Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Voor het uitvoeren van de coronavaccinaties was geen plan B voorbereid, toen bleek dat de prikken niet door de huisarts gezet konden worden. Dat zei Jaap van Delden, tijdens een deel van de pandemie programmadirecteur vaccinatie voor het RIVM, tijdens zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
31 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een 38-jarige Amsterdammer is in de nacht van zondag op maandag gewond geraakt bij een steekpartij aan de Maria Austriastraat in zijn woonplaats. Dat maakte de politie bekend.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Schrijfster en columniste Marjan Berk is zondag in Amsterdam overleden. Dat heeft haar familie bekendgemaakt. Berk, die op 11 juli 94 jaar zou zijn geworden, schreef tientallen boeken en was jarenlang columnist. In 1994 won zij een Gouden Televizier-Ring voor de televisieserie Vrouwenvleugel.
18 uur geleden
HEIBLOEM (ANP) - In het Limburgse Heibloem zijn vier inzittenden van een personenauto overleden door een eenzijdig verkeersongeval. Dat meldt de politie. Twee andere inzittenden raakten gewond en zijn naar een ziekenhuis gebracht. De politie zegt nog geen informatie over de identiteit van de slachtoffers te kunnen delen.
19 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - Het zoek- en reddingsteam van USAR is weer terug in Nederland. Het vliegtuig met daarin de 64 leden en acht hulphonden landde rond 13.25 uur op vliegbasis Eindhoven.
19 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - Directeur Stabiliteit en Humanitaire Hulp bij het ministerie van Buitenlandse Zaken, Nathalie Olijslager, heeft het Nederlandse reddingsteam USAR bedankt voor de inzet in Venezuela, na de zware aardbevingen daar. "Jullie hebben een fantastische prestatie geleverd", zei ze tegen het team dat vlak daarvoor was geland op vliegbasis Eindhoven.
19 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Door "verschillende tegenvallers" bij de herstelwerkzaamheden na een brand kunnen ook maandag nog geen treinen rijden van Rotterdam naar het zuiden, meldt ProRail. "We vinden het ontzettend vervelend dat we de prognose opnieuw moeten bijstellen."
21 uur geleden