Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
GORINCHEM (ANP) - Democraten Gorinchem heeft opnieuw de meeste stemmen gehaald bij de herverkiezingen in de Zuid-Hollandse gemeente. Woensdag kreeg de partij 26,3 procent van de stemmen, goed voor 7 zetels. Dat is gelijk aan het aantal zetels dat de partij had gekregen bij de verkiezingen in maart. Stadsbelang is opnieuw tweede geworden met 4 zetels.
51 minuten geleden
NUNSPEET (ANP) - In Nunspeet hangt woensdagavond nog een sterke rooklucht, meldt een ANP-verslaggever. Door de windrichting werd de rook van de grote natuurbrand op het militaire oefenterrein bij 't Harde in de richting van de Gelderse buurplaats gedreven.
1 uur geleden
'T HARDE (ANP) - Burgemeester Harm-Jan van Schaik van Elburg, waar 't Harde onder valt, prijst de inzet van de vele brandweermensen bij de natuurbrand. "Ik vind het prettig om te merken dat ons land zo goed georganiseerd is, dat uit het hele land tot Limburg aan toe hier brandweerkorpsen staan." Ook burgemeester Céline Blom van het naastgelegen Nunspeet spreekt "grote waardering" uit voor de hulpdiensten.
2 uur geleden
'T HARDE (ANP) - Het is nog niet duidelijk of er materiaal tot ontploffing is gebracht woensdag op het militaire oefenterrein bij 't Harde waar een grote natuurbrand ontstond. Dat meldt een woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee. Op het terrein Artillerie Schietkamp (ASK) waren meerdere oefeningen. Of er tijdens die oefeningen iets gebeurd is dat heeft geleid tot de brand wordt nog onderzocht.
3 uur geleden
'T HARDE (ANP) - De brandweer verwacht dat de natuurbrand op het militaire oefenterrein bij 't Harde niet verder uitbreidt. Dat zegt een woordvoerster van de veiligheidsregio. De brand is nog niet volledig onder controle, zegt ze er wel bij en het vuur kan "her en der" nog oplaaien. Het gaat om een gebied van 500 hectare.
3 uur geleden
'T HARDE (ANP) - Een deel van de natuurbrand in 't Harde is onder controle, zegt een woordvoerster van de veiligheidsregio die ter plaatse is. "Wij verwachten en hopen dat het binnen nu en afzienbare tijd voor het hele gebied geldt."
4 uur geleden
DE BILT (ANP) - De rook van de grote natuurbrand op de Veluwe heeft ook Engeland bereikt. Op satellietbeelden is zichtbaar dat de rookpluim over Norwich trekt. Rond 17.00 uur was de pluim duidelijk voor de kust van Engeland te zien.
5 uur geleden