Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Defensieminister en vicepremier Dilan Yeşilgöz (VVD), buitenlandminister Tom Berendsen (CDA) en minister Rianne Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, D66) waren woensdagavond bij een herdenking voor de slachtoffers van de aanval van Hamas op Israël. De herdenking vond plaats in een synagoge in Amsterdam en werd georganiseerd door de Israëlische ambassade en het Centraal Joods Overleg.
11 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De komende twee jaar is zo ongeveer alle vrijgekomen ICT-capaciteit bij de Belastingdienst nodig voor de nieuwe vermogenswinstheffing en enkele andere belastingaanpassingen die het kabinet wil doorvoeren. Dat heeft staatssecretaris Eelco Eerenberg woensdag in een debat over de fiscus gezegd. Het kabinet waarschuwde al eerder dat het instellen van een heffing over winst uit spaargeld, aandelen en vastgoed in box 3 veel vraagt van de uitvoeringsorganisatie. "Dat gaat hobbelig worden", zei de D66-bewindsman nog maar eens.
31 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de Tweede Kamer steunt een wet die veroordeelden kan verplichten een alcoholmeter te dragen. Het gaat bijvoorbeeld om mensen die een alcoholverbod hebben gekregen, omdat zij met te veel drank op achter het stuur zaten.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Op openbare plekken door heel Nederland vinden woensdagavond pro-Palestijnse betogingen plaats. Het is woensdag exact drie jaar geleden dat Hamas een grote aanval uitvoerde op Israël, waarbij meer dan 1200 mensen omkwamen. Na die aanval sloeg het Israëlische leger terug, waardoor naar schatting ruim 70.000 mensen in Gaza werden gedood.
1 uur geleden
KATWIJK (ANP) - Het herstel van de vorig jaar ingestorte oever van het Valkenburgse Meer laat nog zeker een jaar op zich wachten. Het was de bedoeling dat het bedrijf dat zand wint uit het meer dit najaar een nieuwe waterkering zou aanleggen, maar de voorbereidingen nemen meer tijd in beslag. "Naar verwachting is de waterkering niet eerder dan eind 2027 gerealiseerd", aldus de provincie Zuid-Holland, die het uitstel zegt "te betreuren".
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De komende jaren zullen er flink meer Chinese cyberaanvallen plaatsvinden, verwachten de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) en de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). Om organisaties daarvoor te behoeden kwamen de diensten woensdag met een cyberadvies.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kamerlid Doğukan Ergin (DENK) doet aangifte tegen Johan Derksen om diens uitspraken dinsdagavond in het programma Vandaag Inside. In een item over onverdoofd ritueel slachten zei Derksen "we zullen die meneer van DENK eens als proefkonijn zijn strot doorsnijden", om te zien "of dat geen pijn oplevert".
3 uur geleden