Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
MAASTRICHT (ANP) - Politie en het Openbaar Ministerie (OM) hebben het onderzoek afgerond naar de vermissing van Tanja Groen in 1993. De grote vragen zijn niet opgelost: wat is er met Tanja gebeurd en waar is ze? Dat melden politie en OM maandag. De toen 18-jarige Tanja raakte in Limburg vermist in de nacht van 31 augustus op 1 september 1993. Ze verdween na een feestje in Maastricht.
12 minuten geleden
ALMERE (ANP) - Het NorthC datacenter in Almere krijgt uiterlijk woensdag om 12.00 uur een tijdelijke stroomvoorziening. Dat laat het bedrijf maandag weten. Donderdag woedde daar een grote brand, waarbij het stroomnet beschadigd raakte.
27 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie ziet een toename van het aantal jeugdige verdachten. Jongeren in de leeftijd van 12 tot en met 17 jaar komen sinds 2024 vaker met de politie en het OM in aanraking. Daarbij valt vooral de zwaarte van de gepleegde misdrijven op, meldt het OM in het maandag gepubliceerde jaarbericht over 2025.
47 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie registreerde vorig jaar minder moord- en doodslagzaken met een vrouwelijk slachtoffer. In 2025 ging het om vijftien zaken, in 2024 betrof het 24 zaken. Dat staat in het jaarbericht 2025 van het OM. Het is voor de tweede keer dat het OM het aantal zaken van geweldsmisdrijven met vrouwelijke slachtoffers registreert in het jaarverslag.
48 minuten geleden
CANBERRA (ANP/AFP) - Australië gaat zes voormalige opvarenden van cruiseschip m/v Hondius onderbrengen op een quarantainelocatie ten noorden van Perth. Daar moeten ze zeker drie weken blijven, meldt de regering.
1 uur geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI waarschuwt voor zware windstoten in het noordelijk kustgebied. Vanavond geldt in de provincies Noord-Holland, Flevoland, Friesland en Groningen code geel. Dat gaat om 19.00 uur in en eindigt om middernacht.
4 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het Netflix-drama Adolescence heeft de BAFTA voor de beste minidramaserie gewonnen. De serie werd de grote winnaar, met in totaal vier prijzen. Zo sleepte Stephen Graham, tevens medebedenker van Adolescence, de prijs voor beste acteur in de wacht.
4 uur geleden