Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima hebben hun medeleven betuigd met de inwoners van Venezuela na de aardbevingen in het land. Venezuela is een buurland van het Koninkrijk der Nederlanden, in de Caribische Zee deelt het zeegrenzen met de landen Aruba en Curaçao en de bijzondere gemeente Bonaire.
36 minuten geleden
DE BILT (ANP) - Om 13.10 uur werd het in De Bilt 30,2 graden, waardoor officieel sprake is van de eerste hittegolf van 2026. Hiermee is ook het record van de langste juni-hittegolf in De Bilt geëvenaard. Regionaal was al sprake van de tweede hittegolf van het jaar.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een Nederlands reddingsteam gaat naar Venezuela voor hulp na de aardbevingen die het land hebben getroffen. Dat meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het Urban Search and Rescue-team (USAR) gaat die kant op met reddingswerkers, honden en materieel. Venezuela heeft Nederland gevraagd om hulp.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het reisadvies voor zeven landen in het Midden-Oosten aangepast, waardoor mensen daar grotendeels weer naartoe kunnen. Dat gebeurde na de voorlopige vredesdeal tussen de Verenigde Staten en Iran over het conflict in het Midden-Oosten. De situatie kan echter snel verslechteren, waarschuwt het ministerie.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De lonen van defensiepersoneel stijgen op 1 september met 6,5 procent. Begin 2028 worden de salarissen nog eens 2 procent hoger, heeft staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie, CDA) afgesproken met vakbonden. Ook beloningen voor missies en onregelmatig werk gaan omhoog.
2 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het provinciebestuur van Gelderland houdt vast aan stroken van 500 meter rond de Veluwe en drie andere kwetsbare natuurgebieden waarin de stikstofuitstoot fors omlaag moet. In die zones komt onder meer een verbod op nieuwe veehouderijen en moeten boeren inzetten op stalinnovaties om hun uitstoot omlaag te krijgen.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Koningin Máxima opent op vrijdagmiddag 10 juli in Rotterdam Ahoy het NN North Sea Jazz Festival, meldt de Rijksvoorlichtingsdienst donderdag. Het is dit jaar vijftig jaar geleden dat de eerste editie van het jazzfestival plaatsvond.
2 uur geleden