Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
LEEUWARDEN (ANP) - Friesland gaat het makkelijker maken voor inwoners om een provinciaal raadgevend referendum te organiseren. Onder meer het aantal handtekeningen dat nodig is om een volksraadpleging te organiseren, gaat omlaag. Ook wordt in de nieuwe regels die het provinciebestuur heeft vastgesteld de opkomstdrempel gewijzigd van 40 naar 30 procent van de kiesgerechtigden.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De rechtszaak over een zogeheten bangalijst die is verspreid binnen een studentencorps in Utrecht, loopt vertraging op. De rechtbank in Utrecht zou de zaak volgende week behandelen, maar die zitting gaat niet door. Het proces moet namelijk worden overgenomen door de rechtbank in Gelderland.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Enkele duizenden werknemers in het openbaar vervoer hebben het werk neergelegd, meldt vakbond FNV. De vakbonden organiseren woensdag een landelijke staking in het openbaar vervoer tegen de kabinetsplannen rondom sociale zekerheid. Het gaat om een eerste indicatie van de grootste vakbond van Nederland. Ook andere vakbonden, zoals CNV, doen mee aan de actie.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De uitstoot van broeikasgassen was in het tweede kwartaal van 2026 iets hoger dan een jaar eerder. Dat melden het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het RIVM op basis van voorlopige cijfers.
5 uur geleden
HEERENVEEN (ANP) - De meeste bussen van Arriva rijden woensdag niet als gevolg van de landelijke staking in het openbaar vervoer. Het vervoersbedrijf probeert de normale dienstregeling zoveel mogelijk in stand te houden. Er rijden woensdag de hele dag geen treinen van Arriva.
6 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De NS-stations zijn leeg woensdagochtend vroeg vanwege de landelijke 24-uursstaking. Op Utrecht Centraal is het uitgestorven, ziet een ANP-verslaggever. Er zijn daar slechts enkele NS-medewerkers. Ook op Amsterdam Centraal is het stil. Alleen luchthaven Schiphol is wel beperkt bereikbaar.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie houdt de grenzen met België en Duitsland scherp in de gaten sinds de invoering van het vuurwerkverbod, zegt Ko Minderhoud, nationaal coördinator vuurwerk bij de politie, tegen De Telegraaf. "Deze inspanningen rond de grensregio's gaan ons veel opleveren. Als je gericht zoekt, ga je meer vinden."
10 uur geleden