Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft gezegd dat hij heeft ingestemd "met het opschorten van de bombardementen en aanvallen op Iran voor een periode van twee weken". Eerder op dinsdag vroeg bemiddelaar Pakistan de Verenigde Staten en Iran om een wapenstilstand van twee weken.
31 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Diverse ziekenhuizen houden de ontwikkelingen rond een cyberaanval op softwareleverancier ChipSoft nauwlettend in de gaten. Ze zijn door expertisecentrum Z-CERT op de hoogte gebracht van de aanval op het bedrijf, dat onder meer een grote speler is in elektronische patiëntendossiers, meldt onder meer ziekenhuis Rijnstate in Arnhem. Ook dat ziekenhuis gebruikt de bewuste software, maar benadrukt dat gegevens daar veilig zijn.
32 minuten geleden
JERUZALEM (ANP/RTR) - Israël maakt deel uit van het twee weken durende staakt-het-vuren met Iran, melden de Israëlische staatsomroep Kan en CNN op basis van een hoge functionaris van het Witte Huis.
34 minuten geleden
ARNHEM (ANP) - De uitspraken die rapper Ye in het verleden heeft gedaan, zijn op zich geen reden om een vergunning te weigeren, "hoe verwerpelijk ook". Dat zegt burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem dinsdag. Ye, ook bekend als Kanye West, treedt op 6 en 8 juni op in stadion GelreDome in de Gelderse hoofdstad.
5 uur geleden
RITTHEM (ANP) - De politie gaat ervan uit dat de piloot van het neergestorte sportvliegtuigje bij Middelburg het voertuig opzettelijk heeft laten neerstorten. Dat meldt een woordvoerder. De piloot is overleden.
6 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - De spelers en staf van PSV zijn iets na 18.00 uur verschenen op het bordes van het stadhuis in Eindhoven. Daar wordt de selectie, die voor de derde keer op rij landskampioen is, gehuldigd. Op het plein worden in de uitzinnige rood-witte menigte met fans veel rode fakkels afgestoken. Ook klinken er af en toe knallen, ondanks het vuurwerkverbod van de gemeente.
8 uur geleden
VREDEPEEL (ANP) - Nederland krijgt een extra Patriot-luchtverdedigingsbatterij. Kopers verdringen zich voor het schaarse Amerikaanse systeem en een bestelling duurt al gauw een jaar of acht, maar Nederland heeft voorrang gekregen.
10 uur geleden