Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Land- en tuinbouworganisatie LTO heeft donderdag een "constructief" gesprek gehad met kabinetsleden over de stikstofaanpak. De boerenlobbyorganisatie stelt onder meer de toezegging te hebben gekregen "dat er ruimte is om het stikstofpakket stevig te verbeteren". "Bij het kabinet merken we grote bereidheid om hier met LTO en NAJK uit te komen."
2 uur geleden
SION (ANP) - Door een technisch probleem bij streamingdienst KIJK was het eerste kwartier van de wedstrijd FC Sion - Ajax in de Conference League voor sommige voetbalfans mogelijk niet te zien. Wie het duel om een plek in het Europese voetbaltoernooi wilde bekijken, moest 4,99 euro betalen om dat via KIJK te doen. Donderdagavond regende het op sociale media klachten dat dit echter niet mogelijk was. Inmiddels is het probleem opgelost, laat het platform weten.
3 uur geleden
DE BILT (ANP) - Alleen in de provincies Noord-Holland, Friesland en Groningen is donderdagavond nog code geel van kracht voor onweersbuien. Eerder op de dag gold dit voor alle kustprovincies en de Waddeneilanden. Ook voor dat laatste gebied is de weerswaarschuwing nu opgeheven.
3 uur geleden
SION (ANP) - Door een technisch probleem bij streamingdienst KIJK kan het zo zijn dat fans van Ajax de wedstrijd van hun club tegen FC Sion in de Conference League mogelijk niet via het platform kunnen zien. Wie het duel om een plek in het Europese voetbaltoernooi wilde bekijken, moest 5 euro betalen om dat via KIJK te doen. Donderdagavond regent het op sociale media klachten dat dit echter niet mogelijk is.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Twaalf Nederlandse brandweerlieden uit Twente en IJsselland helpen zeker tot en met zondag bij het blussen van de brand in het Belgische natuurgebied de Hoge Venen. Het gaat om elf leden van een zogenoemde handcrew en een coördinator. Of het team ook na zondag nog ingezet wordt, is nog onduidelijk, laat een woordvoerder van de brandweer weten.
7 uur geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI heeft vanwege waterhozen code geel afgekondigd voor de provincies Zeeland, Zuid-Holland, Noord-Holland, Friesland en Groningen. Boven grote wateroppervlaktes kunnen volgens het weerinstituut waterhozen ontstaan, waarbij zware windstoten mogelijk zijn. Op zee zijn al waterhozen waargenomen, aldus het KNMI.
8 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Hubert Bruls, voorzitter van de regioburgemeesters, wil dat de politie overal in het land ingrijpt als boeren met trekkers de snelweg opgaan. Dat meldt zijn woordvoerder desgevraagd. "Dit soort demonstraties vinden in heel het land plaats en het is dan niet uit te leggen dat ze op verschillende plekken anders worden aangepakt."
9 uur geleden