Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse douane heeft in de eerste zes maanden van dit jaar 106 miljoen illegale sigaretten onderschept, het merendeel in zeecontainers. "De smokkel van tabaksproducten is naast cannabis een vast verdienmodel van criminelen geworden", meldt directeur-generaal van de douane, Nanette van Schelven. De hoge accijns op tabaksproducten maakt de smokkel aantrekkelijk. In heel 2025 werden bijna 255 miljoen illegale sigaretten onderschept.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De wereldwijde vaccinatiegraad onder kinderen is in 2025 licht gestegen ten opzichte van de jaren daarvoor. Dat maakte UNICEF Nederland dinsdag bekend.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse politie heeft in de nacht van dinsdag op woensdag een operatie uitgevoerd in een lopend onderzoek naar mensenhandel op de Wallen. Dat maakte de politie bekend. Er zijn aanhoudingen verricht, maar de politie wil daar in het belang van het onderzoek nog niets over zeggen, ook niet over het aantal verdachten.
3 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - AVROTROS heeft dinsdagavond "met grote verslagenheid kennisgenomen van het overlijden van Cees Geel". De acteur speelde vanaf 2016 in de AVROTROS-serie Flikken Rotterdam de rol van rechercheur Stan Vroom.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Diverse mensen hebben met verslagenheid gereageerd op het plotselinge overlijden van acteur Cees Geel. Regisseur Eddy Terstall herinnert zich Geel als een "intens mens, een intense vriend en een intense acteur". Terstall regisseerde hem in 2004 in de film Simon. "Hij was in zijn spel heel toegewijd en charismatisch."
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Acteur Cees Geel is dinsdagochtend plotseling overleden aan de gevolgen van een hartstilstand. Dat heeft zijn management namens zijn familie aan het ANP gemeld.
7 uur geleden
DOETINCHEM (ANP) - Ook in het oosten van het land hebben steeds meer waterschappen een onttrekkingsverbod ingesteld, wat betekent dat inwoners en bedrijven geen water meer mogen halen uit sloten, beken en rivieren. Bij Waterschap Rivierenland geldt dat vanaf woensdag voor een gebied tussen Nijmegen en de Maas, bij Waterschap Rijn en IJssel vanaf donderdag voor het hele werkgebied. Dat betekent dat onder meer in de Achterhoek, het zuidoosten van de Veluwe en in het zuiden van Overijssel geen water meer opgepompt mag worden om gewassen, tuinen en sportvelden te besproeien.
10 uur geleden