Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
BILTHOVEN (ANP) - Het westnijlvirus is bij nog vijf mensen in Nederland vastgesteld. Drie besmettingen vonden plaats in Zuid-Holland en twee in Noord-Brabant. Het totale aantal bevestigde gevallen stijgt daardoor naar 64. Het aantal sterfgevallen blijft staan op tien, meldt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).
5 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) scherpt het eigen advies over seksueel grensoverschrijdend gedrag voor werkgevers in de gezondheidszorg aan. De inspectie vindt dat werkgevers nog meer moeten doen, omdat juist in de zorg mensen extra kwetsbaar en afhankelijk zijn.
38 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland en Frankrijk hebben voor het eerst overlegd over samenwerking op het gebied van kernwapens. "Het gesprek met Frankrijk over nucleaire afschrikking is een belangrijke stap", aldus minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD).
1 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Het was warmer dan normaal in de eerste helft van de meteorologische herfst, die op 1 september begon. Volgens Weeronline lag de gemiddelde temperatuur op 15,6 graden, terwijl dat normaal gesproken 14,0 graden is. Ook scheen de zon vaker en viel er minder regen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Inbrekers sloegen in het derde kwartaal minder vaak toe. De politie registreerde in juli, augustus en september minder dan 4500 inbraken, tegenover zo'n 4900 in dezelfde periode vorig jaar. Het is de sterkste daling in het derde kwartaal sinds 2022. Dat blijkt uit een analyse van het ANP op basis van politiegegevens.
2 uur geleden
BERKEL EN RODENRIJS (ANP) - Op de Noordeindseweg in Berkel en Rodenrijs, even ten noorden van Rotterdam, is in de nacht van woensdag op donderdag een grote brand uitgebroken bij een autobedrijf. Even voor 05.30 uur werd het sein brand meester gegeven, zo laat een woordvoerder van de veiligheidsregio weten.
7 uur geleden
KRALENDIJK (ANP) - Staatssecretaris voor Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid Eric van der Burg heeft woensdag tijdens een bezoek aan Bonaire zijn zorgen geuit over "politieke inmenging in de ambtelijke organisatie" op het eiland. "Ik maak me daar echt zorgen over." Hij benadrukte tijdens een persconferentie dat hij "signalen hierover heeft gekregen".
7 uur geleden