Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De pro-Koerdische demonstratie voor vrede in de Syrische regio Rojava in Amsterdam is onder veel politiebegeleiding aangekomen op de Dam. De demonstratie begon met tientallen mensen die kaarsen ontstaken voor het Centraal Station. Inmiddels is de groep gegroeid tot honderden betogers en zijn er tientallen politiebusjes en ME'ers aanwezig op de Dam. Dat meldt een verslaggever van het ANP.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Zo'n vijftig tot honderd betogers zijn vrijdag rond 18.00 uur voor Amsterdam Centraal samengekomen. Ze roepen op tot vrede voor Rojava, een noordelijke provincie van Syrië waar veel Koerden wonen, aldus een verslaggever van het ANP.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Voedselwaakhond Foodwatch zegt juridische stappen te nemen tegen Nestlé rondom mogelijk besmette babyvoeding. Foodwatch vindt dat het voedingsconcern verwijtbaar heeft gehandeld en eist dat alle informatie openbaar wordt gemaakt. Franse autoriteiten hebben een onderzoek ingesteld naar de dood van twee baby's, die babyvoeding van het voedingsconcern hadden gedronken.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In het gebied rond Amsterdam Centraal en de Dam is sinds vrijdagmiddag 16.00 uur een veiligheidsrisicogebied van kracht.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het gerechtshof in Den Haag trekt volgende week twee dagen uit voor de behandeling van het hoger beroep in de strafzaak tegen Tweede Kamerlid Gideon van Meijeren van Forum voor Democratie. Het hof kondigt aan dat belangstellenden de zittingen woensdag en donderdag kunnen volgen via een livestream.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De bezoekersaantallen van het Nationaal Archief in Den Haag zijn vorig jaar flink gestegen ten opzichte van de jaren ervoor. Volgens de organisatie komt dat "door alle aandacht" voor het oorlogsarchief, ofwel het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR). Daarin staan dossiers van zo'n 425.000 mensen die na de oorlog zijn onderzocht wegens mogelijke collaboratie met de nazi's.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump sprak niet de waarheid en was "niet respectvol" toen hij beweerde dat troepen uit andere NAVO-landen in Afghanistan wegbleven van de frontlinie. Dat heeft demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken) gezegd na afloop van de ministerraad.
12 uur geleden