Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
HAARLEM (ANP) - Het is nog niet duidelijk wanneer twee zeer vervuilende fabrieken van Tata Steel in IJmuiden zullen worden gesloten. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied is sinds een maand bezig met de officiële voorbereidingen om de vergunningen van de twee kooksgasfabrieken in te trekken. Het onderzoek loopt nog en de procedure moet zorgvuldig zijn, gaf de Noord-Hollandse gedeputeerde Anouk Gielen (Klimaat en Energie) aan in een overleg met Provinciale Staten.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Cabaretier Paul Haenen en omroep VPRO zijn geschrokken van het overlijden van Wim T. Schippers. De kunstenaar, programmamaker en stemacteur stierf afgelopen woensdag op 83-jarige leeftijd in zijn woonplaats Amsterdam. De Stichting Wim T. Schippers heeft dat maandag bekendgemaakt.
1 uur geleden
TER APEL (ANP) - Buiten het aanmeldcentrum in Ter Apel is maandagavond een opstootje geweest tussen meerdere asielzoekers. Agenten en beveiligers grepen in. Zeker twee mensen kregen van de politie de opdracht op de grond te gaan liggen. Een van hen werd door beveiligers afgevoerd, maar keerde na een tijdje terug, zag een ANP-verslaggever. De aanleiding voor de ruzie is niet bekend.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Als bezoekers van World Pride in Amsterdam slachtoffer zijn van geweld of discriminatie, worden die strafbare feiten met prioriteit opgepakt. Dat schrijft burgemeester Femke Halsema in een brief aan de gemeenteraad. Ook zijn er afspraken tussen de politie, handhaving en organisatie om "snel te schakelen als er incidenten plaatsvinden".
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Programmamaker, acteur, schrijver, presentator en kunstenaar Wim T. Schippers is woensdag op 83-jarige leeftijd overleden. Dat heeft Stichting Wim T. Schippers maandag bekendgemaakt. Hij overleed in zijn woonplaats Amsterdam.
4 uur geleden
WIJK BIJ DUURSTEDE (ANP) - De vijf mannen die nog vastzitten na de rellen bij een anti-asieldemonstratie in Wijk bij Duurstede, komen maandagavond vrij. Dat meldt het Openbaar Ministerie. Ze blijven nog wel verdachten. De twee anderen die aangehouden werden, kwamen eerder al vrij.
6 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Meerdere supermarktketens in Nederland en België hebben dierenvoeding teruggeroepen, omdat bij controles blauwe stukjes plastic in het voer zijn gevonden. Lidl waarschuwde maandag voor mogelijke plasticvervuiling in honden- en kattenvoer. Albert Heijn en Jumbo hadden al eerder gemeld dat klanten een specifiek soort hondenvoer van hun huismerken beter niet aan hun huisdier kunnen geven.
6 uur geleden