Spreidingswet gaat 1 februari in, maar eventuele dwang pas in 2025
DEN HAAG (ANP) - De spreidingswet gaat al op 1 februari in, maar dat betekent niet dat gemeenten meteen vanaf dat moment kunnen worden gedwongen om asielzoekers op te vangen. Pas aan het eind van dit jaar moet de verdeling van het aantal geraamde opvangplekken over gemeenten in de twaalf provincies klaar zijn. De minister van Justitie en Veiligheid neemt op 31 december een officieel besluit over de verdeling. Daarna hebben gemeenten nog uiterlijk zes maanden de tijd om de opvangplekken te realiseren.
Begin februari horen provincies hoeveel plekken ze moeten regelen. Het is niet zo dat in alle gemeenten asielopvang hoeft te komen. De provincie bespreekt de mogelijkheden eerst met de gemeenten. Op 1 november moeten de twaalf provincies aan het departement doorgeven of gemeenten voldoende plekken aanbieden om de taakstelling te halen. Als het niet lukt om het aantal opgelegde opvangplekken te spreiden, kan het ministerie de druk opvoeren. Uiteindelijk kan een provincie of gemeente worden gedwongen, maar dat zal dus pas ergens in 2025 zijn. De minister kan dan een locatie aanwijzen waar opvang moet komen.
Het gaat bij de spreidingswet om reguliere opvangplekken of plekken voor jonge alleenstaande asielzoekers (amv's). Als er genoeg gewone asielcentra zijn is de (crisis-)noodopvang in sporthallen, vakantieparken, boten en andere tijdelijke locaties niet meer of minder nodig. De afgelopen jaren was de asielopvang afgebouwd terwijl er nu meer asielzoekers komen.
Noodopvang laat te wensen over
Daarom moesten de inmiddels demissionaire asielstaatssecretaris Eric van der Burg, zijn ambtenaren en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) veel energie erin steken om gemeenten ertoe te bewegen tijdelijke noodopvang te regelen. Deze opvang laat te wensen over, door onder meer slechte hygiëne en weinig privacy. Ook voor kinderen is deze opvang slecht. De rechter en de inspectie hebben hierover enkele keren vernietigend geoordeeld.
Van der Burg heeft de spreidingswet in 2022, toen de asielcrisis op het hoogtepunt was, bedacht omdat de nood hoog was. Nog steeds doet bijna de helft van de 342 gemeenten niets of weinig aan asielopvang. De spreidingswet kan leiden tot kleinere opvanglocaties. Dat kan in gemeenten goed vallen, omdat ze vaak opzien tegen grote aantallen asielzoekers tegelijk. Gemeenten hoeven overigens niet te wachten op de termijnen, maar kunnen meteen al aan de slag, hoopt de staatssecretaris.
Gemeenten krijgen van het Rijk geld voor de opvang. Als ze vrijwillig meer asielzoekers opvangen dan nodig, dan krijgen ze een bonus.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Regeldruk, trage vergunningverlening en het overvolle stroomnet zetten "een handrem" op de Nederlandse economie. "Die moet eraf", aldus minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) bij het aanbieden van de miljoenennota 2027 in de Tweede Kamer.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet maakt een goede analyse over de economische problemen, maar dat wordt nog niet vertaald in het beleid in de miljoenennota. Dat schrijft de Raad van State in het advies bij de stukken die deze Prinsjesdag zijn gepresenteerd.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jan Paternotte, de fractieleider van coalitiepartij D66 in de Tweede Kamer, hoorde een "uitgestoken hand" in de troonrede die de koning uitsprak. "Ik ga proberen om hem zo ver mogelijk uit te steken, zodat iemand hem ook aanneemt." Dat de oppositie tot nu toe niet enthousiast is over de uitgelekte begrotingsplannen, lijkt hem geen zorgen te baren. "Er zal altijd wel kritiek zijn, dat hoort er ook een beetje bij."
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - PRO-leider Jesse Klaver vindt dat koning Willem-Alexander "een hele mooie troonrede" heeft gehouden. Vooral met diens oproep tot samenwerking kan hij instemmen. Maar: "De woorden van de koning kunnen niet verbloemen dat het kabinet stuurloos is, dat ze geen richting kiezen voor Nederland en dat we daarom niet vooruitkomen."
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De SGP hekelt dat het kabinet geen keuzes maakt en vooral deadlines nog maar eens opschuift. Partijleider Chris Stoffer zegt ook nog steeds niet te weten hoe de minderheidsregering voor politieke steun in beide Kamers gaat zorgen. Na de troonrede noemde hij het kabinet 'vleugellam'.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In zijn troonrede vroeg de koning gemeenten om "solidair te zijn met Ter Apel en al die andere locaties die al veel te lang worden overvraagd". Daarmee adresseerde hij namens het kabinet de maatschappelijke spanning rond de spreidingswet. Inmiddels staan 42 gemeenten onder toezicht van asielminister Bart van den Brink (CDA), omdat die niet het aantal asielzoekers opvangen dat wettelijk voorgeschreven is.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet komt binnenkort met "vijftig concrete en veelal snel te realiseren acties" om woningbouw te versnellen, beloofde koning Willem-Alexander in zijn troonrede. Hij blikte daarmee vooruit op plannen waaraan woonminister Elanor Boekholt-O'Sullivan (D66) momenteel werkt.
17 uur geleden