Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AXEL (ANP) - De stille tocht voor de slachtoffers van het fatale ongeluk in Zeeland gaat door. Dat laat een woordvoerder van de gemeente Terneuzen zondagochtend weten. De slachtoffers waren leerlingen of begeleiders van een school uit de plaats Axel, dat binnen de gemeente ligt. Daar is de stille tocht. Over de precieze route wordt nog overlegd, aldus de woordvoerder.
11 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Net als voorgaande jaren zet de Werkgroep Waarheidsvinding MH17 zondag 298 lege stoelen tegenover de Russische ambassade in Den Haag. Elke stoel vertegenwoordigt een slachtoffer van de in 2014 neergeschoten vlucht MH17. Het toestel, onderweg van Amsterdam naar Maleisië, werd boven het oosten van Oekraïne neergehaald door pro-Russische separatisten.
1 uur geleden
WIJK BIJ DUURSTEDE (ANP) - De kapotte ramen van het gemeentehuis in Wijk bij Duurstede zijn verstevigd en de plek is opgeruimd en schoongemaakt, meldt een gemeentewoordvoerder zondag. Het gemeentehuis werd vrijdagavond belaagd door relschoppers en er werden veel vernielingen aangericht. Volgens de woordvoerder is er aangifte van gedaan. Een schadebedrag is nog niet bekend.
1 uur geleden
TER APEL (ANP) - Na de tweede dag van het ingaan van het nieuwe Europese asielsysteem moesten door de drukte bij het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel 120 asielzoekers de nacht in opvanglocaties buiten de Groningse plaats doorbrengen. Het Rode Kruis laat zondagochtend weten dat 92 asielzoekers in een sporthal in het Drentse dorp de Wijk sliepen en 28 de nacht doorbrachten in congrescentrum Hanzeplaza in Groningen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In meer dan de helft van de gemeenten hebben horecazaken toestemming om langer open te blijven tijdens het WK voetbal, meldt brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland (KHN).
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In verband met de zware explosie die in de nacht van donderdag op vrijdag plaatsvond in Amsterdam Nieuw-West zijn in totaal drie aanhoudingen verricht, laat de politie zaterdag weten. De politie had eerder al gemeld dat er vrijdag meerdere mensen waren aangehouden, maar niet het exacte aantal. Waarvan ze verdacht worden, wil de politie in verband met het onderzoek nog niet zeggen. Ook zijn er twee voertuigen in beslag genomen.
21 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie is zaterdag begonnen met forensisch onderzoek op de locatie in Amsterdam Nieuw-West waar in de nacht van donderdag op vrijdag een zware explosie was. Dat bevestigt een woordvoerster van de politie na berichtgeving door Het Parool.
22 uur geleden