Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Een interview donderdag van studenten met Tom Van Grieken, de voorzitter van de Belgische partij Vlaams Belang, op de Universiteit van Amsterdam (UvA) is afgelast, meldt het universiteitsmedium Folia. Reden zou zijn dat de veiligheid van de politicus niet kan worden gewaarborgd.
39 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Organisaties die te maken hebben met asielzoekers met een hoge behoefte aan psychische zorg en veiligheid, werken niet goed samen. Hun werkzaamheden sluiten niet op elkaar aan en de samenwerking verloopt stroef. Dat concluderen de inspecties Justitie en Veiligheid en Gezondheidszorg en Jeugd na onderzoek.
43 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Door de nazi's geroofde kunstobjecten van Nederlandse Joden die na de Tweede Wereldoorlog nooit zijn geclaimd, moeten teruggaan naar de Joodse gemeenschap. De manier waarop dat het beste zou kunnen, staat in een advies van een commissie onder aanvoering van Lodewijk Asscher. Hij heeft het opgesteld op verzoek van de vorige minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Eppo Bruins.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Cosmeticaketen Rituals is slachtoffer geworden van een hack, waarbij gegevens van klanten op onrechtmatige wijze zijn gedownload. De onderneming waarschuwt klanten dat ze nu extra alert moeten zijn op eventuele phishingberichten. De gedownloade gegevens kunnen namelijk door fraudeurs worden misbruikt, bijvoorbeeld voor valse e-mails. Van hoeveel klanten gegevens zijn gelekt, is niet duidelijk.
1 uur geleden
IJMUIDEN (ANP) - Tata Steel laat zijn Direct Sheet Plant (DSP), ook wel bekend als gietwalsinstallatie, in IJmuiden deze week proefdraaien om metingen te doen. De installatie werd begin deze maand stilgelegd in overleg met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (ODNZKG), nadat uit metingen van Tata was gebleken dat de uitstoot van chroom-6 te hoog was.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De twee tieners die op nieuwjaarsdag in een park in Amsterdam werden doodgeschoten, waren volgens het OM "op de verkeerde plaats, op de verkeerde tijd". Verdachte Efe Y. (25) zou die avond onmiddellijk op de slachtoffers hebben geschoten. "Er was geen tijd voor ruzie, een gesprek of een aanval vanuit hen", zei de officier van justitie woensdag tijdens de eerste inleidende zitting in de zaak.
2 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - Er zijn acht mensen aangehouden na de ongeregeldheden dinsdagavond bij een demonstratie tegen de komst van asielzoekers in het leegstaande gemeentehuis in Loosdrecht, meldt een woordvoerder van de politie. De mobiele eenheid greep in nadat er met stenen was gegooid.
3 uur geleden