Sunak komt maandagavond met verklaring na gesprek Von der Leyen
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Rishi Sunak legt maandagavond een verklaring af over het Noord-Ierland-protocol na zijn gesprek met Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. Het Britse Lagerhuis bevestigt dat Sunak om 19.30 uur (Nederlandse tijd) het parlement toespreekt. Naar verwachting kondigen hij en Von der Leyen maandag een nieuwe deal aan, die de handelsproblemen rond Noord-Ierland moet verhelpen.
Von der Leyen is maandag naar Londen gereisd om de laatste plooien van de overeenkomst glad te strijken. Het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie liggen al zeker twee jaar overhoop over Noord-Ierland (NI). Boris Johnson heeft als premier meermaals gedreigd om zich eenzijdig terug te trekken uit het akkoord. Brussel stapte juist naar de rechter omdat de Britten zich niet aan de afspraken hielden. De afgelopen vier maanden is er in de woorden van Sunak "intensief overlegd" en leken beide kanten positief over een doorbraak.
Het grootste probleem was de handelsgrens tussen NI en de rest van het VK. Die was gecreëerd om de grens met Ierland, dat nog bij de EU hoort, juist open te houden. In de nog aan te kondigen deal wordt een onderscheid gemaakt tussen 'groene' en 'rode' banen. Goederen die vanuit het VK voor NI bestemd zijn, komen via de groene baan en hoeven dan niet gecontroleerd te worden. Goederen die via Noord-Ierland verder gaan naar Ierland en de Europese Unie, komen in de rode baan. Die worden wel gecontroleerd bij een douane.
Patstelling
Dat Sunak nu waarschijnlijk een deal heeft met de EU betekent niet dat alle problemen direct verholpen zijn. Het is de vraag hoe zijn eigen partij gaat reageren en, belangrijker nog, de Noord-Ierse Democratic Unionist Party (DUP). Die pro-Britse partij blokkeert al maanden de regeringsvorming in Noord-Ierland uit onvrede over het handelsprotocol. Net als een aantal hardliners binnen de Conservatieve Partij is de DUP bang dat Noord-Ierland door alle regels na de Brexit steeds verder verwijderd raakt van de rest van het VK. Als die parlementariërs niet akkoord gaan met de nieuwe deal, kan de patstelling blijven bestaan.
De sceptici zien in de rol van het EU-hof het voornaamste struikelblok. Omdat dat hof gaat over het handhaven van de regels vrezen ze dat sommige EU-regels indirect alsnog gelden in Noord-Ierland. Sunak zei afgelopen week die zorgen te begrijpen en sprak ook over een "democratisch gat", waarbij het VK een deel zeggenschap verliest. Op de achtergrond mengt ook oud-premier Johnson zich als criticus van de nieuwe deal van Sunak, die een stuk meer Europese concessies heeft gekregen dan in de afspraken die Johnson destijds is overeengekomen. Maar Sunak heeft voor een meerderheid in het parlement waarschijnlijk niet de steun nodig van al zijn partijgenoten. Oppositieleider Keir Starmer zei maandagochtend dat Labour de deal "verwacht te steunen".
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De regering-Trump moet niet langer van Californië eisen om enkele duizenden stembiljetten in die staat niet mee te tellen bij de Congresverkiezingen. Dat heeft een federale rechter in Washington, James Boasberg, besloten. Volgens de rechter is het niet aan de regering om "eenzijdig haar voorkeursprocedures" op te leggen aan staten. In de Verenigde Staten zijn staten grotendeels zelf verantwoordelijk voor het organiseren van de stembusgang.
14 minuten geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president vreest dat de aandacht die uitgaat naar de Amerikaanse parlementsverkiezingen deze week, de midterms, de aandacht zal afleiden van de oorlog tegen zijn land. In zijn dagelijkse videotoespraak aan Oekraïners zegt het staatshoofd dat Rusland dat momentum kan aangrijpen om aanvallen uit te voeren op zijn land. Zelensky zegt daarbij over informatie te beschikken dat Rusland een grootschalige aanval voorbereidt.
1 uur geleden
BERLIJN (ANP/AFP) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft de wens uitgesproken dat president Frank-Walter Steinmeier wordt opgevolgd door een vrouw, aldus bronnen binnen zijn partij. De voornamelijk ceremoniële functie is nog nooit door een vrouw bekleed.
2 uur geleden
LIMOGES (ANP/BELGA) - Een inzamelingsactie voor het afgebrande stadhuis van de Franse stad Limoges heeft al ruim 1 miljoen euro opgeleverd. Het gebouw raakte zwaar beschadigd door de brand op 17 oktober, toen in Frankrijk massaal rellen, plunderingen en vernielingen plaatsvonden.
2 uur geleden
KYIV (ANP) - Bij aanvallen op de Oekraïense plaats Komysjoevacha, niet ver van de stad Zaporizja, zijn zeker achttien mensen om het leven gekomen. Dat meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op X. Onder meer een school die werd gebruikt voor humanitaire doeleinden werd volgens Zelensky aangevallen. Vijf mensen zijn daar gewond geraakt.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse regering heeft het Hooggerechtshof verzocht de staat Californië tijdelijk te verbieden om de stembiljetten van 20.000 geregistreerde kiezers in die staat mee te tellen bij de komende Congresverkiezingen, de zogeheten midterms. Een federale rechter in San Francisco zette afgelopen week al een streep door de poging van de regering-Trump om de stemmen niet mee te tellen totdat geverifieerd is dat het gaat om Amerikaanse burgers.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi heeft de indirecte onderhandelingen met de Verenigde Staten zeer intensief genoemd. In een interview met het Iraanse staatspersbureau IRNA noemt hij daarbij ook Qatar en Pakistan "zeer actief betrokken" als bemiddelende partijen. Iran en de VS spreken elkaar niet direct, maar via de bemiddelende landen.
5 uur geleden