Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
PARAMARIBO (ANP) - Suriname heeft Interpol gevraagd een internationaal opsporingsbevel uit te vaardigen tegen de voortvluchtige verdachte Ryan T. Die wordt verdacht van betrokkenheid bij de vermissing van de Nederlandse filmproducent, ondernemer en dj Rodney Leysner. De Nederlander verdween op 15 augustus. Het Surinaamse Openbaar Ministerie meldt vrijdag dat Interpol het verzoek momenteel beoordeelt.
1 uur geleden
BREE (ANP/BELGA) - De Belgische politie heeft vijf verdachten opgepakt na de vondst van een groot drugslaboratorium in het Belgische Bree, dicht bij de Nederlandse grens. Vier verdachten komen uit Nederland.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Twee eigenaren van in totaal acht restaurants van drie internationale Indiase horecaketens zijn aangehouden door de Arbeidsinspectie, meldt de organisatie. Ze worden verdacht van het uitbuiten van mensen en mensensmokkel.
3 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Onderzoekers van de universiteit van Wageningen (WUR) mogen voorlopig een lokkooi met levende schapen blijven gebruiken om wolven op de Hoge Veluwe te vangen en uit te rusten met een zender. Een handhavingsverzoek van de Faunabescherming om dat met spoed te stoppen is afgewezen door de provincie Gelderland.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het laboratorium Clinical Diagnostics, waar vorig jaar bij een hack de medische data van bijna een half miljoen vrouwen werden buitgemaakt, mag weer bijdragen aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Het lab heeft zijn databeveiliging inmiddels goed genoeg op orde, schrijft minister Sophie Hermans (Volksgezondheid) in een brief aan de Tweede Kamer.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De belangengroep Women's Right Collective (WRC) heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en laboratorium Clinical Diagnostics aansprakelijk gesteld voor de gevolgen van het datalek bij een bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Volgens een van de initiatiefnemers van WRC, advocaat Ina Brouwer, is dat tevens de eerste formele stap in een eerder aangekondigde massaclaim.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Merwedebrug gaat van donderdagavond 24 september tot maandagochtend 28 september dicht om een nieuwe asfaltlaag aan te brengen die dunner en lichter is dan de huidige. Daarmee wordt de brug 400 ton lichter, "wat nodig is om de brug veilig te kunnen gebruiken tijdens de bouw van de nieuwe Merwedebrug", zegt Rijkswaterstaat. Voor weggebruikers waarschuwt RWS voor tot een uur extra reistijd.
5 uur geleden