Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De roman Narcis van Judith Fanto heeft dit jaar de NS Publieksprijs gewonnen. Dat werd donderdagavond bekendgemaakt in het programma EenVandaag. Fanto kreeg 34 procent van de ruim 131.000 uitgebrachte stemmen. Het was de eerste maal dat de schrijfster genomineerd was voor de prijs, die voor de 25e keer werd uitgereikt.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat vanaf 2030 jaarlijks 22 miljoen euro investeren in de sociale advocatuur. Dat meldt staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid, D66) donderdag in een Kamerbrief. Het geld is bedoeld om het tekort aan opleidingsplekken op te lossen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO) van de twaalf provincies en diverse maatschappelijke organisaties maken zich "grote zorgen over de politieke situatie in Den Haag". "Na jaren stilstand, waardoor problemen zijn blijven liggen, snakt het land naar oplossingen", stellen zij in een gezamenlijke verklaring.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Medewerkers in het hoger beroepsonderwijs gaan 3,5 procent meer verdienen, meldt vakbond CNV. Met andere vakbonden en de Vereniging Hogescholen zijn afspraken gemaakt voor een nieuwe cao voor volgend jaar. De loonstijging geldt vanaf 1 maart. Ook krijgen voltijdswerknemers in februari een eenmalige uitkering van 375 euro bruto.
5 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft donderdag in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol celstraffen tot twintig jaar geëist tegen vijf mannen en een vrouw voor hun bijdrage aan de poging tot moord op de Iraanse activist en publicist Siamak Tahmasbi in zijn woonplaats Haarlem, in de nacht van 5 op 6 juni 2024. Het OM ziet de zes verdachten als moordcommando die voor geld bereid waren het slachtoffer te doden.
7 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie (OM) eist twaalf jaar cel en tbs met dwangverpleging tegen een 40-jarige man uit het Limburgse Herten voor het online misbruiken van 245 minderjarige meisjes. De man, Bas P., wordt ervan verdacht sommige meisjes ertoe te hebben gedwongen om vergaande seksuele handelingen voor de camera te verrichten. Hij zou die beelden ook hebben verspreid.
8 uur geleden
HAARLEM (ANP) - "Jullie hebben mij de eenzaamheid ingestuurd." Dit zei de Iraanse activist en publicist Siamak Tahmasbi donderdag in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol tegen de verdachten die terechtstaan voor een poging hem te vermoorden in zijn woonplaats Haarlem. Het slachtoffer woont de zaak bij met persoonsbeveiliging.
9 uur geleden