Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Bij het partijkantoor van D66 in Den Haag is donderdagavond een explosie geweest, bevestigt de politie na berichtgeving door De Telegraaf. Het pand aan de Lange Houtstraat in de Haagse binnenstad is daardoor beschadigd. Niemand raakte gewond, zegt een politiewoordvoerder. Of er personen in het pand aanwezig waren toen het explosief iets na 21.00 uur afging, weet zij niet.
21 minuten geleden
HILVERSUM (ANP) - Talpa maakt geen nieuwe afleveringen van Familie Gillis: Massa is Kassa "zolang er sprake is van hoger beroep of cassatie" in de zaken waarin Peter Gillis donderdag is veroordeeld. Dat laat een woordvoerder van het mediabedrijf desgevraagd weten aan het ANP.
2 uur geleden
SANTA CRUZ (ANP) - Het Nederlandse cruiseschip Hondius legt niet aan bij Tenerife, maar gaat daar alleen voor anker. Dat meldt de president van de Canarische Eilanden, Fernando Clavijo, volgens Spaanse media. Hij stelt dat passagiers er met een boot worden opgehaald en zo naar het vliegveld worden gebracht. De Spaanse minister van Volksgezondheid bevestigt dat het schip wegblijft uit de haven.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Cruisemaatschappij Oceanwide Expeditions heeft de "juiste procedure" gevolgd toen bleek dat er aan boord van de Hondius een 69-jarige Nederlander was overleden. Dat laat het bedrijf weten in reactie op een video die online rondgaat, waarop te zien is dat de kapitein spreekt van een natuurlijk overlijden.
3 uur geleden
LEIDEN (ANP) - De opvarende van het cruiseschip Hondius die woensdagavond is overgebracht naar het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) is geïnfecteerd met het hantavirus. "De patiënt is hiervan op de hoogte gesteld en heeft toestemming gegeven om deze informatie te delen", meldt het Leidse ziekenhuis.
5 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Op het cruiseschip Hondius zijn voorzorgsmaatregelen getroffen om de kans op verspreiding van het hantavirus zo klein mogelijk te houden. Zo worden de kamers aan boord gedesinfecteerd, blijven opvarenden zoveel mogelijk in hun hut waar ze eten en water krijgen en er is gevraagd een mondmasker te dragen. Dat zei de Amerikaanse epidemioloog Maria Van Kerkhove tijdens een persconferentie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
6 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De opvarende van het cruiseschip de m/v Hondius die donderdag is opgenomen in het Radboudumc, is positief getest op het hantavirus. Dat bevestigt het ziekenhuis in Nijmegen op basis van informatie van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). De patiënt ligt in isolatie.
6 uur geleden