Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
RIJEN (ANP) - Het lichaam dat woensdag werd aangetroffen in de uitgebrande woning in Rijen is van de bewoner van het pand. Dat meldt burgemeester Derk Alssema van de gemeente Gilze en Rijen op Instagram. Het gaat om Kees, een inwoner die in het Brabantse dorp bekendstond als een "kleurrijke man", zoals de burgemeester hem omschrijft. "Iedereen kent Kees en Kees kende iedereen."
5 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Volgens het Gelderse provinciebestuur komen er definitief geen laagvliegroutes voor vakantievluchten vanaf Lelystad Airport over Gelderland. Die garantie is vanuit het Rijk aan de provincie gegeven, zegt gedeputeerde Klaas Ruitenberg (SGP). Ruitenberg kon op vragen van Statenleden nog niet zeggen of de overheid dezelfde definitie voor laagvliegen hanteert als de provincie. Hij zei toe dit snel te gaan uitzoeken.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Koning Willem-Alexander heeft woensdagavond de eeuwenoude vriendschap met Japan benadrukt, maar ook stilgestaan bij een "pijnlijke episode", de Tweede Wereldoorlog. Hij benoemde onder meer dat "ons gedeelde verhaal ook bitterheid omvat". "Diepe wonden die toen zijn geslagen, werken ook in de generaties erna door", zei de koning tijdens het staatsbanket met de Japanse keizer Naruhito.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur en Waterstaat) heeft met de NS besproken dat mensen die een zomerabonnement hebben afgesloten een seintje krijgen als dit bijna afloopt, zodat ze er niet aan vastzitten. "Er is ook aandacht voor", aldus de bewindsvrouw tijdens een tweeminutendebat over het spoor.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vanwege de hitte nemen diverse hardloopevenementen die de komende dagen in het land worden gehouden maatregelen. De organisatie van de Vuurtorenloop in Hoek van Holland heeft zelfs besloten het evenement vrijdag helemaal te schrappen.
9 uur geleden
TER APEL (ANP) - Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) ziet geen mogelijkheid om buitenslapers voor de nacht tijdelijk onderdak te bieden in het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel. Het gaat om mensen voor wie geen plek is in het centrum, maar die niet in de noodopvanglocatie slapen. Dat komt omdat ze in Ter Apel kwamen na het vertrek van de nachtopvangbus of omdat ze er zelf voor kiezen om op het voorterrein te overnachten.
10 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Inwoners van diverse gemeenten in het noordoosten van Twente kunnen deze zomer soms minder water uit de kraan krijgen. Drinkwaterbedrijf Vitens heeft ze hiervoor per brief gewaarschuwd. De waterdruk kan op bepaalde momenten lager zijn dan gebruikelijk, omdat de voorraad drinkwater schaars is.
10 uur geleden