Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - Voor het oosten van het land is code oranje afgegeven vanwege zware onweersbuien die plaatselijk kunnen voorkomen. Het KNMI meldt dat er bij de buien kans is op grote hagelstenen, zware windstoten en veel regen in korte tijd.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een groep van zes mensen heeft vernielingen aangericht bij de Mevlana Moskee in Rotterdam-West. Dat gebeurde op het moment dat er in het gebouw mensen aanwezig waren, meldt de politie.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De parlementaire enquête over corona gaat volgende week verder met openbare verhoren van toenmalig Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib, Jaap van Dissel en Pieter-Jaap Aalbersberg. De week staat in het teken van het begin van de pandemie.
2 uur geleden
DE BILT (ANP) - In heel Nederland geldt vrijdagmiddag en -avond code geel vanwege de kans op zware onweersbuien. In de loop van de avond trekken de zwaarste buien volgens het KNMI naar Duitsland weg.
3 uur geleden
ZANDVOORT (ANP) - In het stationsgebied, de middenboulevard en het bijbehorende strand in Zandvoort geldt tot en met zondag 31 mei een noodverordening. Dat laat de gemeente op haar website weten.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook premier Rob Jetten schrok van de bedragen die sommige ministeries betaalden voor het inhuren van privéjets, die bewindslieden nodig hadden voor werkreizen. Volgens RTL besteedde de Rijksoverheid de afgelopen vijf jaar bijna 2 miljoen euro aan privévluchten. Vooral het ministerie van Defensie trok hier vaak geld voor uit.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het plan van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu om een groter deel van de Gazastrook te bezetten is "uitermate zorgelijk", zegt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA). Het past volgens hem niet binnen de afspraken die zijn gemaakt over het staakt-het-vuren.
5 uur geleden