Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - In de treinen is het maandagmiddag "druk maar beheersbaar", meldt een woordvoerder van de NS. Het wordt langzaamaan drukker in de hoofdstad en andere grote steden, vooral op de plekken waar grote evenementen zijn rond Koningsdag.
12 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland kleurt maandag oranje voor Koningsdag. Op veel plaatsen waren mensen al vroeg in de weer om een plaats te bemachtigen op de vrijmarkt. Ook zijn er in het hele land diverse evenementen.
28 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Harry Slinger (76), zanger van nederpopgroep Drukwerk, heeft darmkanker. De band meldt op Facebook en Instagram dat de kanker operatief kan worden verwijderd en dat de ingreep op korte termijn gepland staat.
37 minuten geleden
DOKKUM (ANP) - Rond de route die de koninklijke familie aflegde in Dokkum is op drie plekken gedemonstreerd, laat een woordvoerder van de gemeente Noardeast-Fryslân weten. Van tevoren was dat aantal protesten ook bij de gemeente aangemeld.
38 minuten geleden
ENSCHEDE (ANP) - De politie heeft een 31-jarige vrouw uit Enschede aangehouden, omdat zij betrokken zou zijn geweest bij een schietincident in het centrum op maandagochtend. Er werd een persoon naar het ziekenhuis gebracht.
1 uur geleden
ARNHEM/UTRECHT (ANP) - In Arnhem heeft de politie tijdens koningsnacht 17 mensen aangehouden. Mensen werden bijvoorbeeld gearresteerd voor mishandeling, verstoring van de openbare orde en belediging. "Handhavers van de gemeente hadden hun handen vooral vol aan wildplassers", meldt de gemeente. Er waren minder mensen in de stad dan vorig jaar.
1 uur geleden
DOKKUM (ANP) - Koning Willem-Alexander, koningin Máxima en hun dochters Amalia, Alexia en Ariane zijn maandag aangekomen in Dokkum. Daar werden ze ontvangen door burgemeester Johannes Kramer en Arno Brok, de commissaris van de Koning in Friesland. De familie viert daar de 59e verjaardag van koning Willem-Alexander.
2 uur geleden