Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - Het KNMI heeft code oranje vanwege onweersbuien uitgebreid. De waarschuwing gold al in Limburg, daar zijn Zeeland, Brabant en Zuid-Holland bijgekomen. Voor de rest van het land geldt code geel.
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - De zorg in Nederlandse gevangenissen voor vreemdelingen schiet deels tekort. Dat geeft het anti-foltercomité (CPT) van de Raad van Europa aan in een rapport na een bezoek in oktober aan de detentiecentra in Rotterdam en op Schiphol en de gevangenis in Ter Apel.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zo'n 105.000 mensen hebben tot nu toe het goedkopere zomerabonnement voor de trein aangeschaft. Dat meldde staatssecretaris Annet Bertram (CDA) van Infrastructuur en Waterstaat in het programma Dit is de Dag van NPO Radio 1.
1 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Groningen gaat er "alles aan doen" om te voorkomen dat in de Eemshaven kerncentrales komen. De provincie en de gemeente Het Hogeland, waarin de Eemshaven ligt, hebben hun hoop ook gevestigd op de Tweede Kamer die op 2 juli debatteert over kernenergie. "Onze oproep is: haal ons hieruit!", aldus wethouder Eltjo Dijkhuis.
2 uur geleden
WINSUM (ANP) - Het kabinet heeft een "overvaltactiek" gebruikt om de plaatsing van kerncentrales in de Groningse Eemshaven mogelijk te maken. Dat vindt wethouder Eltjo Dijkhuis van Het Hogeland, de gemeente waarin de Eemshaven ligt. "Als een dief in de nacht voert het Rijk hier over de rug van de Groningers een operatie uit die het naar eigen zeggen niet zou doen."
3 uur geleden
MEERSTAD (ANP) - Het meisje uit het Groningse Meerstad dat donderdagochtend werd aangehouden na de dood van haar ouders, wordt verdacht van dubbele moord. Ze is 15 jaar oud. Het Openbaar Ministerie meldt dat het meisje is voorgeleid bij de rechter-commissaris. Die heeft bepaald dat ze nog zeker veertien dagen blijft vastzitten.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft vrijdag in hoger beroep fors lagere celstraffen geëist tegen verdachten van de moord op Onno Kuut in 2009. De rechtbank sprak de vier in 2020 vrij, na een eis van levenslang. Het OM ging hiertegen in hoger beroep.
5 uur geleden