Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN BOSCH (ANP) - Op meerdere wegen rond Den Bosch staan files door tractoren die naar het provinciehuis trekken. Boeren protesteren daar tegen het plan van de provincie Noord-Brabant om de vergunning van vijf pluimveebedrijven in te trekken.
31 minuten geleden
DEN BOSCH (ANP) - Bij het boerenprotest in Den Bosch blijven vele tientallen actievoerders arriveren. Rond 09.00 uur stonden er ruim honderd mensen op het plein voor het provinciehuis. Om 09.30 uur debatteren binnen de Provinciale Staten over het voornemen van het provinciebestuur om de vergunning van vijf pluimveeboeren in te trekken.
33 minuten geleden
DEN BOSCH (ANP) - Bij het provinciehuis in Den Bosch zijn vrijdagochtend de eerste boeren met trekkers gearriveerd. Ze protesteren tegen het plan van de provincie Noord-Brabant om de vergunning van vijf pluimveebedrijven in te trekken. Een ANP-verslaggever ziet enkele tientallen luid toeterende trekkers met omgekeerde vlaggen en een groot bord met daarop "Makelaar Van Essen. Te koop. Wij verkopen het platteland". Jaimi van Essen is als landbouwminister verantwoordelijk voor het stikstofbeleid.
1 uur geleden
VLIJMEN (ANP) - Ongeveer dertig tractoren rijden vrijdagochtend over de A59 bij Vlijmen, richting Den Bosch. Daar is later op de dag een grote demonstratie tegen het stikstofbeleid van het kabinet. De politie had donderdag laten weten dat boeren die met tractoren over de snelweg willen rijden niet worden tegengehouden.
2 uur geleden
VEENENDAAL (ANP) - De natuurbrand bij de Remmerdense Heide tussen Elst en Veenendaal in de provincie Utrecht is onder controle, meldt de Veiligheidsregio Utrecht. Het nablussen van "de laatste smeulende plekken" kan nog enige tijd duren.
2 uur geleden
VEENENDAAL (ANP) - Bij de Remmerdense Heide, tussen Elst en Veenendaal, woedt een natuurbrand aan beide kanten van de Defensieweg. Dat meldt de veiligheidsregio Utrecht.
4 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Volgende week komt er een grootschalige actie met politie op de Merwedebrug. Dat zei minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) donderdagavond in het televisieprogramma Goedenavond Nederland. Sinds 18 juli mogen zware voertuigen niet meer over de verzwakte brug rijden, maar niet alle vrachtwagens houden zich aan het verbod.
10 uur geleden