Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
NIJKERK (ANP) - De pro-Iraanse groep Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiya (HAYI) heeft een video online gezet over de explosie in Nijkerk. Dat meldt de SITE Intelligence Group, een Amerikaanse groep die wereldwijd extremistische groeperingen monitort. Onduidelijk is of de beweging de ontploffing daarmee opeist.
4 minuten geleden
NIJKERK (ANP) - Burgemeester Tinet de Jonge-Ruitenbeek van Nijkerk noemt de explosie bij het Israëlcentrum onacceptabel. Ze is zaterdag bij het centrum geweest om met de medewerkers te praten. "Ik ben onder de indruk van hun veerkracht."
16 uur geleden
NIJKERK (ANP) - De politie is een uitgebreid onderzoek begonnen naar de explosie vrijdagavond laat bij het Israëlcentrum in Nijkerk (Gelderland). Er is sporenonderzoek gedaan en zaterdag volgt een buurtonderzoek. Volgens de politie is gebleken dat een in het zwart geklede persoon het explosief bij het pand heeft geplaatst.
16 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De zesde en laatste nominatie voor de Woutertje Pieterse Prijs is het boek Krekel van Annet Schaap. Dat is zaterdag in het programma De Taalstaat (KRO-NCRV) bekendgemaakt op NPO Radio 1. De jaarlijkse prijs voor het beste kinderboek wordt op 11 april voor de 39e keer uitgereikt.
16 uur geleden
NIJKERK (ANP) - De schade van een explosie vrijdagavond bij het Israëlcentrum in Nijkerk (Gelderland) is beperkt gebleven, "maar de impact is groot". Dat stelt het centrum zaterdagochtend op zijn website. Bij een hek om het pand is een voorwerp ontploft en de politie doet onderzoek. Niemand raakte gewond.
16 uur geleden
SINT-MICHIELSGESTEL (ANP) - De politie heeft dinsdagmiddag een man aangehouden die in het Brabantse Sint-Michielsgestel meerdere woningen binnendrong en bij een vrouw de keel dichtkneep. Dat bevestigt een politiewoordvoerster na berichtgeving van Omroep Brabant. Het gaat om een 28-jarige man. Zijn woonplaats is bij de politie niet bekend.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na jaren van stijging is het aantal meldingen van wolvenaanvallen op vee in het eerste kwartaal voor het eerst afgenomen. In de eerste drie maanden van dit jaar kwamen er 255 meldingen binnen bij BIJ12, de organisatie die namens de provincies wolvenzaken afhandelt. In dezelfde periode vorig jaar lag dat aantal nog aanzienlijk hoger op 385 meldingen, blijkt uit een data-analyse van het ANP.
21 uur geleden