Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
ROERMOND (ANP) - De politie heeft een foto vrijgegeven van Daniel B. De Duits-Poolse man zit vast voor het doden van de 66-jarige Paul Vossen in het Limburgse Herkenbosch. Politie en justitie vermoeden dat hij ook betrokken is bij de vermissing van zijn moeder. Met het vrijgeven van zijn foto hopen ze dat mensen zich melden met meer informatie over wat er met haar is gebeurd.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheid heeft een pauze ingevoerd in het maken van beslissingen over asielaanvragen van Iraniërs. Dat zegt een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het stilleggen van besluiten betekent dat Iraanse vluchtelingen niet gedwongen worden teruggestuurd naar Iran.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het reisadvies voor Cyprus is geel geworden. Daarmee maakt het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken duidelijk dat er risico's zijn voor mensen die naar het land afreizen.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Advocaten mogen weer een laptop en een mobiele telefoon meenemen als ze cliënten in de gevangenis opzoeken. Dat meldt de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) na overleg met de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). Het nieuwe toegangsbeleid treedt naar verwachting na de zomer in werking.
14 uur geleden
ALMERE (ANP) - Gemeenteraadsleden uit Almere zijn geschokt door de verdenking tegen hun 66-jarige oud-collega Jan B. Maandagochtend werd bekend dat hij ervan wordt verdacht twee kinderen, van 2 en 13 jaar, onzedelijk te hebben betast. Het 2-jarige kind zou hij hebben betast op de eerste dag dat hij als invalkracht op een Amsterdams kinderdagverblijf werkte.
17 uur geleden
ALMERE (ANP) - De 66-jarige verdachte van het onzedelijk betasten van twee kinderen was van 2022 tot februari 2025 gemeenteraadslid voor 50PLUS in Almere. Dat bevestigen ingewijden. Eerder, van 2006 tot 2010, was hij daar raadslid voor de SP.
18 uur geleden
ANTWERPEN (ANP) - De Nederlandse sterrenchef Nick Bril had te veel alcohol in zijn bloed toen hij hulpkok Joe Claridge overreed. Uit deskundige berekeningen op verzoek van de rechtbank van Antwerpen blijkt dat hij tussen 1,52 en 1,91 promille alcohol in zijn bloed had. Dat meldt persbureau Belga maandag in een verslag van de rechtszaak. De wettelijk toegestane limiet is 0,5 promille. De advocaten van Bril blijven erbij dat hij niet dronken was.
18 uur geleden