Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - In Amsterdam zijn twee mensen om het leven gekomen door een schietpartij, meldt de politie van de hoofdstad op Bluesky.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Omwonenden van de Amsterdamse Vondelkerk, die door de grote brand hun huis uit moesten, kunnen weer terug. Volgens de veiligheidsregio is de omgeving opgeruimd en ontdaan van onder meer roet- en asdeeltjes. De opvanglocatie in de P.C. Hooftstraat, waar tientallen mensen de nieuwjaarsnacht moesten doorbrengen, is gesloten, zegt een woordvoerster van de gemeente.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Rijkswaterstaat waarschuwt weggebruikers dat de weersomstandigheden op veel plekken voor gevaarlijke situaties kunnen zorgen de komende dagen. Ook al wordt er gestrooid.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Dick Schoof heeft de Zwitserse bondspresident Guy Parmelin gecondoleerd na de brand in een bar waarbij ongeveer veertig doden zijn gevallen.
10 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Nederlandse brandwondencentra staan klaar om slachtoffers van de ramp in het Zwitserse skioord Crans-Montana op te vangen. Ze staan met elkaar in contact en wachten of hun inzet nodig is.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het kerkgenootschap Liberty Church is "zeer bedroefd" over de verwoestende brand in de Vondelkerk in Amsterdam. De kerkgemeenschap had de kerk sinds 2017 in gebruik en hield er iedere zondagochtend twee diensten.
12 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De verdachte van betrokkenheid bij de dood van een jongen door vuurwerk tijdens de jaarwisseling in Nijmegen is donderdagmiddag door de politie vrijgelaten. Hij dient zich wel beschikbaar te houden voor het verdere onderzoek, meldt de politie.
12 uur geleden