Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) is in beroep gegaan tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag dat hij een asielzoeker niet mag terugsturen naar Italië. In Europa is afgesproken dat asielzoekers mogen worden teruggestuurd naar het land waar zij zich als eerste meldden. In het geval van Italië hield de rechter dat tegen, omdat de opvang daar niet op orde zou zijn.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het grootste gedeelte van de Extinction Rebellion (XR) actievoerders die op 29 augustus de A12 in Den Haag blokkeerden wordt toch niet strafrechtelijk vervolgd, laat het Openbaar Ministerie weten. In totaal werden er 53 personen aangehouden. De politie zei eerder dat er strenger zou worden opgetreden bij snelwegblokkades.
2 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - De hoeveelheid schadelijke stoffen die in de omgeving van Tata Steel neerdalen, is volgens de laatste metingen iets afgenomen. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) meldt dat in vergelijking met eerdere meetronden lagere hoeveelheden PAK's (polycyclische aromatische koolwaterstoffen) en diverse metalen in stof op de grond zijn gemeten. "Er kan nog niet worden vastgesteld of de dalingen structureel zijn", zegt het instituut erbij.
2 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Rondom Den Bosch rijden nagenoeg geen treinen op zaterdag 19, zondag 20, en zaterdag 26 september, omdat ProRail die dagen aan het spoor werkt. NS zet snelbussen en stopbussen in. Reizigers moeten volgens de NS rekening houden met een langere reistijd van ongeveer een half uur tot een uur. Ook moeten zij vaker overstappen.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De advocaten van de twee verdachten in de Woudenbergse misbruikzaak hebben donderdag gepleit voor aanmerkelijk lagere straffen dan eerder deze week geëist door het Openbaar Ministerie. Justitie wil dertig en twintig jaar gevangenisstraf tegen het tweetal, de 57-jarige Richard van den B. en de 34-jarige Evertje van E. Ook wil het OM tbs met dwangverpleging voor beiden.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Amsterdam wil 2500 voltijdsbanen schrappen voor 2030, schrijft wethouder Hendrik Jan Biemond aan de gemeenteraad op basis van gemaakte afspraken in het coalitieakkoord. De reden is dat de organisatie te groot is geworden en de gemeente efficiënter te werk wil gaan, zodat geld overblijft om te investeren in de stad.
3 uur geleden
OVERASSELT (ANP) - De politie zoekt donderdag "extra" bij basisscholen in Overasselt en Heumen nadat de marechaussee woensdag vuurwapens vond in de buurt van een school in Overasselt. Een woordvoerder geeft daar geen precieze reden voor, maar meldt wel dat er geen signalen zijn dat er bij de scholen wapens liggen. Ook bij een buitenschoolse opvang in Overasselt wordt gezocht.
4 uur geleden