Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
HURGHADA (ANP) - Met een toestel van Defensie zijn afgelopen nacht opnieuw gestrande reizigers opgehaald in Oman en naar het Egyptische Hurghada gebracht. In totaal zijn het 75 Nederlanders en drie mensen met andere nationaliteiten, laat het ministerie van Buitenlandse Zaken weten.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland moet meer vaart maken met de energietransitie en de gasinfrastructuur in Groningen voorlopig in stand houden als "airbag" voor noodgevallen. Dat is nodig om minder afhankelijk te worden van andere landen, stellen 22 experts die gespecialiseerd zijn in veiligheid en energie in een donderdag verschenen rapport. "We bevinden ons in een zeer kritische fase ten aanzien van de importafhankelijkheid van energie", schrijven ze.
2 uur geleden
ASSEN (ANP) - Het Drents Museum moet een tentoonstelling met kunst uit New Delhi uitstellen omdat het Indiase ministerie van Cultuur heeft besloten de kunstwerken niet op transport te laten gaan. Dat meldt het museum woensdag. Het Indiase ministerie nam dat besluit volgens het museum "vanwege de huidige geopolitieke spanningen".
15 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op de Amsterdamse huurmarkt zitten mensen met een middeninkomen in de knel. De huren in de vrije sector zijn tussen 2023 en 2025 alleen maar gestegen en het aanbod van huurwoningen neemt af doordat private verhuurders hun panden in de verkoop hebben gedaan. De groei in het aanbod aan private huur is daardoor tot stilstand gekomen. Dat meldt de gemeente op basis van het tweejaarlijkse onderzoek Wonen in Amsterdam.
16 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De rechtbank in Rotterdam heeft de 66-jarige Abderrahim El M. uit Rotterdam veroordeeld tot 20 maanden gevangenisstraf voor het meenemen van staatsgeheime informatie naar huis. De verdachte werkte bij de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). De rechtbank sprak hem vrij van het lekken van de informatie aan de Marokkaanse geheime dienst.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Jetten heeft woensdag gesproken met mensen uit de Iraanse gemeenschap. Hij wilde van hen horen "hoe zij naar de situatie in het land kijken en welke impact dit op henzelf en hun omgeving heeft", laat hij op sociale media weten. Israël en de Verenigde Staten bombarderen Iran sinds eind vorige maand.
20 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De geplande inhoudelijke behandeling van de zaak tegen Raily B., verdacht van het leiden van een criminele organisatie die een moordaanslag op Peter R. de Vries zou hebben voorbereid, is uitgesteld. Dat bepaalde de rechter woensdag tijdens de vierde inleidende zitting.
20 uur geleden