Sunak komt maandagavond met verklaring na gesprek Von der Leyen
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Rishi Sunak legt maandagavond een verklaring af over het Noord-Ierland-protocol na zijn gesprek met Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. Het Britse Lagerhuis bevestigt dat Sunak om 19.30 uur (Nederlandse tijd) het parlement toespreekt. Naar verwachting kondigen hij en Von der Leyen maandag een nieuwe deal aan, die de handelsproblemen rond Noord-Ierland moet verhelpen.
Von der Leyen is maandag naar Londen gereisd om de laatste plooien van de overeenkomst glad te strijken. Het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie liggen al zeker twee jaar overhoop over Noord-Ierland (NI). Boris Johnson heeft als premier meermaals gedreigd om zich eenzijdig terug te trekken uit het akkoord. Brussel stapte juist naar de rechter omdat de Britten zich niet aan de afspraken hielden. De afgelopen vier maanden is er in de woorden van Sunak "intensief overlegd" en leken beide kanten positief over een doorbraak.
Het grootste probleem was de handelsgrens tussen NI en de rest van het VK. Die was gecreëerd om de grens met Ierland, dat nog bij de EU hoort, juist open te houden. In de nog aan te kondigen deal wordt een onderscheid gemaakt tussen 'groene' en 'rode' banen. Goederen die vanuit het VK voor NI bestemd zijn, komen via de groene baan en hoeven dan niet gecontroleerd te worden. Goederen die via Noord-Ierland verder gaan naar Ierland en de Europese Unie, komen in de rode baan. Die worden wel gecontroleerd bij een douane.
Patstelling
Dat Sunak nu waarschijnlijk een deal heeft met de EU betekent niet dat alle problemen direct verholpen zijn. Het is de vraag hoe zijn eigen partij gaat reageren en, belangrijker nog, de Noord-Ierse Democratic Unionist Party (DUP). Die pro-Britse partij blokkeert al maanden de regeringsvorming in Noord-Ierland uit onvrede over het handelsprotocol. Net als een aantal hardliners binnen de Conservatieve Partij is de DUP bang dat Noord-Ierland door alle regels na de Brexit steeds verder verwijderd raakt van de rest van het VK. Als die parlementariërs niet akkoord gaan met de nieuwe deal, kan de patstelling blijven bestaan.
De sceptici zien in de rol van het EU-hof het voornaamste struikelblok. Omdat dat hof gaat over het handhaven van de regels vrezen ze dat sommige EU-regels indirect alsnog gelden in Noord-Ierland. Sunak zei afgelopen week die zorgen te begrijpen en sprak ook over een "democratisch gat", waarbij het VK een deel zeggenschap verliest. Op de achtergrond mengt ook oud-premier Johnson zich als criticus van de nieuwe deal van Sunak, die een stuk meer Europese concessies heeft gekregen dan in de afspraken die Johnson destijds is overeengekomen. Maar Sunak heeft voor een meerderheid in het parlement waarschijnlijk niet de steun nodig van al zijn partijgenoten. Oppositieleider Keir Starmer zei maandagochtend dat Labour de deal "verwacht te steunen".
Meer uit Buitenland
STOCKHOLM (ANP/AFP) - De Zweedse verkiezingswinnaar Magdalena Andersson heeft op X verklaard dat zij het land in een nieuwe richting wil leiden. De kiescommissie bevestigde donderdag dat haar linkse blok de verkiezingen van afgelopen zondag heeft gewonnen, waardoor de kans groot is dat Andersson de nieuwe premier zal worden.
2 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Nederlandse Europarlementariërs van D66, CDA, VVD, PRO en Volt reageren uiterst positief op de speech van de Canadese premier Mark Carney donderdag in het Europees Parlement. Daarin zei Carney het voorstel van EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen te verwelkomen om van Canada het eerste "geassocieerde lid" van de EU te maken. D66-voorman Gerben-Jan Gerbrandy noemt het een "historisch moment".
2 uur geleden
DUBLIN (ANP) - De Ierse omroep RTÉ heeft bekendgemaakt dat Ierland niet zal deelnemen aan het Eurovisie Songfestival van 2027. De omroep zal het muziekevenement ook niet uitzenden. Ierland was dit jaar al een van de vijf landen die het songfestival oversloegen vanwege de deelname van Israël.
3 uur geleden
STOCKHOLM (ANP) - De centrumlinkse oppositie in Zweden heeft de parlementaire verkiezingen gewonnen. Dat meldt de kiescommissie van het Noord-Europese land na telling van alle kiesdistricten. In reactie op die verkiezingswinst kondigde premier Ulf Kristersson van de liberaal-conservatieve Gematigde Uniepartij op X zijn vertrek aan.
3 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Het Europees Parlement roept de Europese Commissie en de EU-lidstaten op de Europese buitengrenzen beter te beschermen, door onder meer extra geld vrij te maken voor infrastructuur aan de buitengrenzen. Daarbij kan aan hekken worden gedacht. Daarnaast moet de EU-grensbewakingsdienst Frontex meer capaciteit krijgen, stelt het parlement in een verklaring die donderdag met 339 stemmen voor en 225 tegen is aangenomen.
3 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Nieuwe Amerikaanse sancties tegen Rusland gaan het lastiger maken om tot een vredesakkoord in Oekraïne te komen, meldt het Kremlin. De Verenigde Staten namen woensdag een ingrijpend sanctiepakket tegen Rusland aan. "Het valt in de categorie onvriendelijke daden", aldus woordvoerder Dmitri Peskov.
4 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - De Canadese premier Mark Carney heeft het voorstel van EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen verwelkomd om van Canada het eerste "geassocieerde lid" van de Europese Unie te maken. Hij zei tijdens een toespraak in het Europees Parlement dat Canada en de EU samen sterker staan en van elkaar kunnen profiteren.
5 uur geleden