Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Nederland telt steeds meer megastallen, terwijl het aantal boerderijen juist afneemt. Volgens Wakker Dier komt dat door schaalvergroting: kleine boeren stoppen ermee, de groten worden groter.
1 uur geleden
TER APEL (ANP) - Het Rode Kruis vreest dat "straks ook vrouwen en kinderen in Ter Apel zonder opvangplek" staan als er door de overheid niet "onmiddellijk" wordt ingegrepen. De afgelopen dagen werden asielzoekers opgevangen in een congrescentrum in Groningen, vorige week gebeurde dat in Stadskanaal en Gieten. De hulporganisatie noemt het "onbegrijpelijk" dat er niet voldoende slaapplekken gerealiseerd kunnen worden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het verzuim onder personeel van Nederlandse gemeenten is vorig jaar gestegen naar 7,1 procent. Dat meldt A&O fonds Gemeenten, dat cijfers bijhoudt en dinsdag publiceert. Volgens het fonds is dat het hoogst in ruim twintig jaar.
2 uur geleden
AMERSFOORT (ANP) - Jaarlijks zijn minstens 7750 sociale huurwoningen nodig voor mensen met psychische klachten die bijvoorbeeld klaar zijn met een langdurige behandeling in een instelling of uit de gevangenis komen. De Nederlandse ggz heeft dat laten berekenen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In een reeks rouwadvertenties in Trouw wordt dinsdag stilgestaan bij het overlijden van de oprichter en directeur van de klimaatorganisatie Urgenda, Marjan Minnesma, die vrijdag op 59-jarige leeftijd overleed. "Jij was onze onverschrokken voorvrouw, onze drijvende kracht, ons kompas", schrijft Urgenda onder meer in een rouwadvertentie.
5 uur geleden
ZUTPHEN (ANP) - In Zutphen woedt een grote brand aan de Marsweg, meldt de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland. Een loods van 40 bij 10 meter staat volledig in brand. De brandweer blust van buitenaf, gezien de omvang van de brand.
7 uur geleden
KOOG AAN DE ZAAN (ANP) - Tussen Koog aan de Zaan en Zaandam is maandagavond laat een natuurbrand uitgebroken. De brand woedt aan het Westerwindpad. Het getroffen gebied is ongeveer 20 bij 40 meter. Het gaat om oud gras dat in brand staat, meldt de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland.
7 uur geleden