Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De drie zieke opvarenden van het cruiseschip Hondius, dat voor de kust van Kaapverdië ligt, worden nog woensdagochtend lokale tijd geëvacueerd. Dat meldt cruisemaatschappij OceanWide. In Kaapverdië is het drie uur vroeger dan in Nederland.
8 minuten geleden
ARNHEM (ANP) - Het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem is op zoek naar IKEA-producten uit de periode 1978 tot 2008. Iedereen die denkt thuis iets te hebben dat interessant kan zijn en er een verhaal bij heeft, mag contact opnemen. Het museum wil er zijn collectie mee uitbreiden. Het herbergt al veel Nederlands huisraad van de laatste tweehonderd jaar, maar nauwelijks iets van de Zweedse meubelketen. Gebruikssporen zijn geen punt.
27 minuten geleden
ZURICH (ANP/RTR) - Een man bij wie het hantavirus is vastgesteld, wordt behandeld in een ziekenhuis in Zürich, meldt de Zwitserse overheid. De patiënt is eerder aan boord geweest van het Nederlandse cruiseschip MV Hondius, waar een uitbraak plaatsvond.
1 uur geleden
MADRID (ANP/RTR) - Het Nederlandse cruiseschip waarop het hantavirus werd vastgesteld, zal aanmeren in Tenerife, meldt de Spaanse zender TVE op gezag van het Spaanse ministerie van Volksgezondheid. De president van de autonome Spaanse archipel zegt tegen de komst te zijn en vreest voor gezondheidsgevolgen, zei hij woensdag tegen radiozender COPE.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Landelijke Inspectie Dierenwelzijn (LID) zag in 2025 de ernst van dierenverwaarlozingszaken toenemen. "Het is nu het derde jaar op rij dat we een toename in de ernst van meldingen over honden en katten signaleren", aldus het hoofd van de inspectie, Gabor van Straten.
1 uur geleden
KAAPSTAD (ANP/RTR) - Twee opvarenden van het cruiseschip Hondius bij wie het hantavirus is vastgesteld, zijn besmet met de zogenoemde Andesvariant. Dat meldt het Zuid-Afrikaanse ministerie van Volksgezondheid. Die specifieke variant kan bij nauw contact worden overgebracht van mens op mens, voegt het ministerie eraan toe.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zangeres Lenny Kuhr en columnist Martin Sommer zijn met drie anderen genomineerd voor de Pim Fortuyn Prijs. Dat heeft jurylid en JA21-voorman Joost Eerdmans woensdag bekendgemaakt op de 24e sterfdag van de naamgever van de prijs. Het is de twaalfde keer dat de prijs voor opiniemakers, bestuurders of politici die volgens de organisatie strijden voor het vrije woord, wordt uitgereikt.
3 uur geleden