Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het Haagse openbaarvervoerbedrijf HTM heeft vrijdagavond de busdienstregeling gestaakt omdat bij enkele bussen een "ernstig technisch mankement" is gevonden. Uit voorzorg worden nu alle bussen geïnspecteerd, meldt de vervoerder.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De 15-jarige Jerryson die vorig jaar in Capelle aan den IJssel door de politie werd doodgeschoten na een fatbikeroof, zette kort daarvoor een geladen vuurwapen op het hoofd van het slachtoffer. De rechtbank in Rotterdam heeft vrijdag uitspraak gedaan in de zaak tegen een medeverdachte van de roof. In deze uitspraak valt te lezen dat Jerryson ook meermaals 'Ga van je kankerfatbike af!' riep tegen het slachtoffer.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Willem Holleeder (68) wordt vanuit de Extra Beveiligde Inrichting in Vught overgeplaatst naar een minder zwaar beveiligde gevangenis. Zijn advocaat Chaimae Ihataren meldt vrijdag dat de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid hiertoe heeft besloten.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De film The Odyssey van regisseur Christopher Nolan heeft op de openingsdag in de Nederlandse bioscopen records verbroken. Het epos ging donderdag in première. Bioscoopketen Pathé heeft inmiddels al 100.000 kaartjes voor de film verkocht, waarmee het voor Pathé de beste openingsdag in jaren was. Het record stond op naam van Deadpool & Wolverine.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor de derde vrijdag op rij staat er door vakantieverkeer veel file op de Nederlandse wegen, meldt de ANWB. Om 15.25 uur telde de verkeersdienst 433 kilometer aan vertragingen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De lonen bij Defensie gaan in september met 6,5 procent omhoog. Begin 2028 komt daar 2 procent bij, staat in het akkoord dat staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie, CDA) en defensiebonden vrijdag hebben ondertekend. Ook komen er eenmalige uitkeringen.
6 uur geleden
APELDOORN (ANP) - Actiekoepel Farmers Defence Force (FDF) zegt te "vrezen voor de veiligheid van Ger Koopmans" na een vergadering van lokale boerenactiegroepen. Daar dreigden volgens Mark van den Oever van de FDF meerdere boeren de voorzitter van de landbouworganisatie LTO thuis op te zoeken en te castreren. Hij wil niet zeggen wie er verantwoordelijk is voor de dreigementen.
7 uur geleden