Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
LELYSTAD (ANP) - De drie mensen die zaterdagavond laat om het leven kwamen door een aanrijding op de dijk tussen Lelystad en Enkhuizen zijn jongemannen van 17 en 19 jaar. Twee van 17 jaar komen uit Oisterwijk en uit Groesbeek, de 19-jarige uit Delft, maakte de politie zondagmiddag bekend. Vijf anderen raakten gewond.
3 uur geleden
DEVENTER (ANP) - De brand in een pand aan de Brink in de binnenstad van Deventer is geblust. Rond 14.30 uur kon de brandweer het sein brand meester geven. Over de oorzaak van de brand en de schade is nog niets bekend.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Paul Rosenmöller van PRO verlaat volgend jaar mei de politiek. Dan wordt een nieuwe Eerste Kamer gekozen, waar hij op dit moment fractievoorzitter is van de partij die is voortgekomen uit GroenLinks en PvdA.
3 uur geleden
OSS (ANP) - Een 30-jarige man uit het Brabantse Vinkel heeft zich zondagmiddag gemeld bij de politie na een dodelijk ongeluk in Oss op zaterdag. Politie Oost-Brabant zei aanvankelijk dat de man aangaf de bestuurder te zijn van de auto waarmee een fietser werd aangereden, maar kwam daar later op terug. De man had zich enkel gemeld omdat hij hoorde dat de politie naar hem op zoek was en had niets gezegd over zijn eventuele betrokkenheid bij het ongeluk.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - In het Noorse Kultuurhuis in Rotterdam, ook wel de Zeemanskerk, hebben zondagmiddag zo'n zestig mensen een herdenkingsdienst bijgewoond voor de overleden koning Harald. De aanwezigen zongen samen en haalden herinneringen op aan de koning, die vrijdag op 89-jarige leeftijd overleed. Ook werd het volkslied gezongen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Op het ministerie van Financiën overleggen de leiders van de drie coalitiepartijen sinds 10.00 uur weer over de begroting van volgend jaar. Rob Jetten (D66), Dilan Yeşilgöz (VVD) en Henri Bontenbal (CDA) moeten het eens zien te worden over de koers.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Degene die ervan wordt verdacht zaterdagavond drie mannen te hebben gestoken bij station Amsterdam Centraal, is een 43-jarige man en hij komt uit Naarden. De drie raakten gewond en twee van hen moesten kort voor behandeling naar het ziekenhuis. De verdachte raakte ook gewond en ligt zondag als enige nog in het ziekenhuis, aldus de politie.
7 uur geleden