Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft Govinda B. (34) veroordeeld tot vijf jaar cel en tbs met dwangverpleging voor het bedreigen en mishandelen van vijf vrouwen met wie hij een relatie had. Dat gebeurde vanaf 2022 tot zijn aanhouding in oktober 2024. Volgens de rechtbank heeft de man uit Delft meermalen de vrouwen gedreigd te zullen verkrachten. Ook maakte hij seksvideo's en verspreidde hij die. In een aantal gevallen waren de slachtoffers buiten bewustzijn.
25 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - In Den Haag zijn maandag twee mannen aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij grootschalige oplichting. Volgens de politie gaat het om meerdere gevallen van fraude in heel Nederland, waarbij slachtoffers grote sommen geld verloren. De oplichters zouden zich telefonisch hebben voorgedaan als medewerkers van de helpdesk van een bank en zo in totaal enkele honderdduizenden euro's hebben buitgemaakt.
33 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Een 35-jarige Somalische man moet veertien weken de cel in, omdat hij na zijn asielprocedures niet terug wil naar Somalië en iemand heeft mishandeld. Dat heeft de politierechter van de rechtbank Midden-Nederland besloten.
37 minuten geleden
GORINCHEM (ANP) - Raadsleden in Gorinchem zitten met een dilemma, nu in de gemeente een strafrechtelijk onderzoek naar het mogelijke ronselen van stemmen loopt. De oude gemeenteraad kan de verkiezingsuitslag geldig verklaren en het onderzoek afwachten, maar ook besluiten dat er een herstemming moet komen, wat uniek zou zijn. De partij die met 7 zetels (van de 25) de grootste werd, Democraten Gorinchem, is daar vooralsnog niet voor.
48 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Algemene Rekenkamer opent een dashboard waarop te zien is in hoeverre overheidsdoelen worden gehaald. De rekenkamer wil laten zien dat inzichtelijk te maken is waar overheidsgeld aan wordt uitgegeven.
50 minuten geleden
VUGHT (ANP) - Saïd R. (53) heeft woensdag in het hoger beroep van het grote liquidatieproces Marengo een verklaring afgelegd. Daarin ontkent hij iedere betrokkenheid. "Ik heb nooit deel uitgemaakt van een club met mensen die als doel had om andere mensen te vermoorden."
51 minuten geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het gerechtshof heeft woensdag de 34-jarige Syriëganger Hasna A. uit Enschede veroordeeld tot negen jaar cel. Het Openbaar Ministerie had in hoger beroep tien jaar cel geëist, gelijk aan het vonnis van de rechtbank in 2024.
2 uur geleden