Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Nederlandse queerorganisaties zetten samen met burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom een eerste juridische stap tegen Meta om de verwijdering van tientallen Instagram-accounts aan te vechten. Het moederbedrijf van het platform handelt tegen de wet door accounts zonder geldige reden en bezwaarprocedure te sluiten, stellen onder meer COC Nederland, Club Church en No Limits! Art Castle.
7 minuten geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI kan vanaf woensdag "eerder en gerichter" waarschuwen voor gevaarlijk weer, doordat een wettelijke regeling is aangepast. Het weerinstituut meldt dat bijvoorbeeld burgers, veiligheidsregio's en waterschappen zich hierdoor beter kunnen voorbereiden op extreem weer.
16 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal flexwoningen valt tegen, schrijft de Algemene Rekenkamer, die het overheidsbeleid op dat gebied beoordeelt als "matig". Doelen die onder eerdere ministers zijn gesteld, zoals de bouw van 15.000 van deze tijdelijke woningen per jaar, werden "ruimschoots niet gehaald".
48 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheid trekt veel geld uit voor veiligheid, maar of dat werkt en tot resultaat leidt, is onzeker. Dat constateert de Algemene Rekenkamer in de verantwoordingsstukken over 2025. De Nationale Veiligheidsstrategie is "op papier" een belangrijke basis, maar onduidelijk is wie de knopen doorhakt. Dat maakt de plannen kwetsbaar, aldus een van de drie Hoge Colleges van Staat.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Defensie neemt te veel risico door aanbestedingsprocedures te omzeilen en inkoopcontracten direct te gunnen. Daarvoor waarschuwt president Pieter Duisenberg van de Algemene Rekenkamer bij het aanbieden van het jaarlijkse verantwoordingsonderzoek in de Tweede Kamer. Hij vindt ook dat defensieminister Dilan Yeşilgöz (VVD) deze onvolkomenheid niet serieus genoeg neemt.
1 uur geleden
SELLINGEN (ANP) - Het is nog niet bekend waar nieuwe asielzoekers de nacht kunnen doorbrengen als er in de nacht van woensdag op donderdag geen plek voor ze is in de opvang in Ter Apel. Daar is nog geen besluit over genomen, meldt de gemeente Westerwolde, waar Ter Apel in ligt.
2 uur geleden
TER APEL (ANP) - Niet iedere nieuwe asielzoeker die zich meldt bij de opvang in het Groningse Ter Apel kan daar een plek krijgen. Het is binnen te druk, en daarom krijgen de meest kwetsbare asielzoekers voorrang. "Om het veilig en leefbaar te houden voor onze medewerkers en bewoners, moeten we noodgedwongen mensen buiten laten staan", zegt bestuursvoorzitter Joeri Kapteijns van opvangorgaan COA.
3 uur geleden