Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft een derde verdachte aangehouden na de onrust in de Amsterdamse wijk Floradorp maandagavond. Het gaat om een meerderjarige man die verdacht wordt van vernieling. Zijn leeftijd is niet bekend, meldt een politiewoordvoerder. Over de vermoedelijke vernieling kon de politie ook nog niets zeggen.
21 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De landelijke kerken roepen duizenden plaatselijke kerken, parochies en geloofsgemeenschappen op tijdelijk en kleinschalig vluchtelingen te herbergen. Het gaat om statushouders, met name gezinnen, die wachten op huisvesting in de betreffende plaats. De kerken worden opgeroepen hen te huisvesten, bijvoorbeeld in een bijgebouw van de kerk, een lege pastorie of een vakantiewoning. "Zij leren hun nieuwe omgeving zo vast kennen en er komt ruimte vrij in de overvolle asielopvang."
22 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft een taakstraf van tachtig uur geëist tegen Samer A. (37) voor het mishandelen van twee toeschouwers tijdens een pro-Palestinaprotest bij de Universiteit van Amsterdam op 6 mei 2024. A. sloeg tijdens een confrontatie tussen twee groepen met een houten plank op het hoofd van de twee slachtoffers, blijkt uit video's die dinsdag in de rechtbank in Amsterdam werden getoond.
38 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Alarmcentrales hebben tot nu toe tientallen meldingen gekregen van Nederlanders die in Spanje in de problemen zijn gekomen door noodweer. SOS International kreeg maandag rond de veertig telefoontjes, zegt directeur Violette Hasselmeijer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het babynieuws van premier Rob Jetten en zijn Argentijnse partner Nicolás Keenan staat dinsdag op de voorpagina van verschillende kranten. "Roze wolk", kopt het AD op de voorpagina bij een paginagrote foto van Jetten, Keenan en hun draagmoeder. "Alles lekt uit, maar niet de daverende privéprimeur van Rob Jetten", schrijft de krant verderop in een artikel.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft maandagavond twee mannen gearresteerd in Floradorp in Amsterdam-Noord. Het gaat om een 39-jarige man die vuurwerk naar de politie gooide en een jongen van 14 jaar die verdacht wordt van openlijke geweldpleging.
11 uur geleden
ROZENBURG (ANP) - De Calandbrug in het Botlekgebied bij Rotterdam is dinsdagochtend nog dicht voor verkeer en scheepvaart, laat een woordvoerder van ProRail maandagavond weten. Verkeer moet daardoor omrijden.
14 uur geleden