Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De stroomstoring in Amsterdam is na ongeveer anderhalf uur voorbij. Dat meldt een woordvoerder van Liander. Grote delen van Amsterdam zaten sinds ongeveer 16.00 uur zonder stroom.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De stroomstoring die woensdag kort na 16.00 uur begon in Amsterdam, treft daar 50.000 klanten. Dat zegt een woordvoerster van netbeheerder Liander.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op de Dam in Amsterdam hebben enkele honderden mensen zich verzameld voor een solidariteitsmars voor Iraniërs onder de naam 'United voor freedom'. De betogers, met name Joden en Iraniërs, willen zich solidair tonen met het Iraanse volk en zich uitspreken tegen het islamitische regime. Vanaf de Dam lopen ze rond 17.00 uur naar het Amerikaanse consulaat op het Museumplein.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De veiligheidsregio heeft een NL-Alert uitgegeven omdat de stroom in grote delen van Amsterdam is uitgevallen. Het is onbekend hoe lang dit gaat duren. "Gebruik geen lift en controleer of buren hulp nodig hebben", staat in de waarschuwing.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op de Dam in Amsterdam hebben een kleine tweehonderd mensen zich verzameld voor een solidariteitsmars voor Iraniërs onder de naam 'United voor freedom'. De betogers, Joden en Iraniërs, willen zich solidair tonen met het Iraanse volk en zich uitspreken tegen het islamitische regime. Vanaf de Dam lopen ze rond 17.00 uur naar het Amerikaanse consulaat op het Museumplein.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ongeveer honderd mensen hebben woensdagmiddag aan de Koekamp in Den Haag gedemonstreerd tegen het Iraanse regime. De demonstranten droegen de voormalige vlag van Iran, uit de tijd van de sjah. Ook hadden ze foto's bij zich van de voormalige kroonprins Reza Pahlavi. Hij moet de leider van Iran worden, zei een demonstrant tegen een verslaggever van het ANP.
12 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - De politie is op zoek naar een verdachte van een schietincident in Eindhoven, meldt een politiewoordvoerder. De man was in een woning aan het Stationsplein waar woensdag is geschoten.
14 uur geleden