Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
BUNSCHOTEN-SPAKENBURG (ANP) - Een man die woensdagochtend mogelijk een wapen bij zich had in het centrum van het Utrechtse Bunschoten-Spakenburg, is na een poging te vluchten met geweld door de politie aangehouden. Verschillende media schrijven dat de verdachte een bijl bij zich had, maar de politie wil hierover niets zeggen, omdat dit het onderzoek van de Rijksrecherche naar het optreden van agenten kan beïnvloeden.
23 minuten geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De advocaten van Richard K. (53), tegen wie levenslang is geëist voor een dubbele moord in het Drentse Weiteveen in januari 2024, hebben woensdag een getuige meegebracht naar het gerechtshof. Het verzoek om deze nieuwe getuige te horen komt op de valreep van de inhoudelijke behandeling van het hoger beroep.
44 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Ruim tweehonderd voormalige bewindslieden, oud-ambassadeurs en ambtenaren vragen in een brief aan het kabinet om strengere maatregelen tegen Israël. Onder de ondertekenaars zijn Job Cohen, Ahmed Aboutaleb, Jozias van Aartsen, Wim Deetman en Joris Voorhoeve.
59 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De roman Nevermore van de Franse auteur Cécile Wajsbrot heeft dit jaar de Europese Literatuurprijs gewonnen. Dat maakte het Nederlands Letterenfonds woensdag bekend. De Europese Literatuurprijs bekroont de beste hedendaagse Europese roman die in het voorgaande jaar in Nederlandse vertaling is verschenen. De onderscheiding wordt dit jaar voor de zestiende maal uitgereikt.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Jos Leijdekkers, alias Bolle Jos, "distantieert zich met klem van de ongefundeerde aantijgingen, die stelselmatig op allerlei vlak worden geventileerd jegens hem, dat hij betrokkenheid zou hebben gehad bij het incident gisteren in Overasselt". Dat zeggen zijn advocaten Jan-Hein Kuijpers en Guy Weski woensdag tegen het ANP.
1 uur geleden
OLDERTERP (ANP) - Een kleine veertig trekkers die zich woensdagochtend hadden verzameld bij het Friese dorp Olterterp zijn in colonne onderweg naar Leeuwarden, ziet een ANP-verslaggever. Ook op andere plekken in Friesland verzamelden boeren met trekkers zich om gezamenlijk naar de provinciehoofdstad te rijden.
2 uur geleden
WICKLOW (ANP) - Nederland heeft de Russische ambassadeur ontboden vanwege de drones met explosieven die zijn gevonden op en rond het vliegveld van de Duitse stad Leipzig, laat minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen weten. Hij zei dat voorafgaand aan informeel overleg met ministers van Buitenlandse Zaken van de EU en andere Europese landen in het Ierse Wicklow.
2 uur geleden