Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Nederland trekt 500 miljoen euro uit voor een nieuw militair steunpakket aan Oekraïne. Volgens minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) zal de helft van dat bedrag worden besteed aan de aankoop van drones bij de Nederlandse wapenindustrie. De andere helft gaat naar inkoop van Amerikaanse wapens.
17 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Huisarts Rob Elens, die tijdens de coronapandemie in opspraak raakte omdat hij eigenstandig medicatie voorschreef die niet bedoeld was voor coronainfecties, vindt dat hij door de media is neergezet als een "kwakzalver". Dat heeft volgens hem een grote impact gehad op hemzelf en zijn gezin. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) sommeerde hem meermaals te stoppen met zijn alternatieve behandeling. Die benadering vond hij "intimiderend", zei hij tijdens zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie.
22 minuten geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De kapitein van de snelboot Tiger die betrokken was bij een dodelijk ongeluk op de Waddenzee in oktober 2022 is in hoger beroep vrijgesproken. Volgens het gerechtshof in Leeuwarden kan niet worden bewezen dat de verdachte zich dusdanig onvoorzichtig heeft gedragen dat hij schuldig is.
1 uur geleden
DE BILT (ANP) - De komende dagen wordt het steeds warmer en daarom geldt donderdag en vrijdag code geel voor het hele land, behalve de Wadden. Het KNMI zegt dat er kans is op aanhoudend warm weer, met een hoge luchtvochtigheid en een hogere nachttemperatuur. Vanaf donderdag 10.00 uur is in het hele land ook het Nationaal Hitteplan van kracht.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Outbreak Management Team (OMT) had tijdens de coronacrisis weinig zin in de "gevraagde en ongevraagde" kritiek van het zogeheten 'Red Team', dat was opgericht om het OMT scherp te houden. Dat zei viroloog Amrish Baidjoe, een van de oprichters van het Red Team, tijdens zijn verhoor voor de parlementaire enquête over het coronavirus.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een groot deel van de Tweede Kamer is ook na antwoorden van staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs) nog steeds erg kritisch over het wetsvoorstel vrij en veilig onderwijs. Vooral oppositiepartijen vroegen aan de VVD-bewindsvrouw of het wetsvoorstel de veiligheid wel gaat verbeteren en of het geen "papieren tijger" is.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een nieuwe wet moet ervoor zorgen dat dierenartsen baasjes niet op kosten jagen door dieren onnodig veel te behandelen en dure medicijnen voor te schrijven. Staatssecretaris Silvio Erkens (o.a. Diergezondheid) schrijft in een Kamerbrief dat hij de komende periode werkt aan een voorstel.
4 uur geleden