Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - De Nationale Jeugdraad (NJR) is kritisch op de voorgestelde leeftijdsgrens voor sociale media in de nieuwe EU KIDS Act. De Europese Commissie wil een socialmediaverbod voor kinderen tot 13 jaar. Zij mogen wel gebruikmaken van speciaal ontwikkelde, kindvriendelijke videoplatforms via accounts die door hun voogd worden beheerd.
53 minuten geleden
ARNHEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft donderdag in hoger beroep vier jaar en twee maanden cel geëist tegen Sam van Z. voor de verkrachting van twee studentes in Utrecht in 2022 en het bezit en verspreiden van een kinderpornografische afbeelding. De rechtbank legde de nu 25-jarige man uit Hilversum in 2024 drie jaar cel op, waarvan een jaar voorwaardelijk. Zowel het OM als de verdachte ging daartegen in hoger beroep.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bezuinigen op de sociale zekerheid is geen doel op zich, benadrukte minister-president Rob Jetten in het debat over de op Prinsjesdag gepresenteerde plannen. "Wij willen uitkomen bij een hervorming van het sociale stelsel om mensen beter te helpen." Hij weigert evenwel de voorgenomen bezuinigingen al uit de boeken te halen, een harde eis van de bonden en een deel van de oppositie om te komen praten.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook de laatste vier gewonden van het busongeluk in Zwitserland die waren opgenomen in een ziekenhuis zijn donderdag onderweg naar Nederland, meldt Eurocross. "Daarmee zijn alle gewonde en ongedeerde betrokkenen teruggekeerd of onderweg naar Nederland", aldus de alarmcentrale.
2 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Een 22-jarige Belg die wordt verdacht van betrokkenheid bij het geweldsincident in Overasselt, wordt vrijdag vrijgelaten. Het Openbaar Ministerie Oost-Nederland heeft dat donderdag bevestigd na berichtgeving van Omroep Gelderland. De man blijft voorlopig wel verdachte.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een aantal partijen in de Rotterdamse gemeenteraad wil dat er, naast het onderzoek van de Rijksrecherche, een onafhankelijk onderzoek komt naar de omstandigheden rond de dood van Rotterdammer Alfredo Goeloe (51). Hij kwam zaterdag om het leven bij een aanhouding door agenten op de Vaarnerkamp in Rotterdam-Zuid.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Judith Tielen (Emancipatie) wordt "niet blij" van de groeiende kloof tussen mannen en vrouwen. Nederland zakte op de wereldranglijst emancipatie van plek 43 naar plek 46. Vorig jaar kwam Nederland van de 28e plek.
7 uur geleden