Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
ASSEN (ANP) - De BBB in Drenthe is uit de coalitie met VVD, PvdA en CDA gestapt. Nadat de BBB zich tegen de stikstofkoers van de eigen gedeputeerde Henk Emmens had gekeerd, rees de vraag of de BBB de samenwerking in de coalitie zou kunnen voortzetten. Na beraad tussen de coalitiepartijen, stelde BBB'er Willem Vossebeld dat zijn fractie heeft besloten het samenwerkingsverband te verlaten, omdat de andere partijen het coalitieakkoord "dood hadden verklaard".
49 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21 zegt ervoor open te staan de stikstofplannen van het kabinet te steunen. "Wij steken onze hand uit", zei Kamerlid Maarten Goudzwaard in het debat over de maatregelen. "Niet uit enthousiasme voor dit pakket, maar omdat stilstand schadelijker is. Ik vraag het kabinet dan ook die hand aan te pakken en te laten zien dat het echt bereid is zijn plannen aan te passen."
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het laatste kunstwerk van de onlangs overleden Wim T. Schippers is woensdagmiddag onthuld in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Het werk, dat Wim is weg 1942-2026 (onvoltooid) heet, is door Schippers voor zijn overlijden aan het museum geschonken. Bij de onthulling waren zo'n honderd vrienden van de kunstenaar aanwezig, onder wie Paul Haenen, Titus Muizelaar, Dick van den Toorn en Sjarel Ex.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De stikstofplannen van het kabinet gaan boeren raken, zei VVD-Kamerlid Renate den Hollander in het debat over die plannen. Tegelijkertijd bestreed ze verwachtingen die partijen op de rechterflank lieten klinken over de gevolgen voor boeren. "Ik ga niet meedoen in het beeld dat er helemaal geen toekomst is. Dat is gewoon een onwaar beeld."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheden die betrokken zijn bij de Rotterdamse haven werken aan maatregelen om vier Natura 2000-gebieden rond het omvangrijke industriegebied te laten herstellen. Dat is nodig om te zorgen dat weer vergunningen kunnen worden gegeven voor projecten in de haven. De vergunningverlening ligt zo goed als stil sinds een uitspraak van de Raad van State, eind 2024, waardoor het 'schuiven' met stikstofruimte nagenoeg onmogelijk is geworden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jaap van Dissel vindt het nog steeds terecht dat hij zich heeft verzet tegen een mondkapjesplicht in de publieke ruimte om de coronapandemie in te dammen. De toenmalig voorzitter van het Outbreak Management Team (OMT) haalde uit verschillende onderzoeken dat hiermee weinig besmettingen voorkomen zouden worden. Daarom was een "dwingend advies" niet op zijn plek, zei Van Dissel tijdens zijn tweede verhoor van de parlementaire enquêtecommissie corona.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De stikstofmaatregelen van het kabinet zijn als een Jengatoren, zei D66-Kamerlid Anne-Marijke Podt in het debat over die plannen. "Als je daar random blokjes uit gaat trekken, wordt hij wel heel wankel, en dat wil ik voorkomen."
3 uur geleden