Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DOETINCHEM (ANP) - Ook in het oosten van het land hebben steeds meer waterschappen een onttrekkingsverbod ingesteld, wat betekent dat inwoners en bedrijven geen water meer mogen halen uit sloten, beken en rivieren. Bij Waterschap Rivierenland geldt dat vanaf woensdag voor een gebied tussen Nijmegen en de Maas, bij Waterschap Rijn en IJssel vanaf donderdag voor het hele werkgebied. Dat betekent dat onder meer in de Achterhoek, het zuidoosten van de Veluwe en in het zuiden van Overijssel geen water meer opgepompt mag worden om gewassen, tuinen en sportvelden te besproeien.
35 minuten geleden
ZAANDAM (ANP) - Tata Steel gaat de verontreiniging die is ontstaan door de jarenlange opslag van staalslakken op het industriecomplex opruimen. De 835.000 ton staalslakken die aan de Mergelkade lagen, zijn inmiddels verwijderd, meldt de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG). Nu moet de bodem nog worden gesaneerd. Het staalbedrijf heeft daartoe een plan opgesteld dat is goedgekeurd door de omgevingsdienst. Die zal de komende jaren de sanering volgen.
45 minuten geleden
NIJMEGEN (ANP) - Door de lage waterstanden van de rivieren kan een aantal pontjes niet meer varen. Zo zijn op de Waal en de IJssel vaarten uitgevallen.
1 uur geleden
HAARLEM (ANP) - De vrijspraak in de zaak over de dodelijke aanrijding van Tamar (14) uit Marken is moeilijk te begrijpen voor haar nabestaanden. Dit zegt slachtofferadvocaat Sébas Diekstra, die de ouders van Tamar bijstaat. "Dit is voor de familie een bittere en moeilijk te bevatten uitspraak", zegt Diekstra. Het Openbaar Ministerie, dat acht weken cel had geëist tegen de uit Duitsland afkomstige Jamal T. (33), laat weten het vonnis te gaan bestuderen.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De NS wil dat er een einde komt aan het plaatsen van bagage op stoelen. Dat meldt een woordvoerder na berichtgeving van de NOS. "We horen dat mensen elkaar niet meer durven aan te spreken. Hiermee willen we bereiken dat reizigers elkaar überhaupt niet meer hoeven te vragen om een tas van een zitplek af te halen, want de stoel is dan al leeg."
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De rechtbank in Rotterdam laat het verbod van staatssecretaris Willemijn Aerdts op de overname van Solvinity door Kyndryl voorlopig in stand. Solvinity, het bedrijf dat het DigiD-platform beheert, had een kort geding aangespannen om de rechtbank te vragen of die de beslissing van de staatssecretaris wilde laten schorsen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken maakt zich "zorgen over de verharde toon" van de Amerikaanse regering tegen het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. De positie die Washington nu inneemt is echter niet nieuw, aldus een verklaring van het ministerie dinsdag.
4 uur geleden