'Swing states' kunnen koers VS van de komende jaren bepalen
WASHINGTON (ANP) - De meeste stemmen krijgen en toch de presidentverkiezingen verliezen. Het kan in de Verenigde Staten en het overkwam Hillary Clinton, de tegenstander van Donald Trump in 2016. Zij kreeg zo'n 2,9 miljoen stemmen meer. De strijd om het presidentschap draait ook dit jaar niet alleen om het winnen van de gunst van de meeste kiezers, maar ook vooral om het veroveren van strategisch belangrijke staten. Kiezers in de zogenoemde 'swing states' hebben grote invloed op wie er straks in het Witte Huis zit: Trump of zijn Democratische uitdager Joe Biden.
Dat de stem van sommige kiezers belangrijker kan zijn dan die van anderen, komt doordat de president niet direct wordt gekozen. Elke staat heeft een bepaald aantal kiesmannen. Het Kiescollege van de in totaal 538 kiesmannen kiest uiteindelijk de president. In vrijwel alle staten geldt het 'winner-take-all-principe': de kandidaat die de meeste stemmen in een staat krijgt, krijgt ook alle kiesmannen van die staat achter zich.
In sommige staten staat de uitslag vrijwel vast. New York en Californië gingen de afgelopen decennia steevast naar de Democraten. Zuidelijke staten als Mississippi en Alabama gelden als Republikeinse bolwerken. De staten die in de laatste verkiezingen niet telkens naar dezelfde partij zijn gegaan - de 'swing states' - gaan mogelijk de doorslag geven. Het gaat om staten als Florida (29 kiesmannen), Pennsylvania (20), Ohio (18), Michigan (16) en North Carolina (15), Arizona (11) en Wisconsin (10).
Verkiezingen Trump-Clinton
Het Amerikaanse kiesstelsel kan leiden tot een situatie waarin een kandidaat wel de meerderheid van de stemmen krijgt, maar niet een meerderheid aan kiesmannen. Clinton kreeg verreweg de meeste stemmen in staten als Californië en New York, maar die leverden haar evenveel kiesmannen op als wanneer ze nipt had gewonnen. Trump stelde daar krappe overwinningen tegenover in staten als Pennsylvania, Michigan en Wisconsin en kreeg alle kiesmannen uit die staten. Hoewel Clinton landelijk bijna 66 miljoen stemmen (48,2 procent) kreeg tegen bijna 63 miljoen (46,1 procent) voor Trump, bleef voor de Democraten de teller wat betreft kiesmannen steken op 232. Trump kreeg er 306.
Dat een 'swing state' de doorslag kan geven, bleek ook in 2000. Toen versloeg George W. Bush de Democraat Al Gore met 271 tegen 266 kiesmannen nadat Bush met enkele honderden stemmen verschil de staat Florida had gewonnen. Gore kreeg landelijk een half miljoen stemmen meer dan zijn Republikeinse rivaal, maar verloor toch. Het was de eerste keer sinds 1888 dat de kandidaat met de meeste stemmen niet de meeste kiesmannen kreeg.
Ook staten die niet als 'swing state' worden gezien, kunnen veranderen van politieke kleur. In Texas (38 kiesmannen) speelt bijvoorbeeld mee dat de Spaanstalige minderheid daar een steeds groter deel van de bevolking uitmaakt. In de laatste Senaatsverkiezing in 2018 wist de jonge Democraat Beto O'Rourke er bijna de Republikeinse senator Ted Cruz te verslaan. Een nederlaag in een staat als Texas zou dan ook zomaar Trumps lot kunnen bezegelen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) komt met een landelijke aanpak van fatbikes, zei hij in de Tweede Kamer. Wat die aanpak behelst, maakte hij nog niet duidelijk. Wel houdt de VVD'er vast aan de coalitiewens om een juridisch onderscheid te maken tussen fatbikes en andere elektrische fietsen.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De wereldwijde energiesituatie zal voorlopig zorgwekkend blijven, verwacht energieminister Stientje van Veldhoven na het aankondigen van een staakt-het-vuren tussen de VS en Iran. Dat is goed nieuws, vindt Van Veldhoven, "maar veel energie-infra is ernstig beschadigd in de regio". Herstel daarvan kan maanden tot jaren duren.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is volgens buitenlandminister Tom Berendsen (CDA) nu niet aan de orde dat Nederland militairen stuurt om de Straat van Hormuz te beveiligen. Dat zei hij in het programma Goedemorgen Nederland en op NPO Radio 1 nadat een staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran werd afgekondigd.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 gaat met Hart voor Den Haag praten over de vorming van een nieuwe coalitie in Den Haag, heeft de fractie besloten. Eerder verzette de partij zich tegen samenwerking, maar vorige week deed verkenner Ahmed Aboutaleb een dringend beroep op D66 om toch in gesprek te gaan met partijleider Richard de Mos. Dat heeft D66 over de streep getrokken.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Net als het Verenigd Koninkrijk moet Nederland rapper Ye (ook bekend als Kanye West) de toegang weigeren, vinden ChristenUnie en CDA. Ye geeft begin juni twee concerten in Arnhem. "Wat mij betreft komt hij ons land niet binnen", zegt Mirjam Bikker (ChristenUnie). "Als dat juridisch kan, heel graag", reageert Tijs van den Brink (CDA).
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten hoopt op terughoudendheid van de Verenigde Staten in de oorlog tegen Iran. De Amerikaanse president Donald Trump dreigt op sociale media dat komende nacht "een hele beschaving" zal worden gedood als de blokkade van de Straat van Hormuz niet wordt opgeheven. "Dat zijn geen behulpzame teksten", vindt de premier.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het UWV maakt te vaak fouten bij het handmatig beoordelen of iemand een werkloosheidsuitkering (WW) krijgt. Dat meldt minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) op basis van controles door het UWV. Daaruit blijkt dat bij 11 procent van de handmatig gecontroleerde dossiers fouten zijn gemaakt.
1 dag geleden