Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Met een uitgebreide ceremonie heeft het Allard Pierson Museum woensdag in Amsterdam een antieke vaas teruggegeven aan Sicilië. Het is een aardewerken vaas met deksel uit de derde eeuw voor Christus, met daarop geschilderd een bruiloftstafereel.
6 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie verdenkt twee mannen ervan dat zij in juli vanuit Kopenhagen naar Nederland zijn gevlogen om liquidaties te plegen in Amsterdam en Haarlem. Dat bleek woensdag tijdens een eerste voorbereidende zitting in de rechtbank Amsterdam. De politie kon de liquidatiepoging in Haarlem voorkomen. In Amsterdam werd een beoogd doelwit beschoten. Hij raakte niet gewond.
35 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - In Gelderland, Utrecht en Drenthe zijn dit jaar zeker 56 wolven geboren. Daarvan kwamen er 37 ter wereld in Gelderland, 13 in Drenthe en 6 in Utrecht, meldt BIJ12, dat namens de provincies de wolvenpopulatie monitort. De welpen zijn gezien op beelden van wildcamera's. Deskundigen bij het landelijk wolvenmeldpunt van BIJ12 hebben de beelden gecontroleerd.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Paulien Cornelisse heeft een week na haar overlijden een record gevestigd in de wekelijkse bestsellerlijst. Van de schrijfster, die overleed aan de gevolgen van kanker, staan deze week zeven boeken opnieuw in de Bestseller 60. Volgens boekenkoepel CPNB is dit nog nooit eerder in de geschiedenis van de lijst gebeurd.
1 uur geleden
BREDA (ANP) - De rechtbank in Breda heeft Werner de R. (44) uit Tilburg woensdag veroordeeld tot tien jaar celstraf voor het doodsteken van de Tilburgse Hennie de Laat (58) in 2017. Het lichaam van het slachtoffer werd op 23 december van dat jaar gevonden in een brandgang bij de Hoogvensestraat in Tilburg. Zij was gestoken in haar borst en haar keel was doorgesneden.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Vakbonden FNV en CNV gaan vrijdag acties in het streekvervoer aankondigen omdat een ultimatum aan de werkgevers over cao-onderhandelingen is verlopen. De bonden hadden gezegd dat als er geen gehoor zou worden gegeven aan dat ultimatum, er vanaf de week van 12 oktober acties zouden komen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rente op studieleningen gaat volgend jaar met bijna een procentpunt omhoog tot 3,28 procent voor oud-studenten die de lening binnen vijftien jaar moeten terugbetalen. Voor studenten die er 35 jaar voor hebben, gaat de rente 0,37 procentpunt omhoog tot 2,7 procent. In totaal gaat de rente voor een kwart miljoen oud-studenten omhoog in 2027.
2 uur geleden