Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag vier jaar cel, waarvan een jaar voorwaardelijk, geëist tegen de 58-jarige Amin A. voor het financieren van de terroristische organisatie Hamas. Het OM denkt dat A. tussen 2010 en 2023 ruim 8,4 miljoen euro aan fondsen heeft geworven die bij Hamas terechtkwamen. Hij was betrokken bij een stichting die geld inzamelde voor verschillende liefdadigheidsinstellingen in Gaza, maar volgens justitie ging het geld in veel gevallen direct of indirect naar Hamas.
50 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Terwijl energieprijzen pieken door de Iran-oorlog, organiseren Nederland en Colombia eind deze maand de eerste internationale conferentie over de afbouw van fossiele brandstoffen. In het Colombiaanse Santa Marta worden ministers uit zo'n vijftig landen en tal van internationale organisaties en ngo's verwacht. De verwachtingen lopen vooraf flink uiteen.
53 minuten geleden
BERGENTHEIM (ANP) - De politie doet in het Overijsselse Bergentheim onderzoek naar de dood van meerdere huisdieren. Het gaat om zeven katten en twee honden. Het vermoeden bestaat dat de dieren mogelijk door gif om het leven zijn gekomen.
1 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - De politie heeft een 25-jarige man opgepakt voor het mogelijk willen plegen van een terroristische aanslag. De verdachte komt uit Den Bosch en is afgelopen vrijdag aangehouden, meldt het OM dinsdag.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Landelijke Huisartsen Vereniging adviseert huisartsen die met ChipSoft werken om een melding te doen bij de Autoriteit Persoonsgegevens. De vereniging schrijft op haar website dat dit volgens de AP moet na informatie die de toezichthouder tot nu toe heeft gekregen over de cyberaanval bij het bedrijf.
1 uur geleden
ASSEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag tot 5,5 jaar cel geëist tegen drie verdachten van de kunstroof uit het Drents Museum in Assen in januari vorig jaar. De hoogste eis was voor de 35-jarige Bernhard Z. Hij heeft als enige van de drie verdachten geen deal gesloten met het OM. De andere twee, Jan B. (21) en Douglas Chesley W. (37), deden dat wel. Tegen hen eiste het OM 44 maanden cel. In ruil voor deze lagere strafeis hebben zij het grootste deel van de buit terugbezorgd. Het gaat daarbij om de wereldberoemde gouden helm van Cotofenesti en twee gouden armbanden. Een derde armband is vooralsnog spoorloos.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Architect Cees Dam is maandag op 93-jarige leeftijd overleden. Dit heeft Dam & Partners Architecten, waar hij oprichter van was, dinsdag bekendgemaakt. Hij overleed na een kort ziekbed.
2 uur geleden