Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
MIDDELBURG (ANP) - De provincie Zeeland wil in totaal 22,5 miljoen euro vrijmaken voor het ontwikkelen van kleine kernreactoren. In een toelichting op de najaarsnota zegt gedeputeerde Johan Aalberts (CDA) dat het college die miljoenen beschikbaar wil stellen aan de bedrijven Allseas en Thorizon.
27 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De avondspits is vrijdag vroeg begonnen voor automobilisten die in het midden van het land de Waal en andere rivieren willen oversteken. Omdat de Merwedebrug vrijdag is afgesloten voor werkzaamheden, staan op veel alternatieve routes al sinds de ochtend "opmerkelijk lange files", zegt een woordvoerder van de ANWB. Die zullen waarschijnlijk nog uren duren.
43 minuten geleden
GRONINGEN (ANP) - De organisatie die gaat over de afhandeling van schades door de gaswinning in Groningen en Drenthe heeft "geen reden om te twijfelen" aan de onafhankelijkheid van ingehuurde deskundigen. Zij beoordelen aanvragen voor vergoedingen voor aardbevingsschade en brengen hierover advies uit aan het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). Een rechter oordeelde onlangs - na onderzoek van RTV Noord, RTV Drenthe en Follow the Money - dat één deskundige niet onafhankelijk is, maar persoonlijke belangen zou hebben.
1 uur geleden
KESTEREN (ANP) - Tien verdachten die donderdag zijn aangehouden in Kesteren en Opheusden worden vrijdag verhoord, zegt de politie. Een van hen is minderjarig en heeft de nacht van donderdag op vrijdag thuis geslapen. Deze tiener heeft zich inmiddels gemeld voor verhoor, zegt de politie. De overige verdachten zijn in de leeftijd van 18 tot 39 jaar. De relschoppers worden verdacht van het bezit van vuurwerk en het niet voldoen aan bevel/vordering, ofwel de bevelen van de politie niet opvolgen.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De 25-jarige Efe Y., verdacht van het doodschieten van twee Syrische jongens in het Piet Wiedijkpark in Amsterdam-West, zegt dat hij ontoerekeningsvatbaar is en geen gevangenisstraf krijgt, maar tbs met dwangverpleging. Zijn advocaat meldde vrijdag op de derde inleidende zitting dat Y. dat tegen hem heeft gezegd, nadat het persoonlijkheidsonderzoek in het Pieter Baan Centrum (PBC) was afgerond.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Rode Kruis heeft met giro 6868 na ongeveer een maand bijna 2,6 miljoen euro opgehaald voor de slachtoffers van de overstroming in Nepal. Het geld gaat naar voedsel, drinkwater en hulppakketten. Deze spullen zijn volgens de hulporganisatie nodig, "helemaal nu de herfst en winter en het bijbehorende regenseizoen voor de deur staan". Daardoor kunnen meer ziektes uitbreken, zoals cholera, vreest het Rode Kruis.
3 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Gasunie Transport Services (GTS) pleit voor een grotere strategische gasvoorraad. Het kabinet gaat een noodvoorraad aanleggen voor ongeveer twee weken, schreef klimaatminister Stientje van Veldhoven (D66) in een brief aan de Tweede Kamer. Volgens de beheerder van het gastransportnet in Nederland biedt die noodvoorraad onvoldoende bescherming tegen een verstoring die langere tijd aanhoudt.
3 uur geleden