Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
OUDEWATER (ANP) - Zwemmer Maarten van der Weijden heeft zijn 22-stedentocht beëindigd. Na aanhoudende klachten van buikgriep en bijkomende koorts heeft hij vrijdag besloten definitief te stoppen.
3 uur geleden
ZANDVOORT (ANP) - De NS heeft vrijdag 50.000 raceliefhebbers per trein van en naar Zandvoort vervoerd. Dat meldt de vervoerder aan het einde van de eerste van drie racedagen van de Dutch Grand Prix in de kustplaats.
4 uur geleden
OOSTRUM (ANP) - Het natuurgebied Boschhuizerbergen bij Venray blijft voorlopig afgesloten, omdat het er na een grote natuurbrand nog niet veilig is. De brand die deze maand woedde, heeft veel bomen beschadigd. Ze kunnen omvallen en er kunnen takken afbreken. Dat melden de gemeente Venray en stichting Het Limburgs Landschap vrijdag.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Defensie deelt later dan gepland nieuwe gevechtskleding uit aan militairen. De vertraging is indirect een gevolg van hitte in Tunesië, staat in documenten die staatssecretaris Derk Boswijk (CDA) met de Tweede Kamer heeft gedeeld. In plaats van in september wordt de kleding naar verwachting in het eerste kwartaal van volgend jaar uitgedeeld aan militairen.
7 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De winning van aardgas in Groningen mag dan in 2023 gestopt zijn, de aardbevingen die erdoor worden veroorzaakt zijn nog niet gestopt. Daarop wijst de Groninger Bodem Beweging. "Het kan nog vele jaren duren voordat de ondergrond tot rust komt", voegt de organisatie eraan toe.
7 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Na de aardbeving van vrijdagochtend bij het Groningse dorp Zandeweer hebben 49 mensen schade doorgegeven. Daarvan kwamen er zestien uit het gebied rond het epicentrum, waar de trilling schade zou kunnen hebben veroorzaakt, meldt het Instituut Mijnbouwschade Groningen. Bij twee meldingen ging het om een situatie die "mogelijk acuut onveilig" was.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Talpa heeft besloten alle gebruikers die betaald hadden voor de livestream van de play-offwedstrijd voor de Conference League FC Sion-Ajax te compenseren. Dat heeft Talpa vrijdag bekendgemaakt. Door een technisch probleem bij streamingdienst KIJK konden fans van Ajax donderdagavond de wedstrijd van hun club deels niet via dat platform kijken.
8 uur geleden