Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
HOUTEN (ANP) - Het wordt komende week goed weer voor deelnemers aan de Nijmeegse Vierdaagse. Weeronline verwacht "ronduit gunstige" weersomstandigheden voor het lopen van lange afstanden, met middagtemperaturen van 20 tot 22 graden. Dat is volgens de weerdienst iets minder warm dan gebruikelijk, als het eind juli ruim 24 graden is in de regio Nijmegen. "Die paar graden lager is iets gunstiger voor het leveren van lichamelijke inspanning, maar het is niet zo fris dat je tijdens pauzes sterk afkoelt."
11 minuten geleden
De familie van de eerder deze week overleden acteur Cees Geel heeft een digitaal condoleanceregister geopend. De nabestaanden vragen ook het publiek om op deze pagina herinneringen aan Geel en zijn werk te delen.
2 uur geleden
LICHTENVOORDE (ANP) - Ook de tweede stuntman die zich op het Achterhoekse festival de Zwarte Cross heeft gewaagd aan de "katapultsprong" is gewond geraakt. Laurent Arrabito heeft bij de landing zijn enkel gebroken, meldt de organisatie vrijdagavond op Instagram. Donderdag moest collega-stuntman Jim van Nes al naar het ziekenhuis toen hij na de sprong van 75 meter verkeerd terechtkwam. Vanwege het uitvallen van de stuntmannen wordt de katapultstunt de komende dagen niet meer uitgevoerd.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Marokkaanse autoriteiten hebben met hulp van hacksoftware geprobeerd journalisten te bespioneren, onder wie een Nederlandse correspondent. Dat schrijft de Spaanse krant El Confidencial op basis van een lijst die het in handen heeft met daarop mobiele nummers die de Marokkaanse inlichtingendienst tussen 2018 en 2019 probeerde te hacken.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De bussen van het Haagse ov-bedrijf HTM rijden vanaf zaterdagochtend weer volgens dienstregeling. Vrijdagavond haalde de vervoerder alle bussen uit voorzorg van de weg vanwege een "ernstig technisch mankement" dat was gevonden bij sommige bussen. "Na een uitgebreide technische inspectie kunnen we concluderen dat er genoeg bussen morgenvroeg beschikbaar zijn", aldus HTM op de website.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Aan de Radioweg in Amsterdam-Oost is vrijdagavond brand uitgebroken. Volgens een woordvoerster van de veiligheidsregio is de brand ontstaan in een container en overgeslagen naar een loods op een sportpark.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Haagse openbaarvervoerbedrijf HTM heeft vrijdagavond de busdienstregeling gestaakt omdat bij enkele bussen een "ernstig technisch mankement" is gevonden. Uit voorzorg worden nu alle bussen geïnspecteerd, meldt de vervoerder.
14 uur geleden