Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Onlinesupermarkt en bezorgdienst Picnic waarschuwt klanten de premium runderbavette van leverancier 't Slagershuys niet te eten. Het product kan de schadelijke STEC bacterie, een soort E. coli, bevatten.
1 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Dat Astrid Holleeder de laatste maanden niet te zien was in RTL Tonight, dat haar als vaste duider had aangetrokken, had te maken met haar veiligheid. Dat vertelt zij in RTL Boulevard.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlandse moslims beginnen aan de ramadan. De eerste dag van de vastenmaand, die elk jaar op een ander moment begint, werd dinsdag vastgesteld in Saudi-Arabië. Dit startpunt wordt door veel Nederlandse moslims gevolgd. Zij beginnen woensdag. Voor onder anderen Turks-Nederlandse moslims stond het begin van de ramadan al eerder vast aan de hand van berekeningen: hun vastentijd begint donderdag.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag veertien jaar cel geëist tegen de 71-jarige Ruben B. voor betrokkenheid bij de moord op garagehouder Louis 'Loek' van Dam in 1992 in Den Haag. De 64-jarige Van Dam werd op 27 januari van dat jaar in zijn garage in de Kritzingerstraat van achteren doodgeschoten met zes kogels, twee in zijn achterhoofd en vier in zijn rug. "Loek van Dam is geëxecuteerd zonder de moordenaar in zijn ogen te kunnen kijken", zei de officier van justitie.
7 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een werknemer van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) heeft recht op een maandelijkse toelage voor gevaarlijke werkomstandigheden. Tijdens zijn werk draagt de man regelmatig een mitrailleur en een zwaar vest. De kantonrechter is het met hem eens dat daar een financiële vergoeding bij hoort.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft maandagavond een 78-jarige man aangehouden na een dreigende situatie bij een woning in de Transvaalstraat in Amsterdam-Oost. De man stak daarbij met een mes in de richting van agenten en gooide vanuit zijn bovenwoning goederen naar hen. De betrokken agenten hebben aangifte gedaan, meldt de politie dinsdag.
9 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie in Rotterdam gaat in hoger beroep in de zaken tegen twee verdachten die een zware paal op een supportersbegeleider van Feyenoord gooiden. Dat gebeurde na afloop van de wedstrijd tegen Fenerbahçe in augustus.
9 uur geleden