Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Er komen geen nieuwe herstelbetalingen naar aanleiding van het onderzoek naar de koloniale rol van de Oranjes, zei premier Rob Jetten in zijn wekelijkse persconferentie. Volgens de minister-president loopt er al een meerjarenprogramma sinds de excuses voor het slavernijverleden.
40 minuten geleden
SANAA (ANP/RTR) - Een recordaantal Jemenieten in door de regering gecontroleerde gebieden kon dit jaar niet zijn voedselbehoefte vervullen, volgens het Wereldvoedselprogramma. Dit volgt op het oplaaien van het geweld tussen Saudi-Arabië en de door Iran gesteunde Houthi's.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het optreden van koning Willem-Alexander is een voorbeeld voor andere koningshuizen wereldwijd hoe om te gaan met de rol die ze in het koloniale verleden hebben gespeeld. Dat zegt Rabin Baldewsingh, de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme (NCDR) tegen het ANP. "Door dit onderzoek heeft de koning laten zien dat Nederland een voorbeeld is van hoe je het koloniale verleden onder ogen komt. Het erkennen en herkennen is cruciaal voor hoe we daarmee omgaan. Hij maakt mijn werk makkelijker."
2 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Koningin Beatrix wilde dat het Nationaal Slavernijmonument in Amsterdam alleen het einde van de slavernij zou herdenken, niet de slachtoffers ervan. Dat schrijft historicus Gert Oostindie in het boek Van Willem de Zwijger tot Willem-Alexander. Hij kreeg daarvoor inzage in het Geheim Archief van het Kabinet van de Koning, waarin ook persoonlijke notities van Beatrix worden bewaard.
3 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Niet alleen het Nederlandse koningshuis, maar ook alle andere Europese vorstenhuizen hebben een geschiedenis met een koloniaal verleden en slavernij. De motieven waren "in grote lijnen" dezelfde als die van de Oranjes, staat in het onderzoek naar de rol van het koningshuis in het koloniale verleden.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De erkenning van het Nederlandse slavernijverleden moet volgens het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden en Erfenis (NiNsee) het begin zijn van een volgende fase. "Onderzoek krijgt maatschappelijke betekenis wanneer nieuwe historische inzichten bijdragen aan bewustwording", zegt directeur Bianca Groen Gallant. Het NiNsee wil met het Koninklijk Huis en andere betrokkenen in gesprek over de betekenis van de onderzoeksresultaten en mogelijke vervolgstappen.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het ministerie van Landbouw mag de gegevens van boerenbedrijven openbaar maken. Dat oordeelt de rechtbank in Utrecht na een door onder meer brancheverenigingen LTO en POV aangespannen procedure. De rechter vindt dat de openbaarheid van de gegevens zwaarder weegt dan onder meer de privacy van boeren.
3 uur geleden