Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
GORINCHEM (ANP) - De eerste dag van de handhavingsactie op de Merwedebrug heeft 34 boetes opgeleverd, meldt Rijkswaterstaat. Sinds 18 juli mogen vrachtwagens en touringcars niet over de verzwakte brug, maar dat verbod werd dagelijks door honderden bestuurders genegeerd. Voornamelijk zware voertuigen met buitenlandse kentekens rijden nog over de brug. Die kunnen nog niet worden bekeurd via het camerasysteem van RWS.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft maandag tbs met dwangverpleging geëist tegen Anne Romke van der H. (33) uit het Groningse Uithuizen, omdat hij plannen zou hebben gehad om prinses Amalia te ontvoeren. Van der H. zou haar hebben willen meenemen naar Polen om met haar te trouwen, meent justitie. Door hem aangeschafte bijlen zouden daarbij dienstbaar zijn.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie zegt niet te kunnen bewijzen dat Anne Romke van der H. prinses Amalia en prinses Alexia wilde doden. Dat zei de officier van justitie maandag bij aanvang van de zaak tegen Van der H. Die wordt ervan verdacht dat hij een aanslag voorbereidde op de prinsessen. Wel zegt justitie voldoende bewijs te hebben dat de verdachte prinses Amalia wilde beroven van haar vrijheid.
7 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een tip over het wapen dat mogelijk gebruikt is bij de vergismoord op ggz-directeur Rob Zweekhorst in 2014 komt van een inmiddels overleden persoon. De politie brengt deze informatie nu om veiligheidsredenen naar buiten.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Honderden mensen hebben maandagochtend in het Zonnehuis in Amsterdam-Noord afscheid genomen van Peter Faber. De acteur overleed 6 augustus op 82-jarige leeftijd.
8 uur geleden
HEILOO (ANP) - In een woning in het Noord-Hollandse Heiloo is zondagavond een dode 19-jarige vrouw aangetroffen. Dat meldt de politie. Een 20-jarige man uit die plaats is aangehouden.
9 uur geleden
UTRECHT (ANP) - In Nederland is bij een bloeddonor een infectie met het westnijlvirus vastgesteld. Diegene is niet onlangs in het buitenland geweest. Het RIVM gaat er daarom van uit dat de infectie in Nederland is opgelopen.
10 uur geleden