Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Goede regelingen en ondersteuning voor mantelzorgers zijn "relevanter dan ooit" om te voorkomen dat mensen overbelast raken door de hulp die ze aan anderen bieden. Die conclusie trekken onderzoekers van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een rapport over mantelzorg in Nederland. Ze becijferen daarin dat een groeiend aantal mantelzorgers zich "ernstig belast" voelt. De omvang van deze groep is in tien jaar tijd met de helft toegenomen: van zo'n 400.000 tot ongeveer 600.000 mensen.
23 minuten geleden
THE BOTTOM (ANP) - De zoektocht naar de vermiste Nederlander op Saba verandert van reddingsoperatie naar het zoeken naar het lichamelijk overschot. Dat melden de autoriteiten van het Caribische eiland op hun website.
26 minuten geleden
HILVERSUM (ANP) - Er zijn per direct 500 nieuwe opvangplekken voor asielzoekers nodig "om de situatie in Ter Apel weer gewoon te krijgen", zei bestuursvoorzitter Joeri Kapteijns van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) woensdagavond in het tv-programma Nieuwsuur. De komende tijd zijn dat er nog veel meer, vertelde hij.
2 uur geleden
TER APEL (ANP) - Op dit moment is er in de overvolle aanmeldlocatie in Ter Apel voor ongeveer dertig asielzoekers geen opvangplek beschikbaar, meldt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Het is onduidelijk of er voor hen in de nacht van woensdag op donderdag opvang geregeld kan worden.
4 uur geleden
STADSKANAAL (ANP) - De gemeente Stadskanaal gaat ervoor zorgen dat asielzoekers voor wie geen plaats is in het opvangcentrum in Ter Apel, niet buiten hoeven te slapen in de nacht van woensdag op donderdag. Dat meldt burgemeester Klaas Sloots woensdagavond in een verklaring. "Wij springen bij als het echt niet anders kan", aldus de burgemeester van de buurgemeente.
4 uur geleden
TER APEL (ANP) - Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft woensdagavond bekendgemaakt aan welke specifieke voorwaarden asielzoekers moeten voldoen om voorrang te krijgen tot de overvolle opvanglocatie in Ter Apel.
5 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Bas Eickhout (GroenLinks-PvdA) stopt na zeventien jaar als Europarlementariër. Hij doet dat deels om relaties in het verleden die "niet passen bij mijn rol", schrijft hij in een verklaring op BlueSky. De 49-jarige Eickhout maakte vorige week bekend een relatie te hebben met de 25-jarige Oostenrijkse Europarlementariër Lena Schilling. Zij is in het parlement aangesloten bij de Groenen, waar Eickhout vicevoorzitter van is.
7 uur geleden