Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Defensie heeft op verzoek van het RIVM een militair arts naar het cruiseschip Hondius gestuurd om medische ondersteuning te verlenen. De arts zorgt aan boord voor verdere medische begeleiding van de opvarenden, schrijft Defensie op haar website. Ook denkt de arts momenteel mee over hoe de passagiers veilig van boord gehaald kunnen worden. Daarbij wordt bijvoorbeeld gekeken naar mogelijke quarantainemaatregelen.
51 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Naast de welbekende Eindexamenklachtenlijn komt het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) dit jaar met de zogenoemde stresslijn. Die is er voor eindexamenleerlingen die geen klacht willen indienen, maar "behoefte hebben aan een luisterend oor in deze stressvolle periode". Want volgens LAKS-bestuurder Inass Jagour verdienen scholieren "een plek om stress en prestatiedruk te uiten".
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij de stewardess van KLM die werd getest op het hantavirus is de uitslag van de test negatief. Dat bevestigt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). De vrouw uit Haarlem was eerder in het Zuid-Afrikaanse Johannesburg in contact gekomen met een Nederlandse vrouw die later overleed aan het virus.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - Bij twee Britse burgers is inmiddels bevestigd dat ze besmet zijn met het hantavirus. Er is ook nog een vermoedelijke besmetting bij een Brit op het eiland Tristan da Cunha, dat deel uitmaakt van Sint-Helena, melden Britse overheidsdiensten in een verklaring. Ze zeggen samen te werken met de internationale autoriteiten om voorbereidingen te treffen voor de terugkeer van opvarenden van het Nederlandse cruiseschip Hondius.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Vrije Universiteit Amsterdam heeft alle systemen die in verbinding staan met onderwijssoftware Canvas losgekoppeld. Dat liet de onderwijsinstelling weten nadat hackersgroep ShinyHunters donderdagavond de Canvas-sites van meerdere Nederlandse universiteiten had weten over te nemen.
6 uur geleden
UITHOORN (ANP) - De Noord-Hollandse gemeente Uithoorn plaatst cameratoezicht in een straat waar dit jaar een asielzoekerscentrum moet komen. De camera's zijn voor een periode van twee weken en zijn bedoeld "ter bescherming van de openbare orde en veiligheid aan de Wiegerbruinlaan", aldus de gemeente.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten noemt de aanval met een vuurwerkbom op het partijkantoor van zijn eigen partij D66 "een laffe daad van intimidatie".
11 uur geleden