Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse ambassade in Nederland raadt voetbalfans die voor het WK naar de Verenigde Staten afreizen aan extra reistijd in te plannen en ervoor te zorgen dat alle papieren op orde zijn. Er wordt extra drukte op vliegvelden verwacht, vooral bij de douane. Om alles in goede banen te laten lopen, zet het land extra personeel in, net als snellere verwerkingssystemen.
8 minuten geleden
2E EXLOËRMOND (ANP) - In de nacht van maandag op dinsdag overnachtten 65 asielzoekers in een sporthal in het Drentse dorp 2e Exloërmond. Die heeft de gemeente Borger-Odoorn vanaf maandag tot en met donderdag aangeboden als nachtopvang voor asielzoekers die niet in het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel kunnen overnachten.
37 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Rijkswaterstaat waarschuwt weggebruikers om tijdens de avondspits alert te zijn op gevaarlijke situaties en mogelijk lange files door de verwachte slechte weersomstandigheden. Het KNMI heeft voor dinsdag code geel voor vrijwel het hele land uitgeroepen.
1 uur geleden
HEERHUGOWAARD (ANP) - Er is dinsdag nog veel onduidelijk over het steekincident bij een bedrijf in Heerhugowaard maandagavond. Daarbij vielen een dode en twee gewonden. De politie kan nog niet melden wat de identiteit is van de slachtoffers. Er is nog niemand aangehouden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Werknemers die te weinig betaald krijgen, kunnen straks makkelijker hun achterstallig loon terugkrijgen. Vooral arbeidsmigranten worden onderbetaald. Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) wil werkgevers sneller verantwoordelijk maken.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Steeds meer gemeenten ontwikkelen eigen hitteplannen, met maatregelen om kwetsbare mensen te beschermen tegen de gevolgen van hoge temperaturen. Het Rode Kruis en het Klimaatverbond becijferen dat het aantal gemeenten dat een hitteplan heeft, of aan het maken is, afgelopen jaar is gestegen van 90 naar 128. Ze noemen dat "een stap in de goede richting", maar vinden dat iedere gemeente zo'n plan zou moeten hebben.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Kinderen vanaf 10 jaar oud kunnen vanaf dinsdag met hun smartphone betalen bij de jongerenbank van ABN AMRO. Die bank, BUUT, is naar eigen zeggen de eerste in Nederland die jongeren onder de 16 jaar betalingen laat doen via hun mobiel. Daarmee wil BUUT jongeren onder begeleiding van hun ouders leren bewuster met hun uitgaven om te gaan.
6 uur geleden