Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
KATWIJK (ANP) - De komst van een grote fabriek van de Amerikaanse farmaceut Eli Lilly naar Katwijk is weer een stap dichterbij gekomen. De gemeenteraad heeft een voorlopig positief advies gegeven over de bouwplannen. In het najaar, nadat alle onderzoeken die Eli Lilly voor de vergunningaanvraag heeft gedaan zijn voorzien van een 'second opinion', valt een definitief besluit.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De strafrechtelijke vervolging van schoolverzuim moet stoppen. Er moet zo snel mogelijk een passend en effectief alternatief komen voor de aanpak van leerlingen die spijbelen. Dat adviseert de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) in een rapport.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gezondheidsminister Sophie Hermans (VVD) wil de behandeling van het wetsvoorstel om het eigen risico te verhogen uitstellen tot na de zomer. Dat werd donderdagavond duidelijk, toen Ingrid Coenradie (JA21) en Diederik van Dijk (SGP) voorstelden de behandeling uit te stellen en Hermans zich daar in kon vinden. Dit zorgde voor woede bij oppositiepartijen PRO, PVV en SP.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft in 2024 ruim 10.000 aangiften van ernstige misdrijven niet in behandeling genomen. Dat komt neer op een kwart van de aangiften van ernstige misdrijven, meldt de Algemene Rekenkamer op basis van eigen onderzoek.
8 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Corné H. is opgenomen in de Mesdagkliniek in Groningen voor een tbs-behandeling. Dat bevestigt zijn advocaat Jan-Jesse Lieftink aan het ANP na berichtgeving door De Gelderlander. H. was verantwoordelijk voor een urenlange gijzeling in café Petticoat in Ede in maart 2024. Afgelopen december gijzelde hij werknemers van de gevangenis in Vught.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vanwege de hitte zijn meer sportevenementen de komende dagen aangepast of afgelast. Sinds donderdagochtend is in het hele land het Nationaal Hitteplan en daarmee ook code geel van kracht.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een recordaantal van 10.000 mensen loopt komend weekend mee in de Nacht van de Vluchteling, meldt de organisatie. Dat is bijna een kwart meer dan vorig jaar, toen 8100 lopers meededen. In de nacht van zaterdag (Wereldvluchtelingendag) op zondag lopen deelnemers in verschillende plaatsen routes variërend van 10 tot 50 kilometer.
11 uur geleden