Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
MIDDELBURG (ANP) - Nederland en Noorwegen gaan nauwer samenwerken om de Noordzee beter te beschermen. Ze "verdiepen hun samenwerking" onder meer bij het toezicht op zee en het gebruik van satellietgegevens, hebben premier Rob Jetten en zijn Noorse collega Jonas Gahr Støre afgesproken. Jetten ontving Støre maandag in Zeeland.
12 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Oud-voetballer Quincy Promes heeft afgelopen zomer voor het eerst uitgebreid verklaard over zijn rol bij drugssmokkel. Dat zei zijn advocaat maandag tijdens een zitting in hoger beroep.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zo'n dertig gedupeerden en nabestaanden willen in november gebruikmaken van hun spreekrecht tijdens de behandeling van de strafzaak over de dodelijke explosie aan de Tarwekamp in Den Haag. Daarbij kwamen op 7 december 2024 zes mensen om het leven, vijf raakten gewond.
2 uur geleden
OVERASSELT (ANP) - De politie is maandag opnieuw bezig met zoekacties in en om Overasselt en verwacht dat dat ook de komende dagen nog zo zal zijn. Met specialistische teams wordt gezocht naar voorwerpen en ander bewijsmateriaal. De Mobiele Eenheid ondersteunt daarbij, laat de politie maandagochtend weten.
3 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De publieke omroep heeft maandag bij mediaminister Rianne Letschert officieel een verzoek neergelegd om de licentie van aspirant-omroep Ongehoord Nederland (ON!) in te trekken. Volgens de NPO is daar inmiddels voldoende juridische grondslag voor.
4 uur geleden
LOS ANGELES (ANP) - De Nederlandse grimeur Arjen Tuiten heeft in de nacht van zondag op maandag een Emmy Award gewonnen voor zijn werk aan een aflevering van de hitserie The Pitt. De 45-jarige make-upartist maakte voor de laatste aflevering in het tweede seizoen, waarin een keizersnede wordt verricht, een realistische replica van het lichaam van de patiënt.
8 uur geleden
OEGSTGEEST (ANP) - Stichting Massaschade & Consument gaat Snapchat aanklagen. Het is de tweede keer in korte tijd dat een Nederlandse claimstichting een rechtszaak aanspant tegen het socialemediaplatform.
8 uur geleden