Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Het COC vraagt het kabinet in actie te komen om acceptatie van homoseksualiteit onder jongeren te bevorderen. De belangenorganisatie voor queer personen doet die oproep naar aanleiding van onderzoek van het Trimbos-instituut en Universiteit Utrecht, waaruit blijkt dat jongeren een stuk minder positief zijn over homoseksualiteit dan vier jaar geleden.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Spaanse fotojournalist die zaterdagmiddag door een politieagent in het water werd geduwd tijdens de Malieveldrellen in Den Haag, moet hiervoor gecompenseerd worden. Dat stelt de Buitenlandse Persvereniging in Nederland (BPV-FPA) in een brief die zij naar de politie en burgemeester van Den Haag heeft gestuurd. BPV-FPA ondersteunt buitenlandse correspondenten die in Nederland werken. Ook eist de organisatie dat het incident wordt onderzocht, dat zij een schriftelijke verklaring hierover ontvangt en dat de politie formele excuses aanbiedt.
9 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Jongeren in Nederland zijn de afgelopen vier jaar negatiever gaan denken over homoseksualiteit. Dit concluderen het Trimbos-instituut en Universiteit Utrecht in het terugkerende HBSC-onderzoek (Health Behaviour in School-aged Children). Daarin kijken onderzoekers naar het mentale welzijn van jongeren uit het laatste jaar van de basisschool en het voortgezet onderwijs.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK) heeft voetbalclub Ajax, BENU-apotheken en Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland genomineerd voor de Meester Kackadorisprijs 2026. Dat is een jaarlijkse ludieke prijs voor organisaties die kwakzalverij zouden bevorderen.
13 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - De Nederlandse Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim kijkt met verbazing en afkeuring naar de vele ontslagen in de top van de Amerikaanse krijgsmacht. Dat heeft hij zijn Amerikaanse collega's ook overgebracht. "Ik vind het ongemakkelijk wat daar gebeurt."
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij de organisatie PersVeilig hebben drie journalisten zich gemeld die stellen te zijn belaagd tijdens de extreemrechtse demonstratie op het Malieveld in Den Haag zaterdag.
15 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - De troepen die de Verenigde Staten mogelijk uit Europa weg willen halen, zouden wel gereserveerd kunnen blijven voor de bescherming van dat continent, oppert Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim. Zo kunnen de NAVO-landen volgens hem voorkomen dat er gaten vallen in hun verdediging tegen Rusland.
16 uur geleden