Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Een van de twee mannen die verdacht worden van de bekladding van het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam zondagochtend blijft vastzitten. De ander komt later op de dag op vrije voeten maar blijft verdachte, meldt de politie.
1 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Voormalig AVRO-omroepster en journaliste Alice Oppenheim is zaterdag op 86-jarige leeftijd overleden, enkele dagen voor haar 87e verjaardag. Haar dochter, documentairemaker en regisseur Heleen Minderaa, laat dat zondag weten aan het ANP.
1 uur geleden
URK (ANP) - Bij een explosie op een zeilboot in de buurt van Urk zijn twee personen te water geraakt. Zij zijn uit het water gehaald en met een ambulance naar het ziekenhuis vervoerd. Hoe de twee mensen eraan toe zijn, zegt een woordvoerder van de Veiligheidsregio Flevoland niet.
5 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - Het Nationaal Hitteplan van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is vanaf maandag in het hele land actief. Zondag is het al actief in het zuidoosten, daar worden maximumtemperaturen van rond de 30 graden verwacht. Maandag en dinsdag wordt het 28 tot 36 graden. Ook 's nachts blijft het warm met temperaturen rond 20 graden. Het KNMI heeft code geel afgegeven voor de hitte.
6 uur geleden
BLANKENBERGE (ANP) - Een Nederlandse toerist heeft zich zondagochtend met zijn auto klemgereden op een trap in het centrum van de Belgische badplaats Blankenberge, dat meldt de VRT. De 74-jarige man zou genavigeerd hebben met zijn Waze-app, volgens de omroep.
7 uur geleden
ASSEN (ANP) - De politie vermoedt dat er een verband bestaat tussen vijf recente explosies bij woningen in Assen. Bij de incidenten raakte niemand gewond.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Er hebben geen grote incidenten plaatsgevonden tijdens de Canal Parade in Amsterdam en de bijbehorende feesten, meldt de politie. Wel waren er enkele protestacties van pro-Palestinademonstranten waarbij de politie ingreep. Eén persoon werd daarbij aangehouden, omdat deze geen identiteitsbewijs kon laten zien.
9 uur geleden