Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft vrijdag twintig jaar cel en tbs met dwangverpleging geëist tegen de 25-jarige Sendric S. voor drie moorden in de Rotterdamse wijk IJsselmonde. S. heeft bekend dat hij in december 2024 en januari 2025 drie mannen afzonderlijk van elkaar op straat heeft doodgeschoten.
36 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Richard R. (52), alias Rico de Chileen, is dinsdag in zijn cel aangehouden voor poging tot uitlokking van twee liquidaties. Zijn advocaat bevestigt vrijdag berichtgeving van het AD hierover. Het gerechtshof legde hem dinsdag dertien jaar celstraf op voor leidinggeven aan een criminele organisatie die liquidaties pleegde, handelde in drugs en geld witwaste.
46 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - "Wat het zo zwaar maakt, is dat het niet zomaar het lot was dat hem van ons heeft afgenomen, maar de keuze van een persoon. Daarom doet het zo veel pijn." Dat zei de dochter van een van de slachtoffers in de zaak tegen de 25-jarige Sendric S., in een verklaring die zij vrijdag voordroeg in de extra beveiligde rechtszaal van de rechtbank in Rotterdam.
52 minuten geleden
DELFT (ANP) - Museum Prinsenhof Delft heeft een particuliere schenking van 8 miljoen euro gekregen. De bijdrage is van de Surinaams-Nederlandse ondernemer Eduard Hoogenboom. Dankzij de schenking kan het museum het historische kloostercomplex duurzaam vernieuwen. In het hart van het museum wordt de met glas overkapte zaal gemoderniseerd. De renovatie van deze zaal is onderdeel van de lopende verbouwing en vernieuwing van Museum Prinsenhof Delft.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een fietser is in de nacht van donderdag op vrijdag om het leven gekomen door een ongeval met een tram in Den Haag. Dat meldt de politie Den Haag op X.
8 uur geleden
GROESBEEK (ANP) - De gemeenteraad van Berg en Dal gaat akkoord met het verzoek van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) om asielzoekers op te vangen in een hotel in Ooij. Wel wil de raad dat er geen 86, maar maximaal 64 asielzoekers worden opgevangen. Op die manier voldoet de gemeente aan de spreidingswet.
11 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - De proef met een Arriva-nachttrein die op vrijdag- en zaterdagnacht van Schiphol naar Zwolle en terug rijdt is voor het eerste deel van het traject niet rendabel. Dat blijkt uit een rapport dat vervoersbedrijf Arriva heeft gedeeld met de gemeente Lelystad. Lelystad en Almere betalen voor de proef.
11 uur geleden