Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten gaat zondag niet naar Sint Eustatius vanwege de "actuele politieke situatie". Dat meldt de RVD. Hij zou daarna doorreizen naar Sint Maarten, maar ook dat gaat niet door.
2 uur geleden
SCHIEDAM (ANP) - Een paar honderd mensen liepen vrijdagavond mee in een stille tocht in Schiedam ter nagedachtenis aan de 19-jarige Tico, die vorige week zaterdag werd doodgeschoten. De tocht werd georganiseerd door zijn familie. Zij liepen voorop.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De 16-jarige verdachte die dinsdag is aangehouden voor betrokkenheid bij de dodelijke schietpartij aan het Weverpad in Schiedam, blijft in de cel. De rechter-commissaris van de rechtbank Rotterdam heeft zijn voorarrest met twee weken verlengd, meldt het Openbaar Ministerie vrijdag.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Gazaanse student die eerder dit jaar door Universiteit Maastricht (UM) werd geschorst nadat hij onjuist in verband was gebracht met Hamas, heeft aangifte gedaan tegen een UM-docent. Die docent, schrijven de advocaten van de student, bracht de "bewering de wereld in" dat de student steun voor Hamas zou betuigen in een filmpje op sociale media. Ze beschuldigen de docent van doxing, smaad en laster.
9 uur geleden
ROOSENDAAL (ANP) - De mogelijke granaat die vrijdag was aangetroffen in het centrum van Roosendaal is nep. Na onderzoek heeft de politie dat vastgesteld. Het is nog niet duidelijk wie het voorwerp heeft geplaatst. Volgens de politie kan dat strafbaar zijn, ook als het geen echte granaat was.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Toppers maken vrijdag nog niet bekend wie het nieuwe lid wordt na het vertrek van Gerard Joling. De onthulling van de nieuwe samenstelling is uitgesteld tot maandag. Toppers in Concert wijt de vertraging aan de storing bij Microsoft.
10 uur geleden
DEN HELDER (ANP) - De bemanning van het zeiljacht Luna, dat in de nacht van donderdag op vrijdag ten noorden van de Waddeneilanden was vermist, heeft zich vrijdag gemeld bij het Kustwachtcentrum in Den Helder. Er waren geen problemen geweest en niemand is gewond geraakt. Dat laat een woordvoerder van de Kustwacht weten.
11 uur geleden