Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
HELLEVOETSLUIS (ANP) - Na een woningbrand aan de Kreeft in Hellevoetsluis zijn woensdagavond vier mensen met ambulances naar het ziekenhuis gebracht. Zij hadden veel rook ingeademd, meldt de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond.
46 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Toetsen in het basis- en voortgezet onderwijs moeten meer in het teken staan van het onderwijs en leren en minder van belang zijn voor zaken als toelating, overgang of diploma. Dat zegt de Onderwijsraad donderdag in een advies dat wordt gegeven op verzoek van de Tweede Kamer.
3 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De Groningse burgemeester Roelien Kamminga wil dat het Rijk eigen locaties gaat inzetten om asielzoekers op korte termijn op te vangen. Ze wil zo voorkomen dat deze zomer mensen buiten moeten slapen bij het aanmeldcentrum in Ter Apel, zei ze bij talkshow Pauw & De Wit.
3 uur geleden
WARFFUM (ANP) - De gemeente Het Hogeland vangt vanaf donderdag vluchtelingen uit Ter Apel op in de Op Roakeldaishal in Warffum. De gemeente doet dit na een verzoek van asielminister Bart van den Brink, zo is te lezen op de website van de gemeente.
9 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Leiden heeft de noodopvang voor asielzoekers in een voormalige kerk met een paar maanden verlengd. Dat doet de gemeente om de druk op Ter Apel te helpen verlichten.
10 uur geleden
STADSKANAAL (ANP) - De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) begint een onderzoek naar (jeugd)zorgaanbieders en Veilig Thuis Groningen in Stadskanaal. Daarmee wil de inspectie een beeld krijgen van de kwaliteit en veiligheid van de jeugdhulp aan de kinderen die ernstig zijn mishandeld door twee vrouwen.
10 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De gemeente Groningen biedt van woensdag op donderdag nog één keer de nachtopvang aan in congrescentrum Hanzeplaza voor asielzoekers die niet terechtkunnen in Ter Apel. Voor de opvang vanaf donderdag heeft een andere gemeente zich gemeld, zegt een Groningse gemeentewoordvoerster. Welke plaats dat is, wil zij niet zeggen.
11 uur geleden