Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
WILLEMSTAD (ANP) - Curaçao en Aruba kunnen hopelijk een rol spelen bij de wederopbouw na de zware aardbevingen in Venezuela en Colombia. Dat heeft staatssecretaris Eric van der Burg (Koninkrijksrelaties) vrijdag gezegd tijdens een persconferentie met de Caribische pers.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Twee van de Nederlanders die worden vermist na de overstromingen in Nepal en China waren op terugtocht van een bedevaart naar Tibet. Dat bevestigt een woordvoerder van de Isha Foundation, de organisatie achter de reis, na berichtgeving van De Telegraaf.
3 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - Vijf personen die verdacht worden van handel in designerdrugs en illegale medicijnen via een webshop, blijven langer vastzitten. Dat meldt de politie. Zij zouden de illegale middelen hebben verkocht via de websites powercaps.nl en powercaps.vip, die inmiddels offline zijn gehaald.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Met de plannen om uit de stikstofcrisis te komen, boekt het kabinet ook vooruitgang om de doelen van een nieuwe Europese natuurwet te halen, verwacht natuurminister Jaimi van Essen (D66). Na de wekelijkse ministerraad klonk hij optimistisch over de haalbaarheid van deze zogeheten natuurherstelverordening. "Ik heb er vertrouwen in."
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het toezicht op inlichtingendiensten AIVD en MIVD wordt "robuust" onder een nieuwe wet die de diensten veel meer ruimte geeft. Dat beloofde minister van Defensie Dilan Yeşilgöz vrijdag rond het moment dat de wet online kwam voor reacties. Ze wil de waarborgen rond het functioneren van de diensten zo organiseren "dat het altijd wel gecheckt kan worden, maar dat ik wel snel kan handelen".
6 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De politie heeft nog geen aanhoudingen verricht van mogelijke verdachten die afgelopen zondag vuurwerk gooiden naar het supportersvak van SC Cambuur uit Leeuwarden. Fans van Feyenoord gooiden het vuurwerk, waarbij zeven mensen gewond raakten.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De drie Nederlanders die worden vermist in Nepal zijn een vrouw van 51 en een man van 29 die afzonderlijk van elkaar op reis zijn, en een Nederlandse vrouw die in Nepal woont. Met alle andere Nederlanders over wie het ministerie van Buitenlandse Zaken de afgelopen dagen is gebeld is weer contact, zegt een woordvoerder.
7 uur geleden