Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
HOUTEN (ANP) - Het is woensdag officieel de warmste 24 juni sinds het begin van de metingen in 1901, meldt Weeronline. De temperatuur in De Bilt steeg om 14.30 uur naar 32,8 graden en daarmee werd het oude record van 32,6 graden uit 2005 verbroken. Het is volgens het weerbureau het zevende datum-warmterecord van dit jaar.
51 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft woensdag de 39-jarige Paul V. veroordeeld tot 21 jaar cel voor het doden van zijn 30-jarige ex-partner Laura. De rechtbank acht bewezen dat de man haar op 29 januari 2024 heeft gewurgd met een hondenketting. V. heeft altijd ontkend en beweerd dat de vrouw zichzelf heeft omgebracht.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een groep van 42 mensen met een werk- of studievisum uit Gaza is in Nederland aangekomen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft hen geholpen de Palestijnse kuststrook te verlaten. De Raad van State en de rechtbank Den Haag hadden eerder in een voorlopige voorziening geoordeeld dat het departement de Palestijnen moet helpen Gaza te verlaten.
1 uur geleden
DE BILT (ANP) - Vanaf vrijdag geldt code oranje wegens extreme hitte ook in de noordelijke provincies Drenthe, Friesland en Groningen, meldt het KNMI. Op die dag is code geel van kracht op de Waddeneilanden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Opnieuw dreigen belangen van de industrie voor de gezondheid van burgers te gaan, stellen bezorgde omwonenden van Tata Steel voor de rechtbank in Den Haag. "En opnieuw dreigt de Staat verstrikt te raken in een zelfgesponnen web", zegt hun advocaat Channa Samkalden.
2 uur geleden
DE BILT (ANP) - In Eindhoven is de hittekracht woensdag rond 12.30 uur opgelopen tot 10, het hoogste niveau. Niet eerder werd deze hittekracht daar bereikt. Volgens het KNMI komt hittekracht 10 sowieso zeer zelden voor. De laatste keer was op 14 augustus 2025 op het weerstation in het Limburgse Ell. Op meerdere stations is dit nog nooit gemeten, en op de meeste stations waar hittekracht 10 wel voorkwam, kwam dit slechts eens per vijf tot vijftien jaar voor. Rond 13.15 uur werd ook in onder andere Maastricht de 10 bereikt.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Universiteit Utrecht (UU) heeft aan zeven studenten uit Gaza een beurs verleend om aan de UU te studeren, meldt de universiteit op haar website. Zij zijn inmiddels in Utrecht aangekomen.
3 uur geleden