Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
BRUSSEL (ANP) - Minister Eelco Heinen (Financiën) noemt het belangrijk dat de handelsdeal tussen de Verenigde Staten en de EU wordt uitgevoerd. Hij reageert daarmee op de 25 procent importheffing op auto's die de Amerikaanse president Donald Trump vrijdag aankondigde.
37 minuten geleden
GILZE-RIJEN (ANP) - Een deel van de luchtmachtbasis op vliegveld Gilze-Rijen is ontruimd en de hoofdingang is afgesloten vanwege een bedreiging, meldt de Koninklijke Marechaussee.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Nationaal Monument op de Dam is weer schoon nadat het maandag vroeg in de ochtend werd beklad, ziet een ANP-verslaggever. Het monument ter nagedachtenis aan de Tweede Wereldoorlog werd met een grote hoeveelheid rode substantie, waarschijnlijk verf, besmeurd. Ook werd er 'genocide' op geschreven.
1 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Na de natuurbranden van vorige week stelt de provincie Noord-Brabant dat Defensie de droogteprotocollen met urgentie moet herzien. "Wij begrijpen dat Defensie moet oefenen, ook in het licht van de geopolitieke spanningen en ontwikkelingen. Maar risico's op onbeheersbare natuurbranden moeten voorkomen worden."
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De twee Nederlanders die zijn overleden op het cruiseschip MV Hondius zijn een man en een vrouw van 69 jaar uit het Friese Haulerwijk. Dat laat de familie van het echtpaar via Namens de Familie weten. De man overleed op 11 april en de vrouw op 26 april.
2 uur geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI kondigt maandagmiddag code geel aan in vijf provincies. Het gaat om Overijssel, Gelderland, Utrecht, Noord-Brabant en Limburg. "De eerst komende uren zijn er nog geen waarschuwingen van kracht. Later vanmiddag en vanavond vallen er in het zuiden, midden en oosten van het land buien, met plaatselijk onweer en veel regen," aldus het KNMI. Buitenactiviteiten zoals de dodenherdenking en het wegverkeer kunnen hier hinder van ondervinden.
2 uur geleden
PRAIA (ANP) - Een van de twee zieke bemanningsleden aan boord van het Nederlandse cruiseschip Hondius is een Nederlander, meldt Oceanwide Expeditions via een communicatiebureau. Of de zieke het hantavirus heeft, is niet bekend.
2 uur geleden