Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
GORINCHEM (ANP) - Boeren voeren actie tegen de stikstofplannen van het kabinet. Onder meer Agractie, de vakbond van melkveehouders en vissersactiegroep EMK willen dat landbouwminister Jaimi van Essen de stikstofplannen intrekt en dat boerenbedrijven hun vergunningen mogen houden.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Tientallen mensen hebben afgelopen weekend, tijdens de start van WorldPride in Amsterdam, melding gemaakt van discriminatie tegen de lhbt+-gemeenschap, aldus een woordvoerder van de organisatie RITA.
3 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Sinds de installatie van speciale camera's op de Merwedebrug dit weekend is het vrachtverkeer dat nog over de brug gaat "fors afgenomen". Een woordvoerder van Rijkswaterstaat zei dat tijdens een persmoment bij de brug. Exacte cijfers heeft hij nog niet.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij SOS International komen sinds zondag iets minder hulpvragen binnen van Nederlanders die op vakantie zijn in gebieden met bosbranden. Tot en met zaterdagmiddag had de alarmcentrale negentig meldingen over de branden ontvangen. "Zondag kwamen daar nog maar ongeveer vijftien meldingen bij", laat directeur Violette Hasselmeijer weten.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft op 18 mei in Amsterdam een 74-jarige man aangehouden op verdenking van ontucht met twee minderjarige meisjes en het bezit van kinderpornografisch materiaal. Het Openbaar Ministerie bevestigt een bericht hierover van De Telegraaf. Volgens de krant gaat het om Hans V., die eerder veroordeeld werd voor kindermisbruik.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na de invoering van de helmplicht voor snorfietsers in 2023 raakten zij minder vaak gewond aan het hoofd. Tussen 2015 en 2018 bestond meer dan de helft van de ruim 1100 verwondingen van snorfietsers uit hoofdletsel; in 2023 en 2024 was dat afgenomen tot een derde. Het ging toen in totaal om 89 verwondingen aan het hoofd, tegen 622 in de periode voor de invoering van de helmplicht. Dat komt naar voren uit een analyse van het Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV).
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De zaak over de voorbereiding van een aanslag op prinses Amalia en prinses Alexia wordt op 17 augustus inhoudelijk behandeld. Dat werd maandagochtend duidelijk tijdens een korte zitting in de rechtbank in Den Haag, waarbij de verdachte, de 33-jarige Anne Romke van der H., en zijn advocaat niet aanwezig waren.
7 uur geleden