Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - In Den Haag is zaterdagmiddag de massamoord in Srebrenica herdacht, 31 jaar geleden. Op het Lange Voorhout in het centrum van de stad hielden onder anderen burgemeester Jan van Zanen en de Bosnische ambassadeur Almir Šahović een toespraak. Het trauma van Srebrenica leeft voort, sprak Van Zanen. "Soms zichtbaar. Vaak ook niet."
42 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Stichting Islamitisch Onderwijs (SIO), het bestuur van het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam, beraadt zich op eventuele vervolgstappen na een publicatie van de onderwijsinspectie over wanbeleid bij de school. Dat laat het dagelijks bestuur van de middelbare school zaterdag weten. Volgens de SIO is het rapport van de inspectie een "zeer eenzijdige beoordeling" van de situatie.
1 uur geleden
WETERINGBRUG (ANP) - De brand die zaterdagochtend rond 05.00 uur uitbrak in een pand aan de Lisserweg in Weteringbrug is onder controle. De brandweer heeft kunnen voorkomen dat het vuur oversloeg naar twee woningen op hetzelfde terrein, meldt de Veiligheidsregio Kennemerland.
7 uur geleden
WETERINGBRUG (ANP) - Langs de A4 en A44 bij Weteringbrug woedt zaterdagochtend een zeer grote brand. De brand woedt in een pand aan de Lisserweg. "De brand is ontstaan in een schuur, maar overgeslagen naar een naastgelegen meubelmakerij", zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio Kennemerland. Er komt veel rook bij, die ook vanaf de snelweg duidelijk te zien is.
8 uur geleden
LIEREN (ANP) - Bij een dodelijk ongeval vrijdagmiddag langs het kanaal in het Gelderse Lieren is een politieagent om het leven gekomen. Even na 13.30 uur was er een ernstige aanrijding tussen een vrachtwagen en een auto aan de Kanaal Zuid. "Met grote verslagenheid moeten wij meedelen dat dit onze politiecollega's in een burgervoertuig zijn", meldt de politie in de nacht van vrijdag op zaterdag.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Het COA vergeet dat er verkiezingen zijn geweest." Zo reageerde Richard de Mos van Hart voor Den Haag op de stelling van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) dat het nieuwe Haagse stadsbestuur niet eenzijdig een overeenkomst kan opzeggen over de opvang van 440 asielzoekers in het oude HagaZiekenhuis aan de Sportlaan in de Hofstad.
17 uur geleden
TER APEL (ANP) - Hulporganisatie MiGreat blijft voorlopig hulp bieden aan mensen die wachten op het voorterrein bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. "We hebben de incidenten in overweging genomen, maar de hulpvraag vinden we voor nu te belangrijk", zegt een woordvoerder. Het Rode Kruis en VluchtelingenWerk maakten vrijdagavond bekend te stoppen met de hulpverlening, omdat de veiligheid van hulpverleners en asielzoekers niet kan worden gewaarborgd.
19 uur geleden