Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - In de eerste aflevering van Het Sinterklaasjournaal is nog niet gemeld welke acteur Stefan de Walle opvolgt, die vanaf 2011 de rol van de goedheiligman speelde. De NTR maakte in september bekend dat De Walle stopt met zijn taak, al is onduidelijk hoe dit besluit tot stand kwam. De Walle zelf suggereerde recent dat het niet zijn eigen keuze is geweest.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - "De les van de geschiedenis is dat geweld tegen Joden nooit ver weg is." Dat zei minister-president Rob Jetten maandag tijdens de Nationale Kristallnachtherdenking in de Portugese Synagoge in Amsterdam. Hij waarschuwde voor het opnieuw aanwakkeren van antisemitisme in Nederland.
6 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft hoger beroep aangetekend in de zaak van de fatale explosie aan de Schammenkamp in Rotterdam in 2024. Dat moest binnen twee weken na de uitspraak van 27 oktober. Toen sprak de rechtbank verdachte Jalal O. vrij. Justitie weet nog niet of er ook daadwerkelijk een proces volgt, maar heeft meer tijd nodig om het vonnis te bestuderen in deze "complexe zaak", zei een woordvoerder.
8 uur geleden
ANTALYA (ANP) - Greenpeace vindt het "zeer teleurstellend" dat premier Rob Jetten de VN-klimaattop in Antalya heeft afgezegd. "Dit was een kans voor hem geweest om te laten zien dat hij echt leiderschap wil tonen in het tegengaan van de klimaatcrisis. Dat is toch wat we een beetje van hem gemist hebben, als zelfbenoemd klimaatdrammer", reageert klimaatspecialist Maarten de Zeeuw op de top.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima brengen van 9 tot en met 11 december een staatsbezoek aan Qatar. Het is hun eerste officiële bezoek aan het Midden-Oosten sinds ze koning en koningin zijn.
10 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Minister Eelco Heinen (Financiën) wil voorkomen dat de opvolging voor het voorzitterschap van de Europese Centrale Bank (ECB) uitdraait op een tegenstelling tussen Noord- en Zuid-Europa. Dat zei hij voorafgaand aan overleg met de ministers van Financiën van de Eurogroep-landen, waar de Nederlander Klaas Knot en Pablo Hernández de Cos uit Spanje worden gepresenteerd als mogelijke opvolgers van Christine Lagarde.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat er veel meer grote batterijen en andere vormen van energieopslag komen. Het heeft daarover afspraken gemaakt met netbeheerders, de brancheorganisatie voor energieopslag, medeoverheden en concurrentiewaakhond ACM. Eind 2040 moet er 110 gigawattuur (GWh) aan batterijcapaciteit zijn, ruim vijftig keer zoveel als eind vorig jaar. Dat is genoeg om zo'n 37.000 huishoudens een jaar van stroom te voorzien.
15 uur geleden