Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - De politie heeft een persoon aangehouden in het onderzoek naar het in brand steken van een man op dinsdagmiddag bij een winkelcentrum in Utrecht. Het slachtoffer zat in een elektrische rolstoel en raakte zwaargewond. De aangehouden man wordt verdacht betrokken te zijn bij de brandstichting, aldus de politie.
24 minuten geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag een levenslange gevangenisstraf geëist tegen Jaouad W. (46) voor zijn betrokkenheid bij vijf moorden, gepleegd tussen 2011 en 2014. Het OM vindt de verdenkingen tegen W. "te ernstig en schokkend" voor een tijdelijke celstraf. "Verdachte heeft zijn recht om deel te nemen aan onze samenleving met het plegen van deze feiten verspeeld."
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Op het Smaragdplein in Utrecht is dinsdagmiddag een man in een elektrische rolstoel door één of meerdere personen in brand gestoken, meldt de politie. De man, die een beperking heeft, is zwaargewond naar het ziekenhuis gebracht. De politie zoekt nog naar de daders.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het is nog onduidelijk hoeveel gegevens er zijn buitgemaakt bij de hack op Booking.com. Een woordvoerder van de hotelboekingssite verklaarde dinsdag dat de omvang nog in kaart wordt gebracht. "We kunnen daar op dit moment geen verdere details over delen, aangezien we hierover nog in contact zijn met de gegevensbeschermingsautoriteiten."
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag vier jaar cel, waarvan een jaar voorwaardelijk, geëist tegen de 58-jarige Amin A. voor het financieren van de terroristische organisatie Hamas. Het OM denkt dat A. tussen 2010 en 2023 ruim 8,4 miljoen euro aan fondsen heeft geworven die bij Hamas terechtkwamen. Hij was betrokken bij een stichting die geld inzamelde voor verschillende liefdadigheidsinstellingen in Gaza, maar volgens justitie ging het geld in veel gevallen direct of indirect naar Hamas.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Terwijl energieprijzen pieken door de Iran-oorlog, organiseren Nederland en Colombia eind deze maand de eerste internationale conferentie over de afbouw van fossiele brandstoffen. In het Colombiaanse Santa Marta worden ministers uit zo'n vijftig landen en tal van internationale organisaties en ngo's verwacht. De verwachtingen lopen vooraf flink uiteen.
4 uur geleden
BERGENTHEIM (ANP) - De politie doet in het Overijsselse Bergentheim onderzoek naar de dood van meerdere huisdieren. Het gaat om zeven katten en twee honden. Het vermoeden bestaat dat de dieren mogelijk door gif om het leven zijn gekomen.
4 uur geleden