Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Rijkswaterstaat verwacht dat binnen twee weken gehandhaafd kan worden op het verbod op vrachtverkeer voor de Merwedebrug. Dat is afhankelijk van camera's die geplaatst moeten worden. Daarna kan Rijkswaterstaat weginspecteurs met een boa-status inzetten om de beelden uit te lezen en de boetes daadwerkelijk uit te schrijven. Die boete bedraagt 500 euro.
26 minuten geleden
NIJMEGEN (ANP) - De 108e editie van de Nijmeegse Vierdaagse gaat dinsdagochtend van start met 45.761 wandelaars. Van de 47.000 mensen die zich hadden ingeschreven, hebben zich 1239 niet op tijd gemeld, meldt de organisatie maandag.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Drie douaniers die in april werden aangehouden op verdenking van het stelen van informatie uit de systemen van hun werkgever, mogen hun strafzaak in vrijheid afwachten. Daartoe besloot de rechtbank in Rotterdam maandag op een eerste openbare terechtzitting.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Rijkswaterstaat wil "zo snel mogelijk" handhaven op het verbod op vrachtverkeer voor de Merwedebrug, maar zegt dat daarvoor nog een aantal zaken nodig is. Zo moeten eerst camera's worden geplaatst, laat een woordvoerder weten. Daarna kan Rijkswaterstaat weginspecteurs met een boa-status inzetten voor de handhaving. Weginspecteurs met die status kunnen weggebruikers staande houden en boetes uitschrijven.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De vier mannen die vrijdag zijn aangehouden voor betrokkenheid bij een groot drugslab in een woonwijk in Den Haag, blijven langer vastzitten. Dat besloot de rechter-commissaris maandag. Vermoedelijk werd in het lab gewerkt aan de grootschalige productie van xtc, meldt het OM.
5 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Wandelaars kunnen hun lege blikjes en flesjes tijdens de Nijmeegse Vierdaagse achterlaten in speciale statiegeld-abri's. Voor het eerst worden deze abri's, met vakjes waarin flesjes en blikjes passen, op diverse plekken langs de route geplaatst. Ook enkele bushokjes langs de route veranderen in doneerpunten. Initiatiefnemer is Statiegeld Nederland, onderdeel van Verpact, dat verpakkingen recyclet.
5 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft maandag een jaar voorwaardelijke gevangenisstraf geëist tegen de 30-jarige Corné H. voor het gijzelen van een aantal medewerkers in de gevangenis in Vught. H. verbleef daar op de psychiatrische afdeling na een veroordeling voor een gijzeling van vier mensen in een café in Ede in maart 2024.
7 uur geleden