Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
GRONINGEN (ANP) - Zeven deelnemers aan de halve marathon in Groningen zijn zondag bevangen door de warmte. Dat meldt Golazo, de organisator van het evenement. Van hen zijn er twee naar het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) gebracht. De andere deelnemers zijn bij de finish behandeld met bijvoorbeeld koeldekens. Uit voorzorg zijn meerdere ambulances opgeroepen. Mogelijk zijn er op de route nog meer mensen onwel geworden.
1 uur geleden
ZEIST (ANP) - De politie heeft op sociale media meerdere bedreigende en beledigende reacties binnengekregen op haar bericht over een aanhouding in Zeist waarbij agenten geweld hebben gebruikt. Het is daarom niet langer mogelijk om te reageren onder dit bericht op Facebook en Instagram, laat een woordvoerder weten. "Kritiek en een gesprek zijn goed en belangrijk, maar alle fatsoensnormen werden overschreden", zegt zij.
1 uur geleden
WARFFUM (ANP) - In de nacht van zaterdag op zondag hebben zestig asielzoekers in de nachtopvang in Warffum geslapen, meldt een woordvoerster van het Rode Kruis. Dat zijn er iets meer dan een nacht eerder, toen 45 mensen in de Groningse plaats werden opgevangen. Net als toen hebben afgelopen nacht twee mensen vrijwillig op het grasveld bij het aanmeldcentrum in Ter Apel doorgebracht.
5 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - In aanloop naar en tijdens de vierde editie van de Nacht tegen Seksueel Geweld is een recordbedrag opgehaald van meer dan 320.000 euro. Dat meldt Plan International, de organisatie achter de mars in Rotterdam waaraan zaterdagavond en afgelopen nacht bijna 2300 deelnemers meededen. Zij vroegen daarmee aandacht voor straatintimidatie en seksueel geweld.
7 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Het wordt in juni, de eerste maand van de meteorologische zomer, warmer en droger dan gemiddeld. Weeronline verwacht dat de eerste week nog wisselvallig verloopt, maar daarna stijgt de temperatuur en laat de zon zich vaak zien.
8 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Bij een steekpartij in een woning in de Laanzichtstraat in Rotterdam is een man zwaargewond geraakt. Dat meldt de politie Rotterdam op X. Het 38-jarige slachtoffer is naar het ziekenhuis gebracht.
10 uur geleden
DE BILT (ANP) - In Noord-Brabant en Limburg is sinds zaterdagavond code geel van kracht wegens stevige onweersbuien, meldt het KNMI. Daarbij kunnen windstoten en hagel voorkomen en plaatselijk kan ook veel neerslag vallen.
10 uur geleden