Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De aanpak van mensen met verward en onbegrepen gedrag is te versnipperd, klagen partijen van links tot rechts in de Kamer. In een debat over dat onderwerp vragen ze donderdag om coördinatie, met name van de minister van Binnenlandse Zaken.
52 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De veiligheid van het aanmeldcentrum in Ter Apel is vorig jaar verbeterd, maar blijft een punt van zorg. Dat stelt de Inspectie Justitie en Veiligheid in een evaluatie. Die vindt het positief dat de noodvoorzieningen niet zijn gebruikt, mensen niet meer in de recreatieruimte, wachtruimte of tijdelijke huisjes (Portakabins) slapen en dat het veiligheidsplan verder is uitgewerkt. Maar door het hoge aantal bewoners is de situatie "nog steeds kwetsbaar".
54 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De meeste partijen in de Zuid-Hollandse politiek hebben twijfels over de plannen die in zestien deelgebieden zijn gemaakt voor de aanpak van het landelijk gebied. Ze vragen zich af of de (Europese) doelen voor natuur, water, landbouw, stikstof en het klimaat zo wel gehaald kunnen worden. Ook is nog onduidelijk hoeveel geld het Rijk hiervoor wil uittrekken.
1 uur geleden
AMERSFOORT (ANP) - Nu het aantal verkeersdoden verder is toegenomen, wijst Veilig Verkeer Nederland (VVN) op snelheid als "een van de grootste risicofactoren". Snelheid en snelheidsverschillen spelen "een doorslaggevende rol bij zowel het ontstaan als de ernst van ongevallen", benadrukt de organisatie. Die noemt het verlagen van snelheden "een van de belangrijkste maatregelen om levens te redden".
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vorig jaar zijn in Nederland 759 mensen om het leven gekomen in het verkeer, 84 meer dan een jaar eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Vooral het aantal mannelijke verkeersslachtoffers nam toe, terwijl het aantal vrouwelijke doden daalde. Fietsers vormden opnieuw de grootste groep slachtoffers, gevolgd door inzittenden van personenauto's.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als gemeenten scanauto's laten rondrijden om te controleren of autobezitters hebben betaald voor een parkeerplek leidt dat tot veel onterecht opgelegde parkeerboetes. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) schat na onderzoek dat meer dan 10 procent van de bekeuringen niet klopt. Dat zou neerkomen op ongeveer een half miljoen boetes per jaar, aldus de privacytoezichthouder.
6 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - Ondanks het vuurwerkverbod dat gold rond de huldiging van PSV in Eindhoven hebben dinsdag 93 mensen brandwonden opgelopen door fakkels die werden afgestoken. Dit meldt de gemeente woensdag. Volgens de gemeente gaat het om (lichte) eerstegraads brandwonden. Niemand hoefde naar het ziekenhuis.
17 uur geleden