Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De politie vergoedt de apparatuur van de fotograaf die zaterdag op het Malieveld bij een politieactie in het water belandde. Dat bevestigt een woordvoerder na berichtgeving van Omroep West. Op beelden die tijdens de rellen op het Malieveld rondgingen, was te zien dat de Spaanse fotograaf door een agent in het water werd geduwd.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Duikers die op zoek waren naar het wapen dat werd gebruikt bij de dodelijke schietpartij vrijdag in Amsterdam-Noord hebben een vuurwapen gevonden. Bronnen binnen de politie meldden eerder dat de verdachte zijn wapen in het IJ had gegooid. Politie Amsterdam gaat ervan uit dat er geen verdere verdachten zijn.
4 uur geleden
HAARLEM (ANP) - De provincie Noord-Holland wil "duidelijke afspraken" maken over de verduurzaming van Tata Steel, maar daarvoor is meer tijd nodig. De provincie, het Rijk en het staalbedrijf hadden afgesproken om dit voor 30 september 2026 te doen. Die deadline wordt echter een halfjaar opgeschoven, naar 1 maart 2027.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De man die vrijdag werd doodgeschoten op de NDSM-kade in Amsterdam-Noord is een medewerker van Justitieel Complex Zaanstad. Dat bevestigt een woordvoerder van de Dienst Justitiële Inrichtingen. Bronnen binnen de politie melden dat het gaat om een voormalig leidinggevende van de gevangenis, die daar nu nog werkzaam is.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De persoon die vrijdagmiddag op een terras op de NDSM-Kade in Amsterdam-Noord werd neergeschoten, is overleden. Dat meldt de politie. Een verdachte zit vast.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De spoorblokkade door klimaatactivisten van Extinction Rebellion bij Utrecht Centraal raakte ongeveer 49.000 reizigers, meldt staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur) op basis van een inschatting door de NS. De directe kosten bedragen zeker 100.000 euro. Het gaat daarbij om schade voor ProRail, kosten voor extra beveiliging en inkomsten die de NS misliep.
6 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Rijn gaat de komende twee weken dalen tot een nieuw laagterecord, volgens een prognose van Rijkswaterstaat. De organisatie verwacht dat het waterpeil van de rivier bij Lobith, waar hij Nederland binnenstroomt, daalt van de huidige 6,20 meter naar rond de 6 meter boven NAP op 8 oktober. De vrijdag ingestelde maatregel voor eenrichtingsverkeer op de IJssel blijft waarschijnlijk nog in elk geval tot die datum in stand, zegt een woordvoerder. De IJssel is een aftakking van de Rijn.
7 uur geleden