Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Nederland is vlak na de Russische inval in Oekraïne veel te voorzichtig geweest met militaire steun. "Waren we eerder over onze taboes heen gestapt, dan had Oekraïne er militair beter voor gestaan." Dat zegt demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel in een interview met De Telegraaf.
3 uur geleden
ALMERE (ANP) - De Nederlandse hulporganisatie Dorcas deelt noodpakketten uit in Oekraïne om de mensen daar bij te staan in de extreme kou, terwijl ze zijn afgesloten van elektriciteit en verwarming. Miljoenen mensen zijn getroffen door de Russische aanvallen op energievoorzieningen en dus is er "een levensbedreigende situatie ontstaan", aldus Dorcas.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Korpschef Janny Knol bevestigt in een bericht op LinkedIn dat een Utrechtse agent en zijn familie tijdelijk ergens anders wonen wegens bedreigingen. Vorige week verschenen beelden op sociale media van het gebruik van geweld door de agent bij de aanhouding van twee vrouwen bij winkelcentrum Hoog Catharijne in Utrecht. Het geweld wordt getoetst door een commissie. Knol schrijft dat de uitkomsten daarvan spoedig bekend worden.
12 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Slachtoffers in de zedenzaak tegen Mark S. (32) uit Borculo, die onder meer terechtstaat voor grootschalige sextortion, hebben donderdag in de rechtbank benadrukt hoeveel impact de seksuele afpersing op hun leven heeft gehad.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft drie mannen van 27, 21 en 18 jaar veroordeeld tot taak- en celstraffen voor hun aandeel in de rellen bij het anti-immigratieprotest op het Malieveld op 20 september 2025. Twee van de verdachten moeten daarnaast smartengeld betalen aan dertien politieagenten.
12 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - De twee verdachten in de strafzaak over de website Funcaps blijven in de cel. Dat heeft de rechtbank in Zwolle donderdag bepaald aan het einde van een tweede inleidende zitting tegen verdachten Jord van W. (31) en Stefan P. (30). Zij worden verdacht van de verkoop van illegale medicijnen. Het Openbaar Ministerie onderzoekt 58 sterfgevallen die mogelijk een link hebben met middelen die zijn verkocht via de website.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) deelt ook dit jaar weer 'ramadanpakketten' uit aan gedetineerden. Tijdens de vastenmaand, die over ongeveer twee weken begint, ontvangen zo'n 7000 mensen in gevangenissen door het hele land een pakket. Vorig jaar waren dat er 5500.
14 uur geleden