Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
BREDA (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft maandag veertien jaar cel geëist tegen de 24-jarige Jordy C. voor de dodelijke schietpartij in een supermarkt in Vlissingen op 22 juni vorig jaar. Daarbij kwam de 44-jarige Thomas van Wanrooij om het leven.
36 minuten geleden
TENERIFE (ANP) - Jan Dobrogowski, de kapitein van het cruiseschip Hondius, zegt dat "het geduld, de discipline en vriendelijkheid" van de mensen aan boord van zijn schip hem "het meest heeft geraakt in deze zware tijd". In een videoboodschap op de website van rederij Oceanwide bedankt hij de passagiers en crewleden.
41 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet "komt met een voorstel" om vakbonden en werkgevers weer aan tafel te krijgen. Dat laat minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) weten in reactie op het ultimatum dat de bonden maandag stelden. "Ik heb goed gehoord wat de bonden zeggen", aldus de D66-bewindsman.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Het risico voor de gezondheid van Europese burgers door het hantavirus is laag, herhaalt een woordvoerder van de Europese Commissie. Dat stelt de Commissie maandag na overleg met de Wereldgezondheidsorganisatie.
1 uur geleden
APELDOORN (ANP) - De politie heeft zondagavond opnieuw mensen aangehouden bij een demonstratie tegen asielopvang in Apeldoorn. Elf mensen werden opgepakt voor het verstoren van de openbare orde en vernieling. Een persoon moest mee naar het politiebureau voor het beledigen van een agent. Allen zijn weer vrij en hebben een boete gekregen.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De GGD gaat ervan uit dat de Nederlandse opvarenden van de Hondius zich aan de thuisquarantaine houden. "De ervaring leert dat dit altijd gebeurt", zegt een woordvoerder van GGD GHOR daarover. De quarantaine van zes weken is voor alle passagiers verplicht, maar er is geen controle of mensen zich ook daadwerkelijk aan die maatregel houden.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Een Amerikaan die geëvacueerd is van het cruiseschip m/v Hondius heeft "mild positief" getest op het hantavirus, meldde het Amerikaanse ministerie van Volksgezondheid in de nacht van zondag op maandag in een verklaring. Het Spaanse ministerie van Volksgezondheid meldt op basis van Amerikaanse informatie dat het gaat om een "zwakke" positieve test, die als positief wordt beschouwd. De persoon zou geen ziekteverschijnselen hebben.
2 uur geleden