Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Baasjes van een bijtgrage hond moeten verplicht op een praktijkcursus. Dat wil staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw, VVD) regelen. Het gaat dan om honden die vaak worden geassocieerd met bijtincidenten.
2 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De Groningse gedeputeerde die over sport gaat, Marian van Dijken (BBB), is heel blij dat de wereldkampioenschappen wielrennen naar Groningen en Drenthe komen. Het liefst had ze die in 2032 hier willen zien, maar 2034 is wat haar betreft ook goed, reageerde ze. "Als het maar komt, zodat tientallen miljoenen televisiekijkers kunnen zien wat de noordelijke provincies voor moois te bieden hebben." Er komen ook altijd veel bezoekers op af.
4 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Gelderland stelt definitief stroken van 500 meter rond de Veluwe en drie andere kwetsbare natuurgebieden in, waar de uitstoot van stikstof fors omlaag moet. Een meerderheid van de Provinciale Staten (37-14) koos ervoor dat vast te leggen in de nieuwe omgevingsverordening. Zeven van de twaalf Statenleden van de BBB stemden tegen het beleid van de eigen gedeputeerde Ans Mol.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem maakt zich "grote zorgen over de manier waarop de politiek de politie aanstuurt". Hij reageert daarmee op het besluit van de politie om te stoppen met het organiseren van publieke religieuze bijeenkomsten, zoals voor de ramadan.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) houdt vast aan het kabinetsvoorstel om medewerkers uit de luchthavensector in de adviesraad over Schiphol te laten plaatsnemen. Een meerderheid van de Tweede Kamer wil mensen uit de sector zelf juist weren uit de Maatschappelijke Raad Schiphol.
9 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Oekraïne moet doorgaan met hervormingen. Premier Rob Jetten heeft de noodzaak daarvan benadrukt in een gesprek woensdag met president Volodymyr Zelensky van Oekraïne in de marge van de VN-top in New York.
10 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Nederland heeft de afgelopen maanden "alle diplomatieke middelen" ingezet om sancties van de VS tegen het Internationaal Strafhof (ICC) te voorkomen. Dat zei premier Rob Jetten tegen de verzamelde pers rondom de Algemene Vergadering van de VN. "En dat zullen we de komende weken en maanden moeten blijven doen."
10 uur geleden