Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie twijfelt niet aan het waarheidsgehalte van de woorden van Inez Weski (71) kort na haar aanhouding in april 2023. Justitie reageerde maandag op dag vier van het proces tegen Weski op pleidooien van de verdediging van de voormalige advocate. Weski ontkent de uitspraken. Volgens haar verkeerde ze destijds in "een zeer stressvolle en medisch zorgwekkende situatie".
48 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Raad van Kerken roept de Eerste Kamer op tot "medemenselijkheid" in de debatten en stemmingen over nieuwe asielwetgeving maandag en dinsdag. "Het verontrust ons in hoge mate dat de menselijkheid zo in het geding is", zegt Derk Stegeman van de Raad van Kerken tijdens een wake "voor medemenselijkheid" in de Haagse Kloosterkerk.
1 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De uitvaart van de zaterdag overleden Sonja Barend vindt in besloten kring plaats. Dat meldt omroep BNNVARA aan het ANP. De plaats en datum van de uitvaart zijn niet bekend.
2 uur geleden
ANTWERPEN (ANP) - In Zeeuwse natuurgebieden aan de grens met België dreigt een milieuramp te ontstaan. Medewerkers van beheerder Het Zeeuwse Landschap hebben op diverse plekken olie aangetroffen en ook enkele besmeurde vogels gezien, onder meer in het Verdronken Land van Saeftinghe. Dat is een moeilijk begaanbaar getijdengebied op de grens van Nederland en België waar dagelijks water in en uit stroomt. Eind vorige week lekte in de Antwerpse haven zware stookolie in het water bij het tanken van een schip.
2 uur geleden
HARDENBERG (ANP) - Het asielzoekerscentrum in Hardenberg is nog steeds in gebruik, ruim een maand nadat de Overijsselse gemeente had geëist dat de opvang zou sluiten. In het weekeinde is één bewoner overgebracht naar een andere plek. Daardoor zitten er maandag nog 280 mensen in het gebouw. Het totale bedrag aan dwangsommen is opgelopen tot boven de 1 miljoen euro.
2 uur geleden
WAGENINGEN (ANP) - Bij de landelijke kikkerdriltelling zijn dit jaar 616 waarnemingen doorgegeven aan kenniscentrum RAVON. De meeste kikkerdrilmeldingen kwamen uit de provincie Gelderland, meldt natuurwebsite Nature Today. Daarna volgen Zuid-Holland en Noord-Brabant.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Boekingssite Booking.com laat weten dat "onbevoegde derden" toegang hebben gekregen tot boekingsinformatie van klanten. Sommige klanten van Booking.com ontvingen zondag een mail over een mogelijk gegevenslek. Het bedrijf bevestigt zondagavond dat er dus gegevens zijn ingezien.
15 uur geleden