Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De klimaatzaak van Milieudefensie tegen Shell nadert zijn ontknoping. De milieuorganisatie en het grote olie- en gasbedrijf treffen elkaar vrijdag voor de Hoge Raad, die het laatste oordeel in de zaak velt. De eisers blijven hopen dat Shell een concreet percentage krijgt opgelegd waarmee het de uitstoot van broeikasgassen die het veroorzaakt moet verminderen.
11 minuten geleden
MAASTRICHT (ANP) - In een aantal filialen van supermarktketen Lidl in Brabant en Limburg zijn maandag verdovende middelen aangetroffen tussen partijen fruit. Dit fruit was verpakt in grote dozen. De dozen zijn allemaal afkomstig uit hetzelfde distributiecentrum van de supermarktketen.
14 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De rechtbank in Amsterdam heeft dinsdag de Amerikaanse straf van de 81-jarige Jaitsen Singh omgezet naar een levenslange celstraf in Nederland. Singh kreeg in 1986 in de Verenigde Staten, waar hij destijds woonde, 56 jaar tot levenslang voor de moord op zijn vrouw en stiefdochter en de uitlokking daarvan.
27 minuten geleden
GRONINGEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie stelt dat tbs'er Malek F. (39) volledig ontoerekeningsvatbaar was toen hij op 6 april vorig jaar een medepatiënt in de Groningse Mesdagkliniek neerstak. De officier van justitie heeft de rechtbank daarom gevraagd de verdachte te ontslaan van rechtsvervolging en om voortzetting van de eerder opgelegde tbs-maatregel.
1 uur geleden
VUGHT (ANP) - De advocaten van Saïd R. (53) zijn boos, omdat volgens hen meegeluisterd kon worden met vertrouwelijke gesprekken die zij voerden met hun cliënt in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI). "Wij vinden dit bijzonder vervelend", zei Mark Dunsbergen dinsdag op een zitting van het Marengo-proces in Vught.
1 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De tbs'er Malek F. (39) heeft dinsdag in de rechtbank in Groningen bekend dat hij op 6 april vorig jaar een medepatiënt, een joodse man, in de Groningse Mesdagkliniek heeft geprobeerd te doden. F. verklaarde dat hij dit deed in opdracht van stemmen die hij hoorde in zijn hoofd na het wisselen van medicijnen.
1 uur geleden
DENDERMONDE (ANP/BELGA) - De voortvluchtige drugscrimineel Bolle Jos heeft van de Dendermondse strafrechter dinsdag acht jaar gevangenisstraf gekregen voor drugssmokkel vanuit Sierra Leone naar Antwerpen. De rechter legde hem ook een boete van 80.000 euro op en een havenverbod van tien jaar.
1 uur geleden