Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
KORNWERDERZAND (ANP) - De Afsluitdijk is op snelweg A7 bij Kornwerderzand in Friesland in beide richtingen dicht door een storing aan de Zuidbrug. Dat meldt Rijkswaterstaat. Een monteur is onderweg. Het is volgens een woordvoerder niet duidelijk hoelang het gaat duren voordat er een oplossing is.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Weekend van de Wetenschap, dat ieder jaar in het eerste weekend van oktober valt, trok deze editie 125.000 bezoekers. Ruim driehonderd organisaties door heel Nederland openden op 3 en 4 oktober hun deuren voor bezoekers en lieten ze kennismaken met wetenschap en technologie.
4 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - De op Schiphol voor huisvredebreuk gearresteerde demonstranten van Extinction Rebellion (XR) zijn weer vrijgelaten, meldt een woordvoerder van de actiegroep. Het gaat om 32 personen, in tegenstelling tot de 31 die de Koninklijke Marechaussee eerder meldde. De arrestanten zijn met een bus naar het dichtstbijzijnde station gebracht. Het is onduidelijk wat de arrestatie voor gevolgen heeft voor hen.
4 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - Twee restaurants zijn maandag onderscheiden met twee sterren en zeven zaken hebben een eerste Michelinster gekregen. De Librije blijft het enige restaurant in Nederland met drie Michelinsterren, zo werd duidelijk op de horecavakbeurs in MECC Maastricht.
6 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Middelbare scholen moeten kunnen kiezen uit betaalbare alternatieven en zelf kunnen bepalen of ze papieren schoolboeken, digitale boeken of een combinatie daarvan gebruiken. Dat vindt de VO-raad, de organisatie die de belangen van middelbare scholen behartigt. De raad steunt daarmee de oproep van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) om een einde te maken aan verplichte koppelverkoop. Scholieren moeten volgens de ACM nu nog te vaak zowel een papieren als een digitale versie aanschaffen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheid heeft 21 gemeenten onder toezicht gesteld, omdat ze te weinig asielzoekers opvangen. Ze moeten in de komende tijd duidelijk maken hoe ze alsnog aan de spreidingswet voldoen. Doen ze dat niet, dan kan de overheid een gemeente opzijschuiven en beslissen dat daar een asielopvang komt.
6 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - 31 demonstranten van Extinction Rebellion (XR) zijn door de Koninklijke Marechaussee op Schiphol aangehouden voor huisvredebreuk. Zij zijn, volgens een woordvoerder, op "vreedzame wijze" naar de uitgang begeleid. De arrestanten worden met een bus weggebracht. Het is onbekend waarheen.
6 uur geleden