Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft vijf nieuwe plekken in Nederland aangewezen waar versneld duizenden woningen moeten komen. In delen van Deventer, Haarlem, Leeuwarden, Maastricht en Weert moeten tot en met 2035 rond de 30.000 woningen daardoor sneller af zijn, meldt woonminister Elanor Boekholt-O'Sullivan aan de Tweede Kamer. Met extra geld om die woningen bereikbaar te maken komt ze niet.
2 uur geleden
DE BILT (ANP) - Jade Kops, de influencer die in april op 19-jarige leeftijd overleed aan kanker, krijgt een storm naar zich vernoemd. De tiende storm van het komende najaar en winter gaat Jade heten. Het KNMI heeft dat afgesproken met het Britse Met Office en het Ierse Met Éireann. Samen maken ze de jaarlijkse lijst met stormnamen voor het Noordzeegebied.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De drinkwaterbedrijven die de Maas als bron voor hun productie gebruiken, hebben het Rijk opnieuw opgeroepen om te zorgen voor betere bescherming van de waterkwaliteit. Hoewel de vereniging van rivierwaterbedrijven (RIWA) al jaren pleit voor meer internationale samenwerking en meer grip op de lozing van schadelijke stoffen in de bijna 1000 kilometer lange rivier, ziet directeur Maarten van der Ploeg weinig verbetering.
2 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - De situatie bij een bedrijf aan de Hurksestraat in Eindhoven waar maandagavond gevaarlijke stoffen waren vrijgekomen is onder controle, meldt de brandweer op X. Bij het incident raakte niemand gewond.
3 uur geleden
ROTTERDAM/UTRECHT (ANP) - De overlevingskansen van kinderen met kanker zijn deze eeuw verder verbeterd. Van de kinderen die tussen 2010 en 2014 kanker kregen, was 83,2 procent tien jaar later nog in leven, melden het Prinses Máxima Centrum, KiKa en het Integraal Kankercentrum Nederland.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het lijkt erop dat de Noord-Hollandse politiek zich opnieuw tegen de komst van drie windturbines bij de Noorder IJ-plas bij Amsterdam-Noord keert. De windmolens zouden bij het verkeersknooppunt Coenplein komen, maar een meerderheid van de partijen vindt dat de verkeersveiligheid daar te veel last van ondervindt. De voorstanders van de turbines vinden dat de overgang naar duurzame energie en de aanpak van de krapte op het stroomnet een veel groter publiek belang dient, bleek maandagavond tijdens een stekelig debat.
3 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - De 44-jarige man die zaterdag werd aangehouden na de val van een 48-jarige vrouw van een balkon van een woning in Eindhoven, is vrijgelaten. Onderzoek heeft volgens de politie uitgewezen dat de val waarbij de vrouw zwaargewond raakte een ongeluk is. De man is niet langer verdachte.
9 uur geleden