Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
LOOSDRECHT (ANP) - Het afnemende draagvlak voor de opvang van asielzoekers is niet los te koppelen van het kabinetsbeleid. Dat zei waarnemend burgemeester Mark Verheijen van Wijdemeren zondag in het tv-programma Buitenhof.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Recente lokale protesten tegen de komst van asielzoekerscentra en -opvang zijn opgestookt door het extreemrechtse netwerk Identitair Verzet (IDV), dat na een stillere periode weer in opkomst is. Dat zegt het onderzoeksplatform Justice for Prosperity (JfP). Identitair Verzet is volgens JfP de Nederlandse tak van een internationale, extreemrechtse organisatie, die de stem van de gewone burger kaapt, zonder dat die het in de gaten heeft.
1 uur geleden
IJSSELSTEIN (ANP) - Afgelopen nacht was "bruut" voor IJsselstein, zegt burgemeester Ester Weststeijn van de Utrechtse gemeente. Relschoppers vernielden daar delen van het stadhuis en het naastgelegen theater. De burgemeester zegt het geweld te verafschuwen.
1 uur geleden
WAGENINGEN (ANP) - De regen die dit weekend valt, helpt vooralsnog weinig om het risico op natuurbranden te verkleinen. Dat zegt onderzoeker Gerbert Roerink van Wageningen University & Research. "Het gevaar is nog niet geweken."
2 uur geleden
ERMELO (ANP) - De politie onderzoekt of de brand die zaterdag woedde bij een dessertbedrijf in Ermelo mogelijk is aangestoken. Dat bevestigt een woordvoerster van de politie zondag na berichtgeving door Omroep Gelderland.
3 uur geleden
IJSSELSTEIN (ANP) - Bij het gemeentehuis en het Fulcotheater in IJsselstein zijn in de nacht van zaterdag op zondag vernielingen aangericht. Dat bevestigt een woordvoerder van de politie na berichtgeving door RTV Utrecht. Voor zover bekend zijn er nog geen aanhoudingen verricht.
3 uur geleden
HOOGEVEEN (ANP) - In het centrum van Hoogeveen is in de nacht van zaterdag op zondag een grote brand uitgebroken aan de Jonkheer de Jongestraat. Volgens een woordvoerder van de veiligheidsregio Drenthe begon het met een autobrand die is overgeslagen naar een woning.
12 uur geleden