Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Een recordaantal van 10.000 mensen loopt komend weekend mee in de Nacht van de Vluchteling, meldt de organisatie. Dat is bijna een kwart meer dan vorig jaar, toen 8100 lopers meededen. In de nacht van zaterdag (Wereldvluchtelingendag) op zondag lopen deelnemers in verschillende plaatsen routes variërend van 10 tot 50 kilometer.
18 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Wie dit weekend naar een evenement in de buitenlucht gaat, doet er goed aan zich voor te bereiden op de hitte. Organisaties roepen hun bezoekers op voldoende voorzorgsmaatregelen te treffen. Sinds donderdag is het Nationaal Hitteplan actief en geldt code geel voor het hele land, behalve voor de Wadden.
33 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De provincie Zuid-Holland heeft nog geen formele bevestiging gekregen, maar gaat ervan uit dat de Maasvlakte is afgevallen als potentiële locatie voor twee kerncentrales. Gedeputeerde Arno Bonte (energie, PRO) las donderdag in de Volkskrant dat volgens hoogspanningsbeheerder TenneT de Groningse Eemshaven de enige locatie is waar het technisch en zonder enorme extra kosten mogelijk is om twee kerncentrales te bouwen.
54 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Tussen Eindhoven en Brussel moet een directe trein rijden, vindt de Tweede Kamer. Onder een motie die ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis woensdagavond indiende, staan genoeg andere fracties voor een meerderheid. Ze willen dat er daarnaast elk uur een tweede snelle trein tussen Rotterdam en Brussel rijdt.
3 uur geleden
NUENEN (ANP) - Naast een vuurwerkmortier is er ook een pijpbom gevonden bij het azc in aanbouw in het Brabantse Nuenen. Dat bevestigt een woordvoerder van de politie donderdagmiddag aan het ANP. Het gebouw zou deze zomer klaar moeten zijn voor de opvang van vluchtelingen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Financiën heeft niet kunnen vaststellen wie verantwoordelijk was voor een digitale inbraak bij het departement op 19 maart. Er zijn waarschijnlijk gegevens buitgemaakt, maar welke precies is "naar verwachting niet te reconstrueren". Dat meldt minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) aan de Tweede Kamer.
4 uur geleden
MEERSTAD (ANP) - De verdachte in de zaak van een overleden echtpaar in Meerstad (Groningen) is het kind van de twee, zegt een woordvoerster van de politie. De twee waren een echtpaar van 53 jaar oud. Meerdere media melden dat de verdachte een minderjarige dochter is die bij haar ouders woonde. Zij zou 13 jaar oud zijn. De politiewoordvoerster wilde dat niet bevestigen.
4 uur geleden