Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft gezegd dat hij heeft ingestemd "met het opschorten van de bombardementen en aanvallen op Iran voor een periode van twee weken". Eerder op dinsdag vroeg bemiddelaar Pakistan de Verenigde Staten en Iran om een wapenstilstand van twee weken.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Diverse ziekenhuizen houden de ontwikkelingen rond een cyberaanval op softwareleverancier ChipSoft nauwlettend in de gaten. Ze zijn door expertisecentrum Z-CERT op de hoogte gebracht van de aanval op het bedrijf, dat onder meer een grote speler is in elektronische patiëntendossiers, meldt onder meer ziekenhuis Rijnstate in Arnhem. Ook dat ziekenhuis gebruikt de bewuste software, maar benadrukt dat gegevens daar veilig zijn.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/RTR) - Israël maakt deel uit van het twee weken durende staakt-het-vuren met Iran, melden de Israëlische staatsomroep Kan en CNN op basis van een hoge functionaris van het Witte Huis.
1 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De uitspraken die rapper Ye in het verleden heeft gedaan, zijn op zich geen reden om een vergunning te weigeren, "hoe verwerpelijk ook". Dat zegt burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem dinsdag. Ye, ook bekend als Kanye West, treedt op 6 en 8 juni op in stadion GelreDome in de Gelderse hoofdstad.
6 uur geleden
RITTHEM (ANP) - De politie gaat ervan uit dat de piloot van het neergestorte sportvliegtuigje bij Middelburg het voertuig opzettelijk heeft laten neerstorten. Dat meldt een woordvoerder. De piloot is overleden.
8 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - De spelers en staf van PSV zijn iets na 18.00 uur verschenen op het bordes van het stadhuis in Eindhoven. Daar wordt de selectie, die voor de derde keer op rij landskampioen is, gehuldigd. Op het plein worden in de uitzinnige rood-witte menigte met fans veel rode fakkels afgestoken. Ook klinken er af en toe knallen, ondanks het vuurwerkverbod van de gemeente.
9 uur geleden
VREDEPEEL (ANP) - Nederland krijgt een extra Patriot-luchtverdedigingsbatterij. Kopers verdringen zich voor het schaarse Amerikaanse systeem en een bestelling duurt al gauw een jaar of acht, maar Nederland heeft voorrang gekregen.
11 uur geleden