Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
LUXEMBURG (ANP) - Het opschorten van de EU-begrotingssteun aan Sierra Leone heeft te maken met "technische redenen", zei Eurocommissaris Magnus Brunner (Binnenlandse Zaken) donderdag. Hij kon dat niet verder toelichten, omdat het niet zijn dossier is.
47 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Partijen in de Tweede Kamer zijn het niet eens over een oplossing voor kleine spaarders in box 3. VVD, CDA, JA21, SGP en ChristenUnie willen extra belasting ophalen bij grootaandeelhouders, om te voorkomen dat mensen met een kleinere spaarpot volgend jaar en het jaar daarop vermogensbelasting moeten gaan betalen. Linkse oppositiepartij PRO wil dat de extra belasting in ieder geval wordt gehaald bij vermogenden en winst van bedrijven.
1 uur geleden
OVERASSELT (ANP) - De twee mannen die maandag zijn aangehouden in verband met het schietincident in Overasselt op 1 september blijven veertien dagen langer vastzitten. Dat heeft de rechtbank donderdag bepaald. De mannen van 24 en 25 jaar uit Amsterdam worden verdacht van betrokkenheid bij de gebeurtenissen in de Gelderse plaats.
1 uur geleden
MÜNSTER (ANP) - Nederland en zijn bondgenoten moeten sabotageacties en andere 'hybride' aanvallen van Rusland beantwoorden door de steun aan Oekraïne op te schroeven, zegt premier Rob Jetten. Hij schaart zich achter de oproep van onder anderen NAVO-chef Mark Rutte om zulke aanvallen zo te vergelden.
2 uur geleden
MÜNSTER (ANP) - Het onderwijs "hoeft niet te vrezen" dat het opdraait voor het schrappen van voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid, verzekert premier Rob Jetten. Zover gaat het volgens hem niet komen omdat "werkgevers en werknemers er samen uit gaan komen".
2 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - Het schip De Batavia, een replica van het VOC-schip, is donderdagmiddag teruggekeerd in standplaats Lelystad, meldt een woordvoerder van Museum Batavialand. De afgelopen dagen werd het schip in Amsterdam in een stalen draagconstructie geplaatst om de kwetsbare replica beter te beschermen. Het onderhoud vindt de komende jaren in Lelystad plaats. Daar kan het houten schip drogen en gericht worden onderhouden. Het gehele proces is voor bezoekers te volgen.
4 uur geleden
DEN OEVER (ANP) - De versterking en vernieuwing van de Afsluitdijk is donderdag afgerond. Rijkswaterstaat meldt dat een nieuw gemaal en spuisluizen in gebruik zijn genomen en daarmee is de grote renovatie van de dijk nu klaar. Het vernieuwingsproject startte in 2019. Op en rond de dijk staan nog enkele projecten gepland, maar "het grote werk is gedaan".
4 uur geleden