Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Het Amsterdam Dance Event heeft de afgelopen week ruim 600.000 bezoekers getrokken. Hiermee heeft de dertigste editie van het evenement de recordcijfers van het jaar daarvoor geëvenaard, meldt de organisatie.
15 minuten geleden
SCHEVENINGEN (ANP) - De kitesurfer die zondagmiddag vermist raakte bij Scheveningen is ook op maandagochtend nog niet gevonden. De politie meldt dat de zoektocht rond lunchtijd is gestaakt door weersomstandigheden. Op maandag wordt niet meer doorgezocht.
34 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Verzekeraars hebben maandagochtend al meer dan duizend schademeldingen van klanten ontvangen vanwege de stormen die de afgelopen dagen over Nederland trokken. Bij Interpolis en Centraal Beheer, die beide onder Achmea vallen, zijn tot nu toe volgens een woordvoerster al zo'n duizend schadegevallen gemeld. Nationale-Nederlanden (NN) heeft er ongeveer "een kleine vijfhonderd" binnen, meldt een woordvoerder. De harde wind richtte vooral in en om het huis schade aan, maar ook aan auto's door bijvoorbeeld omgewaaide bomen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Eelco Eerenberg (Belastingen, D66) komt volgende week met een nieuwe versie van het belastingplan. Daarin moet staan wat het kabinet na een week onderhandelen heeft gehoord van de oppositie "en wat we vinden dat aangepast moet worden". Maandag debatteert de Kamer de hele dag met de Tweede Kamer over het belastingplan, maar dat is dus nog een oudere versie.
1 uur geleden
LEIDEN (ANP) - De alarmcentrale Eurocross waarschuwt voor de risico's van rijden op een scooter in het buitenland. Dit jaar kreeg de centrale al 247 meldingen van Nederlanders die betrokken waren bij een scooterongeluk op reis. Dat is meer dan in heel 2025 werden gemeld.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In 2035 moeten er 25.000 ambtenaren minder bij de rijksoverheid werken dan nu het geval is. Dat bevestigt een woordvoerder van staatssecretaris Eric van der Burg (Slagvaardige Overheid) na een interview in het AD van de VVD-bewindspersoon. Het kabinet wil in totaal 3,5 miljard euro bezuinigen op de overheid.
5 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De Sonja Barend Award, de prijs voor het beste interview van het afgelopen tv-seizoen, is dit jaar gewonnen door Sven Kockelmann. De presentator krijgt de prijs voor zijn gesprek met vertrekkend premier Dick Schoof in een speciale uitzending van Café Kockelmann op NPO 2.
13 uur geleden