Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
LEEUWARDEN (ANP) - Een tbs'er die maandagochtend in Groningen was ontsnapt, is aan het begin van de avond opgepakt in Leeuwarden. Dat bevestigt de politie na berichtgeving van RTL Nieuws en NOS. Een speciaal opsporingsteam heeft hem op de openbare weg aangehouden. Het is nog niet bekend hoe het team hem heeft getraceerd en waar hij in de tussentijd is geweest.
1 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Burgemeester Reinie Melissant van Gorinchem heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken gevraagd te kijken naar de fraudegevoeligheid van volmachtstemmen. Dat zei ze bij aanvang van de gemeenteraadsvergadering in de Zuid-Hollandse stad, waar maandagavond wordt besloten of er een herstemming nodig is na mogelijke stemfraude bij de gemeenteraadsverkiezingen.
1 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De politie is op zoek naar een ontsnapte tbs'er. De 41-jarige man is ontsnapt aan zijn toezicht tijdens begeleide werkzaamheden in Groningen. Hij is in 2011 veroordeeld tot tbs met dwangverpleging voor een aantal zedenmisdrijven, meldt de politie. Hij zat vast in het forensisch-psychiatrisch centrum Mesdag in Groningen.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - PRO Amsterdam en D66 moeten zo snel mogelijk beginnen met onderhandelingen voor een coalitie voor het Amsterdamse stadsbestuur. Dat adviseert verkenner Hendrik Jan Biemond maandag in een verslag van de twee gespreksrondes die hij vorige week met verschillende partijen heeft gevoerd.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Rapper Ali B heeft op de laatste dag van zijn zedenzaak aan het gerechtshof gevraagd hem vrij te spreken van verkrachting en aanranding. In zijn laatste woord stelde de rapper met klem dat hij "nooit iemand heeft gedwongen" of iets zonder toestemming heeft gedaan.
5 uur geleden
BREDA (ANP) - Breda schiet opvanginstantie COA te hulp met een tijdelijke noodopvang voor maximaal vijfhonderd asielzoekers. De opvang wordt ingericht in evenementenlocatie Breepark, aan de rand van de Brabantse stad.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kamil E. heeft een kort geding aangespannen tegen de Staat. Hij wil weer contact kunnen hebben met zijn familie in Polen. Dat gaat nu moeilijk, omdat E. is aangemerkt als risicogedetineerde. De 40-jarige Pool wil van deze status af en probeert dat af te dwingen via de rechter.
6 uur geleden