Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Vier boerderijen en zes andere bedrijven moeten plaatsmaken voor de uitbreiding van Lelystad Airport, die nodig is om daar F-35-gevechtsvliegtuigen te kunnen stationeren. Dat heeft staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie, CDA) bekendgemaakt na afloop van de wekelijkse ministerraad.
50 minuten geleden
VEERE (ANP) - In de Zeeuwse gemeente Veere kan misschien toch vuurwerk worden afgestoken tijdens de komende jaarwisseling. De gemeente is alsnog bereid om ontheffingen op het landelijke vuurwerkverbod te verstrekken.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Tijdens de komende jaarwisseling komt er toch een vuurwerkshow bij de Erasmusbrug. Het Rotterdamse college van B en W heeft ruim 8 ton gereserveerd om het evenement voor een laatste keer mogelijk te maken. "Met het oog op de invoering van het landelijke vuurwerkverbod per 2026 is het wenselijk om zeker dit jaar een goed alternatief te bieden voor consumentenvuurwerk", meldt het college.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Burgemeester Carola Schouten van Rotterdam heeft het gebiedsverbod voor een deel van de Rotterdamse wijk De Esch met drie maanden verlengd. De maatregel geldt tussen 23.00 uur en 05.00 uur van donderdag tot en met zondag. Tijdens die uren is het verboden gebied voor mensen die er niets te zoeken hebben.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - In alle EU-landen is inmiddels de opvangcapaciteit voor asielzoekers op orde, heeft voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie aan de lidstaten gemeld. Premier Rob Jetten denkt met deze boodschap de Nederlandse rechter te kunnen overtuigen "dat we in Europa de boel zo op orde hebben dat we weer over kunnen gaan tot het terugsturen van mensen naar het Europese land waar ze een asielaanvraag moeten doorlopen".
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump gebruikt niet "de juiste taal" richting de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, vindt premier Rob Jetten. "Want ook Trump heeft er belang bij om Oekraïne te steunen in deze oorlog", zei Jetten voor het begin van de tweede dag van de EU-top. Hij denkt dat Trump wel weer terugkomt in het Oekraïnekamp.
5 uur geleden
VLAARDINGEN (ANP) - Een kapperszaak aan het Liesveld in Vlaardingen is in de nacht van donderdag op vrijdag beschoten. Dat zegt de politie op X.
7 uur geleden