Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
KESTEREN (ANP) - De politie heeft donderdagavond zeven personen aangehouden bij een protest tegen een azc in het Gelderse dorp Kesteren. Drie mensen werden gearresteerd voor wederspannigheid, ofwel fysiek verzet bij een aanhouding. Vier aanhoudingen hielden verband met vuurwerk.
4 uur geleden
KESTEREN (ANP) - De Mobiele Eenheid heeft in het Gelderse dorp Kesteren ingegrepen tijdens een azc-protest nadat er vuurwerk werd afgestoken. Dat zag een ANP-verslaggever. Een handvol personen is door de ME in busjes meegenomen. Een week eerder waren er rellen in het naburige dorp Opheusden, daarbij werden veertien mensen gearresteerd.
6 uur geleden
TERNEUZEN (ANP) - Enkele tientallen mensen zijn naar het gemeentehuis van Terneuzen gekomen om te protesteren tegen het voorstel asielzoekers op te vangen in een voormalig pand van Neckermann in de Zeeuwse stad. In het pand zouden maximaal tweehonderd asielzoekers moeten worden opgevangen, maar de tegenstanders zien dat niet zitten.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Schrijver Sjoerd Kuyper heeft de Gouden Griffel 2026 gewonnen voor zijn boek Maantje verhuist de zee. Dat heeft boekenkoepel CPNB donderdag officieel bekendgemaakt. Kuyper overleed dinsdag op 74-jarige leeftijd, maar ontving daarvoor nog de prijs in het bijzijn van zijn vrouw en uitgever. De schrijver werd op zijn ziekbed verrast met bloemen en taart door zijn kleinkinderen.
8 uur geleden
TER APEL (ANP) - Beide nachtopvanglocaties voor asielzoekers die nog niet bij Ter Apel naar binnen kunnen, waren in de nacht van woensdag op donderdag vol. Dat meldt het Rode Kruis, dat de locaties in Warffum en Zuidwolde draaiende houdt. Op beide plekken kunnen honderd personen overnachten. Bij een verdere toename moeten asielzoekers mogelijk buiten op het veldje voor Ter Apel slapen.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft donderdag een celstraf van vijftien jaar en negen maanden en tbs met dwangverpleging geëist tegen de 55-jarige Dennis van E., voor de moord op zijn ongeboren kind en de fatale mishandeling van de moeder daarvan, de 32-jarige Braziliaanse Patricia Oliveira dos Santos. De zaak is bekend geworden als de 'abortusmoord'. Volgens justitie heeft Van E. gedwongen tot een geïmproviseerde abortus, met dodelijk gevolg voor moeder en kind. "Waarom? Omdat hij geen vader van een jongen wilde zijn. Daarvoor moest alles wijken", aldus het OM.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hulporganisaties blijven pleiten voor de medische evacuatie van gewonde of zieke kinderen uit Gaza naar Nederland. In de regio is volgens hen onvoldoende capaciteit om de Palestijnen te helpen. Het kabinet besloot vorige week niet opnieuw tot evacuatie over te gaan, maar extra te investeren in de zorg in de regio.
10 uur geleden