Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
LELYSTAD (ANP) - Het hoofdgebouw van Lelystad Airport wordt vrijdagochtend nog steeds bezet door klimaatactivisten van Greenpeace. De actievoerders hebben de nacht doorgebracht op de luchthaven en de milieuorganisatie zegt dat ze net zo lang blijven tot de politiek een definitieve streep zet door de opening van de luchthaven in Lelystad.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De dossiers van ruim 69.000 mensen die zich hadden gemeld voor compensatie om de toeslagenaffaire zijn beoordeeld. Meer dan 43.000 mensen zijn uiteindelijk na deze integrale beoordeling (IB) erkend als gedupeerde, meldt demissionair staatssecretaris Sandra Palmen (Toeslagen) donderdag aan de Tweede Kamer.
14 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - Actievoerders van Greenpeace gaan door met de bezetting van het hoofdgebouw van Lelystad Airport zodat het vliegveld niet gebruikt kan worden. Een woordvoerder van de milieuorganisatie laat weten dat de activisten net zo lang blijven zitten "tot dit vliegveld definitief van de baan is".
15 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Zes dagen nadat in Het Parool een artikel is verschenen over de misdragingen van student Marlon U., heeft de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam maatregelen aangekondigd. Rector Jeroen Geurts meldde onder meer dat er gesprekken lopen met studentenvertegenwoordigers en studentenverenigingen op de campus en dat die gesprekken de komende weken en maanden worden voortgezet.
15 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Drie Turkse moskeeën hebben brieven ontvangen die oproepen tot het stoppen van de 'islamisering', met daarbij een opsomming van aanslagen, zoals die op 11 september 2001 op het World Trade Center in New York. De briefschrijver noemt de islamitische vastenmaand ramadan, die volgende week begint, als aanleiding. De Islamitische Stichting Nederland (ISN) deelt de brief.
15 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Ook Nederland betaalt mee om een nieuw pakket Amerikaanse wapens voor Oekraïne te betalen. Naast bijdragen van het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Noorwegen steekt ook Nederland er zo'n 90 miljoen euro in. De Nederlandse bijdrage is echter geen nieuw geld, maar al eerder opzijgelegd voor het zogeheten PURL-programma om Amerikaanse wapens te kopen waar Oekraïne nog niet zonder kan.
16 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het gebrekkige algoritme dat de reclassering gebruikte bij het inschatten van de recidivekans van verdachten of veroordeelden, schaadt het vertrouwen in het strafrechtelijke systeem. Dat zegt Slachtofferhulp Nederland. Volgens een woordvoerster is dat vertrouwen juist cruciaal voor het herstel van slachtoffers.
16 uur geleden