Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
TERSCHELLING (ANP) - De Kustwacht heeft in de nacht van donderdag op vrijdag met verschillende boten, een helikopter en een eigen vliegtuig gezocht naar een zeiljacht boven Terschelling. Er waren meldingen binnengekomen dat er al 24 uur geen contact was geweest met de vier opvarenden. Het jacht, genaamd Luna, is niet aangetroffen en het zoeken is gestaakt, aldus een woordvoerder van de Kustwacht vrijdagochtend.
48 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Zes Amsterdammers, onder wie vier minderjarigen, zijn dinsdag opgepakt nadat eind september in Amsterdam Nieuw-West een politieagent was belaagd en bekogeld. Dat meldt de politie vrijdag. De zes worden verdacht van openlijke geweldpleging.
54 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Enkele regionale omroepen hebben last van de wereldwijde storing bij Microsoft Outlook. Omroep Flevoland en RTV Utrecht melden op hun sites dat ze problemen hebben met het binnenkrijgen van mails.
1 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Meer dan een kwart (26 procent) van de basisschoolleerlingen in groep 7 en 8 stelt AI 'soms' of 'best vaak' vragen die ze niet durven stellen aan mensen die ze kennen. Dat blijkt uit onderzoek van MediaMasters, Unicef Nederland en de Kindertelefoon. Tijdens de Week van de Mediawijsheid beantwoordden meer dan 165.000 leerlingen vragen hierover.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De grote zorgverzekeraars hebben op de laatste dag voor het verstrijken van de deadline hun premies voor 2027 bekendgemaakt. Achmea, Menzis en CZ leggen geld bij om de stijging van de zorgpremies te beperken.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD-fractieleider Ruben Brekelmans wil binnen zijn partij bespreken hoe het nu verder moet met de coalitie. Zijn fractie stemde tegen het belastingplan van het kabinet, nadat D66 en het CDA een deal sloten met PRO en Volt voor steun. Brekelmans vindt de gebeurtenissen van donderdag "ontluisterend".
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de Tweede Kamer stemt in met het pakket aan belastingen voor 2027. Coalitiepartij VVD stemde tegen, nadat een voorstel van PRO en Volt voor een hogere belasting op vermogens eerder die avond aan dat pakket werd toegevoegd.
12 uur geleden