Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De drie Nederlanders die worden vermist in Nepal zijn een vrouw van 51 en een man van 29 die afzonderlijk van elkaar op reis zijn, en een Nederlandse vrouw die in Nepal woont. Met alle andere Nederlanders over wie het ministerie van Buitenlandse Zaken de afgelopen dagen is gebeld is weer contact, zegt een woordvoerder.
51 minuten geleden
BOXTEL (ANP) - De dode vrouw die donderdagavond in een tuin van een woning in Boxtel werd aangetroffen, is een bekende van de verdachte. De man van 66 jaar heeft zich diezelfde avond op het politiebureau gemeld, waarop hij werd aangehouden. De politie gaat uit van een misdrijf en doet onderzoek.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het Trimbos-instituut waarschuwt voor "zeer gevaarlijke" xtc-pillen waarin de stof PMMA is aangetroffen. Bij een van de testcentra van het Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS) zijn afgelopen week meerdere ecstasypillen ingeleverd die een "zeer hoge hoeveelheid" PMMA bleken te bevatten. "Gebruik van deze pil kan leiden tot oververhitting met mogelijk dodelijke afloop", schrijft het instituut.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Iets meer dan de helft van de bijna 74.000 asielzoekers die in 2025 gemiddeld door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) werden opgevangen, zat in (crisis)noodopvanglocaties. Dat kostte de organisatie 2,4 miljard euro, het dubbele van de kosten in reguliere opvang. Dat blijkt uit het jaarverslag van de organisatie.
2 uur geleden
BREDA (ANP) - Zo'n 175 studenten en begeleiders van de Breda University of Applied Sciences (BUas), een hogeschool, zijn ziek geworden tijdens een introductieweek op een camping in het Belgische Poppel. Volgens de onderwijsinstelling is er "hoogstwaarschijnlijk" sprake geweest van "een grote uitbraak van voedselvergiftiging".
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In het overstromingsgebied in Nepal zijn zeker drie Nederlanders vermist, meldt minister Tom Berendsen. "We doen er alles aan om contact te leggen en informatie te vergaren met onze mensen ter plekke daar."
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Beatrix zijn "intens bedroefd" door het overlijden van de Noorse koning Harald. Dat laten zij weten in een gezamenlijke reactie. "De herinnering aan de bijzondere vriendschap met hem bewaren wij in ons hart."
4 uur geleden