Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De grote steden zijn voorbereid op de WK-wedstrijd tussen Nederland en Marokko die om 03.00 uur begint. Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag en Amersfoort houden rekening met festiviteiten maar ook met eventuele ongeregeldheden na afloop. Over specifieke veiligheidsmaatregelen doen zij geen uitspraken.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Duitsland en Nederland gaan speciale eenheden van de politie bij elkaar inzetten, meldt justitieminister David van Weel. Maandagavond zullen de VVD-bewindsman en Duitse minister Alexander Dobrindt (Binnenlandse Zaken) dat aankondigen vanuit Berlijn. De ministers verwachten zo beter op te kunnen treden tegen terroristische dreigingen en georganiseerde misdaad in de grensregio.
5 uur geleden
TILBURG (ANP) - Tim de Kraker, de hoogste baas van de politie Zeeland, is op non-actief gesteld, bevestigt een woordvoerder van de politie aan het ANP na berichtgeving van Omroep Zeeland. "Er loopt een intern onderzoek, op verdere vragen gaan we niet in."
5 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Nederlands Fotomuseum gaat niet in hoger beroep in de ontslagzaak van oud-directeur Birgit Donker. De rechter heeft maandag vastgesteld dat er geen goede reden was voor haar ontslag. Donker krijgt een vergoeding van 400.000 euro. Het museum noemt de uitspraak "teleurstellend".
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Op gironummer 5125 van het Rode Kruis is sinds eind vorige week 925.000 euro gedoneerd voor de slachtoffers van de aardbevingen in Venezuela. De hulporganisatie opende het rekeningnummer donderdag na twee zware bevingen. Die hebben aan zeker 1450 mensen het leven gekost, tienduizenden mensen worden nog steeds vermist.
6 uur geleden
GILZE-RIJEN (ANP) - Drones en andere 'onbemande systemen' worden de standaard bij Defensie. Door de doorbraak van onbemande vliegtuigjes, voertuigen, bootjes en robots op het slagveld én die van bijvoorbeeld kunstmatige intelligentie moet ook de Nederlandse krijgsmacht "wezenlijk" anders worden, staat in de maandag gepresenteerde defensieplannen voor de komende jaren.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) mag binnenkort zelf drones die in de buurt komen van extra beveiligde gevangenissen neerhalen of hun signaal verstoren. Staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid) meldt dat de geweldinstructie wordt aangepast, zodat de gevangenisorganisatie komende woensdag (1 juli) deze bevoegdheid krijgt.
7 uur geleden