Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Ongeveer zevenhonderd eindexamens op twaalf scholen voor voortgezet speciaal onderwijs zijn vrijdag niet doorgegaan door de hitte. Dat zegt het College voor Toetsen en Examens (CvTE). De examens worden later ingehaald.
17 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - Oud-directeur van het Fotomuseum Birgit Donker is door de rechtbank in het gelijk gesteld in haar ontslagzaak. De rechter heeft vastgesteld dat er geen goede reden was voor haar ontslag. Er is niet gebleken dat er sociale onveiligheid of een angstcultuur was, aldus de rechter. Donker krijgt een vergoeding van 400.000 euro en het Fotomuseum moet een rectificatie plaatsen.
36 minuten geleden
BILTHOVEN (ANP) - Het Nationaal Hitteplan is vanaf maandag 29 juni niet meer van kracht, meldt het RIVM. Het was actief sinds donderdag 18 juni.
1 uur geleden
DE KOOG (ANP) - De man die zondagavond dood op het strand van Texel is gevonden, was een 56-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats. De politie meldt dat er geen sprake is van een misdrijf.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Vorig jaar zijn alweer meer pleeggezinnen ermee gestopt dan er begonnen. De druk op de pleegzorg neemt toe. Dat staat in een maandag verschenen factsheet van Jeugdzorg Nederland. Door het tekort aan pleegouders wordt het steeds moeilijker om een goede plek te vinden voor kinderen die korte tijd of langdurig niet thuis kunnen wonen.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het aantal meldingen van vergiftigingen door injecteerbare afslankmiddelen is in een jaar tijd verdubbeld, blijkt uit het jaaroverzicht van het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC). In 2025 kreeg het NVIC, onderdeel van het UMC Utrecht, 149 meldingen. Een jaar eerder waren dat er nog 76. Voor het eerst kreeg het centrum bovendien meldingen van vergiftigingen met ongeregistreerde afslankmedicatie en peptiden.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Wie na een patroon van aanhoudend huiselijk geweld haar of - meestal - zijn partner doodt, kan daarvoor binnenkort een zwaardere straf krijgen. Specifiek gaat het hier om gevallen waarbij geen sprake is van een vooropgezet plan, of dit niet kan worden bewezen. Rechters noemen dat doodslag en kunnen daar maximaal 25 jaar celstraf voor opleggen. Maar justitieminister David van Weel wil dit in specifieke gevallen verhogen naar maximaal 30 jaar of levenslang.
6 uur geleden