'Swing states' kunnen koers VS van de komende jaren bepalen
WASHINGTON (ANP) - De meeste stemmen krijgen en toch de presidentverkiezingen verliezen. Het kan in de Verenigde Staten en het overkwam Hillary Clinton, de tegenstander van Donald Trump in 2016. Zij kreeg zo'n 2,9 miljoen stemmen meer. De strijd om het presidentschap draait ook dit jaar niet alleen om het winnen van de gunst van de meeste kiezers, maar ook vooral om het veroveren van strategisch belangrijke staten. Kiezers in de zogenoemde 'swing states' hebben grote invloed op wie er straks in het Witte Huis zit: Trump of zijn Democratische uitdager Joe Biden.
Dat de stem van sommige kiezers belangrijker kan zijn dan die van anderen, komt doordat de president niet direct wordt gekozen. Elke staat heeft een bepaald aantal kiesmannen. Het Kiescollege van de in totaal 538 kiesmannen kiest uiteindelijk de president. In vrijwel alle staten geldt het 'winner-take-all-principe': de kandidaat die de meeste stemmen in een staat krijgt, krijgt ook alle kiesmannen van die staat achter zich.
In sommige staten staat de uitslag vrijwel vast. New York en Californië gingen de afgelopen decennia steevast naar de Democraten. Zuidelijke staten als Mississippi en Alabama gelden als Republikeinse bolwerken. De staten die in de laatste verkiezingen niet telkens naar dezelfde partij zijn gegaan - de 'swing states' - gaan mogelijk de doorslag geven. Het gaat om staten als Florida (29 kiesmannen), Pennsylvania (20), Ohio (18), Michigan (16) en North Carolina (15), Arizona (11) en Wisconsin (10).
Verkiezingen Trump-Clinton
Het Amerikaanse kiesstelsel kan leiden tot een situatie waarin een kandidaat wel de meerderheid van de stemmen krijgt, maar niet een meerderheid aan kiesmannen. Clinton kreeg verreweg de meeste stemmen in staten als Californië en New York, maar die leverden haar evenveel kiesmannen op als wanneer ze nipt had gewonnen. Trump stelde daar krappe overwinningen tegenover in staten als Pennsylvania, Michigan en Wisconsin en kreeg alle kiesmannen uit die staten. Hoewel Clinton landelijk bijna 66 miljoen stemmen (48,2 procent) kreeg tegen bijna 63 miljoen (46,1 procent) voor Trump, bleef voor de Democraten de teller wat betreft kiesmannen steken op 232. Trump kreeg er 306.
Dat een 'swing state' de doorslag kan geven, bleek ook in 2000. Toen versloeg George W. Bush de Democraat Al Gore met 271 tegen 266 kiesmannen nadat Bush met enkele honderden stemmen verschil de staat Florida had gewonnen. Gore kreeg landelijk een half miljoen stemmen meer dan zijn Republikeinse rivaal, maar verloor toch. Het was de eerste keer sinds 1888 dat de kandidaat met de meeste stemmen niet de meeste kiesmannen kreeg.
Ook staten die niet als 'swing state' worden gezien, kunnen veranderen van politieke kleur. In Texas (38 kiesmannen) speelt bijvoorbeeld mee dat de Spaanstalige minderheid daar een steeds groter deel van de bevolking uitmaakt. In de laatste Senaatsverkiezing in 2018 wist de jonge Democraat Beto O'Rourke er bijna de Republikeinse senator Ted Cruz te verslaan. Een nederlaag in een staat als Texas zou dan ook zomaar Trumps lot kunnen bezegelen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) zal binnenkort een strengere brief sturen om gemeenten te vragen opvangplekken te realiseren voor asielzoekers, zodat de spreidingswet goed kan worden uitgevoerd. "Gemeenten die niets hebben gedaan, gaan we vragen: wanneer kom je nou met locaties?"
50 minuten geleden
DEN HAAG/HELSINKI (ANP) - Door de sterk gestegen olieprijs voelen landen volgens premier Rob Jetten nog meer "de noodzaak" om op te treden tegen de schaduwvloot waarmee Rusland oliesancties omzeilt. Hij zei dat donderdag na een bijeenkomst met leiders van noordelijke landen in Helsinki waar werd gesproken over de aanpak van de schaduwvloot.
51 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) onderschrijft de oproep aan gemeenten van de minister van Asiel en Migratie, Bart van den Brink, om met spoed voldoende opvanglocaties te realiseren. "Er is acuut noodopvang nodig om te voorkomen dat mensen op straat komen te staan", stelt het COA. "Door het nijpende tekort staat de menswaardigheid van de opvang zwaar onder druk. Dat is slecht voor het welzijn van onze bewoners."
53 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) snapt de oproep van asielminister Bart van den Brink (CDA) om snel meer opvangplekken voor asielzoekers te regelen. De vereniging hoopt "dat gemeenten kijken waar ze kunnen helpen", aldus een woordvoerder.
1 uur geleden
HALFWEG (ANP) - GroenLinks en PvdA gaan vanaf juni samen verder onder de naam Progressief Nederland. "Roepnaam: PRO." Dat hebben de partijen, die samen de grootste oppositiefractie vormen in de Tweede Kamer, donderdag bekendgemaakt.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) doet in een brief een "klemmend beroep" op gemeenten om met spoed noodopvangplekken voor asielzoekers te regelen. Dit is een van de maatregelen die moeten voorkomen "dat de opvang de komende weken onbeheersbaar wordt". Ook worden zoveel mogelijk asielzoekers geplaatst in bestaande locaties, als dat veilig kan. Dat kunnen ook meer mensen zijn dan afgesproken met de gemeenten.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland gaat met Duitsland in gesprek met landen die een mogelijke gastheer kunnen zijn voor een terugkeerhub. Tijdens een werkbezoek in Berlijn meldde asielminister Bart van den Brink samen met de Duitse minister Alexander Dobrindt (Binnenlandse Zaken) dat de landen dit aan willen kaarten tijdens gezamenlijke diplomatieke missies. Zij vermelden daarmee niet met welke landen zij de banden willen aanhalen.
7 uur geleden