Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DE WILP (ANP) - Bij een buurtbarbecue in het Groningse De Wilp zijn zaterdagavond meerdere mensen gewond geraakt door een steekvlam. Volgens omstanders die met Dagblad van het Noorden spraken, liepen acht mensen brandwonden op. Twee van hen zijn naar het ziekenhuis gebracht.
35 minuten geleden
EINDHOVEN (ANP) - In Eindhoven is zaterdagmiddag een grote vechtpartij uitgebroken tussen supporters van VVV-Venlo en "vermoedelijk supporters van PSV". Dat bevestigt een politiewoordvoerder na berichtgeving van Omroep Brabant. Bij de gewelddadige confrontatie waren tientallen mensen betrokken, zegt hij. Niemand is aangehouden.
6 uur geleden
LEIDEN (ANP) - In de binnenstad van Leiden lopen zaterdagmiddag honderden mensen mee met een pro-Palestijnse demonstratiemars. Het protest is georganiseerd door meer dan dertig organisaties, waaronder Global Sumud Netherlands, Erev Rav en Boycot, Desinvestering en Sancties (BDS).
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Amerikaanse ambassadeur in Den Haag, Joe Popolo, heeft gereageerd op de toespraak van premier Rob Jetten bij de Verenigde Naties deze week. Jetten stelde dat landen hun "handen af" moeten houden van het Internationaal Strafhof (ICC), waar de Verenigde Staten de afgelopen maanden steeds meer sancties tegen instellen. Volgens Popolo zou de oproep andersom moeten zijn.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een schilderij van Lieuwe van Gogh is onherstelbaar beschadigd geraakt toen een man het probeerde te ontvreemden. Dat gebeurde donderdag tijdens de opening van de expositie Rebirth in Shelter in Amsterdam, zo liet Van Goghs manager zaterdag weten.
13 uur geleden
SOMEREN (ANP) - De politie heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag in het Brabantse Someren meerdere keren geschoten toen er werd ingereden op een agent. Twee verdachten afkomstig uit Polen van 24 en 41 jaar oud, zijn aangehouden. Niemand raakte gewond, meldt de politie. De agent doet aangifte van poging tot doodslag.
13 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie deelt nog niets over de verdachte die vastzit voor het schietincident op de NDSM-kade in Amsterdam-Noord. Daarbij kwam een medewerker van het Justitieel Complex Zaanstad om het leven. De verdachte zit in beperkingen en mag daardoor alleen contact hebben met zijn advocaat, meldt de politie.
14 uur geleden