Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
ECHTEN (ANP) - Inwoners en bestuurders van Friesland willen dat de gaswinning in hun provincie stopt. Gedeputeerde Friso Douwstra heeft die boodschap opnieuw overgebracht aan staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei). De Bat liet zich in Echten, in de gemeente De Friese Meren, informeren over onder meer de gas- en zoutwinning en de gevolgen ervan.
34 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is aan lokale overheden om bekend te maken welke plekken vervuild zijn met PFAS, vindt staatssecretaris Annet Bertram van Infrastructuur en Waterstaat. Ze komt nu niet met een kaart van vervuilde plekken, ondanks vragen uit de Tweede Kamer.
1 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Bij onderzoek naar PFAS-verontreiniging in de provincie Gelderland zijn op vier plekken waarden boven de norm aangetroffen. Deze gebieden zijn waar nodig afgezet. Vervolgonderzoek moet uitwijzen wat de risico's zijn voor onder meer de gezondheid, meldt de provincie Gelderland.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Verschillende organisaties zijn niet onverdeeld enthousiast over het idee van het kabinet om vrouwen in sommige gevallen toe te staan pepperspray bij zich te dragen. Justitieminister David van Weel gaat onderzoeken of dat na Denemarken ook in Nederland zou kunnen. Het gaat dan gelden voor vrouwen die last hebben van een stalker, een conflict hebben in hun relatie of mogelijk slachtoffer kunnen worden van eerwraak.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De gemeenteraad van Amsterdam debatteert over het coalitieakkoord van PRO Amsterdam en D66. Zita Pels, die namens PRO onderhandelde, sprak van een "lekker links" akkoord en ze bedankte coalitiepartner D66 voor de soepele onderhandelingen: "We hebben iets unieks neergezet. Het draait om samenwerken in plaats van elkaar de tent uitvechten in de politiek."
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voormalig minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid had "buikpijn" door de invoering van de avondklok op 23 januari 2021. Hij vreesde dat de maatregel tot polarisatie in de samenleving zou leiden en dat mensen zouden denken aan de bezettingsperiode onder nazi-Duitsland, toen er ook een avondklok was.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tijdens de tweede golf van coronabesmettingen in het najaar van 2020 begonnen de spanningen in het kabinet, zei oud-minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tijdens een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona. Volgens hem zijn er "vast en zeker lelijke woorden gebruikt", maar kwam het kabinet altijd tot beleid dat door iedereen gedragen werd.
4 uur geleden