Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
GORSSEL (ANP) - In Gorssel zijn in de nacht van vrijdag op zaterdag twee mensen om het leven gekomen bij een ernstig eenzijdig ongeval. De politie kreeg rond 00.45 uur een melding van het ongeval op de N348 (Deventerweg) in de Gelderse plaats. Een derde inzittende is gewond geraakt en naar het ziekenhuis gebracht. Het is niet duidelijk of er nog meer mensen in de auto zaten.
2 uur geleden
KESSEL (ANP) - Bij een verkeersongeval in Kessel, tussen Venlo en Roermond in de provincie Limburg, is vrijdagavond een persoon om het leven gekomen. Een andere inzittende is gewond geraakt en met spoed naar het ziekenhuis gebracht.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De vrouwen die betrokken waren bij het incident in Utrecht waarbij een politieagent geweld gebruikte, onderschrijven de conclusie dat er toen "deels disproportioneel geweld" tegen hen is gebruikt. Dat laat hun advocaat vrijdag weten. "Cliënten zijn ook verheugd om te horen dat de politie daar haar verantwoordelijkheid voor wil nemen en lering uit wil trekken", stelt hij.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De hack bij de Raad voor de rechtspraak is onhandig voor medewerkers, maar verder niet ontregelend. Dat laat een woordvoerster weten. Volgens haar kunnen medewerkers een app nu niet meer gebruiken waardoor bijvoorbeeld e-mails niet meer op de telefoon bekeken kunnen worden. Via de laptop kan alles wel gewoon gebruikt worden.
11 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het geweld dat een politieagent in Utrecht eind januari gebruikte bij de aanhouding van een vrouw onder het bollendak bij Utrecht Centraal, voldeed deels niet aan de instructies. Dat concludeert politiechef Yvonne Hondema vrijdagavond in een bericht over het incident. Een politiewoordvoerder laat weten dat er voor de agent geen consequenties volgen.
12 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Vrije Universiteit (VU) is "aangedaan" door ervaringen die meerdere studenten beschrijven te hebben meegemaakt met een andere student, die zich zou hebben misdragen. Het Parool bericht hier vrijdag over. Inhoudelijk zegt de universiteit om privacyredenen niet in te kunnen gaan op "meldingen die bij ons bekend zijn", meldt de onderwijsinstelling in een verklaring.
12 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Tijdens de eerste inschrijfperiode van de Vierdaagse zijn er 44.638 tickets verkocht voor het Nijmeegse wandelevenement in juli. Dat betekent dat er nog 2362 startbewijzen te vergeven zijn. Die gaan komende maandag in de verkoop, laat de organisatie weten.
12 uur geleden