Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Staat moet beter uitleggen waarom de politie kentekens van passerende auto's vier weken mag bewaren. Dat bepaalt het gerechtshof Den Haag in een tussenuitspraak in een zaak van stichting Privacy First.
3 minuten geleden
HOUTEN (ANP) - 2026 is een bijzonder zonnig jaar. De zon heeft in de eerste negen maanden 1825 uur geschenen. Volgens Weeronline is dat meer dan gemiddeld in een heel jaar. Normaal gesproken worden in een jaar tijd gemiddeld 1824 zonuren geteld.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na de extreme droogte van deze zomer heeft de provincie Zuid-Holland in de begroting 7,5 miljoen euro gereserveerd voor de aanpak van deze problematiek. "We voelen de urgentie om hierin te investeren, om weerbaar te zijn bij weersextremen", aldus gedeputeerde Robert Tieman (financiën, BBB). De provincie wil met dit geld maatregelen nemen die "de gevolgen van toekomstige perioden van droogte beperken".
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Automobilisten en motorrijders uit Zuid-Holland moeten volgend jaar opnieuw een paar euro meer aan wegenbelasting betalen. Voor een compacte stadsauto stijgt het bedrag op jaarbasis met iets meer dan 2 euro, voor een middenklasser met ruim 6 euro en wie een SUV heeft, betaalt bijna 11 euro meer. Zuid-Holland verwacht in 2027 zo'n 510 miljoen euro binnen te krijgen via de opcenten, het deel van de motorrijtuigenbelasting dat naar de provincie gaat.
3 uur geleden
BREDA (ANP) - Ook de patiënten van ziekenhuis Amphia in Breda kunnen weer inloggen in de portalen waar ze een afspraak kunnen inplannen. Die waren afgelopen weekeinde afgesloten "vanwege een dreiging op de ICT-systemen van buiten", maar volgens het Brabantse ziekenhuis was er "geen sprake van een hack".
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Veilig Thuis heeft in augustus bijna 6500 chatgesprekken gevoerd. Dat is een ruime verdubbeling ten opzichte van een maand eerder, toen de chat nog niet dag en nacht beschikbaar was voor mensen die hulp of advies zochten over huiselijk geweld en kindermishandeling. Inmiddels vinden meer gesprekken buiten kantoortijd dan daarbinnen plaats, meldt de organisatie.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vorig jaar zijn opnieuw meer mensen overleden door een valongeluk, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In 2025 was dit voor iets meer dan 7800 mensen de doodsoorzaak, een jaar eerder ging het nog om ruim 7300 mensen.
4 uur geleden