Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
CAPELLE AAN DEN IJSSEL (ANP) - In Capelle aan den IJssel (Zuid-Holland) is donderdagavond rond 22.25 uur een persoon neergeschoten door de politie. Dat gebeurde op het Reviusrondeel. Het slachtoffer is met spoed naar het ziekenhuis gebracht.
26 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft de "emotie die gepaard zou gaan met het doorbreken van een afspraak uit het pensioenakkoord" onderschat. Dat heeft minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) gezegd in Pauw & De Wit. "Dat hebben we niet helemaal goed ingeschat. En daar ben ik wel van geschrokken."
1 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Prijsvrij Vakanties en D-Reizen hebben inmiddels "mondjesmaat" gestrande vakantiegangers in het Midden-Oosten kunnen repatriëren op reguliere lijnvluchten. "We hebben nu reeds een aanzienlijk deel terug in Nederland kunnen krijgen. Desalniettemin hebben we nog honderden reizigers in de Golfregio", laat een woordvoerder donderdagavond weten.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dit jaar gaat er geen aanvullende steun meer naar Oekraïne, zoals eerder door de Kamer was gevraagd. Dat maakte minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) duidelijk tijdens de behandeling van haar begroting donderdag in de Tweede Kamer. "Nederland kan in z'n eentje niet alle gewenste steun leveren."
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zestig politiek actieve BBB'ers willen dat hun partijbestuur probeert Mona Keijzer terug in de Tweede Kamerfractie te krijgen. In een brief vragen ze om "onafhankelijke mediation" om de vierkoppige fractie weer bij elkaar te krijgen. Het AD berichtte over de brief, die ook in handen is van het ANP.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het contactformulier van de overheid voor Nederlanders die in het Midden-Oosten zijn gestrand, is tot nu toe zeker 9000 keer ingevuld. Dat bevestigt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken na berichtgeving door RTL Nieuws. De vragenlijst sluit vrijdagmiddag.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Nederland gaat met een aantal andere EU-landen samenwerken om zogenoemde terugkeerhubs voor afgewezen asielzoekers buiten de EU te realiseren. Dat zei minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) in Brussel. Het gaat om een kopgroep van Nederland, Oostenrijk, Griekenland, Duitsland en Denemarken, zei de minister na een vergadering met zijn Europese ambtgenoten.
7 uur geleden