Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN BOSCH (ANP) - De rechtbank in Den Bosch heeft vrijdag Coen K. (36) veroordeeld tot een celstraf van vijftien jaar en tbs met dwangverpleging voor het doodschoppen van zijn vriendin Jessica Brants. Dat gebeurde op 17 juli vorig jaar in een woning aan de Parklaan in Vlijmen.
1 uur geledenDEN HAAG (ANP) - In verschillende Nederlandse steden wordt vrijdag geprotesteerd tegen de dienstplicht en uitbreiding van de krijgsmacht. Scholieren en studenten van diverse onderwijsinstellingen liepen vanaf 13.00 uur hun klaslokalen uit. De staking is onderdeel van een Europese actiedag in 25 landen.
2 uur geledenDEN HAAG (ANP) - De 42-jarige Peter M. die ervan wordt verdacht in augustus zijn zwangere ex-partner (34) te hebben doodgeschoten in haar woning in Den Haag, heeft bekend. Dat bleek vrijdag tijdens een eerste inleidende zitting in de rechtbank in Den Haag.
2 uur geledenUTRECHT (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft vrijdag bij de rechtbank in Utrecht zeventien jaar gevangenisstraf geëist tegen de 38-jarige Fela D. Volgens justitie is hij verantwoordelijk voor drie vergiftigingen met vloeibare MDMA. De 49-jarige treinschoonmaker Daniel Gyamfi kwam daardoor in juli 2024 om het leven. Een collega van hem overleefde ternauwernood. Enkele maanden later liep een destijds 46-jarige man zeer ernstig blijvend fysiek en geestelijk letsel op. "Hartverscheurende gevolgen", zo vatte de officier van justitie samen.
4 uur geledenHEERLEN (ANP) - De eerste gespecialiseerde afdeling voor Nederlandse ouderen die psychiatrische zorg opgelegd gekregen hebben door een rechter, opent volgend jaar in het Zuid-Limburgse Heerlen. De afdeling komt op de hoofdlocatie van ggz-instelling Mondriaan. De afdeling is gesloten en er komt beveiliging.
4 uur geledenMIDDELBURG (ANP) - De Nederlandse Vissersbond gaat verder met de rechtszaak tegen het chemieconcern 3M dat volgens Belgische media de productieafdeling in het Belgische Zwijndrecht gaat sluiten. 3M loosde jarenlang het giftige PFAS in de Westerschelde en is daardoor volgens de bond aansprakelijk voor de schade die de Nederlandse vissers lijden door de vervuiling. In december is er een zitting over de zaak in Middelburg.
4 uur geledenAMSTERDAM (ANP) - Nederlandse shoppers zijn dit jaar voor het eerst minder enthousiast over koopjesfestijn Black Friday. Het aantal consumenten dat verwacht geld te spenderen op Black Friday is gedaald, aldus onderzoek van ABN AMRO in samenwerking met Q&A Retail onder 1969 consumenten. Consumenten zijn kritischer geworden doordat Black Friday overconsumptie zou stimuleren en nadelig is voor milieu en samenleving.
15 uur geleden