Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
EINDHOVEN (ANP) - Ondanks het vuurwerkverbod dat gold rond de huldiging van PSV in Eindhoven hebben dinsdag 93 mensen brandwonden opgelopen door fakkels die werden afgestoken. Dit meldt de gemeente woensdag. Volgens de gemeente gaat het om (lichte) eerstegraads brandwonden. Niemand hoefde naar het ziekenhuis.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Amerikaanse rapper Ye krijgt vooralsnog geen inreisverbod opgelegd, meldt minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie, CDA). Organisaties als het Centraal Joods Overleg hadden hiertoe opgeroepen, nadat het Verenigd Koninkrijk de artiest de toegang had ontzegd voor zijn komst naar een festival in Londen. Door antisemitische uitingen staat de rapper ter discussie.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De 40-jarige bankmedewerkster die op 26 maart dood werd gevonden in een woning aan de Koninginneweg in Amsterdam-Zuid, is waarschijnlijk slachtoffer van een misdrijf.
6 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Europese Unie heeft sinds 2021 831 miljoen euro subsidie toegekend aan projecten in de provincie Utrecht. De provincie meldt dat niet eerder in een zesjarig Europees programma zo'n groot bedrag is toegewezen. Ook gaat het om bijna een verdubbeling in vergelijking met de vorige periode (2014-2020).
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Autoriteit Persoonsgegevens heeft 'een aantal' datalekmeldingen ontvangen van klanten van softwareleverancier Chipsoft. Dat meldt een woordvoerder, die geen specifiek aantal noemt. "We verwachten dat het er meer zullen worden. De meldingen moeten officieel binnen 72 uur worden gedaan."
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland en zeven grote bondgenoten zullen nu er een staakt-het-vuren is, helpen bij het beschermen van de Straat van Hormuz. Dat zeggen ze in een verklaring, die ook is ondertekend door Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Italië, Canada, Denemarken, Spanje en de voorzitters van de Europese Commissie en de raad van EU-regeringsleiders.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Rafik A. (57) vindt de strafzaak tegen hem een "samenzwering". Dat bleek woensdag bij de start van zijn proces in de rechtbank in Den Haag. De Syriër zou zich in 2013 en 2014 in zijn vaderland schuldig hebben gemaakt aan verschillende gevallen van foltering, marteling, seksueel geweld en verkrachting. Hij wordt vervolgd voor 25 feiten, zei de officier van justitie.
8 uur geleden