Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Naar schatting voelen 442.000 bi+ mensen in Nederland zich psychisch ongezond. Dat stelt Bi+ Nederland op basis van een eigen omrekening van cijfers uit de nieuwe lhbtiqa+-monitor. Ook hebben bi+ mensen vaker dan homoseksuele en lesbische mensen in het afgelopen jaar een suïcidepoging gedaan.
17 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De kans op neerslag neemt de komende periode in Nederland en in stroomgebieden van de Maas en de Rijn toe, maar de afvoer van deze rivieren is op dit moment "onveranderd uitzonderlijk laag". Dat staat in de dinsdag bijgewerkte 'droogtemonitor' van Rijkswaterstaat. De lage afvoer van water heeft gevolgen voor scheepvaart, natuur en waterkwaliteit.
22 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag bij de rechtbank in Den Haag negen jaar cel geëist tegen de 34-jarige Faristha S. voor doodslag op haar 10 maanden oude zoontje. De vrouw zou het jongetje op 14 april 2023 door elkaar hebben geschud, waardoor het ernstig hersenletsel opliep. Het kind overleed op 9 mei 2023 in een ziekenhuis.
55 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De acceptatie van homoseksuele en lesbische personen is de afgelopen twee jaar niet toegenomen, terwijl die van transgender, non-binaire en intersekse personen licht is gedaald. Dat staat in de lhbtiqa+-monitor van Movisie. Dat kenniscentrum doet samen met Ipsos I&O en adviesbureau Panteia elke twee jaar onderzoek naar de leefsituatie van lhbtiqa+-personen en de opvattingen over hen in Nederland.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In de eregalerij van het Rijksmuseum in Amsterdam zijn van 9 oktober tot en met 17 januari twee topstukken te zien van Willem de Kooning. Woman I (1950-1952) en Woman and Bicycle (1952-1953) hangen daar in een eigen kabinet, vlak naast Rembrandts Nachtwacht. De werken zijn een extra eerbetoon naast de overzichtstentoonstelling die het museum wijdt aan de Nederlands-Amerikaanse schilder.
2 uur geleden
BRESKENS (ANP) - Een schip met zeventig passagiers en vijf bemanningsleden aan boord is dinsdag vast komen te liggen op een zandplaat in de Westerschelde bij Breskens, in Zeeuws-Vlaanderen. Zij zijn in het begin van de middag bijna allemaal met boten van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij naar Breskens gebracht, zegt een woordvoerder van de kustwacht. Drie bemanningsleden zijn nog aan boord.
2 uur geleden
ENSCHEDE (ANP) - Provincies hebben het kabinet opgeroepen om meer te investeren, vooral in de Nederlandse infrastructuur. Op het jaarcongres van het Interprovinciaal Overleg (IPO) in Enschede zei voorzitter Ina Adema dat het Rijk niet alleen moet kijken naar de kosten, maar ook naar wat zulke uitgaven opleveren voor de maatschappij. De Brabantse commissaris van de Koning noemde specifiek investeringen in bereikbaarheid.
2 uur geleden