Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Om het afsteken van vuurwerk in stadions effectiever tegen te gaan, moet onder meer de toegangscontrole in stadions verbeteren, adviseert het onafhankelijke Auditteam Voetbal en Veiligheid in een maandag verschenen rapport. Technologie kan daarbij helpen. Als voorbeelden noemt het team scanpoorten, handscanners en slimme camera's. Ook betere controle van personeel, leveranciers en stadionruimtes kan verbetering opleveren.
1 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Bij het gemeentehuis in Den Bosch zijn maandagavond zo'n honderd mensen samengekomen voor een raadsbijeenkomst over asielopvang in Engelen. Tijdens de inspraakavond kunnen bewoners hun mening geven over de komst van een opvanglocatie voor alleenstaande jonge asielzoekers.
2 uur geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI gaat gebruikers van zijn app vanaf komende week waarschuwen voor lokale zware onweersbuien. Als zo'n zware bui binnen een kwartier op de locatie van de gebruiker wordt verwacht, krijgt die een melding. Het gaat niet om alle buien, maar alleen om "zware onweersbuien die overlast kunnen veroorzaken", legt het instituut uit.
4 uur geleden
WEZEP (ANP) - Vijf gewonden van het ongeval met een touringcar op de A28 bij Wezep liggen nog in het ziekenhuis. Dat laat de gemeente Oldebroek weten, waar Wezep onder valt.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De begrotingsonderhandelingen zijn maandag volgens PRO-leider Jesse Klaver niets opgeschoten. "Het proces zit muurvast", zei hij na een gesprek met premier Rob Jetten, vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA) en financiënminister Eelco Heinen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voormalig griffier van de Tweede Kamer Simone Roos wilde tijdens een verhoor van de parlementaire enquêtecommissie corona weinig kwijt over de vermeende strijd met Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib over de corona-aanpak van de Tweede Kamer. Arib zei eerder tijdens haar verhoor dat sprake was van een strijd tussen het ambtelijk apparaat en de politiek.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Volt-leider Laurens Dassen hoopt dat het kabinet een einde maakt aan de "kerstboom aan belastingvoordeeltjes". Bij de onderhandelingen over de begroting wil hij voorstellen om in zijn ogen nutteloze fiscale regelingen te schrappen. Dat zei de politicus voorafgaand aan een gesprek met premier Rob Jetten (D66) en zijn vicepremiers.
8 uur geleden