Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
ZEIST (ANP) - Dit broedseizoen is voor de camera's van Beleef de Lente, waarmee mensen in vogelnesten door het hele land kunnen kijken, een recordaantal van 88 eieren gelegd. Vorig jaar ging het om 77 eieren. Iets meer dan de helft vloog uit, meldt Vogelbescherming Nederland donderdag. Er werden dertien soorten vogels gevolgd en er was een vijvercamera die in Zeeland een natuurlijke tuinvijver filmde.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het bedrijf achter de Formule 1 eist donderdag in een kort geding in de rechtbank Den Haag van twee Nederlandse bedrijven informatie over personen achter malafide ticketwebsites. Hiermee wil de Formule 1 deze oplichters aanpakken. De twee bedrijven weigeren echter de gegevens te verstrekken.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De overheid doet niet genoeg om de duizenden vrouwen te helpen die vroeger werden gedwongen om hun kind af te staan, en voor de kinderen die zo werden gescheiden van hun moeders. Dat vindt Bureau Clara Wichmann, dat de zogenoemde afstandsmoeders bijstaat. De overheid bood begin juli excuses aan en beloofde herstelmaatregelen, maar die "schieten tekort en ontkrachten de geloofwaardigheid van de excuses", aldus de vrouwenrechtenorganisatie.
1 uur geleden
WILLEMSTAD (ANP) - Er zijn geen aanwijzingen "dat een rechtmatig onder Curaçao geregistreerd schip betrokken is" bij een incident in de Straat van Hormuz. Dat zegt het Curaçaose ministerie van Verkeer, Vervoer en Ruimtelijke Planning na berichtgeving waarin wordt gesteld dat een olietanker onder Curaçaose vlag door de Verenigde Staten zou zijn uitgeschakeld in die zeestraat.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlanders gooiden vorig jaar gezamenlijk 8,1 miljard kilo huishoudelijk afval weg. Dat is gemiddeld 449 kilo per inwoner, 6 kilo minder dan in 2024. Dit blijkt uit voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De afname komt vooral doordat minder groente-, fruit- en tuinafval (gft) werd ingezameld.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In Amsterdam-Oost heeft woensdagavond een mogelijke ontvoering plaatsgevonden. De politie heeft een auto na een achtervolging staande gehouden met daarin het mogelijke slachtoffer en drie anderen. De twee zijn aangehouden, bevestigt een woordvoerster berichtgeving van stadszender AT5. Daarbij zijn waarschuwingsschoten gelost.
12 uur geleden
TER APEL (ANP) - De eerste dag van de dagopvang voor asielzoekers in Ter Apel is rustig en zonder verstoringen verlopen. Volgens het Rode Kruis was "de sfeer goed". Woensdagavond is er voor alle wachtende asielzoekers plek en hoeft er dus niemand naar de nachtopvang in Pekela, aldus de hulporganisatie.
15 uur geleden