Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Ongeveer tweeduizend mensen demonstreren zaterdagmiddag op het Malieveld in Den Haag tegen het Iraanse regime. Er klinkt muziek en ze dragen protestborden mee met teksten als 'Down with the islamic republic in Iran' en 'End the dictatorship in Iran'. Ook hebben de demonstranten de oude Iraanse vlag mee, een groen-wit-rode vlag met in het midden een leeuw met zwaard die tot 1979 werd gebruikt.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - ProRail vervangt dit jaar 288 camera's langs het spoor door nieuwe, slimme camera's. Ook gaat de spoorwegbeheerder drones testen die zelfstandig kunnen vliegen en beelden kunnen analyseren. Dit moet ervoor zorgen dat sneller gereageerd kan worden op gevaarlijke situaties, zoals mensen die op het spoor lopen of stilgevallen voertuigen bij overwegen. "Dat maakt het spoor veiliger en zorgt voor minder storingen en vertragingen", aldus ProRail.
8 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Nederland moet zich vrijdag verantwoorden op een hoorzitting van het comité dat erop toeziet dat het VN-vrouwenverdrag wordt nageleefd. In maart doet het comité dan aanbevelingen die Nederland moet volgen om vrouwenrechten te verbeteren.
9 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Het voormalige hoofdkantoor van verzekeraar Aegon in Den Haag wordt omgebouwd tot een nationaal centrum voor digitale veiligheid. In dat House of Cyber moeten onder meer het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) van het ministerie van Justitie en Veiligheid, onderzoeksinstituut TNO en het ministerie van Defensie gaan samenwerken.
15 uur geleden
HATTEM (ANP) - Acht Gelderse gemeenten op en rond de Noord-Veluwe zijn bezorgd over de plannen van de beoogde coalitie voor Lelystad Airport. D66, VVD en CDA willen de luchthaven openstellen voor burgerluchtvaart, met jaarlijks zo'n 10.000 vluchten.
16 uur geleden
UTRECHT (ANP) - VNG-voorzitter Sharon Dijksma noemt het vrijdag gepresenteerde coalitieakkoord verantwoord, vooruitstrevend en gericht op grote doorbraken. "In het akkoord zien we duidelijke erkenning, waardering en bereidheid tot samenwerking met gemeenten. Veel van onze bouwstenen zijn terug te vinden, wat vertrouwen geeft dat we samen stappen kunnen zetten", reageert de Utrechtse burgemeester.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie is "blij en opgelucht" dat het nieuwe kabinet 512 miljoen euro per jaar wil investeren in de politie. Met het geld komt er financiële ruimte om de kwaliteit van het politiewerk te verbeteren en de organisatie "bij de tijd te brengen". "Dit draagt direct bij aan de veiligheid in ons land", zegt korpschef Janny Knol.
1 dag geleden