Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Kappers krijgen handvatten van de overheid om signalen van onveilige relaties beter te herkennen. Mariëtte Hamer, de regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld, stelt dat kappers een belangrijke rol kunnen spelen in "het doorbreken van het zwijgen".
3 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - In het stadhuis van Amsterdam zijn woensdag kort na middernacht drie stellen van hetzelfde geslacht getrouwd door burgemeester Femke Halsema. Met de nachtelijke trouwceremonie werd gevierd dat precies 25 jaar geleden de eerste stellen van hetzelfde geslacht in het huwelijk traden.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Stikstofmaatregelen van het kabinet zijn nodig om Lelystad Airport te openen voor burgerluchtvaart. Dat blijkt uit verklaringen van een ambtenaar van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur in een gesprek met Tweede Kamerleden, en toelichting van een woordvoerder van dat ministerie achteraf. Het duurt daarmee mogelijk nog jaren voor het vliegveld open kan.
9 uur geleden
HOOFDDORP (ANP) - De burgemeester van Haarlemmermeer, Marianne Schuurmans, zegt dinsdag dat ze diep geschokt is door de gewelddadige dood van een 59-jarige vrouw in Nieuw-Vennep. Het lichaam van het slachtoffer werd maandag aangetroffen op een parkeerplaats bij het station van Nieuw-Vennep in Haarlemmermeer. Een 36-jarige man is dinsdag opgepakt voor haar dood.
10 uur geleden
NIEUW-VENNEP (ANP) - De politie heeft een verdachte aangehouden voor de dood van een 59-jarige vrouw in Nieuw-Vennep maandag. Het gaat om een 36-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats, die dinsdagmiddag in de Noord-Hollandse plaats is aangehouden.
12 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie onderzoekt een mogelijk verband tussen de dood van de vrouw die vorige week werd gevonden in een woning in Amsterdam en die van de vrouw die maandagavond werd aangetroffen op een parkeerplaats bij het station in het Noord-Hollandse Nieuw-Vennep. De vrouwen waren beiden werkzaam bij ABN AMRO, meldt de bank.
13 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De 21-jarige man die afgelopen zaterdag in Eindhoven werd aangehouden in een terrorismeonderzoek blijft veertien dagen langer vast. De Eindhovenaar wordt verdacht van opruiing tot een terroristisch misdrijf en deelname aan een terroristische organisatie, meldt het Openbaar Ministerie.
14 uur geleden