Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken vindt het "onbegrijpelijk dat Rusland vandaag onder eigen vlag mag meedoen aan de Paralympische Spelen, terwijl ze blijven aanvallen". Hij verwijst op X naar aanvallen die Rusland in de nacht van vrijdag op zaterdag heeft uitgevoerd op energie-infrastructuur en spoorwegen in Oekraïne.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook een repatriëringsvlucht van KLM van Oman naar Amsterdam is tot nader order uitgesteld "vanwege de veiligheidssituatie", meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. De vlucht zou zondag om 00.45 uur vertrekken vanuit de hoofdstad Muscat.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Iraniërs zijn zaterdag in een mars door Amsterdam naar het Amerikaanse consulaat gelopen. Ze herdachten omgekomen Amerikaanse militairen en riepen de Nederlandse regering op meer te doen voor het Iraanse volk, dat lijdt onder de oorlog met Israël en de Verenigde Staten.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ruben B., de verdachte van de moord op de Haagse garagehouder Loek van Dam in 1992, is enkele weken voordat de rechtbank uitspraak doet in de heropende zaak vrijgelaten. Dat bevestigt zijn advocaat Elizabeth Bijl na berichtgeving door Omroep West.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een nieuwe repatriëringsvlucht van Muscat in Oman naar Amsterdam is uitgesteld "vanwege de veiligheidssituatie". Dat meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken over de vlucht van Corendon, die zaterdagmiddag zou vertrekken.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Volgens de familie van Jan Lenferink zal de overleden presentator vast "gniffelen" om de ontstane verwarring over zijn geboortejaar. Online staat dat Lenferink op 9 december 1948 is geboren, maar eigenlijk kwam hij drie jaar eerder al ter wereld.
10 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Opnieuw is een KLM-vliegtuig met gestrande reizigers uit het Midden-Oosten aangekomen op Schiphol. De vlucht vanuit Muscat in Oman landde omstreeks 08.15 uur op de luchthaven. Aan boord van deze vlucht zaten 281 mensen, van wie 263 de Nederlandse nationaliteit hebben, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken.
10 uur geleden