Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - De camera van de Utrechtse Visdeurbel is uitgezet. In vier maanden tijd trok die miljoenen kijkers. Volgens de organisatie "heeft dit seizoen opnieuw laten zien hoe groot de betrokkenheid is bij de onderwaternatuur in de stad".
3 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Rijkswaterstaat verwacht de komende drie vrijdagen een drukke middagspits, omdat de zomervakantie dan steeds begint in de verschillende regio's. Ook staan op meerdere plekken werkzaamheden gepland. Vakantieverkeer moet daarom rekening houden met omleidingen en extra reistijd, aldus de verkeersdienst.
29 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Een ruime meerderheid van 246 gemeenten heeft minder vluchtelingen met een verblijfsvergunning van een huis voorzien dan moet van het kabinet. Dat komt neer op ruim zeven op de tien. Zestig gemeenten voldoen al jaren niet aan de wettelijke taakstelling. Dat blijkt uit een analyse van het ANP van cijfers van het ministerie van Binnenlandse Zaken.
52 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het huis van toenmalig minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus is meerdere keren beklad tijdens de coronapandemie. Hij liet tijdens zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona foto's zien van de bekladdingen. Grapperhaus werd emotioneel toen hij erover begon.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Strafbare feiten speelden geen rol bij drie branden die afgelopen april op Nederlandse militaire terreinen woedden. Dat is de conclusie van onderzoeken van de Koninklijke Marechaussee (Kmar), meldt zij woensdag.
1 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het meisje van 15 jaar uit het Groningse Meerstad dat verdacht wordt van dubbele moord op haar ouders blijft negentig dagen langer vastzitten. Dat meldt het Openbaar Ministerie Noord-Nederland woensdag.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De burgemeester van Den Haag heeft een noodbevel afgekondigd om de komst van trekkers te beperken. Het is niet toegestaan om met meer dan twintig tractoren of ander zwaar materieel actie te voeren bij de Koekamp in de stad.
2 uur geleden