Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
NOORDWIJK (ANP) - Aan de kust bij Noordwijk is zaterdagmiddag een 76-jarige surfer overleden. De politie vermoedt dat het om een ongeval gaat. De man is door getuigen nog op het water gezien, maar toen hij niet terugkeerde aan wal is een zoekactie gestart. Daarbij is een helikopter ingezet.
1 uur geleden
SUSCH (ANP) - De Nederlandse ambassadeur in Zwitserland, Karin Mössenlechner, heeft bloemen gelegd op de plek waar donderdag een Nederlandse bus verongelukte. Ook bezocht ze een bijeenkomst waar ze hulpverleners heeft bedankt voor hun inzet. Bij het ongeval met een Nederlandse touringcar in het Zwitserse Susch kwamen vier vrouwen en een man om het leven.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Tienduizenden mensen hebben in Amsterdam meegedaan met de klimaatmars, meldt de organisatie, die stelt dat er meer dan 40.000 deelnemers uit alle hoeken van de samenleving op de been waren. Dat zijn er een stuk minder dan de 85.000 die tijdens de editie in 2023 meeliepen in de mars van de Dam naar het Museumplein. De politie en gemeente zeggen geen uitspraken te kunnen doen over aantallen.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Dam in Amsterdam stroomt zaterdagmiddag vol met mensen die meedoen aan de klimaatmars, die iets voor 14.00 uur begint. Veel deelnemers hebben spandoeken of protestborden bij zich. De teksten op veel van die borden hebben betrekking op de hitterecords van afgelopen zomer, ziet een verslaggever. 'Dit was de koudste zomer van de rest van je leven', staat bijvoorbeeld op een bord van Greenpeace.
8 uur geleden
ALPHEN AAN DEN RIJN (ANP) - Het prentenboek Het meisje met zaadjes in het haar van Nancy Bosmans is dit jaar bekroond met de Thea Beckmanprijs. De uitreiking vond zaterdagochtend plaats in het Archeon in Alphen aan den Rijn.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De dodelijke slachtoffers van het busongeluk in Zwitserland van afgelopen donderdag zijn vier vrouwen en een man. Dat meldt het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Allen zijn ouder dan 70. Ze komen uit verschillende plaatsen in Nederland. Hun families zijn inmiddels geïnformeerd, aldus het ministerie.
10 uur geleden
LEIDEN (ANP) - De eerste Nederlanders die op vakantie waren met de bus die donderdag van de weg raakte in Zwitserland, zijn onderweg naar huis. Dat meldt alarmcentrale Eurocross.
10 uur geleden