Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
RAMALLAH (ANP) - Israël heeft de diplomatieke status van Nederlandse ambassademedewerkers in Ramallah ingetrokken. Om hoeveel mensen het gaat, wat hun functies zijn en wat voor gevolgen deze stap heeft, is nog niet bekend.
4 uur geleden
DEN HELDER (ANP) - Vanuit Den Helder is het marineschip Zr.Ms. Evertsen zondagmiddag voor ruim drie maanden vertrokken naar het Midden-Oosten. Het luchtverdedigings- en commandofregat vaart de komende weken richting de Middellandse Zee en kan worden ingezet in de Straat van Hormuz, meldt Defensie.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - "Dit had nooit mogen gebeuren", zegt de familie van de omgekomen man die op de NDSM-kade is neergeschoten. "Wat een mooie, zonnige en gezellige vrijdagmiddag voor ons was, is geëindigd in een drama. Ineens moeten we in de verleden tijd praten over mijn lieve man, vader en supertrotse opa", schrijft de familie van de 61-jarige man in een reactie die Namens de Familie heeft uitgestuurd.
9 uur geleden
LOBITH (ANP) - Het waterpeil van de Rijn heeft door de droogte een nieuw dieptepunt bereikt. Bij Lobith, waar de rivier Nederland binnenstroomt, werd zondag rond het middaguur een peil van 6,10 meter gemeten, laten de meetuitslagen van Rijkswaterstaat zien. Zo laag stond het water nog nooit sinds de waterstanden er worden gemeten. Dat gebeurt sinds 1866.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Nationaal Vredesprotest 'Stop de Oorlogskoorts' heeft duizenden mensen naar De Dam in Amsterdam getrokken. Zo'n 3000 aanwezigen scharen zich achter de organisatie die "ziet dat de regering zich voorbereidt op oorlog waar de Nederlander de prijs voor betaalt".
10 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - De Universiteit Maastricht schorst een uit Gaza afkomstige student na commotie over een door hem geposte onlinevideo, waarin hij naar beelden kijkt over Palestijnse strijders in gevechtsuniformen en lijkt te zeggen: "Seventh of October. This is me" (7 oktober, dit ben ik), terwijl hij naar het tv-scherm wijst.
10 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Weeronline verwacht aankomende week uitzonderlijke temperaturen voor eind september. In grote delen van het land kan het kwik boven de 25 graden uitkomen. Halverwege de week wordt de hitte verdreven door buien met mogelijk onweer.
11 uur geleden