Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
OIRSCHOT (ANP) - Een natuurbrand op de Oirschotse Heide in Noord-Brabant is donderdag uitgebroken toen militairen daar oefenden. Dat laat de Koninklijke Marechaussee weten. Of de oefening ook de oorzaak van de brand was, is volgens de woordvoerder nog niet vast te stellen.
9 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De verdachte van het doden van de 17-jarige Lisa, Chris Jude (22), blijft langer voor observatie in het Pieter Baan Centrum. Dat werd donderdag bekend tijdens een nieuwe inleidende zitting in de rechtbank in Amsterdam.
24 minuten geleden
TER APEL (ANP) - Het aantal asielzoekers in het aanmeldcentrum in Ter Apel is gezakt tot onder de 2000. Sinds eind januari is dat maar twee keer gebeurd. In de afgelopen weken zijn meerdere tijdelijke opvanglocaties geopend om de druk op het aanmeldcentrum te verminderen.
28 minuten geleden
'T HARDE (ANP) - De natuurbrand op het defensieterrein bij 't Harde in Gelderland is nog niet bedwongen. Her en der zijn zogenoemde hotspots, warme plekken in de grond, die kunnen oplaaien. Bovendien gaat het donderdagavond waarschijnlijk harder waaien, wat het vuur kan aanwakkeren. Een brandweerwoordvoerder noemt die combinatie "een zorgpunt" en zegt dat het sein brand meester daarom nog niet kan worden gegeven.
50 minuten geleden
OIRSCHOT (ANP) - Op de Oirschotse Heide in Noord-Brabant is donderdag een natuurbrand uitgebroken. Dat meldt de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. De oorzaak is nog niet bekend. Het gebied dat in brand staat is momenteel ongeveer 100 bij 100 meter groot, vergelijkbaar met twee voetbalvelden.
1 uur geleden
NUNSPEET (ANP) - Het is nog niet duidelijk of de Defensieoefening op het legerterrein 't Harde heeft geleid tot de grote natuurbrand op de Veluwe. Dat zegt een woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee. "Onderzoek ter plaatse is nog niet mogelijk zolang de brand niet geblust is. Uiteraard zijn we al wel gestart met het horen van betrokkenen en onderzoek dat zich niet in het natuurgebied afspeelt."
1 uur geleden
ELBURG (ANP) - In de gemeente Elburg zijn bijna alle wegen weer vrijgegeven die woensdag als gevolg van de uitzonderlijk grote natuurbrand in 't Harde werden afgesloten. De Eperweg is wel nog dicht, meldt een woordvoerder van de gemeente. Dat is hoogstwaarschijnlijk zo om de hulpdiensten, die nog volop bezig zijn met blussen, de ruimte te geven.
2 uur geleden