Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
GRONINGEN (ANP) - Het is "mensonterend" en "onbegrijpelijk" dat er geen vaste opvangplek voor alle asielzoekers is, vindt het Rode Kruis. De opvang bij het aanmeldcentrum in Ter Apel is vol en asielzoekers moeten sinds vorige week de nacht doorbrengen in tijdelijke locaties, om te voorkomen dat ze buiten in het gras slapen. Het Rode Kruis helpt daarbij.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Ondanks de hitte en de droogte onderweg zijn er geen medische noodsituaties geweest tijdens het loop- en fietsevenement Roparun. Dat laat de organisator weten. De teams zijn inmiddels in de buurt van Rotterdam en komen in de loop van maandag over de finish op de Coolsingel in de stad.
3 uur geleden
BEEK (ANP) - De Europese tak van Amber Alert begint een campagne om volwassenen te helpen bij het herkennen van signalen van een onveilige thuissituatie bij kinderen, om zo te voorkomen dat ze weglopen van huis. De campagne gaat van start in twintig landen, waaronder Nederland. Amber Alert maakt zich zorgen omdat er jaarlijks duizenden kinderen verdwijnen nadat zij van huis zijn weggelopen.
5 uur geleden
TER APEL (ANP) - Drie bussen met in totaal ongeveer 120 asielzoekers zijn rond 22.00 uur vanuit Ter Apel vertrokken naar congrescentrum Hanzeplaza in Groningen, meldt het Rode Kruis dat hulp verleent in Ter Apel. Het gaat om mensen voor wie de komende nacht geen plek is in het aanmeldcentrum. Zij brengen de nacht door in Groningen en worden maandagochtend weer teruggebracht.
15 uur geleden
TER APEL (ANP) - Bij het aanmeldcentrum in Ter Apel deelt het Rode Kruis ook zondag maaltijden uit aan asielzoekers die in afwachting zijn van een plek om de nacht door te brengen, meldt een woordvoerder van de hulporganisatie.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De gemeente Den Haag roept strandgangers zondagmiddag op met de fiets, scooter of het openbaar vervoer naar het strand te komen. De parkeerplaatsen Kijkduin en Scheveningen zijn vol, meldt de gemeente.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Nederlandse kabinet heeft nog geen excuses gekregen van Israël voor de behandeling van activisten van de Global Sumud Flotilla. Buitenlandminister Tom Berendsen had daar wel om gevraagd toen hij afgelopen woensdag de Israëlische ambassadeur ontbood, maar zegt in het programma Buitenhof dat hij die nog niet heeft gekregen.
1 dag geleden