Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
PARIJS (ANP) - De Nederlandse ambassade in Parijs raadt Nederlanders in Frankrijk aan goed voorbereid op pad te gaan vanwege de natuur- en bosbranden die op verschillende plekken in het land woeden. Zo doen toeristen er goed aan om hun reis- en zorgverzekering te controleren op de dekking bij natuurrampen en is het handig om flessen water en een powerbank achter de hand te hebben.
2 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De familie van de 18-jarige Jahfairel die dinsdag in Nijmegen werd doodgeschoten, vindt het "onbegrijpelijk" dat burgemeester Hubert Bruls van de Gelderse stad "vooruitloopt op een strafrechtelijk onderzoek dat nog in volle gang is". Bruls stelde vrijdag dat aan de schietpartij het nodige is voorafgegaan en dat het "geen willekeurig geweld" was.
2 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Na vier dagen hebben 42.137 deelnemers aan de Nijmeegse Vierdaagse de finish bereikt, meldt de organisatie. Zij krijgen allemaal het felbegeerde Vierdaagsekruisje. Op de laatste dag vielen nog 313 mensen uit of verschenen niet aan de start. Vorig jaar bereikte een recordaantal van 42.777 mensen de eindstreep.
3 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Het grootste deel van de wandelaars van de Nijmeegse Vierdaagse is gefinisht. Rond 16.45 uur waren zo'n 35.000 van de 42.000 lopers binnen. De sfeer zat er goed in, veel lachende gezichten en sommige wandelaars liepen met blikjes bier. Overal in de stad wordt flink gefeest. De wandelaars dragen bijna allemaal kleurige bossen gladiolen.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Rijkswaterstaat gaat eerder handhaven op het vrachtwagenverbod op de Merwedebrug. Camera's die het mogelijk maken overtreders te identificeren, worden dit weekend opgehangen en meteen in gebruik genomen. Eerder zou handhaving pas op maandag van start gaan.
6 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De première van de nieuwe musical & JULIET wordt toch uitgesteld. De voorstelling zou vanaf begin september in het Beatrix Theater in Utrecht te zien zijn, maar de herstelwerkzaamheden na de grote waterschade in het theater duren langer dan gepland, meldt Stage Entertainment Nederland. De eerste try-out staat nu gepland op 24 september, de première is verplaatst naar 7 oktober.
6 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De schietpartij in Nijmegen waarbij eerder deze week een 18-jarige jongeman werd doodgeschoten, was "geen willekeurig geweld", zegt de burgemeester van Nijmegen, Hubert Bruls tegen het ANP. Er is volgens hem het nodige aan voorafgegaan: "Er is geen Nijmegenaar zomaar gaan schieten." Verdere details wilde hij niet geven.
7 uur geleden