Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN BOSCH (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft maandag een jaar voorwaardelijke gevangenisstraf geëist tegen de 30-jarige Corné H. voor het gijzelen van een aantal medewerkers in de gevangenis in Vught. H. verbleef daar op de psychiatrische afdeling na een veroordeling voor een gijzeling van vier mensen in een café in Ede in maart 2024.
35 minuten geleden
LEUSDEN (ANP) - Alle 144 grafstenen van het bekladde Sovjet Ereveld in Leusden zijn schoongemaakt. De erebegraafplaats is sinds maandag weer open voor publiek. De grafstenen werden op 9 en 10 juli beklad met rechts-extremistische leuzen in rode verf. Op de begraafplaats naast het Ereveld liggen meer dan honderd Sovjetsoldaten, die tijdens de Tweede Wereldoorlog als krijgsgevangenen naar Kamp Amersfoort zijn gebracht. Velen zijn daar gefusilleerd.
1 uur geleden
DEN HAAG/DEN BOSCH (ANP) - De provincies Noord-Brabant en Zuid-Holland begrijpen waarom er geen vrachtwagens meer mogen rijden over de Merwedebrug, maar ze hebben wel zorgen om de gevolgen daarvan. Sinds zaterdag zijn vrachtwagens verboden op de brug in de A27 die Brabant en Zuid-Holland verbindt, omdat de boogconstructie op meerdere plekken te zwak blijkt te zijn.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Rob van Bree wordt de nieuwe chef van de Amsterdamse politie. Hij volgt per 14 december Peter Holla op, die met pensioen gaat. Van Bree werkte vijf jaar bij de Eenheid Landelijke Opsporing en Interventies, die zware en georganiseerde criminaliteit, terrorisme en buitenlandse inmenging bestrijdt. De politie meldt verder dat Van Bree zich heeft ingezet voor de verbetering van de werkcultuur bij de politie.
4 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - "Het had eigenlijk nooit mogen gebeuren. Maar het is gebeurd en dat vind ik op zijn minst gezegd heel spijtig. Het heeft voor heel veel mensen een lange nasleep." Dat zei de 30-jarige Corné H. maandag aan het begin van de zitting bij de rechtbank in Den Bosch. H. staat daar terecht voor het gijzelen en bedreigen van een aantal medewerkers van de gevangenis in Vught, waar hij in december vorig jaar gedetineerd zat.
5 uur geleden
UDENHOUT (ANP) - In een bedrijfsverzamelgebouw op een industrieterrein in het Brabantse Udenhout is maandagochtend een grote brand uitgebroken. Het pand is niet meer te redden en de brandweer laat het gecontroleerd uitbranden. Er zijn voor zover bekend geen slachtoffers, meldt de veiligheidsregio.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie registreerde in de eerste zes maanden van 2026 ruim 9 procent meer drugsmisdrijven dan in dezelfde periode een jaar eerder. Afgelopen halfjaar waren er bijna 7900 geregistreerde gevallen van drugsmisdrijven, tegenover ruim 7200 in de eerste jaarhelft van 2025.
9 uur geleden