Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Datalekken waarmee recent onder meer Basic-Fit, Booking.com en Odido te maken hebben gekregen, zijn nooit helemaal te voorkomen. Zelfs als de beveiliging van gegevens op orde is, kan het volgens cyberdeskundige Gina Doekhie alsnog misgaan. "Cybercriminelen worden steeds slimmer en hebben steeds betere technieken."
4 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Om de automobilist tegemoet te komen in de energiecrisis, kijkt het kabinet naar het tijdelijk verlagen van de wegenbelasting. Dat bevestigen ingewijden na berichtgeving van De Telegraaf. Het is een van de opties die op tafel liggen om te compenseren voor de hoge prijzen aan de pomp. Een besluit volgt later.
10 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie twijfelt niet aan het waarheidsgehalte van de woorden van Inez Weski (71) kort na haar aanhouding in april 2023. Justitie reageerde maandag op dag vier van het proces tegen Weski op pleidooien van de verdediging van de voormalige advocate. Weski ontkent de uitspraken. Volgens haar verkeerde ze destijds in "een zeer stressvolle en medisch zorgwekkende situatie".
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Raad van Kerken roept de Eerste Kamer op tot "medemenselijkheid" in de debatten en stemmingen over nieuwe asielwetgeving maandag en dinsdag. "Het verontrust ons in hoge mate dat de menselijkheid zo in het geding is", zegt Derk Stegeman van de Raad van Kerken tijdens een wake "voor medemenselijkheid" in de Haagse Kloosterkerk.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Defensieminister Dilan Yeşilgöz ziet niet voor zich dat Nederland meedoet aan het Amerikaanse plan om scheepvaart van en naar Iran te blokkeren. De Amerikaanse president Donald Trump kondigde de blokkade in de Straat van Hormuz zondag aan, terwijl tot nu toe Iran de zeestraat zelf heeft afgesloten. Blokkeren zou "averechts" werken, zei de VVD-minister in radioprogramma Sven Op 1.
1 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De uitvaart van de zaterdag overleden Sonja Barend vindt in besloten kring plaats. Dat meldt omroep BNNVARA aan het ANP. De plaats en datum van de uitvaart zijn niet bekend.
2 uur geleden
ANTWERPEN (ANP) - In Zeeuwse natuurgebieden aan de grens met België dreigt een milieuramp te ontstaan. Medewerkers van beheerder Het Zeeuwse Landschap hebben op diverse plekken olie aangetroffen en ook enkele besmeurde vogels gezien, onder meer in het Verdronken Land van Saeftinghe. Dat is een moeilijk begaanbaar getijdengebied op de grens van Nederland en België waar dagelijks water in en uit stroomt. Eind vorige week lekte in de Antwerpse haven zware stookolie in het water bij het tanken van een schip.
3 uur geleden