Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
WEZEP (ANP) - Vijf gewonden van het ongeval met een touringcar op de A28 bij Wezep liggen nog in het ziekenhuis. Dat laat de gemeente Oldebroek weten, waar Wezep onder valt.
10 minuten geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De politie heeft niemand aangehouden na de wedstrijd SC Cambuur tegen Feyenoord in Leeuwarden van zondag. De bezoekende fans van de Rotterdamse ploeg gooiden vuurwerk richting het vak met Cambuur-supporters. Daarbij raakten vijf mensen gewond.
3 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De Nederlandse Publieke Omroep gaat geen verzoek indienen bij mediaminister Rianne Letschert om maatregelen te nemen tegen aspirant-omroep Ongehoord Nederland (ON!). De andere ledenomroepen vroegen begin juni aan de NPO om een dergelijk verzoek in te dienen. Volgens de NPO is het echter onduidelijk of er voldoende "juridische grondslag" is "voor het indienen van een verzoek tot intrekking van de voorlopige erkenning van ON!", meldt de NPO maandag.
4 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - Een crowdfunding voor de zoektocht naar de vermiste Nederlandse filmproducent Rodney Leysner heeft inmiddels bijna 15.000 euro opgeleverd. Dat is te zien op de GoFundMe-pagina waar de actie door de familie van Leysner is opgezet. De producent wordt sinds 15 augustus vermist in Suriname.
4 uur geleden
ZANDVOORT (ANP) - Bij de Grand Prix in Zandvoort zijn dit weekend meerdere aanhoudingen verricht voor het verstoren van de openbare orde en een aantal gebiedsverboden uitgedeeld. Dat meldt de burgemeester van Zandvoort. Ook is een aantal jongeren naar Bureau Halt doorverwezen in verband met drankgebruik.
4 uur geleden
GENÈVE (ANP) - De European Broadcasting Union (EBU) betreurt dat AVROTROS opnieuw heeft besloten om niet deel te nemen aan het Eurovisie Songfestival. Dat laat songfestivaldirecteur Martin Green weten in een verklaring aan het ANP. Wel zegt de organisatie begrip te hebben voor de beslissing van de omroep.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Eurovisie Songfestival is volgens cultuurminister Rianne Letschert elk jaar voor veel mensen een plezier om naar te kijken. "Het plezier is toch een stuk groter als Nederland meedoet", zegt de minister in een verklaring, nadat bekend werd dat AVROTROS ook volgend jaar afziet van deelname.
4 uur geleden