Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet haalt de bezuinigingen op de uitkeringen voor arbeidsongeschiktheid en werkloosheid voor dit jaar uit de boeken. Er moet met werkgevers en vakbonden een sociaal akkoord gemaakt worden om die uitkeringen te hervormen. Verder wil het kabinet dat in 2028 de vermogensbelasting wordt geheven als er winst is uitgekeerd, in plaats van dat winst op papier wordt belast. Ook moet de koopkracht worden verbeterd.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat het kabinet het proces van aangifte doen na seksueel geweld verbetert. De oproep daartoe van Bente Becker (VVD) werd ondertekend door D66 en JA21 en kreeg steun van onder andere CDA, PRO, SP en BBB.
7 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Vakbonden FNV, CNV en VCP schorten hun stakingen en protestacties tegen bezuinigingen op de sociale zekerheid op. De bonden zeggen "opgetogen" te zijn omdat het kabinet de voorgenomen bezuinigingen zou hebben geschrapt. Ze zijn ook weer bereid om te praten met de regering over de toekomst van het sociaal vangnet. Eerder eisten ze dat het kabinet volledig zou afzien van kostenbesparende ingrepen in bijvoorbeeld de werkloosheidsuitkering en arbeidsongeschiktheidsverzekering.
8 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - De hoeveelheid PFAS in het bloed van volwassenen in Nederland is sinds 2016/2017 gedaald. Dat blijkt uit nieuw RIVM-onderzoek onder 967 bloeddonors. Bij 71 procent ligt de hoeveelheid nog boven de gezondheidskundige grenswaarde. In de eerdere onderzoeken gold dat voor 99 procent.
8 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Niet eerder was het op een weerstation in Nederland zo warm op 29 september als dinsdag in Maastricht. Daar werd om 14.20 uur een temperatuur van 28,1 graden gemeten, meldt Weeronline. Daarmee is het record uit 1934 verbroken: toen werd het op 29 september 28,0 graden in Winterswijk.
8 uur geleden
DRIEBERGEN (ANP) - De 24-jarige Amsterdammer die is aangehouden in het onderzoek naar hackersgroep ShinyHunters, wordt ook verdacht van het geven van twee moordopdrachten in het buitenland. Dat meldt de politie, die het heeft over een "poging tot uitlokking van twee moorden".
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen die moeite hebben met het betalen van hun energierekening kunnen vanaf begin volgend jaar steun vanuit het Noodfonds Energie aanvragen. Dat meldt minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) dinsdag in een Kamerbrief. "We nemen de hogere energieprijzen van het nieuwe jaar mee om ervoor te zorgen dat mensen geen geld mislopen", aldus de bewindsman.
8 uur geleden