Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
NIJMEGEN (ANP) - De schietpartij in Nijmegen waarbij eerder deze week een 18-jarige jongeman werd doodgeschoten, was "geen willekeurig geweld", zegt de burgemeester van Nijmegen, Hubert Bruls tegen het ANP. Er is volgens hem het nodige aan voorafgegaan: "Er is geen Nijmegenaar zomaar gaan schieten." Verdere details wilde hij niet geven.
31 minuten geleden
NIJMEGEN (ANP) - Ook de laatste avond en nacht blijven er extra veiligheidsmaatregelen gelden voor Matrixx at the Park in het Nijmeegse Hunnerpark. Dat meldt de gemeente Nijmegen vrijdag. De politie mag daardoor preventief blijven fouilleren. Op donderdagavond werden er negen slag- en steekwapens ingenomen bij fouilleeracties.
2 uur geleden
HEERENVEEN (ANP) - IJsstadion Thialf in het Friese Heerenveen is onlangs getroffen door een cyberaanval. Dat bevestigt een woordvoerder na berichtgeving van RTL Nieuws. Volgens haar is de impact van de aanval "nihil".
2 uur geleden
HAARLEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie (OM) gaat in hoger beroep in de rechtszaak over de dodelijke aanrijding van Tamar (14) uit Marken, meldt advocaat Sébas Diekstra vrijdag. Daarover zijn de nabestaanden van het meisje "voorzichtig opgelucht", zegt hij. Vorige week werd de 33-jarige Jamal T. uit Duitsland vrijgesproken in de zaak.
2 uur geleden
VUGHT (ANP) - Willem Holleeder zit niet meer gevangen in de Extra Beveiligde Inrichting in Vught. Hij is vrijdagochtend overgeplaatst naar een minder zwaar beveiligde gevangenis in Krimpen aan den IJssel. Zijn advocaat Chaimae Ihataren heeft dat bevestigd na een bericht van RTL Boulevard.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij de ANWB-alarmcentrale zijn door de bosbranden in Frankrijk en Spanje "tientallen meldingen" binnengekomen van Nederlandse vakantiegangers. Het gaat onder meer om geëvacueerde mensen die vragen hebben over de extra kosten die zij maken of over hun achtergelaten spullen. Volgens een woordvoerder zijn er nog geen meldingen van schade of letsel.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De staat schendt niet zijn verplichtingen tegenover de omwonenden van Tata Steel. Dat heeft de rechtbank in Den Haag vrijdag besloten. Stichting Gezondheid op 1 had een kort geding aangespannen, omdat de staat tijdens het maken van klimaatafspraken met het bedrijf te weinig onderzoek zou doen naar de gezondheidseffecten voor omwonenden.
3 uur geleden