Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag vier jaar cel, waarvan een jaar voorwaardelijk, geëist tegen de 58-jarige Amin A. voor het financieren van de terroristische organisatie Hamas. Het OM denkt dat A. tussen 2010 en 2023 ruim 8,4 miljoen euro aan fondsen heeft geworven die bij Hamas terechtkwamen. Hij was betrokken bij een stichting die geld inzamelde voor verschillende liefdadigheidsinstellingen in Gaza, maar volgens justitie ging het geld in veel gevallen direct of indirect naar Hamas.
24 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Terwijl energieprijzen pieken door de Iran-oorlog, organiseren Nederland en Colombia eind deze maand de eerste internationale conferentie over de afbouw van fossiele brandstoffen. In het Colombiaanse Santa Marta worden ministers uit zo'n vijftig landen en tal van internationale organisaties en ngo's verwacht. De verwachtingen lopen vooraf flink uiteen.
27 minuten geleden
BERGENTHEIM (ANP) - De politie doet in het Overijsselse Bergentheim onderzoek naar de dood van meerdere huisdieren. Het gaat om zeven katten en twee honden. Het vermoeden bestaat dat de dieren mogelijk door gif om het leven zijn gekomen.
42 minuten geleden
DEN BOSCH (ANP) - De politie heeft een 25-jarige man opgepakt voor het mogelijk willen plegen van een terroristische aanslag. De verdachte komt uit Den Bosch en is afgelopen vrijdag aangehouden, meldt het OM dinsdag.
59 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Landelijke Huisartsen Vereniging adviseert huisartsen die met ChipSoft werken om een melding te doen bij de Autoriteit Persoonsgegevens. De vereniging schrijft op haar website dat dit volgens de AP moet na informatie die de toezichthouder tot nu toe heeft gekregen over de cyberaanval bij het bedrijf.
1 uur geleden
ASSEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag tot 5,5 jaar cel geëist tegen drie verdachten van de kunstroof uit het Drents Museum in Assen in januari vorig jaar. De hoogste eis was voor de 35-jarige Bernhard Z. Hij heeft als enige van de drie verdachten geen deal gesloten met het OM. De andere twee, Jan B. (21) en Douglas Chesley W. (37), deden dat wel. Tegen hen eiste het OM 44 maanden cel. In ruil voor deze lagere strafeis hebben zij het grootste deel van de buit terugbezorgd. Het gaat daarbij om de wereldberoemde gouden helm van Cotofenesti en twee gouden armbanden. Een derde armband is vooralsnog spoorloos.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Architect Cees Dam is maandag op 93-jarige leeftijd overleden. Dit heeft Dam & Partners Architecten, waar hij oprichter van was, dinsdag bekendgemaakt. Hij overleed na een kort ziekbed.
2 uur geleden