Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - Vanaf woensdag 12.00 uur geldt in het midden en zuiden van Nederland de waarschuwing code oranje vanwege extreme hitte, meldt het KNMI. De waarschuwing geldt voorlopig voor meerdere dagen. In die periode worden dagelijks temperaturen boven de 34 graden verwacht.
1 uur geleden
MEERSTAD (ANP) - De familie en vrienden van de twee mensen uit Meerstad die donderdag dood werden aangetroffen in hun huis schrijven in een verklaring dat zij "erg onder de indruk zijn van de dramatische gebeurtenissen" rond hun overlijden. De 15-jarige dochter van het stel werd donderdagochtend aangehouden op verdenking van de moord op haar ouders. De rechter-commissaris bepaalde vrijdag dat het meisje nog zeker veertien dagen blijft vastzitten.
3 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De quarantaineperiode voor alle twaalf medewerkers van het Radboudumc in Nijmegen is voorbij. Geen van hen is ziek geworden na de behandeling van een patiënt met het hantavirus, zegt een woordvoerder van het ziekenhuis. De patiënt was een opvarende van cruiseschip Hondius, waar in april het virus uitbrak.
5 uur geleden
DELFT (ANP) - Bij de bacheloropleiding Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek mag de Technische Universiteit Delft studieplaatsen gaan reserveren voor vrouwelijke studenten. Dat oordeelt het College voor de Rechten van de Mens. Doordat de instroom van vrouwen bij die studie erg laag is, mag nu 30 procent van de studieplaatsen worden vrijgehouden voor vrouwen. Vrouwen worden niet automatisch toegelaten, maar moeten net als mannen de selectieprocedure succesvol afronden.
6 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Rijkswaterstaat heeft voor maandag het hitteprotocol ingesteld voor Limburg en Noord-Brabant. Dat betekent dat gestrande weggebruikers zo snel mogelijk naar "een veilige locatie met voorzieningen" worden gebracht, zegt een woordvoerder. Denk aan een tankstation of parkeerplaats.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De ANWB heeft met zo'n 10 procent meer pechgevallen per dag een "warm en druk weekend" achter de rug. Ook maandag en de rest van de week verwacht de wegenwacht extra drukte door de hoge temperaturen en daarom is in het hele land de bezetting opgeschaald, zegt een woordvoerder.
8 uur geleden
BIERVLIET (ANP) - De Dorpsraad Biervliet in de gemeente Terneuzen maakt zich grote zorgen over de ontwikkelingen rond energieprojecten in Zeeuws-Vlaanderen. Het Rijk maakte vorige week bekend dat de Paulinapolder/Mosselbanken bij Terneuzen samen met de Groningse Eemshaven in beeld blijft voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales. Daarnaast wil netbeheerder TenneT voor het aansluiten van windenergiegebieden op zee een nieuw hoogspanningsstation bij Terneuzen plaatsen.
9 uur geleden