Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
BRUSSEL (ANP) - Minister Eelco Heinen (Financiën) wil voorkomen dat de opvolging voor het voorzitterschap van de Europese Centrale Bank (ECB) uitdraait op een tegenstelling tussen Noord- en Zuid-Europa. Dat zei hij voorafgaand aan overleg met de ministers van Financiën van de Eurogroep-landen, waar de Nederlander Klaas Knot en Pablo Hernández de Cos uit Spanje worden gepresenteerd als mogelijke opvolgers van Christine Lagarde.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat er veel meer grote batterijen en andere vormen van energieopslag komen. Het heeft daarover afspraken gemaakt met netbeheerders, de brancheorganisatie voor energieopslag, medeoverheden en concurrentiewaakhond ACM. Eind 2040 moet er 110 gigawattuur (GWh) aan batterijcapaciteit zijn, ruim vijftig keer zoveel als eind vorig jaar. Dat is genoeg om zo'n 37.000 huishoudens een jaar van stroom te voorzien.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) zijn ruim 2500 meldingen binnengekomen over dieren in de hitte afgelopen zomer. Dat zijn er veel meer dan het jaar daarvoor; in 2025 kreeg de toezichthouder er ruim zevenhonderd.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De waterschapsbelasting gaat volgend jaar opnieuw met enkele tientallen euro's omhoog voor gezinnen met een koopwoning. Voor huurders stijgt de belasting eveneens met gemiddeld 7 procent, voor agrariërs en natuurbeheerders met 7,5 procent. De Unie van Waterschappen verwacht dat op basis van de voorstellen die in de 21 waterschappen op tafel liggen. Zij stellen deze weken hun tarieven voor 2027 vast.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Nederlandse overheid verzamelt steeds meer informatie over demonstraties en demonstranten, constateert het College voor de Rechten van de Mens in zijn jaarlijkse rapportage. Het kan daarbij gaan om gevoelige informatie zoals politieke of religieuze overtuiging. Mensen die willen demonstreren, kunnen zich belemmerd voelen door het idee dat de overheid hen in de gaten houdt en informatie over hen en hun denkbeelden verzamelt. Door dit zogeheten chilling effect kunnen mensenrechten onder druk komen te staan, zo waarschuwt het College.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Amsterdam Museum heeft een voor het museum iconisch schilderij verworven op de kunstbeurs PAN. Het is Musicerende Amsterdamse Burgerweeshuismeisjes (1889) van Thérèse Schwartze. Het laat een groepje zingende meisjes zien in de rood-zwarte jurken die alle jonge bewoonsters van het weeshuis droegen.
15 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De kunstbeurs PAN Amsterdam in de RAI heeft afgelopen week 44.000 bezoekers getrokken. Dat zijn er 2000 minder dan de editie van vorig jaar. Toch is directeur Mark Grol tevreden. "We hebben belangrijke verkopen gezien in uiteenlopende segmenten, van oude meesters en moderne kunst tot Aziatische kunst en bijzondere verzamelobjecten."
16 uur geleden