Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
GELDROP (ANP) - Bij een horecagelegenheid in het Noord-Brabantse Geldrop is in de nacht van donderdag op vrijdag een explosief afgegaan. Dat gebeurde vlak na 01.00 uur aan de Heuvel, meldt de politie.
2 uur geleden
OPHEUSDEN (ANP) - Bij een protest donderdagavond tegen de mogelijke komst van een asielzoekerscentrum in de gemeente Neder-Betuwe heeft de politie meer dan tien mensen aangehouden. Een woordvoerder kon nog geen exact getal geven. De raadsleden die sinds het aflopen van hun vergadering over het asielvraagstuk in het gemeentehuis verbleven, kunnen het gebouw weer uit, zegt hij. "De rust is grotendeels teruggekeerd."
2 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De allerlaatste uitzending van Kassa wordt in december gepresenteerd door Felix Meurders. Hij neemt de presentatie over van Amber Kortzorg, die dan met zwangerschapsverlof is. Dat onthulde de presentatrice donderdag in de NPO 1-talkshow Pauw & De Wit.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft bijna 60 mensen aangehouden rondom de Israël-manifestatie donderdagavond op de Dam in Amsterdam. Dertien mensen werden aangehouden voor diverse strafbare feiten, waaronder het verstoren van een betoging, openlijke geweldpleging en vanwege de identificatieplicht. Een groep van ongeveer 45 mensen werd aangehouden omdat ze tegen de manifestatie demonstreerden terwijl dat op de Dam niet was toegestaan.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Pro-Palestijnse betogers die ondanks een verbod donderdagavond op de Dam demonstreerden tegen de Israël-manifestatie die daar plaatsvond, zijn aangehouden door de politie. Een groep van ongeveer dertig demonstranten was bij het Nationale Monument gaan staan. Na 20.30 uur werden zij door politie omsingeld en werd een lege stadsbus het plein opgereden, zag een ANP-verslaggever.
8 uur geleden
MALDEN (ANP) - Burgemeester Joerie Minses van de Gelderse gemeente Heumen heeft het kabinet opgeroepen om zware criminaliteit aan te pakken. Dat deed hij aan het begin van de eerste gemeenteraadsvergadering sinds het massale geweld in Overasselt, dat onder gemeente Heumen valt. Ook is tijdens de vergadering kort stilgestaan bij de dood van de beveiliger.
8 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Nationale Jeugdraad (NJR) is kritisch op de voorgestelde leeftijdsgrens voor sociale media in de nieuwe EU KIDS Act. De Europese Commissie wil een socialmediaverbod voor kinderen tot 13 jaar. Zij mogen wel gebruikmaken van speciaal ontwikkelde, kindvriendelijke videoplatforms via accounts die door hun voogd worden beheerd.
10 uur geleden