Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - In de Rotterdamse raad lijkt een meerderheid te zijn om de opvang van statushouders op het schip de Silja te beëindigen. Onlangs kwamen nieuwe wantoestanden op het schip naar buiten.
2 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De jaarlijkse VN-klimaattop, die volgende maand in Antalya wordt gehouden, draait deze keer niet zozeer om onderhandelingen over grootse nieuwe klimaatdoelen. De vraag hoe bestaande doelen waargemaakt kunnen worden, staat veel meer voorop, zeggen experts, diplomaten en waarnemers.
1 uur geleden
HAARLEM (ANP) - De rechtbank in Haarlem heeft donderdag celstraffen van twee jaar, waarvan een halfjaar voorwaardelijk, opgelegd aan twee mannen uit Heemskerk en Beverwijk voor een poging tot doodslag. De 22-jarige Adam el B. uit Beverwijk en de 24-jarige Fouad B. uit Heemskerk waren op 6 september vorig jaar in Beverwijk betrokken bij de mishandeling van een 17-jarige jongen uit Haarlem.
1 uur geleden
AMERSFOORT (ANP) - Een schilderij van Herman Brood is opgenomen in de kunstcollectie van het Rijk. Het gaat om een titelloos werk van de in 2001 overleden zanger en kunstenaar, meldt de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Het schilderij werd donderdag gepresenteerd in het Collectiecentrum Nederland in Amersfoort.
3 uur geleden
MOERDIJK (ANP) - Inwoners, politieke partijen en diverse organisaties uit Moerdijk roepen minister-president Rob Jetten op de regie te nemen in de plannenmakerij over nieuwe energieprojecten in het gebied. Ze willen dat er een integraal plan komt en dat het Rijk daarna voor een periode van minstens twee generaties "wegblijft uit ons gebied".
3 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - Vier besmettingen met het westnijlvirus zijn in de afgelopen week geregistreerd. Dat is iets minder dan in de afgelopen weken. Het totale aantal gevallen stijgt daarmee naar 76. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) kreeg geen nieuwe meldingen dat patiënten na besmetting zijn overleden. Dat aantal blijft op tien staan.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Jan B. (67) uit Almere, de verdachte in een zedenzaak met zeker veertien kinderen, heeft tijdens zijn voorarrest in de gevangenis een handgeschreven tekst van negenhonderd pagina's geschreven. Over de inhoud daarvan is donderdag in de rechtbank in Amsterdam verder niets medegedeeld.
3 uur geleden