Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Het festival Music On dat zaterdag en zondag zou plaatsvinden in het Meerpark in Amsterdam is op het laatste moment afgelast. De organisatie heeft zaterdag op Instagram gemeld dat de gemeente de vergunning heeft ingetrokken.
40 minuten geleden
PANAMA-STAD (ANP) - Een 21-jarige Nederlandse backpacker is met mazelen opgenomen in een ziekenhuis in Panama-Stad, meldt het Panamese ministerie van Volksgezondheid.
1 uur geleden
GRANADILLA DE ABONA (ANP) - In de industriehaven van Granadilla op Tenerife worden voorbereidingen getroffen voor de komst van het Nederlandse cruiseschip waarop eerder het hantavirus uitbrak. Op het anderszins vrijwel lege industrieterrein worden legertenten, hekwerk en mobiele toiletten geplaatst om de opvarenden van de m/v Hondius zondag op te vangen, zien ANP-verslaggevers ter plaatse.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In het Westelijk Havengebied in Amsterdam woedt in de nacht van vrijdag op zaterdag een brand. Het zou gaan om het terrein van een recyclingbedrijf op de Kwadrantweg.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse opvarenden van het cruiseschip Hondius gaan nadat zij gerepatrieerd zijn zes weken in thuisquarantaine. Dat meldt minister Sophie Hermans (Volksgezondheid, VVD) in een brief aan de Tweede Kamer. Onder de circa 150 bemanningsleden en passagiers van het schip, dat nu op weg is naar de Canarische Eilanden, zijn op dit moment geen mensen met symptomen van het hantavirus. Dat virus heeft al aan drie opvarenden het leven gekost.
15 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Bij het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) zijn ongeveer 26.000 klachten binnengekomen over de centraal schriftelijke eindexamens die vrijdag zijn begonnen. Dat is meer dan de 21.000 die het LAKS vorig jaar ontving op de eerste examendag. In 2024 waren het nog 35.000 klachten.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als laatste provincie is ook in Zuid-Holland voor het eerst een wolf gezien. Drie weken geleden zag iemand het dier lopen in Barendrecht, een gemeente ten zuiden van Rotterdam. Op basis van filmbeelden daarvan bevestigen experts van de Zoogdiervereniging dat het gaat om een wolf.
19 uur geleden