Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
STADSKANAAL (ANP) - In het Groningse Stadskanaal is in de nacht van zondag op maandag een brand uitgebroken in een woning aan de Gelderselaan. De brand is uitslaand, meldt de politie. De omliggende woningen zijn ontruimd. Mogelijk ging aan de brand een explosie vooraf.
19 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft zondagavond acht aanhoudingen verricht in de Schilderswijk in Den Haag naar aanleiding van ongeregeldheden na de verloren Afrika Cup-finale van Marokko. Drie mensen werden aangehouden voor openlijke geweldpleging, meldt de politie. Twee anderen werden aangehouden voor belediging. Ook werden twee aanhoudingen verricht voor het bezit van vuurwerk. De laatste aanhouding was voor het verstoren van de openbare orde.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De mobiele eenheid is zondagavond na de finale van de Afrika Cup in actie gekomen in de Haagse Schilderswijk. Senegal won de wedstrijd in de verlenging van gastland Marokko, tot grote teleurstelling van de Marokkaanse fans. De Haagse politie besloot in te grijpen nadat groepjes jongeren na afloop onder meer vuurwerk afstaken. Dat werd ook richting agenten gegooid, zag een ANP-verslaggever.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het overgrote deel van de Nederlanders denkt dat Europa voor zijn veiligheid niet langer op de Verenigde Staten kan rekenen. Onder president Donald Trump is Europa niet meer verzekerd van onvoorwaardelijke Amerikaanse steun, zeggen meer dan acht op de tien ondervraagden in een peiling van de Atlantische Commissie. De VS schaden volgens de ondervraagden de veiligheid, de handel, het klimaat en de democratie.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In zaaltjes, buurthuizen, cafés en podia kijken Marokkaanse Nederlanders en andere voetbalfans zondagavond samen naar de finale van de Afrika Cup. De 'Leeuwen van de Atlas', zoals het team van gastland Marokko wordt genoemd, nemen het op tegen Senegal.
7 uur geleden
DE BILT (ANP) - In het noordwesten van het land kan van zondagavond tot de vroege maandagochtend dichte mist ontstaan. Het KNMI waarschuwt daarvoor met code geel. Het laagste waarschuwingsniveau geldt tot maandag 06.00 uur voor Noord-Holland, Friesland en het IJsselmeergebied.
9 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De gemeente Utrecht verwacht de komende dagen nog geen antwoord te hebben op de vraag wat de oorzaak was van de explosies en brand van donderdag in het centrum van de stad. "De eerste prioriteit is de boel daar veilig krijgen", aldus een woordvoerder.
12 uur geleden