Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
EERBEEK (ANP) - Bij een ernstig ongeval op de Harderwijkerweg bij Eerbeek zijn vrijdagavond twee mannen overleden. Dat meldt de politie Gelderland op X. Het gaat om een aanrijding tussen een motor en een auto. De twee bestuurders overleden ter plaatse.
53 minuten geleden
STADSKANAAL (ANP) - De Groningse gemeente Stadskanaal gaat opnieuw asielzoekers voor een nacht opvangen die vrijdag buiten bij het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel stonden te wachten. De gemeente laat weten dat het om ongeveer tachtig mensen gaat.
4 uur geleden
TER APEL (ANP) - Tientallen asielzoekers zitten rond 19.00 uur nog buiten de poort van het aanmeldcentrum in Ter Apel. Vooralsnog is er geen locatie gevonden waar deze mensen de nacht door kunnen brengen, laat een woordvoerder van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) weten.
8 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Drie Nederlandse deelnemers aan de Global Sumud Flotilla zijn vrijdagmiddag uit Istanbul aangekomen op Schiphol. Israël onderschepte hen op de Middellandse Zee toen ze in een vloot met tientallen boten op weg waren naar Gaza om hulpgoederen te brengen. Een vierde opvarende heeft de vlucht gemist en zal naar verwachting later op de avond naar Nederland terugkeren.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Spoorbeheerder ProRail krijgt een boete van 2,75 miljoen euro van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat omdat er in 2025 te veel 'impactvolle storingen' waren. Dat staat in een Kamerbrief van staatssecretaris Annet Bertram (OV, CDA). De grens is 520 van zulke storingen, maar het waren er 586.
11 uur geleden
DE BILT (ANP) - In De Bilt is het vrijdag 25,0 graden geworden en daarmee is de eerste officiële zomerse dag van het jaar een feit. Deze zomerse dag, waarop de temperatuur minimaal 25 graden moet aantikken, valt volgens Weeronline een week later dan gebruikelijk.
11 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - In het Radboudumc in Nijmegen is een patiënt opgenomen met een lage verdenking op ebola. Dat bevestigt zowel een woordvoerder van het RIVM als van het ziekenhuis aan het ANP. De patiënt ligt op een speciaal ingerichte afdeling voor ernstige infectieziekten zoals ebola.
11 uur geleden