Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
WIJCHEN (ANP) - De politie heeft woensdagmiddag bij een zoekactie na het geweld in Overasselt een verdachte tas in Wijchen gevonden. Dat bevestigt een politiewoordvoerster na berichtgeving van De Telegraaf. Die krant schreef dat er wapens in de tas zitten, de politie bevestigt dit echter niet. "De inhoud van de tas wordt op dit moment onderzocht", aldus de woordvoerster.
53 minuten geleden
N i e u w bericht, meer informatie over debat in alle alinea's na de 1eGRONINGEN (ANP) - In de provinciale politiek in Groningen is spanning ontstaan over de plaatsing van twee windturbines in de Emmapolder bij de Eemshaven. Dit zou jaren geleden zijn afgesproken met het ontwikkelingsbedrijf Wintermolen, maar energiebedrijf Vattenfall wil op deze locatie 24 windturbines neerzetten en heeft daar een vergunning voor.
1 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Twee boeren hebben woensdag een bekeuring gekregen rond de demonstratie bij het provinciehuis in Leeuwarden. Ze hadden het kenteken van hun tractor afgeplakt. Eerder op de dag hadden ze daar al een waarschuwing voor gekregen. Agenten zagen ze later opnieuw met een onleesbaar nummerbord.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De 27-jarige man die ervan wordt verdacht op 19 maart een medewerker van de politie te hebben neergeschoten in Schoonhoven, stelt dat hij niets weet van een opdracht van het Iraanse regime. Dat zei zijn advocaat Gerald Roethof woensdag tijdens een eerste inleidende zitting van de strafzaak in de rechtbank in Den Haag. Ook zegt Hasan B. dat hij niet wist dat het slachtoffer van Iraanse afkomst is en bij de politie werkte.
1 uur geleden
WICKLOW (ANP) - Het drone-incident in Leipzig laat volgens minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) zien dat Rusland steeds verder onder druk komt te staan. Duitsland heeft dinsdag vastgesteld dat Rusland daarachter zit. "Ze escaleren. Dat is de keuze die ze op dit moment maken", zei Berendsen woensdag na afloop van de vergadering van EU-ministers van Buitenlandse Zaken.
2 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - Koning Willem-Alexander heeft tijdens zijn bezoek aan Eindhoven woensdag kort stilgestaan bij het overlijden van zijn Noorse collega koning Harald. Hij noemde hem "een uniek persoon", een "grote vriend" en iemand van wie hij veel heeft geleerd.
3 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De advocaten van Richard K. (53) hebben woensdag het gerechtshof in Leeuwarden ervan overtuigd de zaak over de dubbele moord in Weiteveen uit te stellen. Dat deed raadsman Justus Reisinger vlak voor het begin van zijn pleidooi in hoger beroep. De advocaten hebben drie uur nodig voor hun pleidooi. Het hof honoreerde het verzoek. Op 5 oktober wordt een vierde zittingsdag gepland.
3 uur geleden