Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
ARNHEM (ANP) - Het Rijnstate heeft volgens een woordvoerder "enkele tientallen" telefoontjes gekregen naar aanleiding van het nieuws dat een gynaecoloog in de jaren '70 en '80 zeker zestien donorkinderen heeft verwekt met zijn eigen sperma.
31 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft vier mensen aangehouden die worden verdacht van betrokkenheid bij de explosie bij de synagoge aan het A.B.N. Davidsplein in Rotterdam, in de nacht van donderdag op vrijdag.
49 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het meeste speelzand voldoet aan de norm voor de hoeveelheid asbest die erin mag zitten. Dat blijkt uit onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). In 65 van de 99 onderzochte producten is geen asbest aangetroffen. In 29 producten is een heel kleine hoeveelheid asbest gevonden, minder dan de wettelijke limiet van 0,1 procent, terwijl in vijf producten tussen de 0,15 en 0,42 procent asbest zat. Die producten mogen niet meer verkocht worden. Zo'n tien producten worden nog onderzocht.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Onderzoekers van het Erasmus MC in Rotterdam hebben ontdekt waardoor bepaalde varianten van de vogelgriep gevaarlijker worden dan andere. Dat er tijdens het vermenigvuldigen van een virus fouten kunnen ontstaan, was al bekend, maar hoe dat gebeurt was volgens de onderzoekers tot nu toe "een onopgelost mysterie". Uit het onderzoek blijkt dat een bepaald enzym in dat proces vastgeklemd kan raken, waardoor er gevaarlijke foutjes in het virus kunnen ontstaan.
2 uur geleden
LAREN (ANP) - Gitarist Jan de Hont is donderdag op 83-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn familie vrijdag laten weten aan het ANP. De Hont woonde al enige tijd in het Rosa Spier Huis in Laren, een woonvoorziening voor oudere kunstenaars.
2 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Provinciale Staten van Noord-Brabant hebben Ina Adema voorgedragen voor herbenoeming als commissaris van de Koning. De 57-jarige Adema (VVD) is sinds 2020 commissaris in Brabant. Ze werd toen benoemd voor zes jaar. Als de minister van Binnenlandse Zaken akkoord gaat met de aanbeveling, begint ze in oktober aan haar tweede termijn tot 2033.
2 uur geleden
WESTERWOLDE (ANP) - De maximale dwangsom van vijf miljoen euro die het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) aan de gemeente Westerwolde moet betalen voor de overvolle opvang bij Ter Apel is vrijdag bereikt. Dat meldt een woordvoerder van de gemeente.
3 uur geleden