Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Nieuwe regels vanuit het kabinet voor het vliegverkeer van en naar Schiphol hebben dusdanige tekortkomingen dat niet zeker is dat omwonenden ermee goed genoeg beschermd worden. Dat concludeert de Commissie voor de milieueffectrapportage (MER) vrijdag in een advies aan het kabinet. De commissie stelt zelfs dat het rapport herzien zou moeten worden.
37 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten (D66) is bereid om de samenwerkingsafspraken tussen de vier landen binnen het koninkrijk Nederland aan te passen. Tijdens het zevendaagse bezoek van de minister-president aan Sint Maarten, Sint Eustatius, Saba, Bonaire, Aruba en Curaçao zei de minister-president regelmatig dat hij het onderlinge gevoel binnen het koninkrijk wil versterken.
1 uur geleden
VAALS (ANP) - Bij een schietpartij op de Parklaan in het Limburgse Vaals is een persoon overleden. Dat meldt de politie op X.
2 uur geleden
BIDDINGHUIZEN (ANP) - In Biddinghuizen, in de provincie Flevoland, is vogelgriep vastgesteld op een leghennenbedrijf, meldt het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur in een persbericht. Om de verspreiding van het virus te voorkomen, zijn 55.000 kippen uit voorzorg gedood.
2 uur geleden
THE BOTTOM (ANP) - De overheid op Saba heeft donderdag om 18.00 uur lokale tijd laten weten dat de zoektocht naar de vermiste Nederlandse wandelaar nog steeds gaande is. Ondanks uitgebreide zoekacties is de man nog niet gevonden.
5 uur geleden
STADSKANAAL (ANP) - In een deel van het Groningse Stadskanaal is donderdagavond een noodverordening ingesteld. In het gebied staan "woningen die betrokken zijn bij een strafrechtelijk onderzoek", meldt de gemeente. Een groep mensen heeft donderdag ruiten ingegooid bij die woningen.
7 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - Ruim honderd demonstranten hebben zich donderdagavond verzameld op een aangewezen locatie in Loosdrecht om te protesteren tegen de opvang van asielzoekers, ziet een ANP-verslaggever. De politie is massaal aanwezig en houdt toezicht. Uit angst voor nieuwe wanordelijkheden heeft de gemeente Wijdemeren beperkingen ingesteld.
9 uur geleden