Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
TER APEL (ANP) - Het Rode Kruis maakt zich ernstige zorgen over het welzijn van de asielzoekers op het voorterrein in Ter Apel. "Voor de zoveelste keer in ruim twee weken zitten vandaag mensen in het gras, en weten ze niet waar ze vanavond terechtkunnen. Zo kunnen we in Nederland toch niet met mensen omgaan?", zegt Rode Kruis-directeur Harm Goossens. "Dit kan zo niet langer."
50 minuten geleden
GRONINGEN (ANP) - De twee vrouwen die worden verdacht van de ernstige mishandeling van hun kinderen in Stadskanaal blijven de komende negentig dagen in de cel. Dat heeft de raadkamer van de rechtbank in Groningen bepaald, meldt het Openbaar Ministerie donderdag.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Betrokken organisaties schoten tekort bij een verwarde man die vorig jaar de 11-jarige Sohani in Nieuwegein doodstak, stellen de Inspectie Justitie en Veiligheid (Inspectie JenV) en Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). De verdachte Hamzah L. verkeerde op dat moment in een psychose en heeft van de rechter onlangs tbs met dwangverpleging opgelegd gekregen. De inspecties oordelen dat de zorg aan hem ondermaats was en veiligheidsrisico's verkeerd werden ingeschat.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Dichter, schrijver en filosoof Lieke Marsman is op 35-jarige leeftijd overleden. Uitgeverij Pluim maakte donderdag bekend dat ze een dag eerder is gestorven aan een zeldzame vorm van kanker.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft in een groot onderzoek naar seksueel misbruik van vrouwen en het uitwisselen van beeldmateriaal daarvan vier verdachten aangehouden. Vier anderen zijn geïdentificeerd, maar zitten op het moment niet vast. "De verdenkingen tegen de mannen lopen uiteen. Zo hebben zij deelgenomen aan een besloten groep waarin illegaal verkregen beelden van gedrogeerde slachtoffers werden gedeeld", laat de politie weten.
4 uur geleden
DIEMEN (ANP) - Voor een beperkt aantal tieners met ernstige obesitas wordt een maagverkleining vergoed vanuit het basispakket, meldt Zorginstituut Nederland donderdag. Het gaat om enkele tientallen jongeren per jaar met ernstig of zeer ernstig overgewicht "bij wie het aanpassen van hun leefstijl en eetpatroon met een intensief traject niet genoeg helpt", aldus het instituut.
4 uur geleden
DE BILT (ANP) - In heel Nederland is donderdag code geel van kracht, meldt het KNMI. Het weerinstituut waarschuwt voor enkele "pittige regen- en onweersbuien met kans op windstoten en hagel".
5 uur geleden