Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De ANWB heeft met zo'n 10 procent meer pechgevallen per dag een "warm en druk weekend" achter de rug. Ook maandag en de rest van de week verwacht de wegenwacht extra drukte door de hoge temperaturen en daarom is in het hele land de bezetting opgeschaald, zegt een woordvoerder.
46 minuten geleden
BIERVLIET (ANP) - De Dorpsraad Biervliet in de gemeente Terneuzen maakt zich grote zorgen over de ontwikkelingen rond energieprojecten in Zeeuws-Vlaanderen. Het Rijk maakte vorige week bekend dat de Paulinapolder/Mosselbanken bij Terneuzen samen met de Groningse Eemshaven in beeld blijft voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales. Daarnaast wil netbeheerder TenneT voor het aansluiten van windenergiegebieden op zee een nieuw hoogspanningsstation bij Terneuzen plaatsen.
48 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheid leert onvoldoende van de fouten die zijn gemaakt in de hersteloperatie in Groningen en Noord-Drenthe en blijft tekortschieten, vindt de Nationale ombudsman Reinier van Zutphen. Hij deed vier onderzoeken naar de manier waarop de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) en het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) opereren en hoe ze omgaan met klachten. Sinds 2022 hebben meer dan vierhonderd Groningers bij de ombudsman geklaagd over die instanties.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als Nederland migratie beter wil sturen, zal meer dan nu moeten worden ingezet op partnerschappen met landen van buiten de EU. Die samenwerkingen moeten dan ook voor de partnerlanden voordelig zijn. Dat stellen de Adviesraad Migratie (AM) en de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) in een advies.
14 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De Rotterdamse burgemeester Carola Schouten vindt het "krachtig" dat premier Rob Jetten zondag excuses heeft aangeboden aan de Molukse gemeenschap.
19 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - John Wattilete, president van de niet-erkende Republiek der Zuid-Molukken (RMS), heeft zondag opgeroepen tot de teruggave van het lichaam van een van zijn voorgangers, de Molukse jurist en vrijheidsstrijder Chris Soumokil. Dat deed hij in een toespraak voorafgaand aan de onthulling van het nationale monument op de Lloydkade in Rotterdam, ter ere van de eerste generatie Molukse migranten.
19 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Premier Rob Jetten heeft namens de regering excuses aangeboden voor de manier waarop Molukse migranten zijn behandeld na de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. De minister-president deed dat voorafgaand aan de onthulling van het nationale monument op de Lloydkade in Rotterdam, ter ere van de eerste generatie Molukse migranten.
20 uur geleden