Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Het Domplein in Utrecht is donderdagavond rond 18.30 uur gevuld met honderden mensen die een demonstratie voor solidariteit bijwonen. Dat ziet een ANP-verslaggever. De sfeer is gemoedelijk. De demonstratie is een initiatief van De Straat Op, een samenwerkingsverband van verschillende organisaties zoals DeGoedeZaak, Extinction Rebellion (XR) en de Dolle Mina's.
7 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Geen van de personen die zich nog op het Nederlandse cruiseschip Hondius bevonden toen het aanmeerde in Rotterdam is besmet met het hantavirus. Ook vertonen zij geen klachten, meldt minister Sophie Hermans (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) donderdag in een brief aan de Kamer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal gevangeniscellen dat nodig is, blijft de komende jaren stijgen, schrijft het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) in een prognose. Bijna alle cellen in Nederland zijn al bezet. Er is alleen geen tekort door noodmaatregelen.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Vier jonge mannen uit Utrecht moeten op 14 en 15 september voor de rechter verschijnen voor het verspreiden van een zogeheten 'bangalijst'. Daarop stonden namen, persoonlijke gegevens en foto's van vrouwelijke studenten, met daarbij seksuele, grove en beledigende opmerkingen. De lijst ging in maart 2024 rond op internet en in groepsapps, aldus het OM.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De parlementaire enquêtecommissie corona heeft "een strijd moeten leveren" om documenten los te krijgen over de besluitvorming tijdens de coronapandemie. Dat heeft commissievoorzitter Daan de Kort (VVD) gezegd tijdens een persconferentie. De enquêtecommissie begint volgende week met haar openbare verhoren.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De gemeente Amsterdam vangt 230 extra vluchtelingen op wegens het tekort aan opvangplekken bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. De 230 vluchtelingen worden opgenomen in bestaande opvanglocaties in de stad voor de duur van zes maanden, meldt de gemeente donderdag.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Onder anderen oud-premier Mark Rutte, voormalig gezondheidsminister Hugo de Jonge en oud-directeur van het RIVM Jaap van Dissel worden verhoord door de parlementaire enquêtecommissie over het coronabeleid. Dat werd donderdagmiddag bekendgemaakt tijdens een persconferentie. Ook voormalig justitieminister Ferd Grapperhaus, hoogleraar virologie Marion Koopmans en oud-minister van Volksgezondheid Bruno Bruins moeten voor de commissie verschijnen. Die laatste twee zijn als eerste aan de beurt, op 29 mei.
4 uur geleden