Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Moshtag B., die ervan wordt verdacht de opdracht te hebben gegeven voor de fatale explosie aan de Tarwekamp in Den Haag op 7 december 2024, zei woensdag dat hij is "meegesleurd" in het plan om brand te stichten in de bruidswinkel van zijn ex-vriendin. De explosie die volgde, kostte zes mensen het leven.
8 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De Rotterdamse driehoek gaat met Feyenoord in overleg over het vuurwerkincident dinsdagavond bij de wedstrijd Feyenoord-Internazionale, meldt de woordvoerder van burgemeester Carola Schouten. De wedstrijd moest kortstondig worden onderbroken nadat er, ogenschijnlijk van buiten het stadion, vuurwerk neerdaalde op het veld en op het dak van de tribune.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Slechte leefomstandigheden in tentenkampen in Irak zijn geen reden voor asielminister Bart van den Brink om Jezidi's een verblijfsstatus te geven. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft hij dat Irak volgens hem bekende gegevens veilig genoeg is en dat Jezidi's, een overwegend Koerdisch sprekende minderheidsgroep, geen extra risico lopen.
9 uur geleden
DORDRECHT (ANP) - Chemieconcern Chemours in Dordrecht zou zo snel mogelijk moeten stoppen met het uitstoten van PFAS-stoffen en een schadevergoeding moeten betalen aan circa 550.000 mensen die woonachtig zijn in Dordrecht en omstreken. De stichting PFAS Vrij Green Claim wil dat afdwingen bij de civiele rechter en is officieel een collectieve rechtszaak gestart.
9 uur geleden
HAARLEM (ANP) - De provincie Noord-Holland wil in 2027 een extra sponsorbedrag van 79.500 euro toekennen aan het bevrijdingsfestival in Haarlem, dat elk jaar op 5 mei plaatsvindt in stadspark De Haarlemmerhout. Het bestuur van Bevrijdingspop had om een extra bijdrage gevraagd, omdat het anders niet lukt om het festival volgend jaar te organiseren. De stichting heeft ook de gemeente Haarlem om extra geld gevraagd.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de rechtbank Den Haag is woensdagochtend het strafproces begonnen over de enorme explosie aan de Tarwekamp in de Haagse wijk Mariahoeve, waarbij op 7 december 2024 zes mensen om het leven kwamen. De voorzitter van de rechtbank sprak aan het begin van de eerste zittingsdag de nabestaanden en slachtoffers in de zaal toe en noemde het een beladen dag voor alle betrokkenen.
9 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Marco Borsato probeert in totaal ruim 431.000 euro aan gemaakte kosten voor zijn strafzaak terug te vorderen van de staat. Dat werd woensdag in de rechtbank van Utrecht duidelijk bij aanvang van een zitting over het terugkrijgen van het geld.
11 uur geleden