Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Internationale studenten leveren over hun hele levensloop gemiddeld een positieve bijdrage aan de Nederlandse overheidsfinanciën. Tot die conclusie komt het Centraal Planbureau (CPB) na een onderzoek. Deze uitkomst is in lijn met eerdere analyses van het CPB.
2 uur geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI heeft code geel afgegeven voor het hele land vanwege zware onweersbuien. Eerst gold de weerswaarschuwing alleen voor de kustprovincies en de Waddeneilanden. De onweersbuien zullen volgens het KNMI eerst aan de kust plaatsvinden, waarna ze landinwaarts zullen trekken. Maandagavond wordt het geleidelijk droger.
3 uur geleden
PHILIPSBURG (ANP) - Alle scholen op Sint Maarten zijn maandag 31 augustus gesloten vanwege slecht weer. Voor het eiland geldt een overstromingswaarschuwing, zo heeft de regering zondagavond (lokale tijd) laten weten.
3 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Psychiater Jim van Os heeft excuses aangeboden aan de ouders van de 17-jarige Milou Verhoof. Zij overleed in oktober 2023 door euthanasie. Van Os stuurde met dertien collega's een brief naar het Openbaar Ministerie, waarin ze vroegen om een verkennend onderzoek naar haar ouders en behandelaars. Van Os betuigde zijn spijt zondag in het programma Zomergasten op NPO2.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Familieleden van twee Nederlanders die worden vermist na de overstromingen in Nepal en Tibet zijn "diep aangeslagen" en "leven tussen hoop en vrees". Dat laten ze weten in een verklaring die is verspreid door de organisatie Namens de Familie, die ze bijstaat.
13 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - De drie mensen die zaterdagavond laat om het leven kwamen door een aanrijding op de dijk tussen Lelystad en Enkhuizen zijn jongemannen van 17 en 19 jaar. Twee van 17 jaar komen uit Oisterwijk en uit Groesbeek, de 19-jarige uit Delft, maakte de politie zondagmiddag bekend. Vijf anderen raakten gewond.
17 uur geleden
DEVENTER (ANP) - De brand in een pand aan de Brink in de binnenstad van Deventer is geblust. Rond 14.30 uur kon de brandweer het sein brand meester geven. Over de oorzaak van de brand en de schade is nog niets bekend.
17 uur geleden