Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN BOSCH (ANP) - Het stikstofprotest van 14 augustus, waarbij tientallen trekkers de snelweg opreden om tegen stikstofplannen te gaan demonstreren bij het provinciehuis in Den Bosch, "is verlopen in overeenstemming met de voorbereiding door de driehoek". Dat meldt het Openbaar Ministerie. Bij het rijden op de snelweg ontstond een file, waarna een ongeluk gebeurde. Daarbij vielen twee doden.
9 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het is nog niet duidelijk waardoor de 51-jarige Alfredo Goeloe uit Rotterdam vorige week is overleden toen agenten hem wilden arresteren. De doodsoorzaak is nog niet vastgesteld, het onderzoek loopt nog, meldt het Openbaar Ministerie.
17 minuten geleden
ALKMAAR (ANP) - De wedstrijd tussen AZ en de Israëlische club Hapoel Beër-Sheva in de Europa League is aangemerkt als een hoogrisicowedstrijd. Dat komt volgens de gemeente Alkmaar vooral door de spanningen rond de oorlog in het Midden-Oosten en niet zozeer door de supporters. Dat schrijft het Alkmaarse college in de beantwoording van schriftelijke vragen van de PvdD en de SP.
20 minuten geleden
OVERASSELT (ANP) - Burgemeester Joerie Minses van Heumen verlengt de sluiting van een woning aan de Honingklaver in het Gelderse dorp Overasselt met twee weken, tot 2 oktober, laat hij vrijdagochtend weten. De burgemeester baseert zich daarbij op informatie van politie en justitie.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De dreiging tegen de van corruptie verdachte ambtenaar van de gemeente Amsterdam, Jim B. (48), is de afgelopen weken "flink verhevigd", zei zijn advocaat Mark Teurlings vrijdag aan het begin van de inhoudelijke behandeling van de strafzaak tegen B. en twee medeverdachten.
1 uur geleden
OPHEUSDEN (ANP) - Fractievoorzitter Rob Scheurwater van de lokale SGP vindt het verloop van het protest tegen de mogelijke komst van een asielzoekerscentrum in de gemeente Neder-Betuwe "onacceptabel." Daarbij ontstond in de loop van de avond in Opheusden, waar het gemeentehuis staat, een grimmige sfeer waarbij met zwaar vuurwerk werd gegooid.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De nieuwe manier waarop mensen asiel moeten aanvragen in Nederland, werkt niet goed. Dat concluderen VluchtelingenWerk Nederland (VWN) en de Vereniging Asieladvocaten en -Juristen Nederland (VAJN) over de procedure, die honderd dagen geleden werd ingevoerd.
5 uur geleden