Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de grotere organisaties in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) voldoet niet aan de wettelijke vereisten voor informatiebeveiliging. Dat schrijft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). De IGJ wil dat de organisaties zo snel mogelijk volgens de wettelijke norm gaan werken.
1 uur geleden
EPE (ANP) - Hotelketen Fletcher hoeft voorlopig niet te vrezen voor een dwangsom van de gemeente Epe omdat na de afgesproken deadline nog asielzoekers in het hotel aan de Dellenweg worden opgevangen. De gemeente had het hotel tot 26 mei gegeven om zich in te spannen samen met het COA de opvang te stoppen. Die deadline is niet gehaald, maar de gemeente deelt nog geen geldboete uit.
1 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - De rechtbank in Zwolle heeft woensdag de 35-jarige Sana C. uit Woerden veroordeeld tot vier jaar cel, waarvan een jaar voorwaardelijk, voor het verkopen van informatie uit de systemen van de rechtbank in Amsterdam. Zij werkte daar tot aan haar arrestatie in maart vorig jaar. De rechtbank bevond de vrouw ook schuldig aan het afpersen van een man die zij kende van het gokken. C. was gokverslaafd.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Duitse bondspresident Frank-Walter Steinmeier en zijn vrouw Elke Büdenbender gaan tijdens hun aanstaande staatsbezoek aan Nederland samen met het koningspaar onder meer langs bij het Nationaal Holocaustmuseum, het Internationaal Strafhof (ICC) en chipfabrikant ASML. De Rijksvoorlichtingsdienst maakte het volledige programma woensdag bekend. Het paar bezoekt Nederland van 9 tot en met 11 juni.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In het H'ART Museum in Amsterdam is later dit jaar een bijzondere bruikleen te zien. Het is het schilderij La Blouse Roumaine (1940) van de Franse schilder Henri Matisse (1869-1954). Het hangt normaal in het Centre Pompidou in Parijs en wordt vrijwel nooit uitgeleend: dit wordt pas de tweede keer.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Verhuurders van grote schermen krijgen veel aanvragen voor de wedstrijden van Oranje tijdens het WK voetbal. Met name voor de wedstrijd op 20 juni, als Nederland vanaf 19.00 uur tegen Zweden speelt, is grote belangstelling.
3 uur geleden
APELDOORN (ANP) - Drie slachtoffers van een grote zedenzaak in Apeldoorn eisen een publicatieverbod van een boek waarin hun zus vertelt over de mishandeling en het seksueel misbruik in het strenggelovige gezin. Vrijdagmiddag dient bij de rechtbank in Arnhem een kort geding, bevestigt advocaat Xander Sijmons.
3 uur geleden