Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
WIJK BIJ DUURSTEDE (ANP) - De politie heeft vrijdagavond in Wijk bij Duurstede verschillende charges uitgevoerd toen relschoppers het gemeentehuis aanvielen. Op sociale media was een demonstratie aangekondigd tegen de komst van een asielnoodopvang, maar daar is volgens de gemeente niemand op afgekomen. Later op de avond, begin van de nacht, arriveerden er wel ongeveer zestig relschoppers, veelal met gezichtsbedekking. Agenten hebben het zwaar gehad, meldt de politie zaterdagochtend. Met hulp van honden, paarden en de mobiele eenheid is de rust weergekeerd.
27 minuten geleden
TER APEL (ANP) - Afgelopen nacht hebben 106 asielzoekers voor wie geen plek was in het aanmeldcentrum in Ter Apel geslapen in de nachtopvang in de Wijk. Nog eens 13 mensen zijn opgevangen in hotel Lumen in Zwolle. Vijf mensen bleven achter op het voorterrein in Ter Apel. Dat meldt het Rode Kruis.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De herstelwerkzaamheden aan de flat in Amsterdam Nieuw-West waar in de nacht van donderdag op vrijdag een zware explosie plaatsvond, zijn ook zaterdag nog gaande. Dat meldt woningcorporatie Stadgenoot, die appartementen in het flatgebouw aan de Osdorper Ban verhuurt.
2 uur geleden
WIJK BIJ DUURSTEDE (ANP) - Bij rellen bij het gemeentehuis in Wijk bij Duurstede heeft de politie vrijdagavond zeven mensen opgepakt. Er zijn volgens politie en gemeente zware vernielingen aangebracht aan het gemeentehuis. De mobiele eenheid is in actie gekomen. De gemeente spreekt van "verschrikkelijke" misdragingen. Burgemeester Petra Doornenbal: "Zelfs als je denkt dat de bodem is bereikt, blijkt de rel-avond van vrijdag 5 juni niet de ondergrens te zijn geweest."
2 uur geleden
WOERDEN (ANP) - Het treinverkeer rond Woerden is in de nacht van vrijdag op zaterdag weer opgestart. Door een brand in een transformatorhuisje kwamen vrijdagmiddag drie treinen op het spoor stil te staan. Zo'n 1300 reizigers moesten worden geëvacueerd en dat duurde tot in de avond.
4 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - Een groep van zo'n tien asielzoekers bij aanmeldcentrum Ter Apel is vrijdagavond in een bus naar Zwolle vertrokken. Dat gebeurde omdat de nachtopvang in De Wijk al vol zit, meldt een woordvoerster van de gemeente Zwolle.
12 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Hulpdiensten zoeken niet meer naar mensen onder het puin van de flat in Amsterdam, waar in de nacht van donderdag op vrijdag een zware explosie was. In de afgelopen uren is niemand meer gevonden, meldt de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland vrijdagavond laat.
13 uur geleden