Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
HEEMSKERK (ANP) - Het gebied rond het gemeentehuis van Heemskerk en de omgeving van het station in de Noord-Hollandse plaats zijn donderdag aangewezen als veiligheidsrisicogebied. Burgemeester Alexander Luijten heeft dat besluit genomen omdat er demonstraties zijn aangekondigd rond de gemeenteraadsvergadering van donderdagavond. Tijdens die vergadering wordt onder meer gesproken over een asielzoekerscentrum in de gemeente.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland kan de industrie in zijn geheel kwijtraken als de politiek geen keuzes maakt over verduurzaming. Dat signaleert de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) donderdag in een belangrijk rapport over de industrie op de vooravond van een nieuw kabinet.
1 uur geleden
ZAANDAM (ANP) - Tata Steel heeft 8,5 miljoen euro moeten betalen, omdat de staalproducent te veel schadelijke stoffen zou hebben uitgestoten. Het is een van de hoogste straffen ooit voor Tata Steel, gevestigd in de Noord-Hollandse IJmond. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) heeft die miljoenen ingevorderd op basis van metingen van het bedrijf zelf.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie is bekend met bedreigingen aan het adres van de politieman die maandag betrokken was bij een geweldsincident onder het bollendak op het stationsplein in Utrecht. "Wij zien natuurlijk ook bepaalde berichten online jegens collega's en hebben daar uiteraard aandacht voor", reageert een politiewoordvoerder na berichtgeving door RTV Utrecht.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Rotterdammers die gebruikmaken van de plaatselijke voedselbank kunnen sinds deze week een gratis noodpakket ophalen. De pakketten worden ingekocht door de gemeente en uitgedeeld in de vestigingen van de voedselbank.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Koningin Máxima heeft griep en is daarom donderdag niet bij een bezoek in Rotterdam. De koningin zou donderdagmiddag de afsluiting van de hackathon 'Schuldhulp voor iedereen' bijwonen. Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) vindt Máxima het "erg jammer dat ze er niet zelf bij kan zijn." Het thema is een "belangrijk onderdeel van haar portefeuille".
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als woningcorporaties er niet veel meer geld bij krijgen, kunnen ze niet de honderdduizenden woningen bijbouwen die ze hebben afgesproken. Daarvoor waarschuwt de Autoriteit woningcorporaties (Aw) in een advies aan het kabinet. Naar schatting komen corporaties 19 miljard euro tekort. De autoriteit ziet drie opties: meer overheidsgeld, hogere huren of minder nieuwbouw en verduurzaming.
4 uur geleden