Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
MALDEN (ANP) - Onder de 34 mensen die zijn aangehouden in verband met de schietpartij in Overasselt zijn Fransen, Belgen, Algerijnen en Nederlanders. Dat zei Monique Vinkesteijn, plaatsvervangend hoofdofficier van het parket Oost-Nederland van het Openbaar Ministerie tijdens een persconferentie. Zij worden verdacht van betrokkenheid bij moord en doodslag, poging tot moord en doodslag en het voorbereiden van een ontvoering. Ze verwacht nog meer aanhoudingen.
19 minuten geleden
OVERASSELT (ANP) - De politie heeft 34 mensen aangehouden na het geweld dat dinsdag plaatsvond in het Gelderse Overasselt. Agenten hebben de personen op verschillende plaatsen aangehouden, onder meer net over de grens bij Limburg, in Nijmegen en in een nabijgelegen maisveld. Ook zijn er meerdere wapens en voertuigen in beslag genomen.
23 minuten geleden
MALDEN (ANP) - De man die dinsdagochtend is omgekomen bij een schietpartij in Overasselt is een 51-jarige man uit Wijchen. Dat zei Jolanda Aalbers, plaatsvervangend politiechef bij de eenheid Oost-Nederland, tijdens een persconferentie.
28 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander, koningin Máxima, prinses Beatrix en prinses Amalia gaan volgende week woensdag naar de uitvaart van koning Harald van Noorwegen. Dat maakte de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) dinsdag bekend.
45 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook autobussen kunnen vanaf 2029 onder de uitstootvrije zones vallen, waarmee ze bepaalde binnensteden niet meer in mogen als ze te vervuilend zijn. Staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur, CDA) gaat de regels aanpassen om verduurzaming aan te moedigen maar wil ondernemers ook niet "aan het onmogelijke" houden, schrijft ze in een brief aan de Kamer.
48 minuten geleden
OVERASSELT (ANP) - Er is nog steeds sprake van "mogelijk gevaar" in de omgeving van Overasselt, waar in de nacht van maandag op dinsdag een schietpartij plaatsvond. De politie vraagt inwoners zoveel mogelijk binnen te blijven en roept mensen op niet naar het gebied te komen als dat niet nodig is.
1 uur geleden
OVERASSELT (ANP) - Politiekorpschef Janny Knol spreekt van "ongekend geweld" in Overasselt in de nacht van maandag op dinsdag. Volgens Knol helpen politieagenten uit het hele land mee bij het aanhouden van "een groot aantal verdachten" en zetten ze daarbij "alles op alles", laat ze op X weten.
1 uur geleden