Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
IJMUIDEN (ANP) - De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied werkt aan een intrekking van de vergunningen voor de kooksgasfabrieken van Tata Steel in IJmuiden vanwege structurele overschrijdingen van milieunormen, waaronder een te hoge uitstoot van schadelijke stoffen. Volgens de Omgevingsdienst wordt nu een zogeheten ontwerp-intrekkingsbesluit voorbereid voor de vergunningen van Kooksgasfabriek 1 (KGF1) en Kooksgasfabriek 2 (KGF2).
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten sprak vrijdag hulpverleners van brandweer en politie, medewerkers van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en vrijwilligers uit de vluchtelingenopvang naar aanleiding van de recente geweldplegingen rondom opvanglocaties voor asielzoekers. Dat meldt hij op X nadat deze week op meerdere locaties demonstraties uitmondden in rellen, geweld en brandstichting.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) is afgelopen woensdag één melding binnengekomen van twee instanties over de mishandelingszaak in Stadskanaal. Volgens een woordvoerder van de IGJ kwam deze melding van Jeugdbescherming Noord en Veilig Thuis Groningen.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - In de Rotterdamse haven worden 23 portakabins klaargemaakt om de buitenlandse opvarenden van cruiseschip Hondius op te vangen. Of ze daar daadwerkelijk de verplichte quarantaineperiode van zes weken blijven, is nog onduidelijk. Maar met die optie wordt wel rekening gehouden, meldt de GGD Rotterdam-Rijnmond, die de bemanning en het medische personeel gaat testen bij aankomst.
3 uur geleden
STADSKANAAL (ANP) - De gemeente Stadskanaal heeft begin deze week een melding gedaan bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) naar aanleiding van de zaak waarin twee vrouwen worden verdacht van ernstige kindermishandeling. Dat zei Klaas Sloots, burgemeester van Stadskanaal, in een verklaring vrijdagmiddag die live te volgen was bij streekomroep RTV1. "Het is belangrijk dat de kwestie zorgvuldig wordt onderzocht. We willen een volledig beeld krijgen."
5 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie wilde het onderzoek naar de twee vrouwen uit Stadskanaal die verdacht worden van kindermishandeling eerst "gedegen inhoud geven" alvorens hen aan te houden. Dat zegt het OM vrijdag. Politie en OM krijgen naar eigen zeggen veel vragen over het moment van de aanhoudingen.
6 uur geleden
APELDOORN (ANP) - De politie heeft donderdagavond vier mensen aangehouden bij een nieuwe demonstratie tegen asielopvang in Apeldoorn. Twee worden verdacht van het beledigen van de politie en twee van het afsteken van vuurwerk.
6 uur geleden