Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
SOEST (ANP) - Op de Valeriaanstraat in Soest is in de nacht van woensdag op donderdag een flinke brand uitgebroken in een woning. Het huis is zo zwaar beschadigd dat de bewoners "voorlopig niet terug kunnen naar de woning", aldus een woordvoerder van de veiligheidsregio Utrecht.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Vondelpark wordt het eerste gebied in Amsterdam waar niet meer op een fatbike mag worden gereden. Het verbod gaat op 11 mei in. Fatbikebestuurders krijgen twee weken om te wennen. Daarna wordt er gehandhaafd en riskeren ze een boete, meldt de gemeente.
12 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Omroepen KRO-NCRV, Omroep MAX en Omroep WNL willen samen een omroephuis gaan vormen. Dat laten de omroepen woensdag weten.
12 uur geleden
NIEUW-VENNEP (ANP) - Op de parkeerplaats bij station Nieuw-Vennep heeft de politie woensdag opnieuw onderzoek gedaan naar de dood van de 59-jarige vrouw wier lichaam daar maandagavond werd aangetroffen. Dat komt omdat een burger woensdagochtend "een voorwerp" vond en dat bij de politie meldde, bevestigt een woordvoerder na berichtgeving van het AD.
15 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - Vier mannen van 47, 65, 68 en 70 jaar uit Baarlo en Venlo krijgen boetes en taakstraffen voor het bedreigen en beledigen van de burgemeester van Venlo en opvangorgaan COA op sociale media, meldt het Openbaar Ministerie. Dit deden de mannen in aanloop naar een besluit over de komst van een asielzoekerscentrum in een oud klooster in Venlo. Naast hen zijn nog twee verdachten in beeld, zij bedreigden raadsleden, aldus een OM-woordvoerder.
15 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Gedragsdeskundigen van het Pieter Baan Centrum (PBC), de observatiekliniek van justitie, beschouwen Sendric S. (25) als "ten minste sterk verminderd toerekeningsvatbaar". Zij adviseren tbs met dwangverpleging. S. lijdt aan schizofrenie, heeft een verstandelijke beperking en een stoornis op het gebied van cannabisgebruik. Volgens de deskundigen is hij "een ernstig beperkte en in psychiatrisch opzicht kwetsbare man". Zonder intensieve en langdurige behandeling is het gevaar voor herhaling groot.
18 uur geleden
NIEUW-VENNEP (ANP) - Er lijkt geen verband te zijn tussen het overlijden van twee vrouwen, in Nieuw-Vennep en in Amsterdam, die beiden bij hetzelfde bedrijf bleken te werken. Twee afzonderlijke rechercheteams onderzoeken de sterfgevallen. Dat meldt de politie. Voor de gewelddadige dood van de vrouw in Nieuw-Vennep is dinsdag iemand opgepakt. In Amsterdam wordt nog onderzocht of de dood van een vrouw aan de Koninginneweg een misdrijf is.
18 uur geleden