Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DE MEERN (ANP) - Een grote groep klimaatdemonstranten van XR is zaterdag de A12 opgelopen, ziet een ANP-verslaggever. Dat gebeurde ter hoogte van De Meern, vlakbij Utrecht. De politie probeerde hen tegen te houden, maar slaagde daar niet in.
39 minuten geleden
DE MEERN (ANP) - Klimaatdemonstranten van XR proberen zaterdag de A12 te betreden, ziet een ANP-verslaggever. Ze doen een poging ter hoogte van De Meern, vlakbij Utrecht. Maar de politie weet dit tot nu toe te voorkomen.
40 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het YouTube-kanaal van de zogeheten prankcaller - telefonische grappenmaker - Rouand is offline. De YouTuber gaf eerder deze week toe kort voor een fataal schietincident gebeld te hebben met Efe Y., die ervan wordt verdacht op nieuwjaarsdag twee tieners te hebben doodgeschoten in Amsterdam. Eerder ontkende Rouand nog dat hij met Efe Y. had gebeld.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Wie een rechtszaak verliest bij de Hoge Raad, hoort al jaren in de meeste gevallen niet waarom dat zo is. Dat blijkt uit cijfers van de hoogste rechter. In 2025 ontbrak een inhoudelijke motivering in 571 van de 976 gevallen waarin de Hoge Raad mensen geen gelijk gaf. Juristen zijn kritisch over de uitspraken zonder uitleg.
4 uur geleden
IJSSELSTEIN (ANP) - In IJsselstein is het protest tegen een tijdelijke noodopvang voor asielzoekers afgelopen, meldt een ANP-verslaggever. Er is nog een kleine groep aanwezig bij het gemeentehuis. Aanleiding voor de demonstratie was de komst van een tijdelijke opvanglocatie op een veld van voetbalvereniging IJFC.
16 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Ex-minister van Asiel en Migratie Marjolein Faber zat fout toen ze de opvang van zestien vreemdelingen in Rotterdam wilde beëindigen. Dat heeft de bestuursrechter in Rotterdam vrijdag bepaald. De vreemdelingen verblijven er onder de zogenoemde bed-bad-broodregeling. Bij vier anderen die eveneens in beroep gingen, mocht Faber wel ingrijpen.
16 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - Het aantal tijdelijke noodopvangplekken voor asielzoekers in Loosdrecht zakt van de beoogde 110 naar 70, meldt de gemeente Wijdemeren vrijdag. De gemeente noemt dit aantal "beter passend bij de lokale situatie". De opvang gaat niet eerder dan 6 mei van start, staat in een verklaring.
19 uur geleden