Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - In een auto in een woonwijk in het oosten van Rotterdam heeft een schietincident plaatsgevonden. De politie meldt dat daarbij een man is overleden en een andere man zwaargewond is geraakt. Het overleden slachtoffer was de bestuurder van de auto. De andere drie inzittenden, onder wie de zwaargewonde man, zijn aangehouden.
48 minuten geleden
ARNHEM (ANP) - Voetbalsupporters die zaterdag in verschillende steden als een soort burgerwacht de straat opgingen, moeten het optreden tegen mogelijke relschoppers overlaten aan de politie. Dat zegt burgemeester van Arnhem Ahmed Marcouch. Eigenrichting past volgens hem niet in een rechtsstaat.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De man die ervan wordt verdacht dat hij de 29-jarige Hajar uit Amsterdam om het leven heeft gebracht, zit ook de komende maanden vast. De raadkamer van de rechtbank heeft besloten om zijn hechtenis met negentig dagen te verlengen.
6 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Na afloop van de gestaakte wedstrijd SC Cambuur tegen Go Ahead Eagles, zaterdagavond in de Eredivisie, zijn drie aanhoudingen verricht. Een persoon werd gearresteerd voor de mishandeling van een politieagent in Leeuwarden. Het gaat om een 23-jarige man uit Raalte.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal gemeenten dat onder toezicht staat omdat ze te weinig asielzoekers opvangen, is opgelopen naar 74. Asielminister Bart van den Brink heeft maandag elf gemeenten toegevoegd aan de lijst. Daarop stonden al 63 andere gemeenten.
7 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De provincie Friesland zou voor iedere inwoner 1 euro moeten doneren voor het behoud van de zeehondenopvang langs de Waddenzee, wat neerkomt op zo'n 665.000 euro. Daarvoor pleit een deel van de Friese politiek, omdat een faillissement dreigt voor zeehondencentrum WEC in Lauwersoog. Onder meer D66, PvdA, GroenLinks en SP overwegen volgende week bij de behandeling van de begroting met een concreet voorstel te komen.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De aanpassingen die het kabinet wil doorvoeren aan een wetsvoorstel voor de vermogensbelasting in box 3, zijn volgens de Raad van State niet verantwoord. De hoge wetgevingsadviseur verwijst in een advies naar de Belastingdienst, die de aanpassingen in elk geval voor 2028 onuitvoerbaar vindt. De discussie over het vinden van geld voor de aanpassingen leidt tot "onduidelijkheid en onrust".
11 uur geleden