Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - De politie heeft nieuwe beelden vrijgegeven van de verdachte van een vermoedelijke vergismoord in 2022 in Rotterdam. Op een terras aan het Tiendplein in het centrum van de stad werd vier jaar geleden de 30-jarige Jaison Baptista Lopes Sanches doodgeschoten.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil voor een stof tegen rhesusziekte bij baby's minder afhankelijk worden van de VS. Bloedbank Sanquin gaat met andere Europese organisaties samenwerken om geneesmiddelen met bepaalde antistoffen op de Europese markt te brengen. "Er is in totaal 8,8 miljoen euro subsidie ter beschikking gesteld voor een meer weerbare bloedvoorziening", schrijft minister Sophie Hermans van Volksgezondheid (VVD) in een brief aan de Tweede Kamer.
4 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Herman Koch lijdt aan de ziekte van Parkinson. Dat vertelde de schrijver van onder meer de bestseller Het Diner maandagavond in de talkshow van Eva Jinek op NPO 1. Parkinson is een progressieve hersenziekte waarbij een tekort aan de stof dopamine ontstaat en patiënten moeite krijgen met bewegen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil nog altijd niet uitsluiten dat gemeenten op grond van de spreidingswet verplicht worden om asielzoekers op te vangen, een eis die JA21 stelt aan steun voor het belastingplan voor volgend jaar. "Daar zijn we niet uitgekomen", zei partijleider Joost Eerdmans na afloop van een gesprek met premier Rob Jetten en CDA-asielminister Bart van den Brink.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten roept oppositiepartijen op de onderhandelingen over het belastingplan ook echt over de inhoud van dat plan te laten gaan. Meerdere partijen grijpen de gesprekken met het minderheidskabinet over parlementaire steun aan om andere politieke wensen op tafel te leggen.
6 uur geleden
HILVARENBEEK (ANP) - De situatie rond de dierenverzorgster van Safaripark Beekse Bergen die zaterdag gewond raakte door een panteraanval is nog steeds "precair". Dat laat de Brabantse dierentuin in een verklaring weten.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Rudi Fuchs was "zonder twijfel internationaal gezien een van de meest invloedrijke museumdirecteuren van de laatste vijftig jaar". Dat zegt Rein Wolfs, directeur Stedelijk Museum Amsterdam, in een reactie op het overlijden van Fuchs.
10 uur geleden