Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Talpa heeft besloten alle gebruikers die betaald hadden voor de livestream van de play-offwedstrijd voor de Conference League FC Sion-Ajax te compenseren. Dat heeft Talpa vrijdag bekendgemaakt. Door een technisch probleem bij streamingdienst KIJK konden fans van Ajax donderdagavond de wedstrijd van hun club deels niet via dat platform kijken.
26 minuten geleden
WASSENAAR (ANP) - Het metershoge beeld Boy van de Australische kunstenaar Ron Mueck, bekend van zijn levensechte en uitvergrote mensbeelden, komt naar museum Voorlinden. De komst hangt samen met het tienjarig bestaan van het museum in Wassenaar. Ook komen er andere topstukken uit andere musea, zoals van de impressionist Claude Monet en werk van popart-kunstenaar Roy Lichtenstein.
1 uur geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI heeft code geel afgekondigd voor de provincies Limburg, Noord-Brabant, Gelderland, Overijssel en Drenthe. Volgens het weerinstituut kunnen in de provincies felle buien voorkomen met onweer, hagel en veel regen. Op enkele plaatsen kan 20 tot 30 millimeter regen in korte tijd vallen.
2 uur geleden
MIDDELBURG (ANP) - De Inlichtingen- en Opsporingsdienst van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA-IOD) heeft woensdag 100 kilo gestroopte tapijtschelpen in beslag genomen bij een Zeeuws bedrijf. Het bedrijf, dat handelt in schaal- en schelpdieren, kocht de vermoedelijk illegaal gevangen schelpen in. Bij een doorzoeking door de NVWA kon niet worden aangetoond waar de tapijtschelpen vandaan kwamen.
2 uur geleden
APELDOORN (ANP) - Nog zes mensen zijn in de afgelopen maanden opgepakt voor het bedreigen van politieagenten rond anti-asielprotesten in Apeldoorn. Eerder was daar ook al iemand voor gearresteerd. De verdachten, zes mannen en een vrouw, zijn tussen 49 en 79 jaar oud. Ze komen uit Nijmegen en Voorthuizen in Gelderland, Baarn en Vinkeveen in de provincie Utrecht en uit Barendrecht, 's-Gravenzande en Ooltgensplaat in Zuid-Holland.
3 uur geleden
GILZE-RIJEN (ANP/BELGA) - De Nederlandse Chinook-helikopters zijn niet meer nodig bij het blussen van de grote natuurbrand in de Belgische Hoge Venen, zegt Defensie. Na een week gaat het de goede kant op met de grootste brand in België in meer dan een eeuw.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Burgemeesters, OM en politie in Midden-Nederland hebben afgesproken dat tegen landbouwvoertuigen die de snelweg betreden zal worden opgetreden. Dat laat de gemeente Utrecht vrijdag weten. "Het demonstratierecht is een groot goed in Nederland", zegt regioburgemeester Sharon Dijkstra in een persbericht. "Tegelijkertijd kan dit nooit een vrijbrief zijn voor het creëren van gevaar en het plegen van strafbare feiten."
3 uur geleden