Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - Jeroen Kijk in de Vegte en Henry Schut verzorgen dit jaar voor de NPO het Nederlandse commentaar tijdens het Eurovisie Songfestival in Wenen. Het duo vervangt de vaste commentator Cornald Maas, die zich na de boycot door AVROTROS terugtrok.
52 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - "Zorgwekkende cijfers", aldus directeur Marjolein Demmers van Natuur & Milieu in reactie op het nieuws dat de uitstoot van broeikasgassen vorig jaar toenam. Ook andere natuurorganisaties zijn bezorgd.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bij de komende gemeenteraadsverkiezingen komen de lokale partijen weer als grootste uit de bus, verwacht onderzoeksbureau Ipsos I&O. Van de landelijke partijen maakt GroenLinks-PvdA kans om de grootste te worden, denkt het bureau.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het klimaatdoel van 2030 raakt verder uit zicht. Vorig jaar werd er 0,8 procent meer broeikasgassen uitgestoten dan in 2024. Dat melden het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het RIVM/Emissieregistratie. In totaal werd 145,6 megaton CO2 en andere broeikasgassen uitgestoten in 2025.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In 2025 namen minstens 122 daklozen een sociaal advocaat in de arm om via de rechter een plek in een opvanglocatie af te dwingen. Dat meldt onderzoeksplatform Investico na een rondvraag onder sociaal advocaten. Aan het onderzoek deden ook de Groene Amsterdammer en Trouw mee.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het ene ziekenhuis betaalt veel meer voor geneesmiddelen tegen kanker dan het andere ziekenhuis. Het verschil kan oplopen tot ruim 2800 euro per behandeling, ook al gaat het om precies hetzelfde middel. Dat constateren KWF en het Nederlands Kanker Instituut (NKI) van ziekenhuis Antoni van Leeuwenhoek (AVL). Ze vinden dat er meer openheid moet komen.
3 uur geleden
DORDRECHT (ANP) - Een stichting gaat namens omwonenden een nieuwe rechtszaak beginnen tegen chemiebedrijf Chemours in Dordrecht. PFAS Vrij Green Claim wil dat de rechter Chemours dwingt om per direct te stoppen met het uitstoten van PFAS-stoffen. Ook zouden betrokkenen een schadevergoeding moeten krijgen voor "de aantasting van hun leefomgeving". De stichting richt zich op inwoners van gemeenten in het zuiden van Zuid-Holland, in en rond Dordrecht.
3 uur geleden