Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
SCHIPHOL (ANP) - Het KLM-vliegtuig met gestrande reizigers uit het Midden-Oosten is woensdagochtend om 08.00 uur geland op Schiphol. Het toestel KL9896 vertrok even na middernacht uit Oman. Door de oorlog in Iran wordt er momenteel amper gevlogen naar de regio en zitten veel Nederlanders vast.
26 minuten geleden
MUSCAT (ANP) - Het KLM-toestel KL9896 met de eerste te repatriëren Nederlanders is van het vliegveld van Muscat in Oman opgestegen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland ligt niet op schema met de invoering van een Europees systeem voor grenscontroles. Dat heeft minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie, CDA) gezegd in een debat met de Tweede Kamer. "Het is een enorm grote en complexe opgave."
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De ongeveer 1700 politiemedewerkers die in interne systemen informatie hebben opgezocht over de dood van de 17-jarige Lisa uit Abcoude werkten in het hele land. "Er is informatie opgezocht in Amsterdam en in de omgeving van Lisa's woonplaats, maar ook in andere delen van het land", aldus een politiewoordvoerder.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De KLM vliegt dinsdagavond met reizigers terug die gestrand zijn in het Midden-Oosten door de oorlog in Iran. Dat zei minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) in de Tweede Kamer. Aan boord zijn 83 Nederlanders. In de regio zitten vermoedelijk duizenden Nederlanders vast.
18 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De rechtbank in Amsterdam heeft dinsdag een 26-jarige man vrijgesproken van het leveren van het wapen waarmee rapper Bigidagoe is doodgeschoten. De verdachte was op 18 februari al op vrije voeten gesteld, een dag na de inhoudelijke behandeling van de zaak. Het Openbaar Ministerie had tien jaar cel geëist. De rechtbank vindt dat er niet genoeg bewijs is voor een veroordeling.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De familie van de vermoorde 17-jarige Lisa vindt het "heel pijnlijk en moeilijk te bevatten" dat zo'n 1700 politiemedewerkers zonder goede reden in de interne systemen informatie hebben opgezocht over de gewelddadige dood van de jonge vrouw. Zij werd in augustus vermoord toen ze vanuit Amsterdam naar huis fietste.
18 uur geleden