Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De concerten van de Amerikaanse rapper Ye in GelreDome in Arnhem komende zaterdag en maandag mogen doorgaan. Dat is de uitkomst van een kort geding in de rechtbank in Amsterdam dat het Centraal Joods Overleg (CJO) had aangespannen. De voorzieningenrechter ziet op dit moment geen concrete aanwijzingen dat de komst van Ye, ook wel Kanye West, een gevaar is voor de openbare orde.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meer dan 56.000 vmbo-leerlingen moeten door een technische fout een dag langer wachten op de uitslag van het praktijkdeel van hun examen. Dat is "onwijs vervelend" voor de leerlingen en zorgt voor extra werk voor docenten, zegt bestuurder Kim van Strien van de Algemene Onderwijsbond (AOb).
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Rapper Ye, ook bekend als Kanye West, is voor de behandeling van het kort geding over zijn mogelijke inreisverbod al naar Nederland gekomen. Dat bevestigt Anis Boumanjal, de advocaat van de organisator van zijn aankomende concerten in Arnhem. Het kort geding wordt woensdagmiddag behandeld in de rechtbank van Amsterdam.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-Kamervoorzitter Khadija Arib vreest dat de parlementaire enquête corona, waarin zij als getuige is opgeroepen, te veel draait om vooruitkijken en lessen leren voor de toekomst. "Prima, maar ik mis de nadruk op waarheidsvinding, op verantwoording afleggen", zei zij aan het einde van haar openbare verhoor.
12 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Volgens het College voor de Rechten van de Mens heeft omroepvereniging Ongehoord Nederland (ON!) zich schuldig gemaakt aan discriminatie. Dat oordeelde het onafhankelijke mensenrechteninstituut woensdag naar aanleiding van een vacaturetekst die de omroep in 2024 plaatste.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ondanks de aanvallen van de Verenigde Staten en Israël zit het Iraanse regime nog "stevig" in het zadel. Dat zei minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) woensdag in een Kamerdebat over de situatie in Iran. Er is verder "geen enkele aanwijzing" dat het bewind een gematigdere koers gaat varen.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) hoopt dat een deel van het ambassadepersoneel "binnenkort" terug kan gaan naar de Iraanse hoofdstad Teheran. De Nederlandse ambassademedewerkers werden begin maart tijdelijk verplaatst naar de Azerbeidzjaanse hoofdstad Bakoe.
13 uur geleden