Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het overgrote deel van de mensen die betrokken waren bij het busongeluk in Zwitserland is terug in Nederland. Woensdag zijn opnieuw drie mensen onderweg naar huis en staat de teller op veertig, meldt alarmcentrale Eurocross. Momenteel liggen nog vier mensen in het ziekenhuis. De verwachting is dat zij donderdag terugreizen.
34 minuten geleden
AMERSFOORT (ANP) - De daders van de grootschalige spoorsabotages van dinsdag hadden duidelijk kennis over spoorsystemen en waren bovenal uit op overlast, denkt directeur Jorn Pruntel van spooraannemer ASSET Rail. "Het was zeer vakkundig uitgevoerd. Hiervoor moet je veel kennis hebben van het vakgebied, anders kun je dit niet", schat hij in.
36 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie in Den Haag heeft woensdag twee personen aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij de rellen op het Malieveld. Een politieagent raakte daarbij lichtgewond. De Mobiele Eenheid zette kort een waterwerper en pepperspray in.
48 minuten geleden
ARNHEM (ANP) - De ongeveer honderd boeren die zich hadden verzameld bij het provinciehuis van Gelderland hebben Arnhem verlaten. De trekkers die geparkeerd stonden op een plein in het centrum van de stad zijn toeterend weggereden, zag een ANP-verslaggever. Boeren luisterden naar speeches en hebben direct aan Statenleden hun zorgen kunnen overbrengen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij ongeregeldheden op het Malieveld in Den Haag zijn woensdag enkele mensen opgepakt. De politie laat weten dat er een waterkanon en pepperspray zijn ingezet.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft woensdag 17,5 jaar cel geëist tegen de 41-jarige Ayham A. uit het Zuid-Hollandse Arkel voor zijn prominente rol in de terroristische organisatie IS in zijn vaderland Syrië.
3 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Een groot aantal Nederlandse Europarlementariërs mist vooral concrete voorstellen in de jaarlijkse speech van voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. PRO en BBB willen een koerswijziging van de Commissie, zo blijkt uit de eerste reacties op de State of the Union.
3 uur geleden