Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De politie ziet de afgelopen jaren een toename van incidenten in de binnenstad van Amsterdam met mensen die 'gevoelsmatig weinig tot niets meer te verliezen hebben'. De politie meldt dit na berichtgeving van Het Parool. "Dit uit zich in overlastgevend gedrag, maar ook in winkeldiefstallen, bedreigingen, intimidaties en geweld", schrijft de politie in een schriftelijke reactie.
3 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De Arnhemse burgemeester Ahmed Marcouch heeft rapper Ye uitgenodigd om zondag, tussen zijn Nederlandse concerten door, een bezoek te brengen aan het Nationaal Holocaustmuseum in Amsterdam. Daarna zou hij samen met de opperrabbijn een krans kunnen leggen bij het Namenmonument. Dat bevestigt Marcouch' woordvoerder na een bericht in de Volkskrant.
7 uur geleden
VLAARDINGEN (ANP) - Twee personen hebben in de nacht van vrijdag op zaterdag een plofkraak gepleegd bij een pinautomaat aan de Reigerlaan in Vlaardingen. Dat schrijft de politie op X.
8 uur geleden
KERKRADE (ANP) - Aan de Toupsbergstraat in het Limburgse Kerkrade is in de nacht van vrijdag op zaterdag een auto een woning binnengereden. De bestuurder en een inzittende van de auto raakten gewond. Zij zijn met letsel naar het ziekenhuis gebracht. Dat heeft de politie bekendgemaakt.
12 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Bij een aanrijding met een tram in Rotterdam is vrijdagavond een voetganger overleden. Dat meldt de politie Rotterdam op X. Het ongeval vond om 23.30 uur plaats op de 1e Middellandstraat.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielaanvragen die voor het ingaan van het EU-migratiepact zijn ingediend, worden op een nieuwe systematische manier beoordeeld. Asielminister Bart van den Brink laat weten dat dit nodig is.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hoe langer de coronacrisis duurde, hoe meer belangen er speelden en die hadden invloed op de politieke besluitvorming rond de coronamaatregelen. Dat zei Pieter-Jaap Aalbersberg vrijdag tegen de parlementaire enquêtecommissie corona. Hij was tijdens de coronacrisis de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).
22 uur geleden