Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het produceren van meer duurzame energie in Nederland zorgt voor minder uitstoot en maakt dat Nederlanders meer "grip krijgen" op de energierekening. Dat zegt voorzitter Olof van der Gaag van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) in reactie op nieuwe verwachtingen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) over de ontwikkeling van de broeikasgasuitstoot en het energiesysteem in Nederland.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De verduurzaming stagneert, merkt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Voor het derde jaar op rij is de hoeveelheid broeikasgassen die Nederland naar verwachting vermindert in 2030 nauwelijks toegenomen. Tussen de klimaatplannen en het doel voor 2040 ziet het planbureau een "grote kloof", en voor het doel van een klimaatneutraal Nederland in 2050 is nog meer nodig.
4 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Deze week komen 33 verdachten van het recente geweld in Overasselt voor de raadkamer van de rechtbank in Arnhem. Omdat het om veel mensen gaat, zijn de zaken verspreid over drie dagen, meldt de rechtbank. Drie rechters in de raadkamer beslissen over het voortduren van de voorlopige hechtenis met maximaal 90 dagen. Volgens een voorlopige planning gaat het om dinsdag 15, woensdag 16 en donderdag 17 september.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De 41-jarige Ayham A. uit het Zuid-Hollandse Arkel, verdacht van onder meer een leidende rol in terreurorganisatie IS in zijn vaderland Syrië, betwist de verklaringen van de getuigen tegen hem. Volgens A. verwarren zij hem met andere personen. Hij ontkent dat hij iets met de terroristische beweging te maken heeft gehad.
5 uur geleden
GERDERATH (ANP) - Drie personen zijn omgekomen door een vliegtuigongeluk net over de Duitse grens bij Gerderath, ter hoogte van Roermond. Het vliegtuigje vertrok maandagochtend uit Hilversum, meldt de krant Rheinische Post. Het gaat om een toestel van Vliegschool Hilversum (VSH), aldus die organisatie.
6 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) gaat geen nader onderzoek doen naar de trambotsing op de Erasmusbrug in Rotterdam. Op woensdag 22 juli reed een tram daar tegen een stilstaande tram die stond te wachten omdat de brug open was. De raad heeft vertrouwen in het onderzoek dat het openbaarvervoerbedrijf, de RET, van Rotterdam laat doen.
6 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Schiphol en KLM zijn blij dat het kabinet met het advies van de Raad van State nieuwe regels voor de luchthaven kan vaststellen. De luchthaven en de luchtvaartmaatschappij noemen het advies maandag over nieuwe regels die Schiphol op papier stiller moeten maken "een belangrijke stap" daarnaartoe.
7 uur geleden