Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - In de provincies Limburg, Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel is zaterdag ook code rood van kracht wegens de hitte, meldt het KNMI. In de rest van het land is het dan code oranje, behalve op de Waddeneilanden. Daar geldt code geel.
9 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Drinkwaterbedrijven merken een hoger drinkwaterverbruik door de extreme hitte van de afgelopen dagen in Nederland. Hoewel de vereniging van waterbedrijven Vewin volgens een woordvoerster geen landelijk overzicht bijhoudt, melden onder meer drinkwaterbedrijven Vitens en Oasen een recordhoog drinkwatergebruik in hun gebieden.
21 minuten geleden
TER APEL (ANP) - Vijftig tot zestig asielzoekers wachten tijdens de extreme hitte vrijdag buiten op het grasveld voor het aanmeldcentrum in Ter Apel op een opvangplek, meldt het Rode Kruis. "De situatie is onverantwoord. Dit kan zo niet langer."
1 uur geleden
TILBURG (ANP) - Organisatie Spoorpark Live meldt dat de tweede showdag van het festival in Tilburg vrijdag niet doorgaat. Extreem weer en code rood zijn de redenen voor dit besluit. De burgemeester van Tilburg heeft de vergunning voor de vrijdag ingetrokken.
1 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - Een reddingsteam van het Nederlandse Urban Search and Rescue (USAR) is vrijdag vertrokken naar Venezuela. Het Zuid-Amerikaanse land is getroffen door twee aardbevingen, waardoor minstens 188 mensen zijn overleden. Onder het puin van ingestorte gebouwen liggen waarschijnlijk nog enkele honderden mensen. De ploeg is erin gespecialiseerd om ze te zoeken.
2 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Het is nog nooit zo warm geweest op 26 juni als deze vrijdag. Al in de ochtend steeg de temperatuur in het Brabantse Woensdrecht naar 34,4 graden, en de temperaturen lopen nog verder op. Volgens Weeronline stond het warmterecord sinds 26 juni 1976, toen een temperatuur van 34,1 graden werd gemeten in het dorp Hupsel in de Achterhoek.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie vervolgt een binnenvaartschipper van een Amsterdamse rederij niet strafrechtelijk voor een aanvaring op 26 oktober 2025 in de buurt van de Afrikahaven in het Westelijk Havengebied in Amsterdam. Bij het incident kwamen een 24-jarige man uit Haarlem en een 30-jarige man uit IJmuiden om het leven.
2 uur geleden