Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Na D66 en de VVD heeft ook bij het CDA de Tweede Kamerfractie ingestemd met het coalitieakkoord dat de partijleiders eerder deze week sloten. Dat heeft partijleider Henri Bontenbal na een uren durend fractieoverleg bekendgemaakt.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD-fractie is volgens partijleider Dilan Yeşilgöz "erg positief" over het akkoord dat ze heeft uitonderhandeld met D66 en CDA. Kort na middernacht meldde Yeşilgöz op X dat haar fractie akkoord is gegaan, en even later kwam ze het overleg toelichten op de gang van de partij in de Tweede Kamer.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De fracties van D66 en de VVD hebben ingestemd met het coalitieakkoord dat de partijen sluiten met het CDA. Rob Jetten (D66) laat tegen verzamelde pers weten dat er nog "een paar kleine puntjes" zijn, maar de fractie verder kan instemmen. Dilan Yeşilgöz (VVD) toont op X een foto van haar telefoon, met daarop de tekst "fractie is akkoord".
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In de afgelopen drie jaar is het aantal Nederlanders dat nieuws niet of nauwelijks volgt verdubbeld. Het ging vorig jaar om zo'n 2,1 miljoen mensen, meldt onderzoeksbureau Newcom op basis van onderzoek onder ruim 8000 mensen.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Twee vrouwen die maandag betrokken waren bij een geweldsincident met een politieman op het stationsplein in Utrecht, gaan aangifte doen tegen de agent in kwestie. Dat laat hun advocaat Anis Boumanjal woensdagavond weten in Nieuwsuur.
7 uur geleden
DE BILT (ANP) - De stijging van de gemiddelde temperaturen in Nederland gaat nog iets sneller dan in de hoge scenario's die het KNMI eerder opstelde. In het eerste kwart van deze eeuw werd het in ons land 1 graad warmer. Dat komt neer op 0,4 graad per tien jaar, becijfert het instituut in een donderdag verschenen rapport.
8 uur geleden
DEN HOORN (ANP) - In Den Hoorn is woensdagavond een stille tocht gehouden voor de 16-jarige jongen die vorige week werd doodgestoken in de Zuid-Hollandse plaats. De opkomst bij de tocht was "erg indrukwekkend", laat een woordvoerder van Namens de Familie na afloop weten.
9 uur geleden