Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
EINDHOVEN (ANP) - In een restaurant aan de Kruisstraat in Eindhoven is brand uitgebroken nadat vermoedelijk zwaar vuurwerk naar binnen was gegooid. Dat meldt de politie op X. Het vuurwerk veroorzaakte een explosie. Er is niemand gewond geraakt.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vanuit meerdere plekken in het land melden mensen via sociale media dat ze zondagavond rond 19.00 uur een soort vuurbol hebben gezien in de lucht. Waarschijnlijk gaat het om een meteoor, zegt meteoroloog Wouter van Bernebeek, ofwel een stukje ruimtepuin dat in de dampkring verbrandt en daarmee een geel lichtspoor achterlaat aan de hemel.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een groep Nederlanders die in Oman was gestrand, reist maandag door naar Schiphol vanaf de luchthaven van Hurghada in Egypte. Het gaat om de Nederlanders die eerst in de Omaanse hoofdstad Muscat worden opgehaald met een militair vliegtuig van Defensie. Zij worden door Defensie naar Hurghada gebracht en vliegen vanaf daar door naar Amsterdam, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken.
11 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het treinverkeer tussen Den Bosch en Tilburg ligt tot zeker dinsdagochtend stil nadat eerder dit weekend een werktrein ontspoorde bij Vught. Eerder was de verwachting dat er maandagochtend weer treinen konden rijden op het traject, maar die prognose is bijgesteld, meldt een woordvoerder van ProRail. Het treinverkeer tussen beide Brabantse steden ligt sinds zaterdagochtend vroeg stil.
13 uur geleden
MAARSSEN (ANP) - Door een ongeluk op de Zuilense Ring (N230) bij Maarssen zijn zondagmiddag zeven mensen gewond geraakt, meldt een woordvoerder van de politie. Onder hen zijn enkele kinderen. Bij het ongeval waren twee voertuigen betrokken. De politiewoordvoerder spreekt van een zwaar ongeval.
13 uur geleden
BARDUFOSS (ANP) - Nederlandse militairen spelen de komende dagen na hoe ze binnengevallen Russische troepen uit Noorwegen kunnen verjagen. Commandant George Pastoor noemt het geen oefening meer, maar een "repetitie".
14 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Volgens de organisatie hebben zondag zo'n 15.000 mensen meegelopen met de Feminist March in Amsterdam. Er werd stilgestaan bij oorlogsgeweld en de invloed die dat heeft op vrouwen. Iliriana Banjska sprak eerder op de dag namens de organisatie van "superweer en een goede opkomst tot nu toe".
17 uur geleden