Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
ALPHEN AAN DEN RIJN (ANP) - De persoon die vrijdagochtend iemand heeft beschoten op het parkeerterrein van de gevangenis in Alphen aan den Rijn is nog altijd voortvluchtig. Er is nog niemand aangehouden, laat de politie maandag weten. Een woordvoerder wil niets zeggen over een motief voor het schietincident en op wie er is geschoten. "Er waren meerdere personen op de locatie, we kunnen nog niet duiden wie het beoogde doelwit was", zegt een woordvoerster.
24 minuten geleden
HAARLEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie verdenkt de twee Alkmaarse broers Mike (32) en Sander (39) W. ervan dat ze in september vorig jaar de 25-jarige Tijn in Alkmaar hebben vermoord. Ze hebben zijn lichaam midden in de nacht in een gehuurde boedelbak vervoerd naar België, waar zijn lichaamsdelen volgens het OM in een olievat zijn verbrand.
26 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De twee Nederlandse militairen die op Groenland deelnamen aan een Europese verkenningsmissie, keren maandag terug naar Nederland. Ze zijn klaar met hun onderzoek op het door de Verenigde Staten opgeëiste eiland, laat Defensie weten.
56 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Ongeveer tien inwoners van Utrecht kunnen nog niet terugkeren naar hun woning, nadat een explosie afgelopen donderdag voor flinke schade aan hun huizen zorgde. Dat meldt een medewerker van stichting Salvage. Maandag heeft de stichting de verantwoordelijkheid voor het vergoeden van hun onderdak overgedragen aan verzekeraars, zegt hij.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De advocaat van Mels van B., verdachte in de geruchtmakende Barendrechtse zedenzaak, heeft de rechtbank maandag tijdens haar pleidooi verzocht niet meer dan acht jaar gevangenisstraf op te leggen. Vrijdag eiste het Openbaar Ministerie veertien jaar cel en tbs met dwangverpleging tegen de 46-jarige Van B., voor onder meer het ernstig seksueel misbruiken van achttien jonge meisjes.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Demissionair premier Dick Schoof heeft steun betuigd aan de Spaanse premier Pedro Sánchez, vanwege het treinongeluk in zijn land. Bij de Spaanse stad Córdoba ontspoorden twee hogesnelheidstreinen. Door het ongeluk zijn minstens 39 mensen omgekomen.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Vorig jaar hebben 1785 mensen in Nederland opzettelijk een einde gemaakt aan hun leven, meldt de Commissie Actuele Nederlandse Suïcideregistratie (CANS). Daarmee ligt het aantal zelfdodingen volgens de commissie voor het eerst sinds 2012 onder de 1800. Onder jongeren is de afgelopen tien jaar echter een stijgende lijn te zien in het aantal suïcides. CANS-voorzitter Renske Gilissen spreekt van een zorgwekkende ontwikkeling.
5 uur geleden