Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De situatie in het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel is "onhoudbaar", schrijft asielminister Bart van den Brink in een brief aan alle gemeenten waarin hij dringend om extra opvangplekken vraagt. Afgelopen week moesten in Ter Apel weer mensen buiten slapen omdat er geen plaats voor hen was.
16 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Een 20-jarige man uit Capelle aan den IJssel is aangehouden op verdenking van terrorisme. Hij wordt ervan verdacht te hebben gedreigd met een terroristisch misdrijf en het treffen van voorbereidingen daarvoor.
26 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Toezicht op regels voor de omgeving is ingewikkelder geworden onder de Omgevingswet, die sinds bijna drie jaar veel van die regels bundelt. Handhavers hebben minder overzicht en minder houvast, schrijft de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) in een advies aan het kabinet.
50 minuten geleden
LAUWERSOOG (ANP) - Als financiële steun van de provincie Groningen en de gemeente Het Hogeland uitblijft, dan gaat het Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) binnen twee weken failliet. Die boodschap hebben de directeur-bestuurder en de raad van toezicht van Stichting Zeehondencentrum Pieterburen maandag gepubliceerd.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ruud Smulders, Lisa Ostermann en het duo Yentl en de Boer hebben maandagavond een Poelifinario gewonnen, de belangrijkste Nederlandse cabaretprijs. Dat gebeurde tijdens het Cabaretgala in Theater Diligentia in Den Haag. De Neerlands Hoop-prijs voor de meest veelbelovende theatermaker ging naar David Linszen.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De 13 wekenecho voor zwangere vrouwen verdwijnt na 2027, meldt minister Sophie Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Ze volgt daarmee het advies van de Gezondheidsraad.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een wetsvoorstel dat de inlichtingendiensten veel meer ruimte geeft om gegevens te verzamelen, krijgt kritiek van twee privacygroepen. "Grootschalige massa-surveillance ligt in het verschiet", schrijft Privacy First, terwijl Bits of Freedom waarschuwt voor "inbreuken op de fundamentele rechten en vrijheden van individuele burgers".
15 uur geleden