Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
EINDHOVEN (ANP) - ASML zal in twintig jaar tijd 100 miljoen euro bijdragen aan de toekomstige vestiging van het Rijksmuseum in Eindhoven. Dat hebben de gemeente en de chipmachinemaker vastgelegd.
3 uur geleden
EEMSHAVEN (ANP) - De politie heeft vorige week dinsdag een man aangehouden nadat zij meerdere meldingen ontving van verdachte dronevluchten boven het Eemshavengebied. Het gaat om een man die in België woont, bevestigt de politie na berichtgeving door Dagblad van het Noorden. Over zijn leeftijd of nationaliteit is niets bekendgemaakt.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft woensdag een bezoek gebracht aan koning Willem-Alexander. De ontmoeting vond plaats in de zogeheten DNA Salon op Paleis Huis ten Bosch.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De verdenkingen tegen een Egyptenaar die eerder deze maand in Nederland is aangehouden voor mishandeling, zijn uitgebreid. Het Openbaar Ministerie meldt dat de man nu ook wordt verdacht "diensten te hebben verleend voor een buitenlandse mogendheid". Om welke diensten het precies gaat en voor welk land hij ze heeft verricht, zegt de woordvoerder van het OM niet omdat het strafrechtelijk onderzoek nog loopt.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima leven mee met de slachtoffers en nabestaanden van het treinongeluk nabij Urda in Spanje. In een bericht op sociale media staat het koningspaar stil bij het dodelijke ongeluk van woensdagochtend, waarbij 68 mensen om het leven kwamen.
7 uur geleden
ROERMOND (ANP) - Meer regie, samenwerking en investeringen zijn nodig om Nederland van voldoende zoetwater te blijven voorzien. Die oproep doen de hoogste bestuurders van twaalf waterschappen. De extreme droogte van afgelopen zomer heeft laten zien hoe kwetsbaar het watersysteem is, zeggen de dijk- en watergraven. "Droogtemaatregelen dulden geen uitstel meer."
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Pluimveehouders moeten per direct hun kippen binnenhouden om de verspreiding van vogelgriep zoveel mogelijk te beperken. Staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw, VVD) heeft vanwege drie uitbraken in korte tijd per direct een landelijke ophok- en afschermplicht ingesteld. Hobbyhouders moeten hun kippen of andere vogels zoveel mogelijk beschermen tegen besmetting.
8 uur geleden