Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
TER APEL (ANP) - Bij het aanmeldcentrum in Ter Apel zijn donderdagochtend weer tientallen mannen aangekomen, na een nacht in een haastig opgezette noodopvang in buurgemeente Stadskanaal. Een verslaggever van het ANP ziet dat het in elk geval deels om dezelfde mensen gaat die woensdagavond laat in een bus stapten. De asielzoekers konden toen niet in de opvang bij het aanmeldcentrum blijven slapen, omdat die helemaal vol zat.
17 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Consumentenbond en 28 zusterorganisaties in andere landen willen dat de Europese Commissie in actie komt tegen nepadvertenties online. Volgens de organisaties doen bedrijven als Google, Meta en TikTok te weinig tegen financiële fraude.
51 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie (OM) wil niets officieels kwijt over pogingen om de gezochte crimineel Jos Leijdekkers aan te houden. Volgens bronnen van De Telegraaf hebben speciale eenheden van de politie samen met mariniers tot twee keer toe op het punt gestaan om de 34-jarige Bolle Jos op te pakken voor de West-Afrikaanse kust.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Goede regelingen en ondersteuning voor mantelzorgers zijn "relevanter dan ooit" om te voorkomen dat mensen overbelast raken door de hulp die ze aan anderen bieden. Die conclusie trekken onderzoekers van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een rapport over mantelzorg in Nederland. Ze becijferen daarin dat een groeiend aantal mantelzorgers zich "ernstig belast" voelt. De omvang van deze groep is in tien jaar tijd met de helft toegenomen: van zo'n 400.000 tot ongeveer 600.000 mensen.
7 uur geleden
THE BOTTOM (ANP) - De zoektocht naar de vermiste Nederlander op Saba verandert van reddingsoperatie naar het zoeken naar het lichamelijk overschot. Dat melden de autoriteiten van het Caribische eiland op hun website.
7 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Er zijn per direct 500 nieuwe opvangplekken voor asielzoekers nodig "om de situatie in Ter Apel weer gewoon te krijgen", zei bestuursvoorzitter Joeri Kapteijns van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) woensdagavond in het tv-programma Nieuwsuur. De komende tijd zijn dat er nog veel meer, vertelde hij.
9 uur geleden
TER APEL (ANP) - Op dit moment is er in de overvolle aanmeldlocatie in Ter Apel voor ongeveer dertig asielzoekers geen opvangplek beschikbaar, meldt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Het is onduidelijk of er voor hen in de nacht van woensdag op donderdag opvang geregeld kan worden.
11 uur geleden