Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMERSFOORT (ANP) - Drie op de tien mantelzorgers van mensen met dementie houden het nog maar maximaal één jaar vol. Dat melden de Stichting Alzheimer Nederland en onderzoeksbureau voor zorg Nivel in de zogeheten tweejaarlijkse Dementiemonitor. Meer dan de helft van de mantelzorgers geeft aan psychische en lichamelijke problemen te ervaren. Ook voelt een meerderheid zich eenzaam en heeft relatieproblemen.
1 uur geleden
DE BILT (ANP) - In een groot deel van Nederland geldt tot dinsdag 12.00 uur code geel om plaatselijk dichte mist. Het KNMI meldt in de nacht van maandag op dinsdag dat de kans op mist zich uitbreidt naar meer plaatsen. Het zicht kan minder dan 200 meter zijn.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Iets meer mensen zijn dit collegejaar begonnen aan een studie op een universiteit of hogeschool. Vooral technische studies zijn in trek. Ook waren er meer nieuwe buitenlandse studenten, ondanks toezeggingen van instellingen om die instroom te beperken. Ze beloven maatregelen om dat volgend jaar te voorkomen.
4 uur geleden
WESTBEEMSTER (ANP) - In het Noord-Hollandse dorp Westbeemster staat het interieur van de pastorie van de katholieke Johannes de Doper-kerk in brand. Volgens de veiligheidsregio was sprake van een uitslaande brand, dus werd er opgeschaald naar een grote brand.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Korpschef van de nationale politie Janny Knol ziet geen verband tussen racisme en fataal politiegeweld. "Daar neem ik afstand van", reageerde ze maandagavond op cijfers die de onafhankelijke organisatie Controle Alt Delete (CAD) over het onderwerp presenteerde. Wel ziet zij op dat gebied "structurele problematiek" waar de politie naar haar zeggen hard aan werkt.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het herziene wetsvoorstel voor de belasting op inkomen uit vermogen (box 3) is al ingewikkeld genoeg zonder dat de Tweede Kamer het verder probeert te vertimmeren. "Dat past niet in deze route die gedreven is door tempo", waarschuwde staatssecretaris Eelco Eerenberg (Fiscaliteit, D66) in een debat met de Tweede Kamer.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinetsplan om snel belasting te heffen in box 3 op winst uit vermogen lijkt een meerderheid te gaan halen in de Tweede Kamer. Naast coalitiepartijen D66, VVD en CDA is ook JA21 voor de zogenoemde novelle van het kabinet om dat te regelen.
11 uur geleden