Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
APELDOORN (ANP) - Tegenstanders van een geplande noodopvang voor 240 asielzoekers in Apeldoorn, zetten hun protesten voort. Ook maandagavond gingen enkele betogers volgens de politie over de schreef. Het bleef bij vier aanhoudingen, het laagste aantal van de afgelopen dagen. Ook voor dinsdagavond "houden gemeente en politie rekening met een demonstratie", laten de instanties weten.
27 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Studenten en docenten van Nederlandse universiteiten kunnen weer gebruikmaken van de onderwijssoftware Canvas. De instellingen schakelen het platform weer in, nu de makers ervan een akkoord hebben gesloten met de cybercriminelen die waren binnengedrongen in het systeem. De hackers beloven dat ze de gestolen gegevens teruggeven. De ontwikkelaar, Instructure, meldt niet hoeveel losgeld daarvoor is betaald.
43 minuten geleden
LOOSDRECHT (ANP) - In Loosdrecht zijn dinsdag aan het einde van de ochtend de eerste asielzoekers in het gemeentehuis van Wijdemeren aangekomen, meldt de gemeente. Het is een noodopvanglocatie waar uiteindelijk zeventig mensen terecht kunnen. Demonstraties daartegen mondden de afgelopen weken uit in rellen. Zorgen om veiligheid is een van de redenen dat Wijdemeren de aankomst niet vooraf aankondigde.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het gerechtshof in Amsterdam heeft dj Tiësto dinsdag in hoger beroep in het gelijk gesteld in een rechtszaak die hij had aangespannen tegen een Amerikaans advocatenkantoor wegens onjuist fiscaal advies. Advocatenkantoor Greenberg Traurig moet de Nederlandse dj, die eigenlijk Tijs Verwest heet, daarom een schadevergoeding betalen van bijna 17 miljoen euro. Ook de proceskosten van in totaal bijna 35.000 euro zijn voor rekening van het advocatenkantoor.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft het afgelopen jaar een recordaantal van meer dan 2300 verboden wapens in beslag genomen bij minderjarige jongeren. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de politie, die eerder dinsdag gepubliceerd werden door Mick van Wely Crime Station. Het betrof in de meeste gevallen steekwapens, namelijk 947, maar ook vuurwapens of onderdelen daarvan, 442. De politie maakt zich zorgen over deze ontwikkeling. "Wapenbezit onder jongeren verdient volle aandacht", aldus Martin Sitalsing, portefeuillehouder Zorg en Veiligheid bij de politie.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Stichting Reclame Code (SRC) ontving in 2025 de meeste klachten over een reclamespotje van pretpark Walibi voor hun jaarlijkse Fright Nights. Over het spotje kwamen 889 klachten binnen. In totaal kreeg de stichting vorig jaar 6611 klachten.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Jan B., de verdachte in een zedenzaak met zeker vier kinderen, wordt opgenomen in het Pieter Baan Centrum. Dat bleek dinsdag in de rechtbank in Amsterdam.
5 uur geleden