Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
WIERDEN (ANP) - Een 29-jarige vrouw die maandag is aangehouden op verdenking van onder meer poging tot moord op drie cliënten bij een zorginstelling in het Overijsselse Wierden, blijft twee weken langer vastzitten. Dat heeft de rechter-commissaris donderdagmiddag besloten. De vrouw werkte bij de zorglocatie en wordt ervan verdacht insuline te hebben toegediend aan cliënten die dat niet nodig hadden. Daardoor zouden de bloedsuikerwaarden bij deze bewoners zijn gedaald naar levensgevaarlijke waarden.
4 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Drie leden van Het Nationale Ballet hebben een Franse staatsonderscheiding gekregen. Ted Brandsen, Olga Smirnova en Alexei Ratmansky zijn benoemd tot Chevalier de l'ordre des Arts et des Lettres (Ridder in de Orde van Kunst en Letteren), meldt Het Nationale Ballet.
31 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bij Stadsherstel in Amsterdam is 250.000 euro opgehaald voor het herstel van de Vondelkerk. Het monumentale gebouw van architect Pierre Cuypers ging in de nieuwjaarsnacht in vlammen op. De oorzaak is nog niet vastgesteld.
34 minuten geleden
DE BILT (ANP) - Omdat het door ijzel plaatselijk glad kan worden, heeft het KNMI vanaf het einde van de donderdagavond code geel uitgeroepen voor de provincies Noord-Holland, Flevoland, Gelderland en Overijssel. Dat duurt tot in de zeer vroege vrijdagochtend.
1 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Een van de drie verdachten die terechtstaan voor een explosie bij een woning in het Brabantse Nieuwkuijk, ontkent alle betrokkenheid. De vermeende opdrachtgever Othman H. (32) uit Den Bosch verklaarde donderdag in de rechtbank in Den Bosch niets met de explosie te maken te hebben.
1 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Door intensiever toezicht van overheden lijken drugscriminelen aan risicospreiding te doen, concludeert de douane donderdag bij de presentatie van de jaarcijfers op Schiphol. Zo proberen zij drugs via verschillende havens vanuit landen in Zuid-Amerika Europa binnen te krijgen en worden de verdovende middelen ook op verschillende manieren verstopt.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Smartwatches kunnen helpen bij het opsporen van hartritmestoornissen. Dit wijst onderzoek van het Amsterdam UMC onder 437 patiënten uit, in samenwerking met Cardiologie Centra Nederland. Bij degenen die een smartwatch droegen, werden vier keer vaker hartritmestoornissen ontdekt dan bij mensen die het slimme horloge niet droegen.
3 uur geleden