Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - Bij de herverdelingsverkiezing in Hilversum is PRO de grootste geworden, zo blijkt uit de voorlopige uitslag. De fusiepartij van GroenLinks en PvdA behaalde ruim 16,48 procent van de stemmen en haalt daarmee 7 zetels. D66 is na PRO de tweede partij geworden met 6 zetels (13,58 procent) en de lokale partij Hart voor Hilversum is op plek drie geëindigd en krijgt 5 zetels (11,57 procent).
15 minuten geledenHILVERSUM (ANP) - Oud-TROS-directeur Cees den Daas is woensdagochtend op 91-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn dochter bevestigd aan het ANP na berichtgeving van de website Spreekbuis. Den Daas kampte al enige tijd met een teruglopende gezondheid en hartklachten. Hij overleed in een hospice in Hilversum.
4 uur geledenUTRECHT (ANP) - Provinciale Staten in Utrecht hebben ingestemd met wijzigingen in de omgevingsvisie en omgevingsverordening, waarin ook normen voor de stikstofuitstoot zijn opgenomen. Voorafgaand aan de Statenvergadering had een samenwerkingsverband van boerenorganisaties de Staten opgeroepen de provinciale uitstootnormen niet vast te leggen. Dit Landbouwcollectief Utrecht vroeg daarmee te wachten tot duidelijk is in hoeverre de provinciale regels zich verhouden tot de landelijke stikstofaanpak die landbouwminister Jaimi van Essen voor ogen heeft.
4 uur geledenROTTERDAM (ANP) - Op vliegveld Rotterdam The Hague Airport is dinsdagavond een 22-jarige man uit Amsterdam aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij het geweld in Overasselt. De man was aanvankelijk naar Marokko gevlucht, meldt de politie. Dinsdag vloog hij terug naar Nederland, nadat hij zich via zijn advocaat had gemeld bij de politie. De politie zegt dat de man al in beeld was in het onderzoek naar het geweld in de Gelderse plaats.
5 uur geledenMAASTRICHT (ANP) - De provincie Limburg heeft Arriva opnieuw een boete gegeven. Het vervoersbedrijf, dat het regionale bus- en treinvervoer in Limburg verzorgt, moet bijna 900.000 euro betalen. Volgens de provincie vielen in 2024 te veel bussen en treinen uit of reden ze niet op tijd.
6 uur geledenDEN HAAG (ANP) - De 34-jarige Maxime A., die ervan verdacht wordt haar partner te hebben vergiftigd, wordt onderzocht in het Pieter Baan Centrum (PBC). Dat bleek woensdag op een nieuwe inleidende zitting in de rechtbank in Den Haag.
8 uur geledenUTRECHT (ANP) - Buschauffeurs en machinisten in het streekvervoer leggen opnieuw het werk neer vanwege vastgelopen cao-onderhandelingen. Dat hebben vakbonden FNV en CNV aangekondigd. Komende maandag en dinsdag zijn er weer landelijke stakingen.
10 uur geleden