Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - In de komende decennia moeten steeds meer mensen leven met de gevolgen van een beroerte, dementie of parkinson. Ook hebben veel mensen dan een depressie, een angststoornis of een dwangstoornis. Dat verwacht de Hersenstichting.
48 minuten geleden
NIEUWEGEIN (ANP) - Agressie tegen zorgprofessionals blijft een 'hardnekkig en ernstig' probleem, meldt beroepsorganisatie en vakbond voor zorgverleners NU'91. Zorgverleners krijgen nog steeds te maken met schreeuwende of scheldende patiënten of familieleden, maar ook met fysiek geweld.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het risico op het krijgen van de ziekte van Parkinson is groter onder mannen, hoogopgeleiden en mensen die in het noorden van Nederland wonen. Dat komt onder andere naar voren uit onderzoek van de Universiteit Utrecht en het Radboudumc naar de spreiding van de ongeneeslijke hersenaandoening.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In 2025 werden in Nederland 44 miljoen boeken verkocht, dat is twee miljoen minder dan het jaar daarvoor. Dat meldt de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) in nieuwe cijfers.
4 uur geleden
DOESBURG (ANP) - Uit het Zilvermuseum in het Gelderse Doesburg is in de nacht van dinsdag op woensdag veel zilver gestolen. De inbrekers zijn voortvluchtig, de politie laat woensdagavond weten dat er nog niemand is gearresteerd.
9 uur geleden
DAVOS (ANP) - Demissionair premier Dick Schoof vindt het een positieve ontwikkeling dat de Amerikaanse president Donald Trump de aangekondigde heffingen voor Europese landen weer heeft ingetrokken. "Positief dat de weg naar de-escalatie is ingeslagen en dat de 10 procent importtarieven van tafel zijn", laat hij op X weten.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het marineschip DSS Galatea begeleidt momenteel twee Russische schepen die vanuit het zuiden het Nederlandse deel van de Noordzee zijn binnengevaren. Het is de tweede keer in enkele dagen dat dit gebeurt, meldt het ministerie van Defensie.
13 uur geleden