Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Oud-premier Mark Rutte vindt het terecht dat Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, vrijdag een koninklijke onderscheiding heeft gekregen. "Als er iemand is die deze onderscheiding verdient dan is het Piet. Ik heb diepe bewondering voor de vasthoudende en tegelijk invoelende wijze waarop hij al jarenlang strijdt voor gerechtigheid voor de nabestaanden van MH17", verklaart Rutte.
9 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Dat de directeur van Pride Amsterdam, Lucien Spee-Castillo Ruiz, vrijdag bij de lintjesregen een koninklijke onderscheiding heeft gekregen, is "een enorme publieke erkenning voor zijn tomeloze inzet". Dat zeggen de grondleggers van het internationale evenement voor lhbti-rechten, Siep de Haan, Peter Kramer en Ernst Verhoeven. Zij hebben hem voorgedragen voor een lintje.
10 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Net als in voorgaande jaren zijn de meeste lintjes toegekend aan inwoners van Rotterdam. Zestig mensen uit de Maasstad kregen vrijdag een koninklijke onderscheiding tijdens de lintjesregen. Vorig jaar waren het er 50 en een jaar eerder 49.
18 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Actrice en regisseuse Willeke van Ammelrooy heeft vrijdag een koninklijke onderscheiding gekregen. Ze werd benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw vanwege haar "exceptionele verdiensten op het terrein van film en toneel". Bij de lintjesregen werden ook schrijfster Esther Verhoef, muzikant Ton Scherpenzeel en drag queen Dolly Bellefleur geëerd.
20 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Van elke tien koninklijke onderscheidingen bij de lintjesregen gaan meer dan zes naar een man. Minder dan vier op de tien lintjes zijn voor vrouwen. Het verschil wordt kleiner, maar dat gaat met heel kleine stapjes.
22 minuten geleden
'S-GRAVENZANDE (ANP) - Jade Kops, die via Instagram openhartig vertelde over haar leven met kanker, is overleden. Dat heeft haar familie bekendgemaakt op Instagram. Ze is 19 jaar geworden.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bestuurders van de corporale studentenvereniging A.S.C./A.V.S.V. uit Amsterdam kunnen weer een beurs krijgen. Na ophef over vrouwonvriendelijk gedrag besloten de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit en de Hogeschool van Amsterdam het corps te straffen. Volgens de instellingen werkt de vereniging aan cultuurverandering en is er "voldoende vertrouwen om de banden te herstellen".
3 uur geleden