Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) ziet dat de snelle ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (AI) de risico's op phishing en cyberaanvallen vergroot. De privacywaakhond van de overheid adviseert organisaties om "nu in actie te komen" om hun digitale veiligheid op orde te brengen. Alleen dan kunnen organisaties volgens de toezichthouder gegevens beschermen tegen steeds geavanceerdere vormen van cybercriminaliteit.
8 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De gemeente Rotterdam bereidt zich voor op de WK-wedstrijd Frankrijk-Marokko van donderdag. "We hopen dat het een voetbalfeest wordt en staan in nauw contact met politie, gemeenschappen en buurtvaders", aldus een woordvoerder.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De 25-jarige Efe Y., die wordt verdacht van het doodschieten van twee tieners op 1 januari in het Piet Wiedijkpark in Amsterdam, wordt nog deze week voor observatie opgenomen in het Pieter Baan Centrum. Hij heeft toegezegd daaraan mee te werken, meldde het Openbaar Ministerie woensdag in de rechtbank in Amsterdam.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Koningin Máxima opent op 25 juli WorldPride in het Vondelpark in Amsterdam, heeft de Rijksvoorlichtingsdienst gemeld. De hoofdstad is voor de eerste keer gaststad van het evenement.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - NS en ProRail komen met voorstellen voor maximumaantallen demonstranten en maximale hoeveelheden geluid bij protesten op stations. Dat staat in een document dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft gepubliceerd. Ze kijken per station ook naar een "geschikte demonstratielocatie" waar reizigers minder last hebben van een protest.
12 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Dat provincies en vervoerregio's een landelijke leeftijdskorting in bus, tram en metro voor 65-plussers afschaffen is teleurstellend, vindt SeniorenNetwerkNL. "Voor veel ouderen is het openbaar vervoer geen luxe, maar een noodzakelijke voorziening om zelfstandig te blijven, vrijwilligerswerk te doen, mantelzorg te verlenen of sociale contacten te onderhouden", aldus de organisatie met, naar eigen zeggen, een achterban van 170.000 leden.
13 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Kinderen van 4 tot en met 11 jaar reizen vanaf volgend jaar onder begeleiding gratis met het openbaar vervoer in heel Nederland. Dat meldt DOVA, een samenwerkingsverband van provincies en regio's die hierover gaan. De organisatie maakt daarnaast bekend dat een landelijke korting voor alle mensen vanaf 65 jaar en ouder in bus, tram en metro stopt op 1 januari volgend jaar. Dit is tegen het zere been van ouderenorganisaties.
15 uur geleden