet alleen om het winnen van de gunst van de meeste kiezers, maar ook vooral om het veroveren van strategisch belangrijke staten. Kiezers in de zogenoemde 'swing states' hebben grote invloed op wie er straks in het Witte Huis zit: Trump of zijn Democratische uitdager Joe Biden.
Dat de stem van sommige kiezers belangrijker kan zijn dan die van anderen, komt doordat de president niet direct wordt gekozen. Elke staat heeft een bepaald aantal kiesmannen. Het Kiescollege van de in totaal 538 kiesmannen kiest uiteindelijk de president. In vrijwel alle staten geldt het 'winner-take-all-principe': de kandidaat die de meeste stemmen in een staat krijgt, krijgt ook alle kiesmannen van die staat achter zich.
In sommige staten staat de uitslag vrijwel vast. New York en Californië gingen de afgelopen decennia steevast naar de Democraten. Zuidelijke staten als Mississippi en Alabama gelden als Republikeinse bolwerken. De staten die in de laatste verkiezingen niet telkens naar dezelfde partij zijn gegaan - de 'swing states' - gaan mogelijk de doorslag geven. Het gaat om staten als Florida (29 kiesmannen), Pennsylvania (20), Ohio (18), Michigan (16) en North Carolina (15), Arizona (11) en Wisconsin (10).
Verkiezingen Trump-Clinton
Het Amerikaanse kiesstelsel kan leiden tot een situatie waarin een kandidaat wel de meerderheid van de stemmen krijgt, maar niet een meerderheid aan kiesmannen. Clinton kreeg verreweg de meeste stemmen in staten als Californië en New York, maar die leverden haar evenveel kiesmannen op als wanneer ze nipt had gewonnen. Trump stelde daar krappe overwinningen tegenover in staten als Pennsylvania, Michigan en Wisconsin en kreeg alle kiesmannen uit die staten. Hoewel Clinton landelijk bijna 66 miljoen stemmen (48,2 procent) kreeg tegen bijna 63 miljoen (46,1 procent) voor Trump, bleef voor de Democraten de teller wat betreft kiesmannen steken op 232. Trump kreeg er 306.
Dat een 'swing state' de doorslag kan geven, bleek ook in 2000. Toen versloeg George W. Bush de Democraat Al Gore met 271 tegen 266 kiesmannen nadat Bush met enkele honderden stemmen verschil de staat Florida had gewonnen. Gore kreeg landelijk een half miljoen stemmen meer dan zijn Republikeinse rivaal, maar verloor toch. Het was de eerste keer sinds 1888 dat de kandidaat met de meeste stemmen niet de meeste kiesmannen kreeg.
Ook staten die niet als 'swing state' worden gezien, kunnen veranderen van politieke kleur. In Texas (38 kiesmannen) speelt bijvoorbeeld mee dat de Spaanstalige minderheid daar een steeds groter deel van de bevolking uitmaakt. In de laatste Senaatsverkiezing in 2018 wist de jonge Democraat Beto O'Rourke er bijna de Republikeinse senator Ted Cruz te verslaan. Een nederlaag in een staat als Texas zou dan ook zomaar Trumps lot kunnen bezegelen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Robert van Gasteren geeft zijn zetel niet terug aan de BBB in de Eerste Kamer. Hij gaat verder als zelfstandig senator, bevestigt BBB-fractievoorzitter Ilona Lagas woensdag na berichtgeving van WNL.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - PVV, SP en 50PLUS vinden het een slecht idee om een eigen bijdrage te vragen voor wijkverpleging vanwege de nadelige gevolgen. Dat bleek woensdag tijdens een zorgdebat. Coalitiepartij CDA gaf aan niet doof te zijn voor de zorgen, maar desondanks voor het plan te zijn.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Eritreeërs die dienstplicht moeten vervullen en in Nederland asiel aanvragen, maken meer kans op een verblijfsvergunning. Minister Bart van den Brink (Asiel) heeft het beleid voor deze mensen verruimd. Tot nu toe konden alleen Eritreeërs die een militaire dienstplicht moesten vervullen puur op basis daarvan een verblijfsvergunning aanvragen. Landgenoten die een civiele dienstplicht te wachten stond, moesten per geval aantonen dat ze gevaar liepen. Dat is niet meer nodig.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De zorgvilla's van het bedrijf ExpertCare kunnen voorlopig openblijven, schrijft minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg in een brief aan de Tweede Kamer. De woningen zouden eigenlijk na 31 maart sluiten, maar omdat er nog geen oplossing is gevonden, blijven ze nog even open.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingshulp, D66) wilde verrassingen voorkomen met de brief waarin hij onlangs aankondigde de bezuiniging op UNRWA komende Prinsjesdag terug te draaien. Bij het debat woensdag verweten linkse en rechtse oppositiepartijen de coalitie hierin niet consistent te hebben gehandeld. De coalitie van D66, VVD en CDA had namelijk onlangs nog tegen een links voorstel gestemd om de bezuiniging op subsidie voor de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen in de huidige begroting ongedaan te maken.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Verenigde Staten hebben "alle reden" om lid te blijven van de NAVO, vindt minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken. In het dreigement van president Donald Trump om het bondgenootschap de rug toe te keren hoort de CDA-bewindsman vooral een "uitnodiging" om zorgen te bespreken die al langer leven bij de Amerikanen.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het openbaar vervoer moet ook onderdeel zijn van mogelijke maatregelen tegen de gestegen prijzen door de Iran-oorlog waar het kabinet aan werkt. Dat vindt staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur en Waterstaat, CDA), zei ze in een debat. In de Tweede Kamer klonk een brede wens om iets aan de kosten van het openbaar vervoer te doen.
21 uur geleden