Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Rijkswaterstaat waarschuwt weggebruikers om in de regio Utrecht niet de weg op te gaan in verband met het winterse weer. "We zien de snelwegen rondom Utrecht vastlopen", aldus de dienst. "Er trekken nu sneeuwbuien over en daardoor zijn de wegen slecht begaanbaar en zullen de files verder toenemen."
42 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - In de provincies Noord- en Zuid-Holland geldt maandagochtend tot 10.00 uur code oranje, meldt het KNMI. Tijdens de ochtendspits kan hier plaatselijk 3 tot 5 centimeter of meer sneeuw vallen. Mogelijk kan code oranje later in de ochtend ook voor andere provincies gaan gelden.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een man is in de nacht van zondag op maandag gewond geraakt bij een steekincident in een woning aan de Botersloot in Rotterdam. Dat meldt de Politie Eenheid Rotterdam op X. Het incident vond rond 00.55 uur plaats.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Eva Schloss-Geiringer is zaterdag op 96-jarige leeftijd overleden in Londen, meldt de Anne Frank Stichting zondag. Ze was de stiefdochter van Otto Frank, de vader van Anne Frank en Holocaustoverlevende.
10 uur geleden
RIJSWIJK (ANP) - Alle geplande praktijkexamens voor de motor en bromfiets gaan maandag niet door vanwege sneeuw en gladheid. Het gaat in totaal om 616 examens die uit voorzorg worden uitgesteld, volgens het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR).
12 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Zowel in de stad als de provincie Utrecht blijven alle bussen de rest van de zondagavond stilstaan. "Door gladheid rijden er geen bussen meer. Trams blijven rijden", meldt U-OV, dat het bus-en tramvervoer in de provincie verzorgt. De vervoersbedrijven Transdev en Keolis zijn daar de uitvoerders van.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Door het aanhoudende winterweer en het einde van de kerstvakantie voorziet Rijkswaterstaat voor maandagochtend een drukke ochtendspits. "Daarnaast moeten weggebruikers rekening houden met gevaarlijke rijomstandigheden vanwege sneeuwval en gladheid door bevriezing van natte weggedeelten", waarschuwt de wegbeheerder.
17 uur geleden