Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
TER APEL (ANP) - Twee bussen met tientallen asielzoekers zijn rond 21.00 uur vanuit Ter Apel vertrokken naar congrescentrum Hanzeplaza in Groningen. Het gaat om mensen voor wie de komende nacht geen plek is in het opvangcentrum in Ter Apel. Zij brengen de nacht door in Groningen en worden zondagochtend weer teruggebracht.
3 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De patiënt die op 21 mei in het Radboudumc is opgenomen wegens een lage verdenking op ebola, is negatief getest op die ziekte. "Dat betekent dat uit bloedonderzoek blijkt dat deze patiënt geen ebola heeft. De patiënt krijgt de nodige zorg op een normale zorgafdeling", meldt het Nijmeegse ziekenhuis zaterdag.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie heeft 27 actievoerders van Extinction Rebellion (XR) aangehouden na hun blokkade van het spoor op station Utrecht Centraal. Ze stapten rond 13.15 uur meerdere sporen op. Pas toen alle treinen waren stilgezet, kon de politie zelf veilig het spoor op.
5 uur geleden
ZANDVOORT/SCHEVENINGEN (ANP) - Veel mensen hebben het zomerse weer aangegrepen om naar het strand te gaan. In Zandvoort zijn de parkeerplaatsen vol en roept de gemeente op met het openbaar vervoer, de fiets of de scooter te komen. In Scheveningen zijn de parkeergarages bij het Kurhaus en de Nieuwe Parklaan vol, maar er blijken nog ruim vierhonderd parkeerplaatsen te zijn in de parkeergarage aan de Zwolseweg, meldt een woordvoerder van de gemeente.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De coalitieonderhandelingen tussen Hart voor Den Haag en D66 zijn definitief geklapt. Daarmee is de deur voor coalitievorming tussen Hart voor Den Haag en D66 in het slot gevallen, melden zowel Hart voor Den Haag-voorman Richard de Mos als D66-fractievoorzitter Yousef Assad.
8 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het Rode Kruis gaat 175 bedden klaarzetten in congrescentrum Hanzeplaza in Groningen. Dat meldt een woordvoerder van de organisatie. Rond 16.00 uur zal de opbouw van de opvanglocatie beginnen.
9 uur geleden
UTRECHT(ANP) - De politie heeft de actievoerders van Extinction Rebellion van het spoor bij Utrecht Centraal gehaald. De activisten, die willen dat het kabinet Israël per direct strengere sancties oplegt, betraden het spoor rond 13.15 uur. Daarvoor hielden enkele tientallen demonstranten een sit-in in de hal van het station.
11 uur geleden