Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De politie gaat ervan uit dat een overleden vrouw die vrijdagochtend is gevonden in het water aan de Amsteldijk in Amsterdam-Zuid door een misdrijf om het leven is gekomen. Het gaat om een 29-jarige vrouw uit Amsterdam die sinds zondag 4 oktober werd vermist.
1 uur geleden
LAUWERSOOG (ANP) - Het in financiële nood verkerende Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) in Pieterburen heeft inmiddels 1,1 miljoen euro aan donaties binnengekregen. Dat zei Sander van Dijk, hoofd educatie van het WEC, vrijdagavond in het EO-radioprogramma Dit is de Dag.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie moet van de EU-lidstaten met aangescherpte migratievoorstellen komen, zo willen de EU-regeringsleiders. Die nieuwe voorstellen moeten zorgen voor nog betere bescherming van de Europese buitengrenzen tegen het bewust inzetten van migranten als politiek of geopolitiek drukmiddel, zei premier Rob Jetten na afloop van de tweedaagse EU-top.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Vorige week zijn er duizenden insulinepennen gestolen van een Nederlandse groothandel, bevestigt een woordvoerder van Novo Nordisk na berichtgeving van het Financieele Dagblad. De maker van de pennen waarschuwt dat ze kunnen worden doorverkocht aan mensen die ze gebruiken tegen overgewicht. Dat kan volgens Novo Nordisk ernstige gezondheidsrisico's met zich meebrengen.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Twee van de vijf genomineerde essays voor de Joost Zwagerman Essayprijs dingen niet meer mee naar de prijs. De jury meldde vrijdag dat een scan met AI-detector Pangram heeft uitgewezen dat de teksten (deels) met behulp van kunstmatige intelligentie tot stand zijn gekomen. De auteurs van deze essays hebben hun inzendingen ingetrokken. Een en ander volgde op een melding van studentenblad Propria Cures.
2 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - Bouwend Nederland stelt dat het grootste probleem met de nieuwe infrastructuurkeuzes van het kabinet niet is opgelost. Er is en blijft volgens de brancheorganisatie te weinig geld om de huidige infrastructuur goed te onderhouden.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Rotterdamse AOW'ers met weinig geld kunnen gratis met het openbaar vervoer in de stad blijven reizen. Dat hebben de gemeente en de vervoerders RET en EBS afgesproken. Het gaat om zo'n 20.000 AOW'ers met een inkomen tot 110 procent van het wettelijk sociaal minimum. Het budget voor de regeling, die waarschijnlijk op 1 maart volgend jaar ingaat, wordt beschikbaar gesteld aan de vervoerders.
3 uur geleden