Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - In één geval is het de politie gelukt om vóór afgelopen weekend een online oproep tot geweld te linken aan een individu, zegt een woordvoerder van de korpsleiding in reactie op de Gen Z-protesten van zaterdag. Het ging volgens hem om een jongen van 16 jaar uit het zuidwesten van het land, die met naam en toenaam opriep tot geweld.
12 minuten geleden
HOOGERHEIDE (ANP) - Het is nog niet duidelijk waar de groep migranten die zaterdagochtend op een rubberboot voor de Zeeuwse kust uit zee is gehaald, naartoe gaat. Op dit moment wordt nog met de mannen gesproken, laat een woordvoerder van de marechaussee weten. Het is volgens hem ook nog te vroeg om te zeggen waar de mensen vandaan kwamen, waar ze op de boot zijn gestapt en waar ze naartoe wilden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Van de 34 mensen die zaterdag zijn aangehouden tijdens de onlusten in Den Haag zijn er 33 weer vrij. Een van hen zit nog vast, laat de politie een dag later weten. De voornamelijk minderjarige jongeren werden opgepakt voor openlijke geweldpleging, het dragen van gezichtsbedekkende kleding en het bezit van illegaal vuurwerk. Ze komen uit onder meer Amsterdam, Beerta, Lemele en Zwijndrecht.
3 uur geleden
ALMELO (ANP) - De politie heeft een 43-jarige man uit Amsterdam aangehouden die mogelijk betrokken was bij een of meerdere autobranden in Almelo zaterdagavond. De politie kwam hem op het spoor "door een duidelijk signalement".
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Haagse wethouder Richard de Mos (Economie en Binnenstad) wil onderzoeken hoe personen die de voorbije dagen via sociale media hebben opgeroepen tot plunderingen en geweld financieel aansprakelijk kunnen worden gesteld voor de schade die Haagse ondernemers hierdoor hebben geleden. Dat heeft hij zondag laten weten.
4 uur geleden
ALMELO (ANP) - De politie heeft zaterdagavond om 23.45 uur een bericht via Burgernet uitgestuurd in verband met diverse autobranden in de omgeving van Almelo. Volgens RTV Oost ging het om vier autobranden binnen een half uur op verschillende locaties in Almelo.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De pakketbezorger die eerder deze week in de Amsterdamse Jordaan door een motoragent werd getaserd, gaat daarvan begin komende week aangifte doen. Dat bevestigt zijn advocaat Gerald Roethof na berichtgeving van AT5.
14 uur geleden