Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Volgens de familie van Jan Lenferink zal de overleden presentator vast "gniffelen" om de ontstane verwarring over zijn geboortejaar. Online staat dat Lenferink op 9 december 1948 is geboren, maar eigenlijk kwam hij drie jaar eerder al ter wereld.
1 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Opnieuw is een KLM-vliegtuig met gestrande reizigers uit het Midden-Oosten aangekomen op Schiphol. De vlucht vanuit Muscat in Oman landde omstreeks 08.15 uur op de luchthaven. Aan boord van deze vlucht zaten 281 mensen, van wie 263 de Nederlandse nationaliteit hebben, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken.
1 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Een TUI-vliegtuig met gestrande reizigers uit het Midden-Oosten is in de nacht van vrijdag op zaterdag aangekomen op Schiphol. Het toestel met vluchtnummer OR9406 landde iets na 01.30 uur op Schiphol. Aan boord waren 56 Nederlandse reizigers uit Israël en de Westelijke Jordaanoever, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Iets meer dan 1 op de 6 Nederlanders overweegt niet te stemmen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen door wantrouwen in de politiek. Dat blijkt uit een enquête van het ANP in samenwerking met Kieskompas.
3 uur geleden
DE BILT (ANP) - In het hele land, met uitzondering van Limburg, geldt zaterdagochtend code geel omdat het plaatselijk erg mistig kan zijn. Eerder gold die waarschuwing al voor de provincies Friesland, Flevoland, Utrecht, Noord- en Zuid-Holland en Zeeland, maar het KNMI heeft het gebied inmiddels uitgebreid.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Voormalig tv-presentator Jan Lenferink is vrijdag overleden. Dat heeft zijn familie aan het ANP laten weten.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Turkije heeft volgens de Nederlandse buitenlandminister Tom Berendsen gedreigd met een tegenaanval tegen Iran, als dat land Turkije nog eens beschiet. Dat zei de minister in Café Kockelmann. Eerder op de avond sprak hij met zijn Turkse ambtsgenoot Hakan Fidan.
12 uur geleden