Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De afgelopen week was "exemplarisch" voor de zwakke positie die de Europese Unie heeft op het wereldtoneel, zei Rob Jetten. Het ging in zijn wekelijkse persconferentie over de uiteenlopende standpunten van EU-landen rond de oorlog in Iran. "Wil Europa de taal van de macht leren spreken en serieus meedoen op het wereldtoneel, dan zal ook op dit vlak de Europese samenwerking aanzienlijk moeten verbeteren."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlandse militairen kunnen mogelijk slachtoffer worden van de oorlog met Iran, zei Rob Jetten vrijdagmiddag tijdens zijn wekelijkse persconferentie. "We schatten de kans heel klein in dat dit risico er is. Maar 100 procent uitsluiten kan in deze snel escalerende geweldssituatie denk ik nooit." De D66-premier had het specifiek over de mogelijke inzet van een Nederlands marinefregat in de Middellandse Zee. Frankrijk heeft hierom gevraagd en het kabinet wil hier maandag een besluit over nemen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een toeslagenouder mag een bronzen standbeeld in de tuin van de ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie & Veiligheid niet laten veilen, oordeelt de rechter vrijdag in een kort geding. Yasmin Molleman had beslag laten leggen op het standbeeld om te zorgen dat de staat haar nog 15.000 euro betaalt aan dwangsommen, maar opnieuw beslist de rechter dat ze daar geen recht op heeft.
3 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - De provincie Limburg blijft bij het standpunt geen nieuwe spoorverbinding voor goederentreinen tussen België en Duitsland over Limburgs grondgebied te willen. Die verbinding was er ooit via de zogenoemde IJzeren Rijn, een oude spoorlijn die al jaren buiten gebruik is. Met name vanuit België leeft de wens om een nieuw traject op te zetten via Limburg, maar de provincie en andere Limburgse overheden vinden dat de lasten voor omwonenden en de natuur niet opwegen tegen de baten.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De zoektocht naar nieuwe advocaten die Ridouan Taghi kunnen bijstaan in het hoger beroep van het grote Marengo-proces, heeft tot nu toe nog niets opgeleverd, meldt de toezichthouder op de advocatuur. Het dekenberaad deed in december een oproep aan alle strafrechtadvocaten die Taghi konden en wilden bijstaan om zich te melden. De zoektocht wordt daarom vanaf maandag verlengd met acht weken.
5 uur geleden
CAPELLE A/D IJSSEL (ANP) - De persoon die donderdagavond in Capelle aan den IJssel werd neergeschoten door de politie is een 17-jarige jongen uit die plaats, meldt het Openbaar Ministerie. De politie trof bij hem een vuurwapen aan. Het schietincident vond plaats op het Reviusrondeel. De jongen is met spoed naar het ziekenhuis gebracht. Verdere details over zijn toestand geeft het OM op dit moment niet.
6 uur geleden
ZAANDAM (ANP) - De plannen van Tata Steel om te verduurzamen lopen maanden vertraging op. De provincie Noord-Holland en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) zeggen meer informatie van Tata nodig te hebben om een vergunningaanvraag en de ingediende milieueffectrapportage (MER) te beoordelen. Tot die tijd ligt de behandeling stil.
6 uur geleden