Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Oud-minister Frank Rijkaart wordt waarnemend burgemeester in de Zuid-Hollandse gemeente Teylingen. De 48-jarige Rijkaart neemt op 1 september de taken over van Carla Breuer, die na twaalf jaar stopt in de fusiegemeente. Breuer begint binnenkort al als waarnemend burgemeester van Zoeterwoude en combineert dat nog enkele weken met haar werk in Teylingen.
11 minuten geleden
ASSEN (ANP) - De BBB in Drenthe is uit de coalitie met VVD, PvdA en CDA gestapt. Nadat de BBB zich tegen de stikstofkoers van de eigen gedeputeerde Henk Emmens had gekeerd, rees de vraag of de BBB de samenwerking in de coalitie zou kunnen voortzetten. Na beraad tussen de coalitiepartijen, stelde BBB'er Willem Vossebeld dat zijn fractie heeft besloten het samenwerkingsverband te verlaten, omdat de andere partijen het coalitieakkoord "dood hadden verklaard".
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het laatste kunstwerk van de onlangs overleden Wim T. Schippers is woensdagmiddag onthuld in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Het werk, dat Wim is weg 1942-2026 (onvoltooid) heet, is door Schippers voor zijn overlijden aan het museum geschonken. Bij de onthulling waren zo'n honderd vrienden van de kunstenaar aanwezig, onder wie Paul Haenen, Titus Muizelaar, Dick van den Toorn en Sjarel Ex.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheden die betrokken zijn bij de Rotterdamse haven werken aan maatregelen om vier Natura 2000-gebieden rond het omvangrijke industriegebied te laten herstellen. Dat is nodig om te zorgen dat weer vergunningen kunnen worden gegeven voor projecten in de haven. De vergunningverlening ligt zo goed als stil sinds een uitspraak van de Raad van State, eind 2024, waardoor het 'schuiven' met stikstofruimte nagenoeg onmogelijk is geworden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jaap van Dissel vindt het nog steeds terecht dat hij zich heeft verzet tegen een mondkapjesplicht in de publieke ruimte om de coronapandemie in te dammen. De toenmalig voorzitter van het Outbreak Management Team (OMT) haalde uit verschillende onderzoeken dat hiermee weinig besmettingen voorkomen zouden worden. Daarom was een "dwingend advies" niet op zijn plek, zei Van Dissel tijdens zijn tweede verhoor van de parlementaire enquêtecommissie corona.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij het adviseren van maatregelen ging het Outbreak Management Team (OMT) ervan uit dat mensen zich aan de maatregelen gingen houden. "Waar heb je anders nog een OMT voor?" vroeg voormalig OMT-voorzitter Jaap van Dissel zich af tijdens zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Premier Rob Jetten nodigt alle overheidsinstanties uit om voortaan elk jaar op 1 juli de vlag te hijsen ter ere van Ketikoti, de dag waarop de afschaffing van de slavernij op 1 juli 1863 wordt gevierd. Hij zei dat woensdag in het Amsterdamse Oosterpark bij de Nationale Herdenking Slavernijverleden.
6 uur geleden