Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
ARNHEM (ANP) - Rapper Ye heeft zaterdagavond onder luid gejuich van tienduizenden bezoekers het eerste optreden van zijn twee shows in de GelreDome afgetrapt. Aan het optreden in Arnhem ging een wekenlange discussie vooraf, waarbij verschillende partijen zich uitspraken tegen de komst van de Amerikaanse rapper.
2 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) gaat maandag opnieuw demonstreren bij het tweede concert van rapper Ye in de GelreDome. Dat liet directeur Naomi Mestrum weten na afloop van het protest van zaterdag bij het stadion in Arnhem. De demonstratie van maandag zal volgens haar iets kleinschaliger zijn en zich vooral richten op het bewustmaken van het jonge publiek over de "kwalijke uitspraken" van de Amerikaanse artiest.
2 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De politie heeft zaterdagavond drie mensen weggestuurd bij de GelreDome in Arnhem, waar de omstreden rapper Ye optreedt. Ze droegen borden waarop complottheorieën over onder meer de Holocaust stonden. Daarmee wilden ze meerdere keren naar een protest van enkele Joodse organisaties tegen het optreden van Ye gaan. Agenten hadden de drie enkele keren verteld dat ze afstand moesten houden, maar ze bleven terugkomen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Reizigers kunnen weer een noodpaspoort krijgen. Een landelijke technische storing bij de Koninklijke Marechaussee is zaterdag aan het begin van de avond verholpen, enkele uren nadat die begon.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het cruiseschip Hondius heeft de haven van Rotterdam zaterdag aan het begin van de avond verlaten. Op het schip brak in april het hantavirus uit. De Hondius vaart nu naar Longyearbyen op Spitsbergen. Vanaf Spitsbergen vertrekt op 13 juni een arctische expeditie met 137 gasten en een arts aan boord, meldt een woordvoerder van rederij Oceanwide Expeditions.
4 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De burgemeester van Arnhem, Ahmed Marcouch, zegt dat hij met rapper Ye niet per se naar het Nationaal Holocaustmuseum in Amsterdam wilde gaan. Het museum is volgens hem "de revue gepasseerd van wat je zou kunnen doen", er is aan gedacht, maar het was nog niet concreet, "anders hadden we wel contact opgenomen en een afspraak gemaakt". Marcouch noemt het "spijtig dat het lijkt alsof alles richting het Holocaustmuseum gaat".
4 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Mensen moeten niet wegkijken "van de Jodenhaat en het antisemitisme" van rapper Ye, zegt directeur Naomi Mestrum van het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI). Ze demonstreert buiten de GelreDome in Arnhem, waar Ye zaterdag en maandag optreedt, tegen de komst van de Amerikaanse artiest.
4 uur geleden