Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
ZANDVOORT (ANP) - Het stationsgebied, de middenboulevard en het bijbehorende strand in Zandvoort zijn vanaf donderdag 14.00 uur uitgeroepen tot veiligheidsrisicogebied. Dat bevestigt een woordvoerder na een interview van het programma Nieuws van de Dag met de burgemeester van Zandvoort, David Moolenburgh.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Raisa Blommestijn is in hoger beroep veroordeeld tot een taakstraf van dertig uur waarvan tien uur voorwaardelijk voor beledigende uitlatingen op X in mei 2023. De presentatrice van Ongehoord Nederland (ON!) gebruikte de term "negroïde primaten" bij een video waarop geweld te zien was.
3 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft een werkstraf van 180 uur, een maand voorwaardelijke celstraf en een rijontzegging van twaalf maanden geëist tegen het Noord-Hollandse Statenlid Ronald van Tiggelen (PVV) wegens het aanrijden van een actievoerster bij het provinciehuis in Haarlem. Ze protesteerde op 3 maart vorig jaar met Extinction Rebellion (XR) tegen de vervuilende fabrieken van Tata Steel, voor de ingang van de parkeergarage.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De man die donderdagmiddag is aangehouden na een verdachte situatie in het stadhuis in Den Haag zei dat hij een bom bij zich had. Dat meldt de politie. Het gaat om een 28-jarige Hagenaar. Er zijn geen explosieven bij hem aangetroffen.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Nederland krijgt de eerste doses van "een experimenteel, antiviraal middel" voor de behandeling van het hantavirus toegezonden. Dat maakte de Europese Commissie donderdag bekend. Er zijn nog geen goedgekeurde medicijnen of vaccins voor het behandelen of voorkomen van het virus, maar het Europees Geneesmiddelenbureau acht het middel Favipiravir geschikt voor gebruik in klinische proeven.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Donderdagmiddag is een man aangehouden na een verdachte situatie bij het stadhuis in Den Haag. Dat bevestigt de politie. De man droeg alleen een onderbroek en is geboeid en geblinddoekt afgevoerd.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koningin Máxima is "dankbaar" voor het onafhankelijke onderzoek naar de herkomst van voorwerpen in de Koninklijke Verzamelingen. "We omarmen de conclusies en nemen alle aanbevelingen graag over. Een zorgvuldige omgang met de koloniale collectieonderdelen binnen de Koninklijke Verzamelingen is van wezenlijk belang. Hiervoor is nu een solide basis gelegd", aldus de koningin.
4 uur geleden