Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Er was afgelopen jaar meer geweld tegen agenten en het gebruikte geweld was heftiger, concludeert de politie na de publicatie van cijfers over het afgelopen jaar. De politie telde vorig jaar 12.896 geweldsincidenten tegen politiemensen. In 2024 waren dat er 12.543.
1 uur geleden
KESSEL (ANP) - De natuurbrand die donderdagochtend uitbrak aan de Venneweg in het Noord-Limburgse Kessel is onder controle. Dat meldt de veiligheidsregio Limburg-Noord in de nacht van donderdag op vrijdag. De brandweer is nog wel enige tijd bezig met nablussen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Twee pelotons uit Frankrijk en Duitsland komen Nederland helpen met het bestrijden van natuurbranden. Dat zegt Anton Slofstra, commandant Brandweer Nederland, op Radio 1. In totaal zijn dat acht voertuigen die speciaal voor natuurbranden bedoeld zijn en bijbehorende bemensing en commandovoering. Ook krijgt Nederland een helikopter te leen, waar een grote waterzak onder kan worden gehangen.
6 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - In de rapporten van de leden van 24 stembureaus zijn bij de herverkiezingen van woensdag in Gorinchem geen bijzonderheden gemeld. Ditmaal zijn er iets meer volmachten uitgegeven. Dat zou kunnen komen door de meivakantie.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Natuurmonumenten maakt zich "ernstig zorgen" om de natuur vanwege de grote branden deze week. Dat zei lobbyist Nelleke Hijmans van de organisatie donderdagavond in talkshow Eva.
8 uur geleden
OIRSCHOT (ANP) - De brand op de Oirschotse Heide in Noord-Brabant is omsingeld en breidt zich naar verwachting niet meer uit. Dat meldt de veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. De brandweer zal zeker tot middernacht bezig zijn met blussen. Het gebied is nog afgezet.
8 uur geleden
ROOSENDAAL (ANP) - De medische toestand van Mark Buijs, de burgemeester van Roosendaal, is licht verbeterd maar er is nog veel onduidelijk. Dat schrijft de gemeente op haar website. Naar verwachting gaat zijn herstel een lange tijd duren.
8 uur geleden