Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Oud-minister Frank Rijkaart wordt waarnemend burgemeester in de Zuid-Hollandse gemeente Teylingen. De 48-jarige Rijkaart neemt op 1 september de taken over van Carla Breuer, die na twaalf jaar stopt in de fusiegemeente. Breuer begint binnenkort al als waarnemend burgemeester van Zoeterwoude en combineert dat nog enkele weken met haar werk in Teylingen.
21 minuten geleden
ASSEN (ANP) - De BBB in Drenthe is uit de coalitie met VVD, PvdA en CDA gestapt. Nadat de BBB zich tegen de stikstofkoers van de eigen gedeputeerde Henk Emmens had gekeerd, rees de vraag of de BBB de samenwerking zou kunnen voortzetten. Na beraad tussen de coalitiepartijen stelde BBB'er Willem Vossebeld dat zijn fractie heeft besloten het samenwerkingsverband te verlaten, omdat de andere partijen het coalitieakkoord "dood hadden verklaard".
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het laatste kunstwerk van de onlangs overleden Wim T. Schippers is woensdagmiddag onthuld in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Het werk, dat Wim is weg 1942-2026 (onvoltooid) heet, is door Schippers voor zijn overlijden aan het museum geschonken. Bij de onthulling waren zo'n honderd vrienden van de kunstenaar aanwezig, onder wie Paul Haenen, Titus Muizelaar, Dick van den Toorn en Sjarel Ex.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheden die betrokken zijn bij de Rotterdamse haven werken aan maatregelen om vier Natura 2000-gebieden rond het omvangrijke industriegebied te laten herstellen. Dat is nodig om te zorgen dat weer vergunningen kunnen worden gegeven voor projecten in de haven. De vergunningverlening ligt zo goed als stil sinds een uitspraak van de Raad van State, eind 2024, waardoor het 'schuiven' met stikstofruimte nagenoeg onmogelijk is geworden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jaap van Dissel vindt het nog steeds terecht dat hij zich heeft verzet tegen een mondkapjesplicht in de publieke ruimte om de coronapandemie in te dammen. De toenmalig voorzitter van het Outbreak Management Team (OMT) haalde uit verschillende onderzoeken dat hiermee weinig besmettingen voorkomen zouden worden. Daarom was een "dwingend advies" niet op zijn plek, zei Van Dissel tijdens zijn tweede verhoor van de parlementaire enquêtecommissie corona.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij het adviseren van maatregelen ging het Outbreak Management Team (OMT) ervan uit dat mensen zich aan de maatregelen gingen houden. "Waar heb je anders nog een OMT voor?" vroeg voormalig OMT-voorzitter Jaap van Dissel zich af tijdens zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Premier Rob Jetten nodigt alle overheidsinstanties uit om voortaan elk jaar op 1 juli de vlag te hijsen ter ere van Ketikoti, de dag waarop de afschaffing van de slavernij op 1 juli 1863 wordt gevierd. Hij zei dat woensdag in het Amsterdamse Oosterpark bij de Nationale Herdenking Slavernijverleden.
6 uur geleden