Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Op en rond het Plein '40-'45 in Amsterdam Nieuw-West wordt feestgevierd nadat Marokko het Nederlands elftal na strafschoppen uitschakelde op het WK voetbal. Er wordt onder meer vuurwerk afgestoken en automobilisten rijden toeterend rond, ziet een verslaggever. Sommigen hebben de Marokkaanse vlag uit het autoraam hangen.
18 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Een paar honderd supporters van Marokko verzamelen zich dinsdagochtend in de Schilderswijk in Den Haag om de winst te vieren op het Nederlands elftal. De Marokkanen wonnen in Mexico na strafschoppen en zijn daarmee door naar de laatste zestien op het WK.
23 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De gemiddelde overleving van mensen met kanker vijf jaar na de diagnose is gestegen naar 70 procent, tegen 51 procent dertig jaar geleden. De grootste vooruitgang is zichtbaar bij patiënten met kanker in stadium III, het op een na minst gunstige stadium. Dat meldt het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) op basis van cijfers uit de periode 2020-2024.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Werkende mantelzorgers die langdurig of intensief voor een naaste zorgen, lopen vast door de combinatie van werk, zorgtaken en ingewikkelde regels voor professionele ondersteuning. Dat stellen het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en de Vrije Universiteit Amsterdam. Volgens hen is een betere afstemming tussen werkgevers, zorgorganisaties en de overheid nodig om overbelasting van deze groep te voorkomen.
5 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De brand in een kabelgoot naast het spoor in Rotterdam-Zuid heeft grotere gevolgen dan eerder ingeschat. Spoorbeheerder ProRail verwacht nu dat pas donderdagavond weer treinen kunnen rijden tussen Rotterdam en het zuiden. Dat geldt zowel voor het treinverkeer richting Breda, dat normaal gesproken over de hogesnelheidslijn rijdt, als voor de treinen naar Dordrecht.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De grote steden zijn voorbereid op de WK-wedstrijd tussen Nederland en Marokko die om 03.00 uur begint. Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag en Amersfoort houden rekening met festiviteiten maar ook met eventuele ongeregeldheden na afloop. Over specifieke veiligheidsmaatregelen doen zij geen uitspraken.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Duitsland en Nederland gaan speciale eenheden van de politie bij elkaar inzetten, meldt justitieminister David van Weel. Maandagavond zullen de VVD-bewindsman en Duitse minister Alexander Dobrindt (Binnenlandse Zaken) dat aankondigen vanuit Berlijn. De ministers verwachten zo beter op te kunnen treden tegen terroristische dreigingen en georganiseerde misdaad in de grensregio.
16 uur geleden