Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Nederland was niet voorbereid op een "brede crisis" zoals de coronacrisis, zegt toenmalig Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid Pieter-Jaap Aalbersberg. Volgens hem lagen er allerlei handboeken voor kleinere crises in afgebakende sectoren, maar was de voorbereiding op een crisis die het hele land raakt niet op orde.
1 uur geleden
ASSEN (ANP) - De rechtbank in Assen heeft vrijdag celstraffen van 47 maanden opgelegd aan de drie mannen uit Heerhugowaard die in januari vorig jaar de gouden helm van Coțofenești en drie gouden armbanden roofden uit het Drents Museum in Assen.
2 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De NPO ziet op dit moment geen mogelijkheden om de ledenomroepen en aspirant-omroep Ongehoord Nederland (ON!) nader tot elkaar te brengen. Dat schrijft de NPO vrijdag in een reactie op het advies dat een onafhankelijke commissie een maand geleden uitbracht over de werkwijze van de NPO. Daarin staat dat bij ON! "substantiële tekortkomingen" zijn vastgesteld "in de naleving van journalistieke normen".
3 uur geleden
HARDERWIJK (ANP) - Als het grote asielzoekerscentrum voor achthonderd mensen in Harderwijk over drie maanden niet gesloten is, zal opvangorgaan COA daar vanaf dat moment flink voor moeten gaan betalen. De gemeente legt dan een dwangsom van 91.000 euro per dag op en het maximumbedrag kan in negentig dagen oplopen tot 8.190.000 euro.
4 uur geleden
GIETEN (ANP) - In de nacht van donderdag op vrijdag hebben 43 mensen overnacht in de noodopvang in het Drentse Gieten, meldt het Rode Kruis. Gemeente Aa en Hunze, waar Gieten toe behoort, maakte donderdag bekend dat het tot en met komende maandag voor een tweede keer asielzoekers voor de nacht opvangt, voor wie geen plaats is in het aanmeldcentrum Ter Apel.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De meeste gemeenten lopen ver achter met het vinden van huizen voor vluchtelingen met een verblijfsvergunning. Het kabinet stelt elk halfjaar vast hoeveel van deze statushouders gemeenten moeten huisvesten en dat lukt al jaren niet. Bij elkaar opgeteld zouden gemeenten volgens de wet nog 12.049 mensen een huis moeten bieden. Nu verblijven zij in asielzoekerscentra, die al overvol zijn.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een groep artsen en gezondheidsfondsen dient vrijdag een klacht in bij de Reclame Code Commissie tegen een campagne van Philip Morris International (PMI). Volgens de artsen is de campagne misleidend. Met een "sturende" AI-tool zou PMI "op oneerlijke wijze" invloed proberen uit te oefenen op de Europese besluitvorming over tabaks- en nicotineproducten. "Dit is een georkestreerde lobbycampagne van een industrie die wereldwijd jaarlijks miljoenen mensen ziek maakt en doodt", zegt Hans Snijder, directeur van de Hartstichting.
9 uur geleden