Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft vrijdag tien maanden celstraf geëist tegen twee mannen uit IJsselstein voor hun rol in het bestoken van agenten met vuurwerk. Dat gebeurde begin mei tijdens rellen over de komst van een asielzoekerscentrum in de Utrechtse plaats. Voor de jongste verdachte eiste het OM dat vier van de tien maanden voorwaardelijk zouden worden opgelegd.
12 minuten geleden
HILVERSUM (ANP) - Journalist Gijs Sanders en zijn cameraman zijn weer in Nederland. Volgens het journalistieke platform De Marker gaat het "naar omstandigheden goed met hen". De twee deden verslag van de Global Sumud Flotilla, maar werden door Israël op internationale wateren opgepakt. Donderdag vlogen ze naar Turkije, voordat ze vrijdag weer naar Nederland gingen.
16 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een jongen is vrijdagochtend in Amsterdam korte tijd ontvoerd door drie mannen, meldt de politie. Na een achtervolging door agenten is hij bevrijd en zijn de drie mannen aangehouden. De leeftijd van de jongen is niet bekendgemaakt.
54 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De verplichte bijmenging van groen gas gaat huishoudens naar schatting 15 euro per jaar extra kosten op hun energierekening. Dat heeft klimaat- en energieminister Stientje van Veldhoven gezegd na afloop van de ministerraad. De D66-bewindsvrouw heeft het langverwachte wetsvoorstel voor de bijmengverplichting naar de Tweede Kamer gestuurd.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal plofkraken in Nederland is volgens de politie aanzienlijk gestegen: van vier in 2025 naar vijftien in 2026. Daarbij is geteld tot 14 mei. In 2024 waren er negen gevallen, in 2023 acht.
1 uur geleden
TER APEL (ANP) - Het Rode Kruis gaat vijf tenten neerzetten voor het aanmeldcentrum in Ter Apel. De tenten zijn bedoeld als beschutting tegen de zon, niet om onder te slapen, zegt een woordvoerder. "Het gaat om open tenten." Naar verwachting worden de tenten rond 14.00 uur geplaatst.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De oud-burgemeester van Hendrik-Ido-Ambacht Herman J., die vastzit voor het bezit van kinderporno, wordt door het Openbaar Ministerie ook beschuldigd van ontucht. Hij wordt ervan verdacht dat hij tussen 2005 en 2016 een jonge man zou hebben gedwongen tot ontucht. Het slachtoffer was veel jonger.
2 uur geleden