Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
LUXEMBURG (ANP) - Nederland heeft zich aangesloten bij het verzoek van Zweden om Russische toeristen te weren uit de EU. Dat "verzoek is terecht", zei minister Bart van den Brink (Migratie, CDA) donderdag in Luxemburg.
31 minuten geleden
VEENENDAAL (ANP) - Er is een cultuurverandering nodig waarbij vrouwen als gelijkwaardig worden gezien aan mannen en waarin dit in alles wordt uitgedragen. Dat zegt Michelle Rasch, data-analist online-criminaliteit en geweld tegen vrouwen, naar aanleiding van het seksueel misbruik van gedrogeerde vrouwen en het uitwisselen van beeldmateriaal daarvan. Donderdag werd bekend dat daar na een groot onderzoek van de politie meerdere aanhoudingen voor zijn verricht.
40 minuten geleden
LUXEMBURG (ANP) - Minister Bart van den Brink (Migratie, CDA) kijkt uit naar de start van het Europese asiel- en migratiepact. "Dat draagt echt bij aan meer grip op migratie", zei hij donderdag in Luxemburg. Maar de grootste opgave is om buiten Europa maatregelen te treffen om te voorkomen dat mensen naar de EU komen, zei de minister na afloop van de vergadering van EU-ministers van Migratie.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het gerechtshof heeft donderdag een 23-jarige Amsterdammer veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf, waarvan drie maanden voorwaardelijk, voor de gewelddadige beroving van ex-autocoureur Robert Doornbos. Dat gebeurde op 18 maart 2023 in Amsterdam-Buitenveldert.
1 uur geleden
GIETEN (ANP) - De Drentse gemeente Aa en Hunze, waar Gieten onderdeel van is, vangt de komende nachten opnieuw asielzoekers op, afkomstig van aanmeldcentrum Ter Apel. Dat meldt de gemeente op haar website. De opvang gebeurt in sporthal De Goorns in Gieten. De gemeente doet dat op nadrukkelijk verzoek van minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie. "De groep komt laat in de avond aan en vertrekt voor 7 uur 's ochtends naar het aanmeldcentrum in Ter Apel."
4 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - Een 49-jarige man uit de Limburgse gemeente Horst aan de Maas is de enige verdachte die nog vastzit in het onderzoek naar het seksueel misbruik van gedrogeerde vrouwen en het uitwisselen van beeldmateriaal daarvan. De man zit veertien dagen in voorarrest, zeggen woordvoerders van de politie Limburg en het Openbaar Ministerie in Limburg.
5 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie gaat niet in hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank in de strafzaak tegen oud-advocaat Inez Weski. Het OM zegt "zeer tevreden" te zijn over het feit dat de rechtbank vrijwel al het door justitie ingebrachte bewijs heeft overgenomen en dat zij "het handelen van de verdachte in zeer krachtige bewoordingen heeft afgekeurd". Ook Weski ziet af van hoger beroep.
6 uur geleden