Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft recent een minderjarige verdachte aangehouden voor het plannen van een terroristisch misdrijf vanuit zogenoemd nihilistisch gewelddadig extremisme. Een woordvoerster van de politie bevestigt berichtgeving van Nieuwsuur hierover. Waar en wanneer de verdachte is aangehouden, wil de politie niet zeggen, omdat volgens de woordvoerster het onderzoek nog loopt.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Treinverkeer tussen Rotterdam en het zuiden van Nederland ligt nog langer stil dan gedacht. Dat meldt ProRail. Volgens de spoorbeheerder duurt het nog ten minste tot aankomende zaterdagmiddag voordat de stroomstoring na een brand in een kabelgoot verholpen is.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De gemeente Utrecht verbiedt wederom een demonstratie van XR-klimaatactivisten op de Ring A12. Dat is te lezen in een bericht op de gemeentewebsite. Burgemeester Sharon Dijksma laat weten dat mensen die de snelweg toch op gaan vervolgd kunnen worden. De demonstratie staat gepland voor 4 juli.
4 uur geleden
DE BILT (ANP) - Na een reeks dagen van extreme hitte en meerdere warmterecords is de officiële hittegolf dinsdag ten einde gekomen. Dat laat Weeronline weten. In De Bilt werden dinsdag temperaturen gemeten tussen de 21 en 22 graden en daarmee is het geen zomerse dag meer.
5 uur geleden
CARACAS (ANP) - Het Nederlandse USAR-team in Venezuela is maandag "volop ingezet, onder zware omstandigheden", laat de organisatie dinsdag weten. Zo hebben zij het Venezolaanse Rode Kruis ondersteund bij de stabilisatie van een jongen die kort daarvoor was gered. De jongen is overgebracht naar een ziekenhuis in Caracas.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil kijken naar de mogelijkheden om de Ridderzaal toegankelijk te maken voor het publiek. Dat staat in een motie van ChristenUnie en D66 die dinsdag is aangenomen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De kans op een aanslag door de Iranoorlog is toegenomen, meldt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) in zijn nieuwste halfjaarlijkse dreigingsbeeld. Die dreiging komt volgens de terrorismebestrijder van veiligheidsdiensten van dat land en groepen, organisaties en individuen die gelieerd zijn aan Iran of ermee sympathiseren.
7 uur geleden