Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HOORN (ANP) - De politie zoekt nog naar antwoorden in de zaak van de 16-jarige jongen die vorige maand in Den Hoorn is doodgestoken. Ook is bij de politie niet duidelijk waarom de jongen uit Delft die avond op donderdag 22 januari bij de Spoorplaats in Den Hoorn was.
3 uur geleden
DE BILT (ANP) - Friesland, Groningen en Drenthe moeten dinsdag nog meer dan de andere provincies rekening houden met gladheid. Het KNMI waarschuwt die drie provincies daarvoor met code oranje van dinsdag 22.00 tot woensdag 10.00 uur. Op Zeeland na geldt voor de rest van het land vanaf dinsdagochtend waarschuwingscode geel.
7 uur geleden
ALPHEN AAN DEN RIJN (ANP) - De tienerjongen die donderdag in Zweden werd opgepakt voor betrokkenheid bij de schietpartij bij de gevangenis in Alphen aan den Rijn op 16 januari wordt in zijn thuisland vervolgd. Dat meldt het Openbaar Ministerie.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Syrische minderheden als alawieten, druzen en Koerden moeten betere asielbescherming krijgen van de Nederlandse regering, omdat zij ook na de machtsovername in Syrië slachtoffer zijn van gericht geweld. Dat vindt VluchtelingenWerk Nederland.
9 uur geleden
ZAANDAM (ANP) - De Amsterdamse afvalverwerker AEB moet maximaal 280.000 euro betalen als het bedrijf weer te veel schadelijke stoffen uitstoot. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) heeft een last onder dwangsom opgelegd, die in delen wordt geïnd als het bedrijf opnieuw de regels overtreedt. Het Afval Energie Bedrijf (AEB) in het Westelijk Havengebied van Amsterdam heeft in 2024 en 2025 meerdere keren de normen voor de uitstoot van dioxine overschreden.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB), Eddo Verdoner, wil actief in gesprek met universiteiten over het rapport van de Taskforce Antisemitismebestrijding, waarvan hij zelf ook lid was. Het is belangrijk dat de onderwijsinstellingen "een stap naar voren doen" en achter de Joodse studenten en medewerkers gaan staan die zich onveilig voelen, vindt Verdoner. "Het moet dus niet iets eenmaligs zijn, maar een continu proces waarin universiteiten ervoor zorgen dat het sociale klimaat veiligheid biedt voor iedereen."
11 uur geleden
LONDEN (ANP) - Model Yfke Sturm heeft spijt van haar contact met Jeffrey Epstein. Ze zegt dat met de kennis van nu haar "eerdere betrokkenheid een ernstige inschattingsfout was". Dat laat de Nederlandse maandag weten in een schriftelijke verklaring aan RTL Boulevard. Afgelopen week werd bekend dat haar naam in zeker honderden nieuwe vrijgegeven documenten in de zogenaamde Epstein-files was opgedoken.
11 uur geleden