Schatting: Oranjes verdienden ruim half miljard euro aan kolonies
DEN HAAG (ANP) - De Oranjes hebben omgerekend naar hedendaagse prijzen zeker 545 miljoen euro verdiend aan de Nederlandse kolonies, waar slavernij wijdverbreid was. Dat is een van de resultaten van het onderzoek naar het slavernijverleden dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit heeft laten voeren op verzoek van Tweede Kamerleden. Het gaat om een eerste schatting over de periode van 1675 tot 1770.
Willem III, IV en V hadden als stadhouder een belangrijke politieke functie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, een voorloper van Nederland. Hun "koloniaal profijt" maakt de helft uit van de nu bekende inkomsten van de stadhouders in genoemde periode.
De Oranjes hebben op uiteenlopende manieren geprofiteerd van de kolonies en dus van slavernij, valt te lezen in het onderzoek. De Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was bijvoorbeeld een belangrijke koloniale inkomstenbron. De adellijke familie heeft niet geïnvesteerd in de VOC. Maar de aandeelhouders hebben bij oprichting geregeld dat de Oranjes kregen uitbetaald alsof zij circa 3 procent van de aandelen hadden. Zij hebben vervolgens regelmatig hun invloed gebruikt om problemen op te lossen voor de handelsonderneming.
Eerste schatting
Minister Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) heeft het boek, dat de basis moet vormen voor verder onderzoek, donderdag in ontvangst genomen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere instituten en onder aanvoering van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden.
Historici zeggen al langer dat de familie Van Oranje-Nassau zeer betrokken was bij de koloniale overheersing van het toenmalige Nederlands-Indië, Suriname en de Caraïbische eilanden. Het was nog niet bekend hoe groot de financiële belangen waren. De auteurs van het boek hebben een eerste inschatting gemaakt op basis van de nu bekende bronnen.
Gevoelig moment
De resultaten komen op een gevoelig moment naar buiten. Op 1 juli aanstaande wordt herdacht dat 150 jaar geleden feitelijk een einde kwam aan de slavernij onder Nederlands bewind. Bij een herdenking in het Oosterpark in Amsterdam zal de koning die dag een toespraak houden. Ingewijden verwachten dat hij de excuses die Mark Rutte eerder aanbood voor dit verleden zal herhalen.
Oud-hoogleraar Gert Oostindie (Universiteit Leiden) geeft leiding aan een uitgebreider onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij is hier eind 2022 mee begonnen en verwacht drie jaar nodig te hebben.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Twee pelotons uit Frankrijk en Duitsland komen Nederland helpen met het bestrijden van natuurbranden. Dat zegt Anton Slofstra, commandant Brandweer Nederland, op Radio 1. In totaal zijn dat acht voertuigen die speciaal voor natuurbranden bedoeld zijn en bijbehorende bemensing en commandovoering. Ook krijgt Nederland een helikopter te leen, waar een grote waterzak onder kan worden gehangen.
2 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - In de rapporten van de leden van 24 stembureaus zijn bij de herverkiezingen van woensdag in Gorinchem geen bijzonderheden gemeld. Ditmaal zijn er iets meer volmachten uitgegeven. Dat zou kunnen komen door de meivakantie.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Natuurmonumenten maakt zich "ernstig zorgen" om de natuur vanwege de grote branden deze week. Dat zei lobbyist Nelleke Hijmans van de organisatie donderdagavond in talkshow Eva.
3 uur geleden
OIRSCHOT (ANP) - De brand op de Oirschotse Heide in Noord-Brabant is omsingeld en breidt zich naar verwachting niet meer uit. Dat meldt de veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. De brandweer zal zeker tot middernacht bezig zijn met blussen. Het gebied is nog afgezet.
3 uur geleden
ROOSENDAAL (ANP) - De medische toestand van Mark Buijs, de burgemeester van Roosendaal, is licht verbeterd maar er is nog veel onduidelijk. Dat schrijft de gemeente op haar website. Naar verwachting gaat zijn herstel een lange tijd duren.
3 uur geleden
WEERT (ANP) - De natuurbrand bij Weert breidt zich niet meer verder uit, zegt de veiligheidsregio. Volgens een woordvoerder beslaat de brand nu een gebied van naar schatting 700.000 vierkante meter, oftewel 70 hectare. Het lukt de brandweer om de brand binnen die zone te houden via zogeheten 'stoplijnen'.
5 uur geleden
WINTELRE (ANP) - In de afgelopen dagen waren er al meerdere kleine brandjes op de Oirschotse Hei ten westen van Eindhoven. Die waren snel uit. Op de momenten dat die vuren uitbraken, waren militairen niet aan het oefenen op het terrein. Dat zegt de Koninklijke Marechaussee.
6 uur geleden