Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Een tram en een lijnbus zijn donderdagmiddag in Utrecht op elkaar gebotst. Daarbij zijn drie mensen gewond geraakt. Twee van hen zijn naar het ziekenhuis gebracht, meldt de politie. Volgens vervoersbedrijf Transdev is de buschauffeur een van de gewonden die door de ambulance zijn meegenomen.
48 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Door een landelijke storing in het reisinformatiesysteem van de NS is er geen informatie zichtbaar op borden op stations in heel Nederland en kunnen er ook geen berichten worden omgeroepen op de stations. Dat meldt de NS. Ook de informatie in de app is door de storing niet altijd actueel, zegt een woordvoerder.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Er is een verband tussen de stroomstoring bij bedrijven aan de Botlekweg en Merseyweg in het Rotterdamse Botlekgebied en de brand in een transformatorhuis op de Maasvlakte, meldt de veiligheidsregio. Een van de getroffen bedrijven was Esso. De raffinage moest deels worden stilgelegd en er werd afgefakkeld.
2 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Jacques Wallage, voormalig politicus van de Partij van de Arbeid, is woensdag op 79-jarige leeftijd overleden. De gemeente Groningen, waar Wallage opgroeide, woonde en studeerde, meldt dat donderdag. Van 1998 tot 2009 was hij er burgemeester.
3 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Voor de achtste keer dit jaar is er sprake van een regionaal zeer hete dag met een temperatuur van 35 graden of meer. Dat is een record, meldt Weeronline. In 2020 werden zeven zeer hete dagen gemeten.
4 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - De politie gaat boeren die vrijdag met de trekker op de snelweg naar Den Bosch rijden niet tegenhouden. Dat zegt een politiewoordvoerder voor de eenheid Oost-Brabant. Voor een protestactie bij het provinciehuis van Noord-Brabant worden veel boeren verwacht van binnen en buiten de provincie. De Provinciale Staten debatteren vrijdag over het intrekken van vergunningen van pluimveehouders.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het gerechtshof in Den Haag heeft donderdag de 32-jarige Boris S. veroordeeld tot 13,5 jaar cel en tbs met dwangverpleging voor het wurgen van zijn ex-vriendin in 2020. Dat is anderhalf jaar meer dan de rechtbank hem in 2022 oplegde en waartegen hij hoger beroep aantekende. De straf is gelijk aan de eis van het Openbaar Ministerie.
4 uur geleden