Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Turkije heeft volgens de Nederlandse buitenlandminister Tom Berendsen gedreigd met een tegenaanval tegen Iran, als dat land Turkije nog eens beschiet. Dat zei de minister in Café Kockelmann. Eerder op de avond sprak hij met zijn Turkse ambtsgenoot Hakan Fidan.
16 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA) heeft Defensie gevraagd om te helpen Nederlanders terug te halen die in het Midden-Oosten zijn gestrand. Dat zei hij in Café Kockelmann.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de gevangenissen ontstaat dit jaar een tekort van 265 cellen als er niet wordt ingegrepen, verwacht staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie). Door allerlei noodmaatregelen is er op dit moment geen cellentekort, hoewel de gevangenissen overvol zijn. In een Kamerbrief kondigt de D66'er aan dat ze dit najaar "aanvullende maatregelen" wil nemen om dit te voorkomen. Ze schrijft nog niet welke.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De afgelopen week was "exemplarisch" voor de zwakke positie die de Europese Unie heeft op het wereldtoneel, zei Rob Jetten. Het ging in zijn wekelijkse persconferentie over de uiteenlopende standpunten van EU-landen rond de oorlog in Iran. "Wil Europa de taal van de macht leren spreken en serieus meedoen op het wereldtoneel, dan zal ook op dit vlak de Europese samenwerking aanzienlijk moeten verbeteren."
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlandse militairen kunnen mogelijk slachtoffer worden van de oorlog met Iran, zei Rob Jetten vrijdagmiddag tijdens zijn wekelijkse persconferentie. "We schatten de kans heel klein in dat dit risico er is. Maar 100 procent uitsluiten kan in deze snel escalerende geweldssituatie denk ik nooit." De D66-premier had het specifiek over de mogelijke inzet van een Nederlands marinefregat in de Middellandse Zee. Frankrijk heeft hierom gevraagd en het kabinet wil hier maandag een besluit over nemen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een toeslagenouder mag een bronzen standbeeld in de tuin van de ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie & Veiligheid niet laten veilen, oordeelt de rechter vrijdag in een kort geding. Yasmin Molleman had beslag laten leggen op het standbeeld om te zorgen dat de staat haar nog 15.000 euro betaalt aan dwangsommen, maar opnieuw beslist de rechter dat ze daar geen recht op heeft.
8 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - De provincie Limburg blijft bij het standpunt geen nieuwe spoorverbinding voor goederentreinen tussen België en Duitsland over Limburgs grondgebied te willen. Die verbinding was er ooit via de zogenoemde IJzeren Rijn, een oude spoorlijn die al jaren buiten gebruik is. Met name vanuit België leeft de wens om een nieuw traject op te zetten via Limburg, maar de provincie en andere Limburgse overheden vinden dat de lasten voor omwonenden en de natuur niet opwegen tegen de baten.
8 uur geleden