Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Defensie steekt meer dan 30 miljoen euro in Intelic, een bedrijf dat software ontwikkelt voor de besturing van onbemande lucht- en grondsystemen van uiteenlopende fabrikanten. De investering is onderdeel van een samenwerkingsovereenkomst voor de duur van drie jaar.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Via giro 5125 van het Rode Kruis is ruim 1,1 miljoen euro opgehaald voor de slachtoffers van de aardbevingen in Venezuela. Dat heeft de hulporganisatie vrijdag bekendgemaakt. Het gironummer werd vorige week vrijdag geopend.
4 uur geleden
APELDOORN (ANP) - Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) sluit in Apeldoorn een spoednoodopvang voor asielzoekers voorlopig vanwege de vondst van asbest. Dat meldt de gemeente Apeldoorn.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vanaf het schooljaar 2029/2030 is er nog maar één doorstroomtoets, in plaats van zes. Dat betekent dat groep 8-leerlingen in 2030 allemaal dezelfde eindtoets maken. Staatssecretaris Judith Tielen (OCW, VVD) meldt dat in een brief aan de Tweede Kamer. Al houdt ze wel een slag om de arm door te stellen dat haar besluit nog kan veranderen.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Er komt een verbod op de inzet van uitzendkrachten in de vleesverwerkende industrie. Het kabinet neemt daarover naar verwachting vrijdag een besluit, bevestigen meerdere Haagse bronnen na een bericht van RTL Nieuws. Het verbod gaat medio 2028 in en moet een einde maken aan misstanden in deze sector, met name uitbuiting van arbeidsmigranten.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Stichting Verleden in Zicht, die de belangen behartigt van afstandskinderen in Nederland, is blij met de excuses van het kabinet en de erkenning van het leed dat de slachtoffers is aangedaan, laat bestuurslid Frans Haven weten. Wel vindt hij de excuses rijkelijk laat.
17 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De ICT-storing waar het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam sinds woensdagochtend mee te maken had, is opgelost. Dat meldt het ziekenhuis donderdagmiddag. "De ICT-storing is verholpen. Onze ICT-systemen zijn weer beschikbaar en alle zorg is weer opgestart. Alle afdelingen zijn dus weer open."
18 uur geleden