Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het Israël Producten Centrum (IPC) wordt volgens directeur Pieter van Oordt "onevenredig" geraakt door het importverbod op goederen uit Israëlische nederzettingen in bezette gebieden. De Nederlandse importeur van Israëlische producten probeerde woensdag in de rechtbank in Den Haag het verbod van tafel te krijgen.
18 minuten geleden
DE BILT (ANP) - In een groot deel van Nederland kan het donderdagavond en in de nacht naar vrijdag onweren. Het KNMI waarschuwt voor buien met kans op hagel, windstoten en veel regen in korte tijd. Ook is lokaal wateroverlast mogelijk, aldus het weerinstituut. In het hele land geldt in de loop van donderdagavond of in de nacht naar vrijdag code geel.
1 uur geleden
UITHUIZEN (ANP) - De noodopvanglocatie voor asielzoekers in Uithuizen, onderdeel van de Groningse gemeente Het Hogeland, blijft langer open. De locatie in Noord-Groningen, met plek voor 250 mensen, zou eigenlijk per 1 september sluiten. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) kan de bewoners vanwege het landelijke tekort aan opvangplekken echter nergens anders onderbrengen.
2 uur geleden
OIRSCHOT (ANP) - De 26-jarige man die is aangehouden in een onderzoek naar de dood van een bewoner van woonzorgcentrum Joris Zorg in Oirschot wordt ook verdacht van betrokkenheid bij het overlijden van een tweede persoon. Ook deze persoon was een bewoner van het zorgcentrum, meldt het Openbaar Ministerie (OM).
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft woensdag een 29-jarige invalkracht van jeugdzorginstelling iHUB veroordeeld tot vier jaar cel voor de verkrachting van een minderjarig meisje in de nacht van 5 op 6 november vorig jaar. Een 21-jarige collega van de man werd vrijgesproken van verkrachting van een 14-jarig meisje maar kreeg zes maanden cel voor aanranding. De slachtoffers verbleven in de Alphense vestiging van iHUB, op een afdeling voor meisjes die slachtoffer zijn of dreigen te worden van mensenhandel of uitbuiting.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - In de provincie Utrecht is iemand overleden aan westnijlkoorts, meldt het RIVM. De persoon liep de infectie met het virus op in Nederland.
4 uur geleden
BAARN (ANP) - De Nederlandse Politiebond (NPB) steunt de oproep om bij snelwegblokkades strafrechtelijk op te treden. Volgens de bond is dat wel alleen uitvoerbaar als er voldoende agenten beschikbaar zijn. "Anders wordt een bestuurlijke afspraak in de praktijk opnieuw een extra opdracht voor politiemensen die nu al structureel overvraagd worden."
5 uur geleden