Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Na de invoering van de helmplicht voor snorfietsers in 2023 raakten zij minder vaak gewond aan het hoofd. Tussen 2015 en 2018 bestond meer dan de helft van de verwondingen van snorfietsers uit hoofdletsel; in 2023 en 2024 was dat afgenomen tot een derde. Dat komt naar voren uit een analyse van het Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV).
7 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De zaak over de voorbereiding van een aanslag op prinses Amalia en prinses Alexia wordt op 17 augustus inhoudelijk behandeld. Dat werd maandagochtend duidelijk tijdens een korte zitting in de rechtbank in Den Haag, waarbij de verdachte, de 33-jarige Anne Romke van der H., en zijn advocaat niet aanwezig waren.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal mensen dat een universitaire lerarenopleiding volgt stijgt, blijkt uit cijfers van koepelorganisatie Universiteiten van Nederland (UNL). Voor het afgelopen collegejaar waren er 13,5 procent meer inschrijvingen dan het jaar ervoor. Het is volgens UNL het tweede jaar op rij dat er een "stevige toename" is, de jaren ervoor nam de instroom juist af.
4 uur geleden
SAPPEMEER (ANP) - In het Groningse Sappemeer heeft zondagavond om 19.08 uur een aardbeving plaatsgevonden. De beving had een magnitude van 1,6 en zat op 3 kilometer diepte. Dat meldt het KNMI.
9 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Enkele honderden mensen hebben in Rotterdam-Zuid meegedaan aan de stille tocht ter nagedachtenis aan Jahfairel, de 18-jarige jongeman die afgelopen dinsdag werd doodgeschoten in Nijmegen, meldt een ANP-verslaggever. De tocht eindigde met het drie keer roepen van zijn naam en een applaus.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Koninklijke Marechaussee meldt "extra aandacht" te hebben voor de verdachte van de aanslag in Berlijn. Tijdens de Pride reed zaterdag iemand met een busje in op publiek en hij zou daarna ook op mensen hebben ingestoken. Er viel één dode en er raakten 29 mensen gewond.
19 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op het festival Milkshake in Amsterdam wordt zondag om 17.00 uur een minuut stilte gehouden vanwege de aanslag tijdens de Pride in Berlijn. Dat laat een woordvoerder van het evenement weten. "Liefde, zichtbaarheid en solidariteit zullen altijd sterker zijn dan angst", benadrukt de organisatie in een verklaring.
20 uur geleden