Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN BOSCH (ANP) - De politierechter in Den Bosch heeft woensdag tijdens een snelrechtzitting twee mannen veroordeeld voor incidenten tijdens de jaarwisseling.
32 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Door het winterse weer rijden ook donderdag minder treinen. De dienstregeling wordt aangepast, laat spoorbeheerder ProRail weten. Op vrijdag worden mogelijk ook minder treinen ingezet.
55 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Zeker 171 mensen worden verdacht van een misdrijf tijdens de jaarwisseling. Ze hebben bijvoorbeeld agenten, brandweermedewerkers of ambulancemedewerkers belaagd of spullen vernield. Dat meldt het Openbaar Ministerie. Vorig jaar waren er 120 verdachten. Het aantal hulpverleners dat te maken kreeg met geweld en agressie, is eveneens fors gestegen.
1 uur geleden
DE BILT (ANP) - In de provincies Zuid-Holland en Zeeland geldt code oranje niet meer. Het KNMI heeft het waarschuwingsniveau woensdag aan het begin van de middag een stapje verlaagd naar code geel. Die gold al op de Waddeneilanden. De rest van het land staat nog op code oranje.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Twee keer zoveel mensen als normaal hebben de afgelopen dagen een aanvraag ingediend bij NS om hun geld terug te krijgen. "Maar voor dagen met dit soort heftige weersomstandigheden, zien we geen gekke aantallen", aldus een woordvoerster. Zij kan niet toelichten hoeveel aanvragen er op een gemiddelde dag worden gedaan.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De NS rijdt ook na 12.00 uur nog met een uitgeklede versie van de winterdienstregeling, meldt een woordvoerster. Eerder zei de spooronderneming dat de treinen mogelijk in de loop van de ochtend weer volgens de winterdienstregeling konden rijden. De woordvoerster weet niet wanneer dit wel lukt.
3 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - De vloeistof waarmee vliegtuigen ijsvrij worden gemaakt is weer geleverd, meldt KLM op haar website. De voorraad van de de-icingvloeistof dreigde dinsdag op te raken. KLM besloot vervolgens het spul met trucks uit Duitsland te halen om de voorraden aan te vullen.
4 uur geleden