Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Op het Malieveld in Den Haag demonstreren op zaterdagmiddag een paar honderd mensen tegen de oorlog in Iran. De demonstranten roepen de Nederlandse regering op om bij te dragen aan de-escalatie, diplomatie en politieke oplossingen in plaats van oorlog.
6 uur geleden
SCHIEDAM (ANP) - In Schiedam is vrijdagavond een persoon gewond geraakt bij explosies en een brand bij een woning in de Van Marumstraat. Dat meldt de politie. De gewonde persoon is met brandwonden naar het ziekenhuis gebracht.
9 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft drie mannen opgepakt die verdacht worden van betrokkenheid bij de explosie bij een synagoge in Rotterdam en het voorbereiden van een explosie bij een synagoge in Heemstede. Dit meldt het Openbaar Ministerie, dat geen mededelingen doet over de vermoedelijke rol van de nu aangehouden mannen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil de politie meer mogelijkheden geven om in openbare informatie op sociale media en andere onlineplatforms informatie te verzamelen om verstoringen van de openbare orde te voorkomen. Een wetsvoorstel daartoe is vrijdag door de ministerraad goedgekeurd. Het moet ervoor zorgen dat de politie tijdig kan ingrijpen.
1 dag geleden
GRONINGEN (ANP) - Het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) heeft afgelopen jaar bijna 640 miljoen euro aan schadevergoedingen uitgekeerd in het aardbevingsgebied, iets minder dan in 2024. Toen keerde het instituut ruim 645 miljoen uit, meer dan het dubbele van het jaar daarvoor.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De Raad voor de rechtspraak is zeer kritisch over het wetsvoorstel om gezichtsbedekkende kleding bij demonstraties strafbaar te stellen. De strafbaarstelling staat "op gespannen voet" met het demonstratierecht, stelt de raad.
1 dag geleden
OOSTERHOUT (ANP) - De Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is onduidelijk over het aantal slachtoffers van het ongeluk met de gasfles bij een school in Oosterhout. Eerder zei de veiligheidsregio dat er zo'n vijf slachtoffers waren gevallen, later ging het om zeven mensen en nu blijken het er toch weer vijf.
1 dag geleden