Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
GOUDSWAARD (ANP) - De 29-jarige man die wordt verdacht van een dubbele verkrachting in het Zuid-Hollandse Goudswaard is een thuisloze inwoner van de gemeente Hoeksche Waard. Dat meldt buurgemeente Nissewaard. Wel verbleef de man wisselende periodes in Spijkenisse.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Tussen de stations Amsterdam Sloterdijk en Schiphol rijden er naar verwachting tot in de loop van dinsdagavond geen treinen, meldt ProRail. Tijdens een inspectie zijn bij drie verschillende wissels dezelfde technische problemen ontdekt.
3 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Een 21-jarige man uit Zoetermeer is vorige week woensdag opgepakt in verband met een schietincident in het winkelcentrum Kronenburg in Arnhem, meldt de politie dinsdag. Hierbij raakte op zaterdag 21 februari een omstander lichtgewond.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het OM gaat niet in hoger beroep in de Barendrechtse zedenzaak. Vorige week kreeg de 46-jarige Mels van B. uit Barendrecht achttien jaar cel en tbs met dwangverpleging opgelegd voor het jarenlang ernstig seksueel misbruiken van jonge meisjes.
4 uur geleden
ARNHEM (ANP) - In een onderzoek naar sextortion, waarin meerdere aangiftes werden gedaan, zijn dinsdag twee mensen aangehouden. Het gaat om mannen van 22, beide afkomstig uit Arnhem. Ze worden ervan verdacht meerdere slachtoffers te hebben afgeperst, meldt de politie.
4 uur geleden
BREDA (ANP) - In een aftakking van de Beneden-Merwede waar vorige week maandag een schoen met een voet van de sinds december 2023 vermiste 16-jarige Yoran Krol werd gevonden, heeft de politie eerder nog een schoen met daarin een voet van een andere vermiste persoon gevonden. Het gaat om de 75-jarige Marijke die in maart 2024 vermist raakte, meldt de politie dinsdag.
4 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - In Den Bosch is het hoger beroep begonnen in de zaak over het seksueel misbruik van zeven oppaskinderen in de omgeving van Eindhoven. "Het is een walgelijke en laffe daad dat ik zoveel leed heb toegebracht. Ik heb ze pijn gedaan, angsten bezorgd en beschadigd. Er is geen enkel excuus voor wat ik heb gedaan", zei verdachte Nancy D. (57) bij aanvang. "Samen vormden we een giftige cocktail, waarbij slachtoffers zijn gevallen", zei verdachte Peter S. (62) op de eerste zittingsdag.
6 uur geleden