Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
EINDHOVEN (ANP) - Alle zeventien mensen die dinsdag bij de huldiging van PSV in Eindhoven werden aangehouden, zijn vrijgelaten, meldt de politie. "Enkelen hebben een boete gekregen voor vernieling, vechten op straat, openbare ordeverstoring, afsteken van vuurwerk, belediging en openbare dronkenschap", zegt een woordvoerder.
58 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Een landelijke actiedag op donderdag 16 april in universitaire ziekenhuizen is van de baan. Twee zorgvakbonden melden aanvullende afspraken te hebben gemaakt over de cao met werkgeversorganisatie UMCNL. Eerder draaiden die twee bonden (LAD en FBZ) al een zondagsdienst in Nijmegen en Maastricht uit onvrede met de cao. FNV, CNV en NU'91 hadden dat akkoord wel al getekend.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Negen scheidingsadvocaten "met grote impact" voldoen niet aan de standaarden die gelden in de advocatuur. Dat meldt een woordvoerder van de Landelijke Organisatie Toezicht Advocatuur na berichtgeving hierover in Trouw.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het onderzoek naar "de oorzaak en reikwijdte" van de ransomware-aanval bij softwareleverancier ChipSoft is "in volle gang". Dat meldt een woordvoerder van het bedrijf. Het staat daarbij in nauw contact met zorgorganisaties die gebruikmaken van de software.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Beveiligers van de woning van prinses Beatrix, kasteel Drakensteyn in het Utrechtse dorp Lage Vuursche, hebben afgelopen november drones bij het terrein gezien. De Koninklijke Marechaussee zag ook onbemande toestellen bij een goudkluis van De Nederlandsche Bank in Huis ter Heide, enkele kilometers verderop. Een woordvoerder van de marechaussee bevestigt dat na berichtgeving van het AD.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het dossier in de strafzaak tegen voormalig advocaat Inez Weski bevat geen enkel belastend bericht dat de aanklacht tegen haar kan ondersteunen. Het Openbaar Ministerie baseert zich op "een vergaring van aannames", die niet getoetst of geobjectiveerd zijn.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal minderjarige drugsuithalers is de afgelopen jaren sterk gestegen. Waar in 2020 nog 1 procent van de aangehouden uithalers minderjarig was, lag dat aandeel vorig jaar op ruim 22 procent. Dat meldt het CBS op basis van onderzoek van de Zeehavenpolitie.
5 uur geleden