Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft een man aangehouden op verdenking van meerdere brandstichtingen in Den Haag. De branden werden allemaal gesticht in hetzelfde gebied in het zuidwesten van de stad.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het systeem dat het Nederlandse spoor beveiligt, is sneller aan vervanging toe dan gedacht. Delen van het systeem zijn tussen 2035 en 2040 aan vervanging toe, schrijft staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur, CDA) aan de Tweede Kamer. De haast om over te stappen op het nieuwe Europese spoorbeveiligingssysteem ERTMS is daarmee gegroeid.
5 uur geleden
HAARLEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie wil dat een inmiddels 18-jarige man uit Heemskerk zeker zes maanden de cel in gaat voor poging tot doodslag in vereniging en openlijke geweldpleging in Beverwijk. Die misdrijven zou hij hebben gepleegd in september met jongeren uit Beverwijk, rond een langer lopend conflict met jongeren uit Haarlem. Volgens het OM heeft hij bekend betrokken te zijn.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Mediabedrijf Talpa moet Yvonne Coldeweijer blijven doorbetalen in het conflict over de beëindiging van een overeenkomst voor een televisieprogramma dat uiteindelijk niet doorging. Dat heeft de voorzieningenrechter in Amsterdam bepaald.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De 38-jarige Marvin B. die vastzit omdat hij in januari in Leiderdorp zijn ex-vriendin (52) zou hebben gedood, heeft het geweld dat hij gebruikte gefilmd. B. maakte zes filmpjes, meldde het Openbaar Ministerie donderdag bij een eerste inleidende zitting in de rechtbank in Den Haag. De opnames, sommige met commentaar, zou hij hebben verstuurd naar een dochter van het slachtoffer en naar twee van haar vriendinnen.
7 uur geleden
ALKMAAR (ANP) - Vier verdachten die donderdag terechtstonden in de zaak rond de dood van de broer van zangeres S10, mogen hun proces in vrijheid afwachten. Dat heeft de rechtbank in Alkmaar beslist aan het slot van een regiezitting, waarbij de verdediging wensen voor verder onderzoek kenbaar kon maken. Het viertal komt op 14 april op vrije voeten.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensenrechtenorganisaties stappen naar de rechter om vervolging van verhuurplatform Booking.com af te dwingen. Het gaat om de organisatie The Rights Forum, samen met enkele partnerorganisaties.
7 uur geleden