Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - In het stadhuis van Amsterdam zijn woensdag kort na middernacht drie stellen van hetzelfde geslacht getrouwd door burgemeester Femke Halsema. Met de nachtelijke trouwceremonie werd gevierd dat precies 25 jaar geleden de eerste stellen van hetzelfde geslacht in het huwelijk traden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Stikstofmaatregelen van het kabinet zijn nodig om Lelystad Airport te openen voor burgerluchtvaart. Dat blijkt uit verklaringen van een ambtenaar van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur in een gesprek met Tweede Kamerleden, en toelichting van een woordvoerder van dat ministerie achteraf. Het duurt daarmee mogelijk nog jaren voor het vliegveld open kan.
7 uur geleden
HOOFDDORP (ANP) - De burgemeester van Haarlemmermeer, Marianne Schuurmans, zegt dinsdag dat ze diep geschokt is door de gewelddadige dood van een 59-jarige vrouw in Nieuw-Vennep. Het lichaam van het slachtoffer werd maandag aangetroffen op een parkeerplaats bij het station van Nieuw-Vennep in Haarlemmermeer. Een 36-jarige man is dinsdag opgepakt voor haar dood.
9 uur geleden
NIEUW-VENNEP (ANP) - De politie heeft een verdachte aangehouden voor de dood van een 59-jarige vrouw in Nieuw-Vennep maandag. Het gaat om een 36-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats, die dinsdagmiddag in de Noord-Hollandse plaats is aangehouden.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie onderzoekt een mogelijk verband tussen de dood van de vrouw die vorige week werd gevonden in een woning in Amsterdam en die van de vrouw die maandagavond werd aangetroffen op een parkeerplaats bij het station in het Noord-Hollandse Nieuw-Vennep. De vrouwen waren beiden werkzaam bij ABN AMRO, meldt de bank.
11 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De 21-jarige man die afgelopen zaterdag in Eindhoven werd aangehouden in een terrorismeonderzoek blijft veertien dagen langer vast. De Eindhovenaar wordt verdacht van opruiing tot een terroristisch misdrijf en deelname aan een terroristische organisatie, meldt het Openbaar Ministerie.
12 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De rechtbank in Leeuwarden heeft een minderjarige jongen veroordeeld voor de voorbereiding van een terreuraanslag op het Vlaamse Parlement in Brussel en een militaire vliegbasis ten noorden van Arnhem in 2024. De jongen is veroordeeld tot voorwaardelijke jeugddetentie van drie maanden met een proeftijd van twee jaar. Ook moet hij behandeling ondergaan bij het Landelijke Steunpunt Extremisme. Hij was 12 en 13 jaar toen hij de strafbare feiten pleegde.
13 uur geleden