Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft een 27-jarige man veroordeeld tot een celstraf voor betrokkenheid bij de grootschalige rellen op het Malieveld in september vorig jaar. Volgens de rechtbank heeft de man zich schuldig gemaakt aan openlijk geweld op drie verschillende locaties in Den Haag. Ook is hij veroordeeld voor de diefstal van een AED uit een politievoertuig.
6 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Nabestaanden van de 81-jarige man die op 2 januari 2025 is doodgeschoten in Rotterdam-IJsselmonde, vinden de gevangenisstraf voor schutter Sendric S. te laag. "Deze staat niet in verhouding tot het leed en verdriet dat de familie is aangedaan", zegt een woordvoerder namens de familie.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jongeren van 16 tot en met 20 jaar gaan in 2027 een hoger minimumloon verdienen. Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) verhoogt de bedragen voor die leeftijdsgroepen vanaf 1 januari. De D66-bewindsman voert hiermee het plan van het vorige kabinet uit.
6 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De rechtbank in Rotterdam heeft vrijdag de 25-jarige Sendric S. veroordeeld tot veertien jaar cel en tbs met dwangverpleging voor drie moorden in de Rotterdamse wijk IJsselmonde.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtszaak van erfgenamen van kunsthistoricus en oud-museumdirecteur Abraham Bredius tegen het Mauritshuis "raakt ons in de kern". Dat zei Martine Gosselink, de directeur van het Haagse museum, vrijdagochtend in de rechtbank. Bredius was tussen 1889 en 1909 directeur van het museum. Hij liet waardevolle kunstwerken na, waaronder 'Twee Afrikaanse mannen' en 'Saul en David' van Rembrandt. Als voorwaarde stelde hij dat de 25 werken permanent zichtbaar moesten blijven. Maar het museum bewaart de meeste schilderijen momenteel in het depot.
7 uur geleden
ZAANDAM (ANP) - Tata Steel moet opnieuw een boete van ruim 8,5 miljoen euro betalen. Volgens de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) bleek uit eigen metingen, die in april en mei vorig jaar zijn gedaan, dat uit een van de fabrieken van de staalproducent nog steeds te veel schadelijke stoffen komen. Eind januari vorderde OD NZKG om dezelfde reden ook al 8,5 miljoen, toen op basis van metingen van Tata Steel zelf.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een belangrijk knooppunt voor internetverkeer in Amsterdam heeft een recordhoeveelheid data verwerkt. Door de systemen van de Amsterdam Internet Exchange stroomde voor het eerst 15 terabit per seconde.
11 uur geleden