Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Rijkswaterstaat (RWS) heeft het onderhoud aan meerdere wegen voorlopig geschrapt, omdat er vanuit het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat te weinig geld beschikbaar is. Dat bevestigt een woordvoerder van RWS na berichtgeving door De Telegraaf. Het gaat om wegen in Groningen, Friesland, Drenthe en Utrecht.
14 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Toenmalig zorgminister Tamara van Ark drong in het najaar van 2020 aan op opnieuw een strenge lockdown om de sterke stijging van het aantal coronabesmettingen te dempen. Dat heeft zij gezegd in een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona. Het kabinet besloot in oktober van dat jaar evenwel tot een milder maatregelenpakket, dat niet het gewenste effect had. De harde lockdown kwam er in december alsnog.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Tussen Breukelen en Utrecht kunnen woensdag geen treinen rijden door blikseminslag, meldt NS. Daardoor is er geen treinvervoer mogelijk op de trajecten Amsterdam Centraal - Utrecht Centraal en Schiphol Airport - Utrecht Centraal. De vervoerder verwacht dat dit tot in ieder geval 13.00 uur zal duren. Eerder meldde NS nog dat de problemen tot ongeveer 19.00 uur zouden aanhouden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse zorg zat een aantal keer dicht tegen 'code zwart' aan tijdens de coronapandemie, zei voormalig minister Tamara van Ark van Medische Zorg tijdens een verhoor van de parlementaire enquêtecommissie corona. Uiteindelijk kwam het net niet zo ver, maar Van Ark zei dat ze er wel op had geoefend.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Oud-politicus Geert Dales (74) is woensdag door de Amsterdamse politierechter veroordeeld tot een taakstraf van 80 uur, waarvan 40 uur voorwaardelijk, voor belediging van een taxichauffeur, smaad en doxing in november 2024. De straf is gelijk aan de eis van het Openbaar Ministerie.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De problemen in de zorg waren tijdens de coronapandemie zo acuut, dat het kabinet eigenlijk zelden ruimte zag om de gevolgen van beperkende maatregelen op de lange termijn mee te wegen in het beleid. Dat heeft voormalig zorgminister Tamara van Ark gezegd in een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
2 uur geleden
DE BILT (ANP) - In bijna heel het land kunnen onweersbuien voor overlast zorgen. Die kunnen gepaard gaan met hagel en windstoten, meldt het KNMI.
4 uur geleden