Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
EINDHOVEN (ANP) - De gemeente Eindhoven en Defensie hebben excuses aangeboden voor de nasleep van de Herculesramp. Dertig jaar geleden stortte een Belgisch militair vliegtuig neer op Vliegbasis Eindhoven, 34 van de 41 inzittenden overleefden dat niet. De meesten waren onderdeel van het Fanfarekorps van de Koninklijke Landmacht. Na de ramp was er veel onduidelijk over hoe de ramp heeft kunnen gebeuren.
1 uur geleden
DE BILT (ANP) - De Noordzee is uitzonderlijk warm. Woensdagochtend om 08.00 uur was het zeewater bij een KNMI-meetstation voor de Zuid-Hollandse kust 20,4 graden Celsius, een record voor de tijd van het jaar. Voor de zee geldt sinds 24 mei een hittegolf.
2 uur geleden
NIEUWEGEIN (ANP) - Aan de Matkopsingel in Nieuwegein staan drie huizen in brand. Het gaat om woningen met een houtskeletconstructie, meldt de veiligheidsregio. Daardoor kan de brand zich snel ontwikkelen. Rond 16.30 uur was de brand nog niet onder controle.
3 uur geleden
RIDDERKERK (ANP) - Om te voorkomen dat vissen in het warme water sterven, heeft Waterschap Hollandse Delta opgeroepen om geen brood aan eenden te voeren. Ook adviseert het waterschap om hondenpoep langs sloten en beken op te ruimen, zodat het niet in het water terechtkomt, en om "zeer terughoudend" te zijn met gebruik van vislokvoer. Zulke organische materialen tasten de waterkwaliteit verder aan, aldus Hollandse Delta.
3 uur geleden
LOBITH (ANP) - Nog nooit was de afvoer van de Rijn zo laag in de maand juli. In juli 1976 stroomde er 782 kubieke meter per seconde Nederland binnen bij Lobith, aan de Duitse grens. Dat laagterecord werd woensdagochtend rond 03.30 uur verbroken, volgens Rijkswaterstaat.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een van de verdachten van een explosie bij een horecazaak op de Plantage Kerklaan in Amsterdam, de 25-jarige Querenshyo T., is woensdag vrijgesproken. Ook is hij vrijgesproken van betrokkenheid bij een poging van een 14-jarige jongen om een vuurwerkbom te laten afgaan bij een vestiging van De Pizzabakkers aan dezelfde straat. De twee incidenten waren op 2 en 3 september vorig jaar.
6 uur geleden
ZUTPHEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie (OM) gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank over de dood van de 23-jarige Lisanne in het Gelderse Hoog-Keppel in 2024. De man die haar doodde, de 26-jarige Christiaan W. uit Ulft, werd dinsdag veroordeeld tot tbs met dwangverpleging. Hij werd volledig ontoerekeningsvatbaar verklaard, omdat hij in een psychose verkeerde toen hij het slachtoffer doodstak.
6 uur geleden