Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Mobiele Eenheid grijpt in bij de onrust in de Haagse Schilderswijk. Kort na 23.00 uur gaf burgemeester Jan van Zanen een noodbevel uit voor een deel van de wijk, waar het onrustig is geworden na de WK-overwinning van Marokko op Canada.
7 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - In meerdere steden zijn fans van het nationale elftal van Marokko de straat opgegaan om de overwinning op Canada te vieren. Zo staan er onder meer menigtes in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Amersfoort.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie heeft ruim 270 demonstranten aangehouden die probeerden de A12 bij Utrecht te blokkeren. 21 demonstranten die met voertuigen de snelweg blokkeerden, zitten nog vast, meldt de politie. De rest is naar huis gestuurd.
5 uur geleden
HOUTEN (ANP) - De demonstranten die langs de A12 bij Houten zaten, zijn door de politie weggehaald. Het ging om demonstranten van Extinction Rebellion (XR) en Utrecht for Palestine (U4P) die probeerden de snelweg te blokkeren. Ze zijn na eerdere waarschuwingen van de politie in een arrestantenbus weggevoerd, zo constateerde een verslaggever van het ANP.
9 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Klimaatdemonstranten van Extinction Rebellion (XR) proberen zaterdag de A12 te betreden. Dat ziet een ANP-verslaggever. Ter hoogte van Laagraven hebben enkele demonstranten rond 12.45 uur een poging gedaan. Ze voeren actie tegen subsidies voor fossiele brandstoffen. Ook Utrecht for Palestine (U4P) doet mee.
10 uur geleden
ZEIST (ANP) - De politie is van mening dat het gebruik van geweld tegen een zwangere vrouw door een agent in een asielzoekerscentrum in Zeist "direct noodzakelijk" was. Dat deelt de politie zaterdagochtend in een schriftelijke verklaring nadat de NOS vragen had gesteld over de kwestie. In de verklaring stelt de politie dat "iedere geweldsinzet via een zorgvuldig proces wordt getoetst".
13 uur geleden
SNEEK (ANP) - Bij een brand in een flat aan de Oude Koemarkt in Sneek zaterdagochtend is een 61-jarige vrouw om het leven gekomen, meldt de politie. De brand brak rond 05.00 uur uit op de vierde verdieping van het pand in de binnenstad.
13 uur geleden