Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DINXPERLO (ANP) - Bij het blussen van de brand bij een afvalverwerker in het Gelderse Dinxperlo is in de nacht van maandag op dinsdag PFAS in het rioolwater terechtgekomen. Dat meldt de gemeente Aalten, waar het dorp onder valt. De brandweer heeft bluswater gebruikt uit de recreatieplas Het Blauwe Meer, waarvan in 2024 al bekend werd dat het besmet is met PFAS. Water uit dat meer is vermengd geraakt met het rioolwater.
8 uur geleden
COLOMBO (ANP/AFP) - Het Hooggerechtshof van Sri Lanka heeft vijftien mannen tot 220 jaar celstraf veroordeeld. Zij waren direct betrokken bij de zelfmoordaanslagen in Sri Lanka op eerste paasdag in 2019. Hierbij kwamen 279 mensen om het leven, onder wie drie Nederlanders.
9 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Wakker Dier heeft een kort geding aangespannen tegen NS over een geweigerde reclamecampagne. De dierenrechtenorganisatie wilde op stations posters laten ophangen met daarop een koe, een varken, een kip en de vraag: "Zullen we eens een dagje niet 650.000 dieren eten?" Daarmee vraagt Wakker Dier aandacht voor haar jaarlijkse initiatief Eet Geen Dierendag. NS Stations wil de oproep echter niet laten zien.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Autoriteit Consument en Markt (ACM) mag straks ook overnames en fusies van kleinere bedrijven gaan beoordelen. De Tweede Kamer stemde in met een wet die dat regelt, op initiatief van PRO-Kamerlid Julian Bushoff.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Siegfried Woldhek heeft voor de tweede keer de Inktspotprijs voor beste politieke spotprent van het jaar gewonnen. De illustrator krijgt de onderscheiding voor zijn tekening van de Russische president Vladimir Poetin, die zijn Amerikaanse collega Donald Trump bespeelt als een contrabas.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ondanks een aantal weken van regelmatige regenbuien, blijven de droogteproblemen in Nederland aanhouden. Komende week wordt weinig neerslag verwacht in Nederland en de rest van de stroomgebieden van de Rijn en de Maas, waarschuwt Rijkswaterstaat (RWS). "De effecten voor de scheepvaart, natuur en landbouw blijven merkbaar", is de boodschap van de dinsdag bijgewerkte droogtemonitor.
14 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Mensje van Keulen schrijft het Boekenweekgeschenk 2027. Japke-d. Bouma is komend jaar de auteur van de thema-uitgave van de Boekenweek. Het thema van de 92e Boekenweek, die plaatsvindt van 10 tot en met 21 maart 2027, is Kijk ons nou. Dat maakte boekenkoepel CPNB dinsdag bekend. De organisatie van de Boekenweek koos naar eigen zeggen voor 2027 "een thema over menselijk gedrag en de vele spiegels die schrijvers de lezer voorhouden in hun werk."
15 uur geleden