Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
GRAVE (ANP) - De eerste families zijn gearriveerd in het Brabantse Grave, waar Sinterklaas zaterdag aankomt. Een woordvoerder van de gemeente Land van Cuijk, waar Grave onder valt, ziet dat de eerste mensen langs de route staan.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De leiders van de coalitie praten zaterdagochtend op landgoed De Zwaluwenberg bij Hilversum verder over de ontstane crisis. Dat melden ingewijden. Het landgoed wordt vaak gebruikt door partijen tijdens kabinetsformaties. Naast premier Rob Jetten en vicepremiers Dilan Yeşilgöz en Bart van den Brink (CDA) zijn ook fractieleiders Jan Paternotte (D66), Henri Bontenbal (CDA) en Ruben Brekelmans (VVD) aanwezig, aldus bronnen.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Wat Dilan Yeşilgöz betreft "zou het kunnen" dat er een extra rechtse partij bij de coalitie betrokken wordt. De VVD-partijleider beklaagde zich dat huidige coalitiepartners D66 en CDA "te vaak naar links kijken" bij het zoeken naar politieke meerderheden. De komende dagen praten de drie coalitiepartijen verder, want "de politieke situatie is niet afgerond".
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten gaat zondag niet naar Sint Eustatius vanwege de "actuele politieke situatie". Dat meldt de RVD. Hij zou daarna doorreizen naar Sint Maarten, maar ook dat gaat niet door.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De gang van zaken rond het belastingplan en box 3 heeft "de samenwerking onder druk gezet", zegt CDA-vicepremier Bart van den Brink. De drie coalitiepartijen D66, VVD en CDA hebben desondanks besloten om de twee wetten in de Eerste Kamer te verdedigen, zei hij na een urenlang crisisoverleg.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten vindt de politieke chaos die is ontstaan rond het belastingplan "niet uit te leggen". Dat zei hij tijdens zijn persconferentie na een ministerraad die vooraf werd gegaan door urenlang crisisoverleg. Hij geeft mensen die zeggen niets meer te snappen van het aanhoudende gedoe in Den Haag "groot gelijk".
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een kabinetsval of een nog grotere politieke crisis is volgens de drie coalitie niet goed, gezien de uitdagingen waar Nederland voor staat. Dat zei premier Rob Jetten na "stevige gesprekken" met vicepremiers Dilan Yeşilgöz en Bart van den Brink.
15 uur geleden