Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft meerdere personen aangehouden wegens de explosie in Amsterdam die plaatsvond in de nacht van donderdag op vrijdag. "Inmiddels hebben we meerdere personen aangehouden en zijn er een aantal auto's in beslag genomen", meldt de politie in een update. Waarvan de aangehouden personen verdacht worden, is niet bekendgemaakt.
1 uur geleden
SPITSBERGEN (ANP) - De m/v Hondius vertrekt zoals gepland zaterdag vanuit Spitsbergen voor een cruise, meldt een woordvoerder van rederij Oceanwide Expeditions. Dat is voor het eerst sinds het hantavirus uitbrak op het schip. Het gaat om een arctische expeditie met 137 gasten en een arts aan boord.
1 uur geleden
BREDA (ANP) - De 19-jarige verdachte van het ernstige verkeersongeval in Zeeland blijft langer vastzitten. Dat heeft het Openbaar Ministerie Zeeland-West-Brabant vrijdag bekendgemaakt.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De bewoners van de flat naast het pand in Amsterdam Nieuw-West waar afgelopen nacht een explosie is geweest, kunnen komende nacht nog niet naar huis. Voor wie dat wil, wordt opvang geregeld op verschillende locaties, meldt de gemeente.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De brandweer zoekt ruim twaalf uur na de explosie in Amsterdam nog naar slachtoffers in het puin. Dat laat een woordvoerder van de veiligheidsregio bij het Osdorpplein weten. Omdat de brandweer nog geen beeld heeft van wat er zich in het pand heeft afgespeeld omdat de hulpdiensten daar nog niet in kunnen, worden meer slachtoffers niet uitgesloten.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil nog niet aan een leeftijdsgrens van 21 jaar voor gokspellen die extra risicovol zijn. Nu mag iemand van 18 al bijvoorbeeld online gokken, maar staatssecretaris Claudia van Bruggen denkt dat een hogere leeftijdsgrens hen vooral het illegale circuit induwt. Daar hebben gokkers geen enkele bescherming of doorgeleiding naar hulp of zorg, stelt zij.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Netbeheerder Liander ziet geen aanwijzing voor een gasexplosie in de sportschool aan de Remijden in Amsterdam Nieuw-West. Een woordvoerder zegt wel een kleine slag om de arm te houden, omdat het onderzoek nog loopt en een gasexplosie nog niet 100 procent kan worden uitgesloten. Hoe lang dat onderzoek nog duurt, kon hij niet zeggen.
4 uur geleden