Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
SCHOONHOVEN (ANP) - De politie heeft tot dusver ongeveer tien tips ontvangen in het onderzoek naar het neerschieten van een uit Iran afkomstige politiemedewerker in Schoonhoven. Dat meldt een politiewoordvoerster zondag desgevraagd. Ze ging niet in op de inhoud van de tips.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Tussen de twee- en driehonderd mensen demonstreren zondagmiddag op de Dam in Amsterdam tegen de oorlog in Iran. Het land wordt sinds eind vorige maand aangevallen door Israël en de Verenigde Staten. De protestactie is georganiseerd door de Internationale Stichting voor Iraanse Vrouwen. De demonstranten zijn aanhangers van Maryam Rajavi, de voorzitster van de Nationale Raad van het Iraanse verzet.
5 uur geleden
HOOFDDORP (ANP) - Een groep van zeker honderd personen met fakkels heeft zondag op de snelweg A4 kort de spelersbus van Ajax tegengehouden. Dat gebeurde ter hoogte van Hoofddorp. De groep liep daarna de weg over naar de middenberm. Het overige verkeer werd hierdoor gehinderd.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De landmacht gaat drone- en counterdrone-eenheden toevoegen aan alle gevechtseenheden. Vanaf april moeten daarvoor 1000 tot 1200 mensen worden aangenomen, zei Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim in het televisieprogramma WNL Op Zondag.
8 uur geleden
KLUNDERT (ANP) - De politie heeft vrijdag 3223 kilo cocaïne in beslag genomen, meldt het Openbaar Ministerie zondag. Ook zijn acht personen aangehouden. Zij zitten vast. Een deel van de drugs werd bij Papendrecht aangetroffen in een bestelbus. De meerderheid van de verdovende middelen zat verstopt in een perscontainer op een vrachtwagentrailer.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Duizenden mensen zijn zaterdag iets na 16.00 uur aangekomen op het Museumplein in Amsterdam na een mars tegen fascisme en racisme. Die vertrok rond 15.00 uur vanaf de Dam. Toen ging het nog om een paar honderd demonstranten, maar onderweg sloten veel mensen zich bij de stoet aan, zag een ANP-verslaggever.
1 dag geleden
HILVERSUM (ANP) - Sarah Janneh en Kiki Schippers maken dit jaar kans op de Annie M.G. Schmidtprijs, de prijs voor het beste theaterlied van het voorgaande jaar. De nominaties werden zaterdag bekendgemaakt in het NPO Radio 1-programma De Taalstaat.
1 dag geleden