Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Duizenden mensen hebben zaterdagmiddag in Amsterdam meegelopen in de WorldPride March, de afsluiting van de WorldPride. Om 16.30 uur begon de optocht bij het Amsterdamse Martin Luther Kingpark en ging daarna dwars door Amsterdam naar het Museumplein.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft 45 actievoerders van Extinction Rebellion (XR) aangehouden na hun blokkade van de A12 in Den Haag zaterdagmiddag. Een man zit nog vast voor mishandeling van een agent, meldt de politie. De anderen zijn weer vrijgelaten op een locatie aan de rand van de stad.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De A12 in Den Haag is weer vrij voor verkeer na een blokkade van klimaatactivisten van Extinction Rebellion. Tientallen betogers gingen rond het middaguur de snelweg op, waardoor de rijbaan de stad uit niet meer toegankelijk was. Op last van de burgemeester heeft de politie de actievoerders er rond 14.00 uur vanaf gehaald. Inmiddels is de weg weer open, zegt een politiewoordvoerder.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De blokkade van de A12 in Den Haag door klimaatactivisten wordt op last van de burgemeester ontbonden. Dat riep de politie ter plaatse om, was te horen op een livestream van Extinction Rebellion. Kort daarna hoorden de betogers die nog op de weg zaten dat ze waren aangehouden en begon de politie ze direct weg te halen.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Enkele tientallen klimaatactivisten van Extinction Rebellion (XR) hebben de snelweg A12 geblokkeerd in Den Haag. Volgens een woordvoerster zijn ze rond het middaguur de Utrechtsebaan opgegaan en bevinden ze zich nu bij de tunnelbak. De actie was niet vooraf aangekondigd.
10 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een 26-jarige Rotterdammer wordt verdacht van betrokkenheid bij meerdere steekpartijen en een poging daartoe zaterdagochtend in de Maasstad. Volgens de politie raakten twee willekeurig gekozen personen gewond. Een van hen is naar het ziekenhuis gebracht, de ander is ter plaatse behandeld aan zijn verwondingen. De verdachte zit vast.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is volgens de ANWB zaterdag druk op de wegen in de vakantielanden, met zowel terugkerend als vertrekkend verkeer. Begin van de middag zijn de files op veel plaatsen nog eens toegenomen.
12 uur geleden