Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
ENSCHEDE (ANP) - Het is "extreem pijnlijk" dat het vermeende brein achter de moord in 2017 op een journalist in Malta woensdag is vrijgesproken. Dat zegt oud-politicus Pieter Omtzigt. Als speciaal onderzoeker voor de Raad van Europa hield hij zich bezig met de afhandeling van de moord op Daphne Caruana Galizia.
45 minuten geleden
BALGOIJ (ANP) - Er gaan nepbeelden rond van een arrestatie in het Gelderse Balgoij, meldt de politie. Daarvan wordt beweerd dat die werd gedaan in verband met het geweld in het nabijgelegen Overasselt. Maar, zegt de politie, "er is vandaag niemand aangehouden in Balgoij".
3 uur geleden
OVERASSELT (ANP) - Bij het onderzoek van de mobiele eenheid (ME) zijn woensdag nog meerdere wapens gevonden in en rond Overasselt, meldt de politie. Die werden niet alleen gevonden in het doorzochte gebied, maar ook in het nabijgelegen Wijchen. De politie zocht daar op basis van een tip van een inwoner. Het onderzoek van de ME is woensdagavond afgerond.
3 uur geleden
OVERASSELT (ANP) - Bij een inzamelingsactie voor de doodgeschoten man in Overasselt is binnen een dag meer dan 10.000 euro opgehaald. Het geld is bedoeld voor de uitvaart van de 51-jarige man uit Wijchen.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het tekort aan studentenwoningen in Nederland neemt amper af ten opzichte van vorig jaar, hoewel de afgesproken nieuwbouwbeloftes wel worden waargemaakt. Dat blijkt uit cijfers van de Landelijke Monitor Studentenhuisvesting. Het tekort wordt geschat op ruim 20.200 woningen. Dat is vergelijkbaar met het tekort van 21.000 in 2025. Kenniscentrum Kences stelt dat er meer maatregelen nodig zijn voor de realisatie van meer studentenhuisvesting. "Sociale studentenhuisvesters kunnen zo 15.000 tot 25.000 meer studentenwoningen bouwen."
5 uur geleden
HEUMEN (ANP) - De gemeente Heumen maakt donderdag bekend of het huis in Overasselt dat dinsdag werd belaagd door tientallen bewapende mensen, wordt gesloten. Ook komt er dan meer informatie over "eventuele aanvullende maatregelen", liet burgemeester Joerie Minses woensdag weten.
6 uur geleden
OVERASSELT (ANP) - Joeri Minses, de burgemeester van de gemeente Heumen, roept de inwoners van Overasselt en omgeving op om rustig te blijven na dreigbeelden die in de media circuleren. Minses zegt dat de onrust in zijn gemeente toeneemt na de geweldsuitbarsting in Overasselt van dinsdag.
6 uur geleden