Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - De 35-jarige man die maandagavond zwaargewond raakte bij een schietpartij in Rotterdam is buiten levensgevaar, meldt de politie. De man heeft geen vaste woon- of verblijfplaats en is zelf verdachte in het onderzoek naar de dodelijke schietpartij. Die vond plaats in een auto in de Rotterdamse woonwijk Oosterflank. Een 36-jarige man uit Dordrecht kwam om het leven.
56 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het herziene stikstofpakket is op belangrijke onderdelen "minder slecht, maar nog lang niet goed genoeg". Dat zegt Ger Koopmans, voorzitter van land- en tuinbouworganisatie LTO in reactie op de stikstofbrieven die de landbouwminister naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Volgens LTO is de onzekerheid waar boeren de voorbije maanden in leefden met deze brieven niet weggenomen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het bijgewerkte kabinetsplan voor stikstofreductie en natuurherstel roept wisselende reacties op bij natuur- en milieuorganisaties. Milieudefensie is ronduit negatief over de aanpassingen, die volgens de organisatie leiden tot de "valse hoop" onder boeren dat "echte verandering niet nodig is". Natuurmonumenten ziet juist "een belangrijke volgende stap in het oplossen van het stikstofprobleem".
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Kindermisbruik wordt in de hele EU strenger bestraft. Het gaat om zowel fysiek, online als door AI gegenereerd kindermisbruik. Alle EU-landen moeten dezelfde minimale straffen opleggen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De twee van mensensmokkel verdachte Soedanezen van de migrantenboot die zaterdag in Zeeland is onderschept, blijven voorlopig vastzitten. De onderzoeksrechter heeft het voorarrest met twee weken verlengd, meldt het Openbaar Ministerie.
3 uur geleden
HAARLEM (ANP) - Twee asielzoekers mogen worden teruggestuurd naar Italië. Daar waren ze Europa binnengekomen voordat ze doorreisden naar Nederland, dus daar hadden ze asiel moeten aanvragen. Dat heeft de rechtbank Den Haag dinsdag geoordeeld tijdens een zitting in Haarlem.
4 uur geleden
ALKMAAR (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft twaalf jaar cel geëist tegen de 33-jarige Thijmen V. uit Heerhugowaard voor het doden van zijn vader (66) op 10 januari 2021 en het verbergen van het lichaam. De politie vond de lichaamsresten van de man in het huis van de verdachte in november 2024.
5 uur geleden