Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
IJMUIDEN (ANP) - De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied werkt aan een intrekking van de vergunningen voor de kooksgasfabrieken van Tata Steel in IJmuiden vanwege structurele overschrijdingen van milieunormen, waaronder een te hoge uitstoot van schadelijke stoffen. Volgens de Omgevingsdienst wordt nu een zogeheten ontwerp-intrekkingsbesluit voorbereid voor de vergunningen van Kooksgasfabriek 1 (KGF1) en Kooksgasfabriek 2 (KGF2).
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten sprak vrijdag hulpverleners van brandweer en politie, medewerkers van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en vrijwilligers uit de vluchtelingenopvang naar aanleiding van de recente geweldplegingen rondom opvanglocaties voor asielzoekers. Dat meldt hij op X nadat deze week op meerdere locaties demonstraties uitmondden in rellen, geweld en brandstichting.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) is afgelopen woensdag één melding binnengekomen van twee instanties over de mishandelingszaak in Stadskanaal. Volgens een woordvoerder van de IGJ kwam deze melding van Jeugdbescherming Noord en Veilig Thuis Groningen.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - In de Rotterdamse haven worden 23 portakabins klaargemaakt om de buitenlandse opvarenden van cruiseschip Hondius op te vangen. Of ze daar daadwerkelijk de verplichte quarantaineperiode van zes weken blijven, is nog onduidelijk. Maar met die optie wordt wel rekening gehouden, meldt de GGD Rotterdam-Rijnmond, die de bemanning en het medische personeel gaat testen bij aankomst.
4 uur geleden
STADSKANAAL (ANP) - De gemeente Stadskanaal heeft begin deze week een melding gedaan bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) naar aanleiding van de zaak waarin twee vrouwen worden verdacht van ernstige kindermishandeling. Dat zei Klaas Sloots, burgemeester van Stadskanaal, in een verklaring vrijdagmiddag die live te volgen was bij streekomroep RTV1. "Het is belangrijk dat de kwestie zorgvuldig wordt onderzocht. We willen een volledig beeld krijgen."
6 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie wilde het onderzoek naar de twee vrouwen uit Stadskanaal die verdacht worden van kindermishandeling eerst "gedegen inhoud geven" alvorens hen aan te houden. Dat zegt het OM vrijdag. Politie en OM krijgen naar eigen zeggen veel vragen over het moment van de aanhoudingen.
6 uur geleden
APELDOORN (ANP) - De politie heeft donderdagavond vier mensen aangehouden bij een nieuwe demonstratie tegen asielopvang in Apeldoorn. Twee worden verdacht van het beledigen van de politie en twee van het afsteken van vuurwerk.
6 uur geleden