Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - In een kruipruimte in het Olympisch Stadion in Amsterdam is donderdagavond brand uitgebroken. Bij de brand komt veel rook vrij, zo is te zien op beelden van AT5. Volgens een woordvoerder van de veiligheidsregio is de brand ontstaan in de kruipruimte van de parkeergarage onder het stadion, maar woedt die inmiddels ook in de spouwmuur. "De brand is lastig te bereiken."
11 minuten geleden
OPHEUSDEN (ANP) - Bij het gemeentehuis in het Gelderse Opheusden hebben zich ongeveer 150 mensen verzameld voor een demonstratie tegen de komst van asielzoekers. Het gaat vooral om jongeren die onder meer op de wegen rondom het gemeentehuis staan, ziet een ANP-verslaggever.
12 minuten geleden
MIDDELBURG (ANP) - Het onderhoudswerk aan de Zeelandbrug is vlotter verlopen dan verwacht. De provincie meldt dat gemotoriseerd verkeer vanaf vrijdag 18.00 uur weer over de verbinding tussen Schouwen-Duiveland en Noord-Beveland kan rijden. De verwachting was eerder dat de brug vanaf komende maandag weer open zou zijn voor verkeer.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Russische ambassade in Nederland wil opheldering over de opmerking van defensieminister Dilan Yeşilgöz dat Rusland "de vijand" is. De VVD-leider zei dat tijdens de behandeling van de defensiebegroting in de Tweede Kamer.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bijna vijftig verdachten, onder wie een onbekend aantal Nederlanders, zijn opgepakt tijdens een internationale politieactie tegen een crimineel netwerk. De bende vervoerde volgens Europol drugs vanuit Nederland, België en Spanje naar andere Europese landen en wordt ook in verband gebracht met moorden, ontvoeringen en aanvallen met granaten. Die waren bijvoorbeeld gericht op leden die drugspartijen waren verloren.
5 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - "We geven te veel geld uit en we hervormen te weinig", is de boodschap van minister van Financiën Eelco Heinen voorafgaand aan overleg met zijn collega's van de eurolanden. Hij reageert daarmee ook op een rapport van de Europese Rekenkamer, die ervoor waarschuwt dat de Europese schulden steeds verder oplopen.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een 41-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats is veroordeeld tot vier maanden cel voor het bedreigen van een filmploeg van omroep PowNed, meldt het Openbaar Ministerie. Hij bedreigde de cameraploeg op 30 september met een mes in het Amsterdamse Oosterpark.
7 uur geleden