Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De politie doet onderzoek naar de uit de hand gelopen azc-demonstraties bij Loosdrecht deze week, meldt justitieminister David van Weel. Hij sluit niet uit dat zulke demonstraties escaleren door de aanwezigheid van groepen die "niks goeds hebben in de zin, of die uit zijn op rellen of een ideologische overtuiging hebben".
16 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) is "zeer bezorgd" om berichten over een angstcultuur bij opleidingsplekken voor verzekeringsartsen bij het UWV zelf. Het AD en EenVandaag berichtten eerder vrijdag dat vooral in Amsterdam verzekeringsartsen in opleiding een te hoge werkdruk en onveilige werkomgeving ervaren.
50 minuten geleden
ARNHEM (ANP) - De rechtbank in Arnhem heeft vrijdag vier jaar cel opgelegd aan de 58-jarige Koert H. voor het stichten van brand in de Arnhemse binnenstad. Door de enorme brand werden in de nacht van 5 op 6 maart vorig jaar tien historische panden verwoest.
51 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Lidewij de Vos, fractievoorzitter van Forum voor Democratie, is in verwachting van haar eerste kind. Dat heeft ze vrijdagochtend bekendgemaakt op X.
51 minuten geleden
NICOSIA (ANP) - Europa staat te veel aan de zijlijn bij de conflicten in het Midden-Oosten, zegt premier Rob Jetten voorafgaand aan de tweede dag van de informele EU-top op Cyprus. Later op de dag gaan de EU-leiders ook met onder meer leiders uit de golfregio, Libanon en Syrië in gesprek.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal regio's waar natuurbranden kunnen ontstaan, neemt snel toe. In Flevoland, Gooi en Vechtstreek, Twente en Noord- en Oost-Gelderland geldt nu ook het hoogste waarschuwingsniveau door de aanhoudende droogte. Deze fase 2 is afgekondigd door de brandweer.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Een Amerikaanse militair van de speciale eenheden is donderdag opgepakt omdat hij zou hebben gewed op het vertrek van de Venezolaanse leider Nicolás Maduro, kort voordat diens gevangenneming bekend werd. Dat meldt het Amerikaanse ministerie van Justitie.
10 uur geleden