Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Vrouwen die rechter wilden worden, zijn in het verleden gediscrimineerd, oordeelt het College voor de Rechten van de Mens. Toen de vrouwen werden benoemd tot rechter in opleiding kregen ze een lager salaris dan mannen in dezelfde functie. Volgens het college is dat verschil niet gerechtvaardigd. De uitspraak is niet bindend.
43 minuten geleden
GRONINGEN (ANP) - Het heropenen van het Groningenveld voor gaswinning is geen optie vanwege de grote veiligheidsrisico's. Zo reageert de Groninger Bodem Beweging (GBB) op het plan van JA21 om wettelijk vast te leggen dat de gasvoorraad uit het Groningenveld achter de hand wordt gehouden als "strategische reserve".
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De opvangregeling voor daklozen bij winterse temperaturen kent grote verschillen en gemeenten voeren deze ook niet altijd goed uit, ondanks een bestaande handreiking van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Dat stelt belangencoalitie Dakloosheid Voorbij! in een onderzoek onder tientallen centrumgemeenten.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vrijdag vliegen er opnieuw repatriëringsvluchten vanuit het Midden-Oosten. Het ministerie van Buitenlandse Zaken meldt dat het om een vlucht gaat vanuit de Omaanse hoofdstad Muscat, die wordt verzorgd door KLM, en een vlucht van TUI vanuit het Egyptische Sharm-el-Sheikh. Reizigers betalen een eigen bijdrage van 600 euro per persoon.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De provincie Zuid-Holland heeft bij de netbeheerders ruimte op het stroomnet aangevraagd voor bijna een kwart miljoen woningen. Het gaat om de huizen die de Zuid-Hollandse gemeenten tot en met 2032 willen bouwen. Omdat de regels voor het 'reserveren' van aansluitingen op het elektriciteitsnet per 1 juli veranderen, heeft de provincie alvast een collectieve aanvraag gedaan bij de netbeheerders TenneT, Liander, Stedin en Westland Infra.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken roept reizigers die vanwege de situatie in het Midden-Oosten gestrand zijn in Thailand op contact op te nemen met hun luchtvaartmaatschappij, reisverzekeraar en reisagent voor advies. Dat meldt de informatieservice van het ministerie. De ambassade kan hen niet helpen met het boeken van een andere vlucht
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet moet snel duidelijkheid geven over de regels voor kunstmatige intelligentie (AI). Dat zegt de Autoriteit Persoonsgegevens, de privacytoezichthouder van de overheid. Die waarschuwt ook dat momenteel niets kan worden gedaan tegen onveilige en discriminerende algoritmes. De waakhond wil daarom dat het toezicht wordt verbeterd.
9 uur geleden