Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - In Rotterdam en Den Haag is het weer rustig op straat nadat de Mobiele Eenheid (ME) in de nacht van donderdag op vrijdag ingreep na ongeregeldheden rond de verloren WK-wedstrijd van Marokko tegen Frankrijk.
8 minuten geleden
DEN HAAG/ROTTERDAM/AMSTERDAM (ANP) - De ME heeft in Den Haag, Rotterdam en Amsterdam ingegrepen na onrust die ontstond na de met 2-0 verloren WK-wedstrijd van Marokko tegen Frankrijk. In de Haagse Schilderswijk werd de politie op en rond de Vaillantlaan en de Hoefkade bekogeld met glazen flesjes en werd onder meer "Alle joden zijn homo's" gescandeerd.
49 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - In diverse steden zijn fans van Marokko de straat op gegaan na de met 2-0 verloren WK-wedstrijd tegen Frankrijk. In de Schilderswijk rijden veel auto's en scooters op de Vaillantlaan toeterend heen en weer en klinken een paar harde vuurwerkknallen. Ook staan er veel mensen langs de kant van de weg, ziet een ANP-verslaggever.
2 uur geleden
OLDEBROEK (ANP) - Bij het gemeentehuis van het Gelderse Oldebroek is donderdagavond gedemonstreerd voor de lhbti-gemeenschap. Dat gebeurde voorafgaand aan de installatie van het nieuwe conservatieve college van burgemeester en wethouders, dat de regenboogvlag niet meer wil hijsen en het lokale lhbti-beleid schrapt.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam is sprake van wanbeheer, meldt de onderwijsinspectie. Het bestuur van de islamitische school heeft "langdurig en in ernstige mate nagelaten" om het onderwijs te verbeteren.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland kijkt welwillend naar de gezamenlijke militaire oefeningen die Frankrijk wil organiseren met de bondgenoten van Oekraïne. Het ministerie van Defensie heeft "een positieve grondhouding", laat het weten.
8 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het treinverkeer tussen Alphen aan den Rijn en Bodegraven ligt vanaf oktober negen maanden stil vanwege de vervanging van de spoorbrug over de Gouwe. Die is op zich veilig, maar er is "beweging geconstateerd in de landhoofden en middenpijler van de spoorbrug", aldus de NS.
10 uur geleden