Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Vorig jaar werden iets meer mensen slachtoffer van mensenhandel in Nederland dan het jaar ervoor. Dat meldt het jaarlijkse rapport van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen. Seksuele uitbuiting staat nog altijd bovenaan qua meldingen. De uitbuiting van arbeid steeg ook flink en blijft een "hardnekkige vorm van mensenhandel in Nederland", aldus het rapport.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In een parkeergarage van een flat aan de Theodoor van Hoytemastraat in Amsterdam Nieuw-West woedde in de nacht van donderdag op vrijdag een zeer grote brand. Dat meldt de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland.
3 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Bij een steekincident in Groningen is in de nacht van donderdag op vrijdag een man gewond geraakt. Dat meldt de politie op X.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De biografie van Willem Wilbrink, de 99-jarige verzetsheld die recent in opspraak kwam, wordt donderdagavond niet meer te koop aangeboden op grote verkoopsites als Bol.com, Bruna en Amazon. Volgens de NOS is dit gedaan op verzoek van de uitgever, nadat de verhalen over zijn oorlogsverleden en zijn tijd in Dachau onwaarheden leken te bevatten. Uitgever White Elephant Media was donderdagavond onbereikbaar voor commentaar.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het is nog altijd onrustig in Floradorp, een wijk in Amsterdam-Noord. De politie is daar sinds donderdagmiddag in en rond de Sneeuwbalweg aanwezig, omdat bewoners branden stichten op straat en de politie bekogelen. Rond 23.30 uur had de politie vijf mensen aangehouden voor verstoring van de openbare orde en openlijke geweldpleging. Vier van hen zijn minderjarig.
6 uur geleden
DEN HELDER (ANP) - De meeste bewoners die donderdagavond hun huis uit moesten door een gaslek in een woonblok in Den Helder, kunnen 's nachts thuis slapen. Dat meldt de veiligheidsregio. De brandweer is nog niet klaar met het ventileren van de woningen. Sommige bewoners moeten de nacht in een hotel doorbrengen.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Mobiele Eenheid is voor de tweede dag op rij ingezet in Floradorp, een wijk in Amsterdam-Noord. Het is daar in en rondom de Sneeuwbalstraat onrustig door mensen die brandjes stoken en de politie bekogelen met onder meer vuurwerk en bierflesjes. Twee mensen zijn aangehouden.
11 uur geleden