Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - Wegens mogelijke gladheid door sneeuwval is ook voor de provincies Flevoland en Noord-Holland code geel afgegeven door het KNMI. De sneeuwbuien trekken van het zuiden van het land richting het noorden. Code geel was al gegeven voor Utrecht, Gelderland, Limburg, Noord-Brabant en Zuid-Holland en geldt vanaf de nacht tot het begin van de donderdagmiddag.
32 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) wil weten waarom de Technische Universiteit Delft de namen van klimaatactivisten heeft doorgegeven aan de politie. De privacytoezichthouder heeft de universiteit en de politie om uitleg gevraagd. Dat bevestigt de waakhond na een bericht van het Hoger Onderwijs Persbureau.
4 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De Provinciale Staten van Friesland steunen het plan om het schaatstoernooi bij de Olympische Spelen in 2030 naar schaatsstadion Thialf te halen. De Friese politiek nam een voorstel aan dat het provinciebestuur oproept de lobby voor Thialf breed te ondersteunen. Ook staan de Staten open voor een financiële bijdrage vanuit de provincie.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De rechtbank in Amsterdam heeft woensdag een 26-jarige man, verdacht van het leveren van het wapen waarmee rapper Bigidagoe is doodgeschoten, op vrije voeten gesteld. Dinsdag eiste het Openbaar Ministerie nog tien jaar gevangenisstraf tegen de man. De advocaat van de verdachte, Willem van Vliet, bevestigt een bericht van Crimesite over de vrijlating.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - NS heeft het afgelopen weekend ongeveer 200.000 mensen van en naar carnavalssteden vervoerd, volgens de vervoerder ongeveer evenveel als vorig jaar. Zij veroorzaakten wel meer viezigheid dan vorig jaar.
5 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - Meer mensen gaan met griepachtige klachten naar de huisarts, en daardoor houdt de epidemie aan. Die begon vorige week.
6 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Een 31-jarige man uit Arnhem is woensdag veroordeeld tot een gevangenisstraf van achttien jaar voor de moord op zijn ex-vrouw in april vorig jaar. Het Openbaar Ministerie had twintig jaar geëist.
7 uur geleden