Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Ook op melk- en sapflessen moet volgens het kabinet statiegeld komen. Minister Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei, D66) werkt aan een voorstel om de statiegeldplicht uit te breiden naar alle plastic flessen tot en met 3 liter, schrijft ze aan de Tweede Kamer. Een voorwaarde is dat er maatregelen komen om problemen met hygiëne te voorkomen, vooral bij de zuivelflessen.
54 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De hitte blijft de komende dagen voor problemen zorgen op het spoor. Tot en met zaterdag gold al een aangepaste dienstregeling, maar diverse treinen blijken reparaties nodig te hebben en dat zal van invloed zijn op de dienstregeling maandag en dinsdag. Dat meldt de NS. Hoe groot de impact precies is, is nog onbekend.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet stelt in totaal vijftien bufferzones van een kilometer in rondom kwetsbare natuur: zes daarvan liggen in de provincie Noord-Brabant en drie in de provincie Drenthe. In Overijssel komen er twee zones van een kilometer, net zoals in Limburg.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het onderwijs had "geen prioriteit" voor het kabinet tijdens de coronapandemie. Dat zei oud-voorzitter Nienke Luijckx van scholierenorganisatie LAKS tijdens een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona. "Het is niet zo dat onderwijs niet belangrijk werd gevonden", benadrukte zij. Maar de meeste aandacht ging naar het verlichten van de druk op de ziekenhuizen. "Het was in eerste instantie een gezondheidscrisis."
3 uur geleden
HOUTEN (ANP) - De hoogste temperatuur voor juni ooit in Nederland is vrijdagmiddag gemeten. Om 14.40 uur werd het in Eindhoven 38,2 graden, meldt Weeronline. Het vorige record voor juni stond op 37,9 graden en werd gemeten op 27 juni 1947 in Venlo. In het Limburgse Horst tikte de thermometer vrijdagmiddag ook de 38 graden aan.
4 uur geleden
WOUDENBERG (ANP) - In het Utrechtse Woudenberg wordt van 17 juli tot en met 27 augustus 2026 in een sporthal een tijdelijke spoednoodopvang voor vluchtelingen gerealiseerd. Dat maakt de gemeente vrijdag bekend op haar website. Het gaat om een opvang voor zestig personen.
4 uur geleden
DE BILT (ANP) - In de provincies Limburg, Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel is zaterdag ook code rood van kracht wegens de hitte, meldt het KNMI. In de rest van het land is het dan code oranje, behalve op de Waddeneilanden. Daar geldt code geel.
5 uur geleden