Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
EINDHOVEN (ANP) - Aan de Brahmslaan in Eindhoven zijn dinsdagavond acht woningen ontruimd nadat er explosief materiaal was gevonden in een kelderbox. Dat meldt de politie. Ook zijn een aantal straten in de buurt afgezet.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Eerste Kamer heeft zoals verwacht ingestemd met een wetsvoorstel dat flexwerkers meer zekerheid biedt over onder meer hun inkomen en werktijden. Een ruime meerderheid in de senaat stemde in, waardoor de wet in 2028 kan ingaan. Tijdelijke contracten zijn dan in principe alleen nog toegestaan voor flexibel werk. Het nulurencontract verdwijnt.
7 uur geleden
BEIJING (ANP) - Minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel, D66) wilde in Beijing "een punt zetten achter de afgelopen periode van onenigheid" met China. Dat ging onder meer over Nexperia en ASML. Volgens hem leefde dat gevoel ook bij zijn Chinese ambtgenoot Wang Wentao, zei hij terugkijkend op de ambassade.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In verschillende regio's als Zeeland en Limburg daalt het aantal mbo-studenten en om het onderwijs overal goed te houden grijpt het kabinet in. Mbo's waar door veranderingen in de bevolking steeds minder nieuwe studenten zich aanmelden, gaan meer geld krijgen ten koste van andere mbo's. Dat meldt onderwijsminister Rianne Letschert in een brief aan de Tweede Kamer. De andere verdeling van het geld gaat in 2029 in.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De 18-jarige Juninhio P., die wordt verdacht van betrokkenheid bij de voorbereiding tot het plegen van een aanslag in Heemstede op 20 maart, zegt door een ander onder druk te zijn gezet. Hij heeft volgens het Openbaar Ministerie twee medeverdachten aangestuurd om een vuurwerkbom af te laten gaan bij de joodse synagoge.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Verschillende gemeenten die zich op het ministerie van Asiel en Migratie moeten melden omdat zij niet voldoen aan de spreidingswet, zeggen hard te werken aan het realiseren van opvangplekken voor asielzoekers. Procedures en beschikbare geschikte locaties zorgen volgens onder meer Aalten, Gemert-Bakel en Sluis voor vertraging.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft weer drie verdachten veroordeeld voor hun deelname aan de grootschalige rellen in Den Haag, die vorig jaar september uitbraken rond een demonstratie tegen asiel en migratie. De hoogste straf, vier maanden cel, is voor een 35-jarige man die onder meer een brandende container omgooide bij het kantoor van D66.
9 uur geleden