Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
SCHIEDAM (ANP) - De man die zaterdag werd doodgeschoten in Schiedam was 19 jaar oud en woonde in de Zuid-Hollandse plaats. Een tweede persoon werd gewond naar een ziekenhuis gebracht en is inmiddels buiten levensgevaar. Een derde slachtoffer raakte lichtgewond, meldde de politie zondag.
23 minuten geleden
APELDOORN (ANP) - De politie is niet ingeschakeld om in te grijpen bij de blokkade van de spelersbus van De Graafschap. Een woordvoerder van de eenheid Oost-Nederland laat weten dat er geen ondersteuningsverzoek is gekomen vanuit de voetbalclub uit Doetinchem. Supporters van De Graafschap blokkeerden de spelersbus bij het stadion, om te voorkomen dat de bus naar Arnhem zou vertrekken voor de wedstrijd tegen Vitesse. De wedstrijd in de eerste divisie werd uiteindelijk afgelast.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Aan de vierde Rode Lijn-demonstratie, opnieuw in Amsterdam, doen volgens een voorlopige schatting van de organisatie zeker 200.000 deelnemers mee. Dat meldt mede-initiatiefnemer Amnesty International. Het aantal is gebaseerd op onder andere crowdcontrolprogramma's en camerabeelden van bovenaf, legt een woordvoerder uit.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Vanaf het Museumplein zijn de demonstranten van het massale Rode Lijn-protest begonnen aan hun mars. Daarmee vragen de deelnemers aandacht voor de oorlog in Gaza en laten ze weten niet achter het Israëlbeleid van het kabinet te staan. Ze roepen het kabinet op om maatregelen te nemen tegen Israël.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op het Amsterdamse Museumplein is rond 13.00 uur het Rode Lijn-protest begonnen, waarmee deelnemers aandacht vragen voor de oorlog in Gaza en het kabinet oproepen om maatregelen te nemen tegen Israël. Het plein staat vol met mensen in rode kleding of met rode accessoires.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Tussen de stations Amsterdam Centraal en Muiderpoort rijden momenteel geen treinen, nadat een voertuig tegen een spoorwegviaduct is gereden. Daardoor is het treinverkeer tussen Amsterdam en Utrecht en tussen Amsterdam en Hilversum verstoord, zegt een woordvoerder van de NS. Ook het treinverkeer tussen Amsterdam Centraal en Almere ondervindt problemen door de aanrijding. Spoorbeheerder ProRail verwacht dat de problemen tot ongeveer 13.45 uur duren.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Museumplein in Amsterdam stroomt vol met in het rood geklede demonstranten die aan het Rode Lijn-protest meedoen. ANP-verslaggevers schatten dat er rond het middaguur duizenden mensen op het plein staan voor de demonstratie, die om 13.00 uur begint. Sommigen hebben borden en spandoeken bij zich, met daarop teksten als 'Zionisme is racisme', 'Geen Nederlandse steun aan apartheid' en 'Palestina Vrij'.
4 uur geleden