Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
ZUTPHEN (ANP) - In Zutphen woedt een grote brand aan de Marsweg, meldt de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland. Een loods van 40 bij 10 meter staat volledig in brand. De brandweer blust van buitenaf, gezien de omvang van de brand.
1 uur geleden
KOOG AAN DE ZAAN (ANP) - Tussen Koog aan de Zaan en Zaandam is maandagavond laat een natuurbrand uitgebroken. De brand woedt aan het Westerwindpad. Het getroffen gebied is ongeveer 20 bij 40 meter. Het gaat om oud gras dat in brand staat, meldt de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland.
1 uur geleden
TER APEL (ANP) - Maandagavond worden zo'n 140 mensen van Ter Apel naar de nachtopvang in congrescentrum Hanze Plaza in Groningen gebracht. Omdat de opvang bij het aanmeldcentrum in Ter Apel vol is, brengen asielzoekers sinds vorige week de nacht door in tijdelijke locaties. Dit om te voorkomen dat zij buiten moeten slapen. In de nacht van zondag op maandag ging het om 126 mensen.
3 uur geleden
TEL AVIV (ANP/RTR/AFP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft het leger het bevel gegeven om de aanvallen op Libanon op te voeren. De premier zegt in oorlog te zijn met Hezbollah. Hij wil de aan Iran gelieerde terreurgroep met de aanvallen "vernietigen", zegt hij in een videobericht op Telegram.
6 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De ruim tweehonderd teams die meededen aan het loop- en fietsevenement Roparun zijn gefinisht op de Coolsingel in Rotterdam. Het laatste team kwam rond 19.00 uur onder luid applaus binnen, aldus de organisatie. Het evenement met zo'n 5000 deelnemers ging zaterdag van start. Een deel vertrok uit de Franse plaats Castres, een andere groep begon in Enschede.
6 uur geleden
TILBURG (ANP) - Tussen Den Bosch en Tilburg rijden maandag tot naar verwachting 18.30 uur geen treinen. Dat komt door een aanrijding, aldus NS. Een woordvoerder zei iets na 16.00 uur dat de Nederlandse Spoorwegen bezig zijn met het regelen van vervangend busvervoer. "Wanneer dat rond is, kunnen reizigers dat zien in de reisplanner."
10 uur geleden
ZANDVOORT (ANP) - Parkeerplaatsen aan de stranden langs de kust en bij recreatieplassen lopen maandagmiddag vol. Veel mensen zijn vrij op tweede pinksterdag.
11 uur geleden