Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet lijkt nog altijd geen keuze te hebben gemaakt tussen steun van de linker- of rechterflank voor het belastingplan. Dat terwijl de tijd om dat plan aan te passen opraakt. De behandeling in de Tweede Kamer gaat volgende week verder, een week later staan de stemmingen gepland. De voorstellen moeten ook nog door de Eerste Kamer en de Belastingdienst heeft tijd nodig om alle veranderingen voor te bereiden.
4 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Gesprekken tussen boerenorganisaties LTO en NAJK en landbouwminister Jaimi van Essen over mogelijke aanpassingen aan zijn stikstofplannen zijn nog steeds niet afgerond. Na een nachtelijke ronde onderhandelingen praten de boerenvertegenwoordigers en de D66-minister vrijdagochtend verder, zeggen bronnen rond het overleg tegen het ANP.
35 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Minder jongeren kregen jeugdzorg in de eerste helft van dit jaar, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In de eerste helft van 2026 ontvingen ruim 392.000 jongeren een vorm van jeugdzorg. Een jaar eerder waren dat er nog ruim 412.000, een daling van 5 procent.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal eerste asielaanvragen in Nederland is in het derde kwartaal van 2026 met 13 procent gedaald ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van cijfers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Bijna 5900 mensen deden voor het eerst een verzoek voor asiel in Nederland.
3 uur geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI waarschuwt voor dichte mist. Het weerinstituut heeft code geel afgegeven voor het hele land. Eerder gold dat alleen voor het noorden. Lokaal kan zeer dichte mist voorkomen.
8 uur geleden
DE BILT (ANP) - In grote delen van Nederland komt dichte mist voor, waarschuwt het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI). Deze mist kan "zeer plaatselijk en verraderlijk" zijn.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De bereikbaarheid van Ameland gaat niet achteruit, ook al heeft het kabinet een kwart miljard euro weggehaald uit een pot voor de vaarverbinding van en naar het eiland. Dat beloofde minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) in het debat over zijn begroting. "We blijven gewoon baggeren."
12 uur geleden