Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Chemiebedrijf Chemours uit Dordrecht moet een boete van maximaal bijna 20 miljoen euro betalen als het de regels voor zogeheten F-gassen blijft overtreden. Deze fluorkoolwaterstoffen zijn zeer krachtige broeikasgassen, die versneld zorgen voor klimaatverandering en opwarming van de aarde.
12 minuten geleden
HALSTEREN (ANP) - De sanering van de met chemische stoffen verontreinigde drugsafvalput bij het Brabantse Halsteren stopt. De bodem is nog niet helemaal schoon, daar moet de natuur de komende jaren voor zorgen. De provincie Noord-Brabant volgt via speciale technieken nog een jaar of organismen in de bodem de rest van de vervuiling afbreken. Het zal nog tientallen jaren duren voordat het bos op deze plek in het beschermde natuurgebied de Brabantse Wal weer vol leven staat zoals het was voor de lozingen van het drugsafval, aldus gedeputeerde Hagar Roijackers (natuur en milieu).
14 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet overweegt een marineschip naar de Middellandse Zee te sturen. Frankrijk heeft daarom gevraagd, schrijven minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) en Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) woensdag in een brief aan de Tweede Kamer.
44 minuten geleden
ARNHEM (ANP) - In Arnhem zijn monumentale keldergewelven gesloopt terwijl dit niet had mogen gebeuren, zo laat de gemeente weten. Na de grote brand in het centrum van de stad vorig jaar is juist geprobeerd om de restanten van de historische panden zoveel mogelijk te bewaren. De gemeente noemt de sloop illegaal, pijnlijk en tot nu toe ook onbegrijpelijk.
59 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Eric van der Burg van Koninkrijksrelaties gaat een plan opstellen zodat het kabinet direct kan ingrijpen bij vuilstort Selibon op Bonaire zodra dat mogelijk is. Momenteel moet het bestuurscollege van het eiland de problemen nog aanpakken en mag de regering niet ingrijpen.
1 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - De KLM-vlucht met gestrande Nederlandse reizigers vanuit Oman is "heel goed gegaan", zegt Eimerd Bult, hoofd vliegdienst van de luchtvaartmaatschappij. Het toestel landde woensdagochtend met vertraging op Schiphol. Volgens Bult was het een uitdaging om Muscat op tijd te verlaten. KLM vliegt normaal gesproken niet op het land, waardoor alles met de hand moest worden gedaan.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De gemeente Amsterdam haalde vorig jaar opnieuw het doel voor de bouw van nieuwe huizen niet. In 2025 werd begonnen met de bouw van 6053 woningen en 660 tijdelijke woningen in de hoofdstad, terwijl de gemeente eigenlijk streeft naar 7500 huizen per jaar.
3 uur geleden