Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
HOUTEN (ANP) - In De Bilt is sinds 15.40 uur uur sprake van een officiële zeer hete augustusdag. Daar is 35,1 graden gemeten, waarmee de grens van 35 graden werd gepasseerd voor de notering van een zeer hete dag. Het is volgens Weeronline pas de derde officiële zeer hete dag ooit in augustus.
25 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - In het UMC Utrecht is een datalek geweest in het boekingssysteem van het gastenverblijf. Dat lek deed zich voor op 2 augustus bij de leverancier van dat systeem. In acht tweepersoonskamers kunnen mensen verblijven van wie naasten in het ziekenhuis liggen. Volgens een woordvoerder zijn de gegevens gelekt van in totaal 5000 mensen die hadden geboekt. Het gaat niet om medische informatie, zegt de woordvoerder.
30 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - De 32-jarige man uit Rotterdam die woensdag werd opgepakt voor het bekladden van meerdere gebouwen in Rotterdam en Utrecht, blijft veertien dagen in voorarrest. Dat heeft de rechter-commissaris van de rechtbank in Rotterdam vrijdag besloten, meldt het Openbaar Ministerie.
41 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Vakbond FNV ziet in de nieuwe voorspellingen van het Centraal Planbureau (CPB) reden om de al aangekondigde acties tegen het kabinetsbeleid in september door te zetten. "Hogere inflatie, dalende koopkracht en stijgende scheefgroei. Met name huishoudens en werkenden betalen de rekening voor de onzekere wereld waarin we leven", reageert FNV-vicevoorzitter Nine Kooiman.
47 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Op steeds meer plekken in het land herdenken mensen op of rond 15 augustus de slachtoffers van de Japanse bezetting in voormalig Nederlands-Indië. Zaterdagavond is de nationale herdenking bij het Indiëmonument in Den Haag, maar in totaal staan er vanaf vrijdag verspreid over het land zeker 83 lokale plechtigheden gepland.
48 minuten geleden
ZIERIKZEE (ANP) - Door een colonne van landbouwvoertuigen van boeren die protesteren tegen stikstofplannen van het kabinet, stond er om 15.15 uur op de N59 in Zeeland bijna veertien kilometer file, volgens de site van Rijkswaterstaat. Door de honderden trekkers die van Zierikzee naar Burgh-Haamstede onderweg zijn, kan het verkeer slechts stapvoets rijden, ziet een ANP-verslaggever.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Rob Jetten heeft oppositiepartij BBB nog niet uitgenodigd voor gesprekken over de begroting. "Omdat we voor de zomer tot de conclusie kwamen dat het wat minder zin had. Als dat nu wel het geval is, ga ik graag dat gesprek aan", zei hij bij zijn wekelijkse persconferentie. Zonder steun van de BBB heeft de minderheidscoalitie PRO nodig om in de Eerste Kamer tot een meerderheid te komen. Coalitiepartij VVD heeft moeite met samenwerking met de linkse partij.
1 uur geleden