Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - Erben Wennemars stopt als schaatsanalist bij de NOS. Dat laat de nieuwsomroep vrijdag weten. De oud-schaatser neemt na zeventien jaar afscheid vanwege zijn dubbelrol als analist en vader van succesvol schaatser Joep Wennemars.
12 minuten geleden
STADSKANAAL (ANP) - De burgemeester van Stadskanaal, Klaas Sloots, doet "een dringend beroep" op inwoners van zijn gemeente niet het recht in eigen hand te nemen. In de gemeente is een noodverordening van kracht naar aanleiding van onrust door een strafrechtelijk onderzoek naar kindermishandeling.
51 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nationale ombudsman Reinier van Zutphen vindt dat de informatievoorziening aan gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire nog altijd niet op orde is. Hij roept staatssecretaris van Financiën Sandra Palmen vrijdag opnieuw op om die te verbeteren.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) gaat contact opnemen met instanties die betrokken waren bij kinderen in Stadskanaal wier moeders zijn aangehouden op verdenking van ernstige kindermishandeling. Het gaat dan om Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming, zegt een woordvoerder vrijdag.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Nieuwe regels vanuit het kabinet voor het vliegverkeer van en naar Schiphol hebben dusdanige tekortkomingen dat niet zeker is dat omwonenden ermee goed genoeg beschermd worden. Dat concludeert de Commissie voor de milieueffectrapportage (MER) vrijdag in een advies aan het kabinet. De commissie stelt zelfs dat het rapport herzien zou moeten worden.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten (D66) is bereid om de samenwerkingsafspraken tussen de vier landen binnen het koninkrijk Nederland aan te passen. Tijdens het zevendaagse bezoek van de minister-president aan Sint Maarten, Sint Eustatius, Saba, Bonaire, Aruba en Curaçao zei de minister-president regelmatig dat hij het onderlinge gevoel binnen het koninkrijk wil versterken.
7 uur geleden
VAALS (ANP) - Bij een schietpartij op de Parklaan in het Limburgse Vaals is een persoon overleden. Dat meldt de politie op X.
8 uur geleden