Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DORDRECHT (ANP) - De rechtbank in Dordrecht heeft oud-burgemeester van Hendrik-Ido-Ambacht Herman J. (77) dinsdag veroordeeld tot een celstraf van een jaar, waarvan vier maanden voorwaardelijk. J. krijgt de straf voor het verspreiden, aanbieden, verwerven en het bezitten van kinderpornografisch beeldmateriaal. De opgelegde celstraf is gelijk aan de strafeis van het Openbaar Ministerie.
47 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De rechtbank in Utrecht heeft een moeder en een vriendin van haar veroordeeld tot celstraffen voor ernstige kindermishandeling in Utrecht. Moeder Karlijn van R. (37) kreeg de hoogste straf, namelijk veertien maanden waarvan vier voorwaardelijk. Haar vriendin Chantal S. (42) moet twaalf maanden de cel in, waarvan zes voorwaardelijk. Volgens de rechter is zij verminderd toerekeningsvatbaar. Beide vrouwen moeten de twee kinderen van destijds 6 en 9 jaar ook een schadevergoeding betalen.
59 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank heeft Oskar van der V. uit Zoetermeer veroordeeld tot zeven jaar cel en tbs met dwangverpleging voor ontucht met zeven jonge kinderen en het maken en bezitten van beeldmateriaal van seksueel kindermisbruik. De 58-jarige man werkte tussen 2019 en 2025 als conciërge op een basisschool in Zoetermeer. De rechtbank stelde vast dat hij achttien meisjes heimelijk filmde, in een enkel geval verspreidde hij de beelden ook. De straf is gelijk aan de eis van het OM. De man moet aan de ouders van zes van de slachtoffers van ontucht 2000 euro schadevergoeding per persoon betalen.
1 uur geleden
BOLOGNA (ANP) - De Nederlandse schrijfster Frida Vogels is overleden. Haar uitgeverij Van Oorschot meldt dinsdag dat Vogels maandag op 96-jarige leeftijd is overleden in Bologna, de Italiaanse stad waar ze sinds de jaren 50 woonde. Vogels is onder meer bekend van de boekenserie De harde kern.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het gerechtshof in Amsterdam heeft twee mannen in hoger beroep veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor hun betrokkenheid bij zeven gewelddadige overvallen in 2020 en 2021 in West-Friesland en Gelderland. Bij een overval in Berkhout viel een dodelijk slachtoffer, bij andere overvallen raakten twee mensen zwaargewond.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De man die op 16 augustus 2025 het Nationaal Monument op de Dam bekladde, is door de rechter schuldig bevonden aan het beschadigen van het monument, maar krijgt geen straf opgelegd. Hij heeft de kosten van 895 euro voor het verwijderen van de verf al betaald, blijkt uit de uitspraak van de rechter.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De stroomstoring waardoor het treinverkeer tussen Rotterdam en het zuiden ruim een week lang stillag, is verholpen. Rond 04.45 uur meldde NS dat de beperkingen voorbij waren. Volgens ProRail is de treindienst rond 05.00 uur weer volledig opgestart.
9 uur geleden