Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
TER APEL (ANP) - De nachtopvang in het Groningse Nieuwe Pekela is niet meer gebruikt sinds het Rode Kruis is gestopt met de hulpverlening bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Volgens het Rode Kruis is in de nacht van vrijdag op zaterdag niemand naar de opvang gebracht en ook zaterdagavond zijn er geen bussen vertrokken, zag een ANP-verslaggever.
35 minuten geleden
KATWIJK (ANP) - Na ruim vijftien jaar en meer dan 4 miljoen bezoekers heeft de musical Soldaat van Oranje zaterdagavond afscheid genomen van het publiek. De laatste reguliere voorstelling in de TheaterHangaar in Katwijk werd afgesloten met een circa tien minuten durende droneshow met duizend drones, die scènes en personages uit de musical uitbeeldden. Zondag volgt nog een allerlaatste voorstelling voor cast, crew en genodigden.
9 uur geleden
TER APEL (ANP) - Op de eerste avond zonder hulpverlening van het Rode Kruis en VluchtelingenWerk voor de ingang van het aanmeldcentrum in Ter Apel zijn er diverse opstootjes geweest. Vooral een klein groepje mannen zocht steeds de confrontatie op met elkaar en met vluchtelingen uit het aanmeldcentrum, zag een ANP-verslaggever.
11 uur geleden
TER APEL (ANP) - De pagodetenten die zorgen voor schaduw op het voorterrein in Ter Apel worden weggehaald. Het Rode Kruis zette de tenten neer, maar besloot vrijdag te stoppen met de hulpverlening op het grasveld voor de ingang. En dat betekent dat ook de tenten daar worden weggehaald, laat een woordvoerder weten.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In Den Haag is zaterdagmiddag de massamoord in Srebrenica herdacht, 31 jaar geleden. Op het Lange Voorhout in het centrum van de stad hielden onder anderen burgemeester Jan van Zanen en de Bosnische ambassadeur Almir Šahović een toespraak. Het trauma van Srebrenica leeft voort, sprak Van Zanen. "Soms zichtbaar. Vaak ook niet."
18 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Stichting Islamitisch Onderwijs (SIO), het bestuur van het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam, beraadt zich op eventuele vervolgstappen na een publicatie van de onderwijsinspectie over wanbeleid bij de school. Dat laat het dagelijks bestuur van de middelbare school zaterdag weten. Volgens de SIO is het rapport van de inspectie een "zeer eenzijdige beoordeling" van de situatie.
18 uur geleden
WETERINGBRUG (ANP) - De brand die zaterdagochtend rond 05.00 uur uitbrak in een pand aan de Lisserweg in Weteringbrug is onder controle. De brandweer heeft kunnen voorkomen dat het vuur oversloeg naar twee woningen op hetzelfde terrein, meldt de Veiligheidsregio Kennemerland.
1 dag geleden