Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
LECH (ANP) - Nederlandse wintersporters op weg naar het Oostenrijkse Arlberg kunnen in de nacht van zaterdag op zondag niet in de populaire skigebieden Lech en Zürs arriveren. Door een lawine is de Arlbergpas sinds zaterdagmiddag 17.00 uur "tot nader order" afgesloten, meldt de website Lechzuers. De lawine heeft de toegangswegen tot de pas bedolven. De Arlbergpas "blijft naar verwachting ten minste tot zondagochtend dicht", schrijft de Oostenrijkse nieuwszender ORF op haar website.
18 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Duizenden mensen hebben zaterdag in Den Haag het Chinees Nieuwjaar gevierd. In Chinatown was een optocht met Chinese leeuwen en draken en vuurwerk. Een woordvoerder schat dat daar zo'n 10.000 mensen op af zijn gekomen. Ook in theater Amare waren activiteiten, die door een paar duizend mensen werden bezocht.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zo'n honderd mensen hebben zaterdagmiddag actiegevoerd tegen de Amerikaanse immigratiedienst ICE op de Koekamp in Den Haag. Dat zegt een Dolle Mina ter plaatse. De actie werd door onder meer de Dolle Mina's Den Haag georganiseerd. In de aankondiging van de actie werden de door ICE doodgeschoten Amerikanen en gearresteerde kinderen aangehaald. "Ver-van-ons-bed-show? Nee!"
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft charges uitgevoerd en wapenstokken gebruikt tijdens een ingreep bij een demonstratie in Den Haag tegen een geplande huisvestingslocatie aan de Sportlaan in de Vogelwijk, ziet een ANP-verslaggever. Toen tientallen overgebleven demonstranten weigerden te vertrekken na een vorderingsbevel, heeft de politie de straat leeggeveegd.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is onrustig in de Haagse Vogelwijk door een demonstratie tegen de komst van een locatie waar 750 personen, waaronder asielzoekers, jongeren en dakloze gezinnen, komen te wonen. Dat moet gaan gebeuren in het oude HagaZiekenhuis aan de Sportlaan. Een ANP-verslaggever ziet dat zo'n tweehonderd boze demonstranten zich voor het gebouw aan de Sportlaan hebben verzameld.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Nationale Politie heeft de kritische blik van Bits of Freedom gebruikt om de werkwijze aan te passen. Dat zei plaatsvervangend korpschef Wilbert Paulissen in een videoboodschap bij de uitreiking van de Big Brother Awards, de 'prijs' voor de grootste privacyschenders van 2025.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De Belastingdienst belooft algoritmes op een meer verantwoorde manier toe te passen, na hiervoor te zijn berispt met een Big Brother Award. Maar de organisatie kan volgens een woordvoerder niet zonder algoritmes om miljarden euro's aan belastinginkomsten te kunnen controleren. "Wij gebruiken algoritmes en zullen die blijven gebruiken."
1 dag geleden