Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima herdenken de woensdag overleden schrijver Cees Nooteboom "met groot respect". Dat is te lezen in een statement dat ook namens prinses Beatrix is gepubliceerd. Het koningspaar noemt Nooteboom "een van onze meest prominente auteurs".
15 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Schrijver Cees Nooteboom, winnaar van talloze prijzen, is overleden op 92-jarige leeftijd. Zijn uitgever De Bezige Bij heeft dat woensdag bevestigd.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Ex-Volt-Kamerlid Nilüfer Gündoğan krijgt geen schadevergoeding van haar voormalige politieke partij Volt. Dat heeft de rechtbank Amsterdam besloten. Ze wilde onder meer ruim 1 miljoen euro hebben als compensatie voor gemist inkomen. De rechter stelt dat Volt Nederland niet aansprakelijk is voor de beslissingen die de Tweede Kamerfractie heeft genomen.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Amsterdam komt in actie om het hoge ziekteverzuim binnen de gemeente terug te dringen. Dat lag vorig jaar op 9,7 procent, fors hoger dan het landelijk gemiddelde van 6,7 procent. Burgemeester Femke Halsema en wethouder Hester van Buren hebben een plan van aanpak aan de gemeenteraad gestuurd.
2 uur geleden
SEVENUM (ANP) - Het Limburgse provinciebestuur wil een lening van 20 miljoen euro verstrekken aan attractiepark Toverland in Sevenum. Het pretpark in Noord-Limburg wil de komende jaren uitbreiden, onder meer met een resort en nieuwe attracties. Toverland wil in totaal circa 98 miljoen euro besteden, waarvan 78 miljoen al geregeld is. Het restant krijgt het attractiepark niet via de markt gefinancierd, stelt Limburg.
4 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - Het aantal mensen met griep is momenteel zo hoog dat er officieel sprake is van een epidemie. Het aantal gevallen zat een week geleden voor het eerst boven de grens die daarvoor is gesteld. Dat is nu voor de tweede week op rij en daardoor is de epidemie begonnen.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De nabestaanden van de 17-jarige Lisa nemen de bekentenis van Chris Jude die wordt verdacht van haar gewelddadige dood, "voor kennisgeving aan", zei advocaat Wendy van Egmond woensdag na afloop van een tweede inleidende zitting in de Amsterdamse rechtbank. Van Egmond staat de familie van Lisa bij en het slachtoffer van de verkrachting.
5 uur geleden