Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
WEZEP (ANP) - In de Gelderse gemeente Oldebroek is zaterdag bij de Kruiskerk de regenboogvlag gehesen door de dominee. Dat gebeurde in het dorp Wezep, dat onder Oldebroek valt, in het bijzijn van burgemeester Tanja Haseloop-Amsing. "Iedereen is voor mij gelijk en daar wilde ik heel graag op deze manier uiting aan geven", zegt Haseloop-Amsing na afloop.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie hoopt onder meer op basis van camerabeelden meer te weten te komen over de brandstichting bij het spoor in de nacht van vrijdag op zaterdag. Waarom in een technische ruimte bij een spoorbrug brand is gesticht, is nog onduidelijk.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Amerikaanse ambassadeur in Nederland, Joe Popolo, staat achter de nieuwe sancties van de Verenigde Staten tegen het Internationaal Strafhof (ICC), dat in Den Haag is gevestigd. "Ik roep onze nauwste bondgenoten op om gebruik te maken van deze mogelijkheid om de Amerikaanse zorgen weg te nemen", laat Popolo zaterdag weten op X.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Annet Bertram (Openbaar Vervoer) vindt het "heel kwalijk en zorgwekkend" dat in de nacht van vrijdag op zaterdag brand is gesticht langs het spoor tussen Rotterdam en Delft. "Handen af van het spoor", laat de CDA-bewindsvrouw via een woordvoerder weten. "De politie doet onderzoek."
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Door brandstichting bij een spoorbrug in Delfshaven in Rotterdam rijden er zaterdag geen treinen tussen stations Rotterdam Centraal en Delft Campus. Dat melden spoorbeheerder ProRail en de NS.
5 uur geleden
TER APEL (ANP) - Op het grasveld voor de ingang van het aanmeldcentrum in Ter Apel liggen rond 06.15 uur zaterdagochtend geen asielzoekers te slapen, ziet een ANP-verslaggever. In de nacht van donderdag op vrijdag brachten twintig asielzoekers er in de regen de nacht door en het Rode Kruis zei er rekening mee te houden dat ook in de daaropvolgende nachten mensen buiten zouden moeten slapen. Maar daar lijkt afgelopen nacht geen sprake van te zijn geweest.
6 uur geleden
SAN JOSÉ (ANP) - KLM-vlucht KL757 met eindbestemming Panama-Stad is geland in de hoofdstad van Costa Rica, San José. Dat is te zien op Flightradar24 en bevestigt een woordvoerder van KLM. Eerder werd al bekend dat de vlucht een tussenstop maakte op Curaçao.
8 uur geleden