Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Veel mensen zijn dinsdag nog op zoek naar eclipsbrillen om de gedeeltelijke zonsverduistering woensdagavond te kunnen aanschouwen. Bij winkels op tal van plekken zijn de speciale brillen uitverkocht, bij sommige winkels waar ze nog wel te koop zijn, stonden mensen in de rij.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De organisaties van de introductieweken voor nieuwe studenten treffen maatregelen vanwege het hete weer. Deze week zijn de introweken van Groningen, Leiden en Utrecht. Ook zijn ontgroeningen bij een aantal studentenverenigingen begonnen, zoals bij het Amsterdamse studentenkorps A.S.C./A.V.S.V.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De afvoer van de Rijn is met 615 kubieke meter per seconde "lager dan ooit gemeten", meldt Rijkswaterstaat (RWS) in de wekelijkse droogtemonitor. Ook de afvoer van de Maas is laag, grondwaterstanden zijn op de meeste plaatsen laag tot extreem laag en het waterpeil van het IJsselmeer daalt. "Het einde van de droogte is niet in zicht", aldus Rijkswaterstaat.
4 uur geleden
WIJNALDUM (ANP) - De boeren die maandagavond in het noorden van Friesland op de A31 reden, krijgen een bekeuring, zegt de politie. Op de snelweg rijden met een landbouwvoertuig is niet toegestaan. De boeren waren de snelweg opgegaan na een protestactie in Sexbierum tegen het stikstofbeleid van het kabinet.
4 uur geleden
OOSTRUM (ANP) - De natuurbrand in het Limburgse gebied Boschhuizerbergen is op dinsdag kort opgelaaid. Grote inzet van de brandweer heeft het "snel in de kiem kunnen smoren", aldus een woordvoerder van de veiligheidsregio. Door nabluswerkzaamheden is er tot in de avond geen treinverkeer mogelijk door het gebied.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De rechtbank in Amsterdam heeft de 29-jarige Berkan D. uit Best veroordeeld tot een taakstraf van 240 uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf van 176 dagen voor illegale handel in jonge honden. De rechtbank stelde vast dat D. aan veertien mensen veelal zieke dwergkeeshondjes met vervalste hondenpaspoorten en vaccinatiestickers verkocht. Vier dieren overleden na de verkoop. Justitie had tweehonderd uur werkstraf en een voorwaardelijke celstraf van drie maanden geëist.
6 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - In Limburg, Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel is vanaf woensdag het Nationaal Hitteplan van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) van kracht. Donderdag volgen de overige provincies, meldt het instituut.
6 uur geleden