Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Hardenbergerbrug gaat naar verwachting om middernacht weer open, meldt minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) op X. De brug waar de snelweg A28 overheen gaat, is sinds maandag dicht vanwege spoedwerkzaamheden. Die zouden tot uiterlijk donderdagavond duren. Maar die werkzaamheden zijn eerder klaar dan verwacht, aldus de minister.
2 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De kandidaat om het WK wielrennen in 2032 in Noord-Nederland te organiseren, kan 20 miljoen euro tegemoetzien vanuit het herstelprogramma Nij Begun. Daarmee komt het evenement in deze regio een grote stap dichterbij, meldt het fonds dat is ingesteld vanwege de schade door de aardbevingen in Groningen. De internationale wielerbond UCI moet nog wel een besluit nemen over de locatie. Dat gebeurt op 23 september.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De regeringscommissaris Omgevingswet, Kars de Graaf, hekelt het wetsvoorstel van Defensie waardoor militairen makkelijker moeten kunnen oefenen. Die wet is helemaal niet nodig, zei hij woensdag in een gesprek met de Tweede Kamer.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De advocaten van de vier studenten uit Utrecht die worden vervolgd voor het verspreiden van een zogeheten 'bangalijst' zijn boos dat de zaak is uitgesteld. Maandag zou de inhoudelijke behandeling starten bij de rechtbank in Utrecht. Maar woensdag werd bekend dat de zaak verplaatst wordt naar de rechtbank in Gelderland, omdat familie van een van de aangevers bij de rechtbank Utrecht werkt.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor mensen met een beperking zijn tot dusver veel minder banen gerealiseerd dan bedoeld. Dat meldt minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) woensdag in een brief aan de Tweede Kamer. Volgens de zogenoemde banenafspraak uit 2013 moesten er voor dit jaar 125.000 extra banen zijn, maar de teller staat nu op 91.812. In 2025 kwamen er slechts 2196 banen voor mensen met een beperking bij.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De provincie Zuid-Holland maakt zich grote zorgen over de aanstaande herverdeling van het budget voor infrastructuurprojecten. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat komt tientallen miljarden euro's tekort om alle plannen voor wegen, spoorlijnen en bruggen te financieren. Minister Vincent Karremans en staatssecretaris Annet Bertram maken over enkele weken bekend welke projecten prioriteit krijgen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bijna 170 bestuurders uit alle 21 waterschappen hebben staatssecretaris Silvio Erkens opgeroepen om zich uit te spreken tegen de aanpassing van Europese regels rond gewasbeschermingsmiddelen. In een open brief zeggen ze zich zorgen te maken om enkele voorgestelde wijzigingen, zoals een langere termijn om schadelijk bevonden middelen te mogen gebruiken. "Het is niet uit te leggen dat Europa de bescherming tegen nieuwe vervuiling afzwakt", staat in de brief die ze in de Tweede Kamer overhandigden aan de VVD-staatssecretaris van Landbouw en Natuur.
5 uur geleden