Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
BRUSSEL (ANP) - België móet op tijd vervanging hebben voor zijn twee op hun laatste benen lopende fregatten, zegt de Belgische defensiechef. Om de gezamenlijke bouw van zes nieuwe fregatten met Nederland door te zetten, moet daarvoor een oplossing gevonden worden. "Het is voor België primordiaal om die operationele capaciteit te handhaven", stelt generaal Frederik Vansina in een interview met het ANP. "Dat is de drijvende factor."
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Schrijfster en cabaretière Paulien Cornelisse is overleden. Ze stierf woensdag op 50-jarige leeftijd in het Antoni van Leeuwenhoek-ziekenhuis in Amsterdam aan de gevolgen van kanker, hebben haar management en uitgeverij bekendgemaakt.
5 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De tas van de man die woensdag bij de vliegbasis in Leeuwarden werd aangehouden na een bommelding, blijkt geen explosief te bevatten. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) heeft de tas na onderzoek veilig verklaard. Dat meldt een woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee.
5 uur geleden
OVERASSELT (ANP) - De twee mannen die maandag zijn aangehouden in verband met het schietincident in Overasselt op 1 september worden donderdag voorgeleid. Beide verdachten zijn "terug te herleiden naar een plaats delict in Overasselt", zegt een woordvoerder van het Openbaar Ministerie Oost-Nederland.
6 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft in hoger beroep een boete van 250 euro geëist tegen Koen Schuiling, voormalig burgemeester van Groningen, voor schennispleging. Schuiling (67) wordt ervan verdacht dat hij in maart 2024 masturberend achter het stuur heeft gezeten, terwijl hij tussen Hoogezand en Groningen over de A7 reed.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De militaire inlichtingendienst MIVD ziet op dit moment "geen intentie" dat Rusland snel na het einde van een oorlog in Oekraïne een conflict wil beginnen met de NAVO. Wel kan de Russische krijgsmacht na het einde van de huidige oorlog "in iets minder dan een jaar gereed zijn voor een conflict, kleinschalig, met de NAVO", waarschuwde directeur Peter Reesink van de MIVD in een briefing in de Tweede Kamer.
6 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De Koninklijke Marechaussee heeft woensdag een man aangehouden na een bommelding bij vliegbasis Leeuwarden. De man riep dat hij een bom bij zich had. Het pakket dat hij bij zich droeg, wordt door de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) onderzocht. Dat bevestigt een woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee.
7 uur geleden