Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
JERUZALEM (ANP) - Israël waarschuwt voor de nieuwe groep die de verantwoordelijkheid heeft opgeëist voor explosies en brandstichting bij Joodse doelen in Europa, waaronder in Nederland. De autoriteiten stellen volgens media als de krant Haaretz dat beelden van incidenten worden verspreid via pro-Iraanse kanalen op sociale media. Die kanalen worden gelinkt aan bijvoorbeeld de Iraanse Revolutionaire Garde of het pro-Iraanse Hezbollah in Libanon.
42 minuten geleden
ROERMOND (ANP) - De Commissie Mijnbouwschade heeft tot nu toe 226 schademeldingen binnengekregen na de dubbele aardbeving in de buurt van Assen afgelopen weekend. Dat laat een woordvoerder weten. Zondag stond de teller bij de commissie nog op 132.
56 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De moeder van Natalee Holloway heeft in Nederland aangifte gedaan tegen Joran van der Sloot voor de dood van haar dochter. Advocaat Annemiek van Spanje meldt dat met deze aangifte de Nederlandse autoriteiten wordt verzocht om Van der Sloot alsnog te vervolgen.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bij een kantorencomplex op de Zuidas in Amsterdam is in de nacht van zondag op maandag een explosie geweest. Dat bevestigt de politie. Op sociale media gaat een niet-geverifieerde video rond van een ontploffing bij een gebouw dat lijkt op het kantorencomplex. Bij de eerdere aanslagen op een joodse school in Amsterdam en bij de synagoge in Rotterdam ging een soortgelijke video rond.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) start naar aanleiding van de explosie in de binnenstad van Utrecht in januari een onderzoek naar de risico's van aardgasexplosies. De raad zegt niet te weten of de explosie in Utrecht ook een gasexplosie was. "Het onderzoek van het Openbaar Ministerie loopt nog", laat een woordvoerder van de OVV weten.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten in de grensregio's hebben bovengemiddeld vaak last van problemen rond drugs- en wapenhandel en uitbuiting. Dat meldt RTL Nieuws op basis van eigen onderzoek naar ondermijnende criminaliteit in 336 Nederlandse gemeenten. De problemen zijn het grootst in het Limburgse Heerlen.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hoe groter het scharrelgebied van hobbykippen, hoe meer PFAS er waarschijnlijk in de eieren van de dieren zit. Dat is een van de conclusies uit een onderzoek van burgerinitiatief PFASinKaart en een onderzoeker van de universiteit van Wageningen naar PFAS in de eieren van hobbykippen.
8 uur geleden