Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Asielzoekers krijgen over tweeënhalve week te maken met strengere regels. Een meerderheid van de Eerste Kamer heeft namelijk dinsdagmiddag ingestemd met de Nederlandse uitwerking van het Europese migratiepact, dat op 12 juni van kracht wordt. Daardoor kunnen vluchtelingen onder andere geen onbeperkt houdbare verblijfsvergunning meer krijgen en wordt de maximale duur van een tijdelijke vergunning verkort van vijf naar drie jaar.
1 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Het is dinsdag de warmste 26 mei sinds de metingen begonnen in 1901, meldt Weeronline. In De Bilt werd om 14.10 uur een temperatuur gemeten van 30,4 graden, waarmee eveneens de eerste officiële tropische dag van het jaar werd genoteerd.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Oud-burgemeester van Hendrik-Ido-Ambacht Herman J. (77), die verdacht wordt van het bezit van kinderporno, zegt dat iemand hem die bestanden heeft toegestuurd. De verdachte verscheen dinsdag voor het eerst op een openbare zitting in de rechtbank in Rotterdam. Hij wordt ook verdacht van ontucht, iets wat hij ontkent.
2 uur geleden
TER APEL (ANP) - Het Rode Kruis gaat extra tenten neerzetten op het grasveld voor het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel om extra schaduwplekken te creëren. De afgelopen dagen zette de hulporganisatie al vier open tenten op. Deze zijn niet bedoeld om in te slapen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Corné H. staat bovenaan de wachtlijst voor plaatsing in de Van Mesdagkliniek, toch lijkt een snelle plaatsing uiterst onzeker. De 30-jarige gedetineerde, die werd veroordeeld voor een urenlange gijzeling in Ede in 2024, wacht al bijna 1,5 jaar op een plek in een tbs-kliniek.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De overname van het bedrijf achter DigiD (Solvinity) door het Amerikaanse Kyndryl wordt door staatssecretaris Willemijn Aerdts (Economische Zaken) verboden. Ze doet dat op advies van het Bureau Toetsing Investeringen (BTI).
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De fundamenten van de samenleving worden aangetast door ondermijning door de georganiseerde misdaad. Een nieuw rapport waarschuwt voor dreigingen voor politiek en economie in de komende jaren. Volgens het eerste Dreigingsbeeld Ondermijning Nederland tast ondermijning "op sluipende en vaak onzichtbare wijze de democratische rechtsstaat aan en vormt een dreiging voor de nationale veiligheid".
4 uur geleden