Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
ROOSENDAAL (ANP) - Het station in Roosendaal is weer vrijgegeven, nadat maandagavond in een treinstel een verdacht pakket was gevonden. De politie laat weten dat het pakket in beslag is genomen en verder wordt onderzocht.
3 uur geleden
DRONTEN (ANP) - Een 36-jarige man uit Dronten die sinds twee jaar vermist wordt, is vermoedelijk slachtoffer geworden van een misdrijf. Dat laat de politie weten, omdat duidelijk is geworden dat Marc Jaskulski op de dag van zijn verdwijning via homodatingapp Grindr een afspraak had met iemand in het Roggebotsebos.
4 uur geleden
ROOSENDAAL (ANP) - Het station in Roosendaal is ontruimd vanwege een verdacht pakket. De politie doet onderzoek. De NS meldt op zijn website dat er geen treinen rijden langs het station.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - "Ik kan niet meer op de staat vertrouwen", zei Inez Weski (71) maandag aan het slot van haar proces. "De advocaat opereert kennelijk al langer buiten de bescherming van de wet."
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft een gevangenisstraf van zeventien jaar en tbs met dwangverpleging geëist tegen de 33-jarige Timothy B. voor de moord op zijn 52-jarige moeder in zijn woning in Landsmeer en het wegmaken van haar onderbenen. De afgezaagde lichaamsdelen zijn nog niet teruggevonden, bleek maandag tijdens de strafzaak in de rechtbank in Amsterdam.
9 uur geleden
SIMPELVELD (ANP) - Waterschap Limburg heeft een techniek gevonden om een groot deel van de medicijnresten uit afvalwater te halen. Volgens het waterschap kan hierdoor ruim 80 procent van de medicijnstoffen worden verwijderd, waar dat bij een reguliere aanpak zo'n 30 procent zou zijn. De organisatie spreekt zelf van "een wereldwijde primeur".
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft in hoger beroep een werkstraf van 60 uur geëist tegen Raisa Blommestijn, waarvan 30 uur voorwaardelijk. De presentatrice van Ongehoord Nederland (ON!) staat terecht voor groepsbelediging en smaad vanwege berichten op X in 2023.
11 uur geleden