Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Na een zeer drukke ochtendspits blijven op veel plaatsen in het land files staan. Rond 10.00 uur stond er woensdagochtend nog steeds zo'n 275 kilometer file op de grote wegen. "Dat is fors meer dan het gemiddelde op dit tijdstip (40 kilometer)", meldt Rijkswaterstaat.
5 minuten geleden
DE BILT (ANP) - Ook voor Limburg geeft het KNMI code oranje af om de sneeuw en de gevolgen daarvan. Tot dusver gold in de zuidelijke provincie code geel, maar vanaf 10.00 uur geldt daar net als in de rest van het land de hogere waarschuwingscode oranje.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De NS ziet de problemen op het spoor door het winterse weer toenemen en adviseert reizigers die niet per se op pad hoeven hun reis uit te stellen. Een NS-woordvoerder raadt reizigers aan om in de loop van de ochtend te kijken hoe de situatie op het spoor er dan voorstaat.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Rond Rotterdam Centraal en Breda is er woensdagochtend geen treinverkeer mogelijk door meerdere verstoringen, meldt de NS. Het is niet bekend hoe lang dit gaat duren.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ondanks de oproep van Rijkswaterstaat om waar mogelijk thuis te werken, verloopt de ochtendspits uitzonderlijk druk. Op de voorlopige piek stond volgens de verkeersinformatie van Rijkswaterstaat op de grote wegen ruim 700 kilometer file. Dat is het hoogste aantal kilometers in jaren op een woensdagochtend en komt dicht bij een record voor deze dag van de week, laat een woordvoerster van de wegbeheerder weten.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het heeft dit jaar al meer dagen gesneeuwd dan in de afgelopen vier jaar. Dat blijkt uit een analyse van weerdata van het KNMI door het ANP. In 2026 is er zes dagen lang sneeuw gevallen in De Bilt. In 2021 sneeuwde het vaker, toen viel er twaalf dagen sneeuw.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - NS kan momenteel volgens de winterdienstregeling rijden, meldt ProRail woensdagochtend. Dat komt volgens de spoorwegbeheerder doordat afgelopen nacht wissels zijn hersteld bij Amsterdam. Het treinverkeer rond de hoofdstad was sinds dinsdagochtend ontregeld, maar rijdt nu weer bijna helemaal.
2 uur geleden