Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Koninklijke Marechaussee meldt "extra aandacht" te hebben voor de verdachte van de aanslag in Berlijn. Tijdens de Pride reed zaterdag iemand met een busje in op publiek en hij zou daarna ook op mensen hebben ingestoken. Er viel één dode en er raakten 29 mensen gewond.
8 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op het festival Milkshake in Amsterdam wordt zondag om 17.00 uur een minuut stilte gehouden vanwege de aanslag tijdens de Pride in Berlijn. Dat laat een woordvoerder van het evenement weten. "Liefde, zichtbaarheid en solidariteit zullen altijd sterker zijn dan angst", benadrukt de organisatie in een verklaring.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Er zijn geen Nederlanders onder de slachtoffers van de aanslag zaterdag in Berlijn. Dat meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken zondag begin van de middag.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft zaterdagavond in het Haagse Zuiderpark een 35-jarige man uit Alphen aan den Rijn aangehouden. Hij wordt verdacht van zware mishandeling. Twee mannen raakten dusdanig gewond dat ze naar het ziekenhuis moesten.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De organisatie van de WorldPride in Amsterdam heeft "met grote verslagenheid" kennisgenomen van de aanslag tijdens de Pride in Berlijn. Ze spreekt van tragisch nieuws en betuigt medeleven met "de slachtoffers, hun dierbaren en de gehele LGBTQIA+-gemeenschap in Berlijn".
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) wacht voor verdere duiding van de aanslag in Berlijn nadere informatie uit Duitsland af. De NCTV spreekt in een verklaring van een "vreselijke gebeurtenis" en leeft mee met slachtoffers en nabestaanden. "Waar de Pride staat voor tolerantie en vrijheid, eindigt deze in chaos en verdriet."
4 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem heeft zijn afschuw uitgesproken over de "laffe en brute aanval op mensen die in Berlijn vreedzaam bijeenkwamen om vrijheid, gelijkwaardigheid en het leven te vieren".
5 uur geleden