Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft Govinda B. (34) veroordeeld tot vijf jaar cel en tbs met dwangverpleging voor het bedreigen en mishandelen van vijf vrouwen met wie hij een relatie had. Dat gebeurde vanaf 2022 tot zijn aanhouding in oktober 2024. Volgens de rechtbank heeft de man uit Delft meermalen de vrouwen gedreigd te zullen verkrachten. Ook maakte hij seksvideo's en verspreidde hij die. In een aantal gevallen waren de slachtoffers buiten bewustzijn.
20 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - In Den Haag zijn maandag twee mannen aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij grootschalige oplichting. Volgens de politie gaat het om meerdere gevallen van fraude in heel Nederland, waarbij slachtoffers grote sommen geld verloren. De oplichters zouden zich telefonisch hebben voorgedaan als medewerkers van de helpdesk van een bank en zo in totaal enkele honderdduizenden euro's hebben buitgemaakt.
28 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Een 35-jarige Somalische man moet veertien weken de cel in, omdat hij na zijn asielprocedures niet terug wil naar Somalië en iemand heeft mishandeld. Dat heeft de politierechter van de rechtbank Midden-Nederland besloten.
31 minuten geleden
GORINCHEM (ANP) - Raadsleden in Gorinchem zitten met een dilemma, nu in de gemeente een strafrechtelijk onderzoek naar het mogelijke ronselen van stemmen loopt. De oude gemeenteraad kan de verkiezingsuitslag geldig verklaren en het onderzoek afwachten, maar ook besluiten dat er een herstemming moet komen, wat uniek zou zijn. De partij die met 7 zetels (van de 25) de grootste werd, Democraten Gorinchem, is daar vooralsnog niet voor.
43 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Algemene Rekenkamer opent een dashboard waarop te zien is in hoeverre overheidsdoelen worden gehaald. De rekenkamer wil laten zien dat inzichtelijk te maken is waar overheidsgeld aan wordt uitgegeven.
44 minuten geleden
VUGHT (ANP) - Saïd R. (53) heeft woensdag in het hoger beroep van het grote liquidatieproces Marengo een verklaring afgelegd. Daarin ontkent hij iedere betrokkenheid. "Ik heb nooit deel uitgemaakt van een club met mensen die als doel had om andere mensen te vermoorden."
46 minuten geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het gerechtshof heeft woensdag de 34-jarige Syriëganger Hasna A. uit Enschede veroordeeld tot negen jaar cel. Het Openbaar Ministerie had in hoger beroep tien jaar cel geëist, gelijk aan het vonnis van de rechtbank in 2024.
2 uur geleden