Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
TER APEL (ANP) - De nachtopvang voor mensen die nog niet bij het aanmeldcentrum van het COA in Ter Apel naar binnen kunnen zit komende nacht "naar alle waarschijnlijkheid" weer vol. Dat meldt een woordvoerder van het Rode Kruis, dat op de twee opvanglocaties in Warffum en Zuidwolde onder meer de beveiliging en het dagelijkse beheer verzorgt.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Politieke partijen scharen zich achter het Internationaal Strafhof (ICC) waartegen de VS nieuwe sancties hebben aangekondigd. "Dit is het moment voor Europa om het internationaal recht voluit te verdedigen. Want oorlogsmisdadigers mogen nooit, nooit, nooit vrijuit gaan, ook niet onder Amerikaanse druk", reageert Jan Paternotte (D66).
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In De Nieuwe Kerk in Amsterdam is een gedenksteen onthuld voor schrijver Frank Martinus Arion. De zogeheten schrijverssteen werd onthuld door Errold Bishop, gevolmachtigd minister van Curaçao in Nederland. Ook familie van de auteur was erbij.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) roept haar leden op om "op korte termijn (nood)opvang aan te bieden" voor asielzoekers. In de nacht van donderdag op vrijdag hebben enkele tientallen mensen buiten het aanmeldcentrum in Ter Apel geslapen, omdat zowel binnen als bij de nachtopvang geen plek voor ze was. De vereniging noemt dat schrijnend.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het hoofdkantoor van Topsport Amsterdam, de organisatie die olympische en nationale topsporters ondersteunt, moet op zoek naar een nieuwe kantoorruimte. De brand van donderdagnacht in de kruipruimte van het Olympisch Stadion heeft zoveel schade achtergelaten dat het kantoor onbruikbaar is, laat de organisatie in een statement weten. De oorzaak van de brand wordt nog onderzocht.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij de eerste landelijke campagne om vuurwerk in te leveren hebben mensen ongeveer 7650 kilo vuurwerk weggebracht. Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft dat bekendgemaakt, na het sluiten van het 35e en laatste inleverpunt vrijdag in Hoorn.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander heeft vrijdag op Huis ten Bosch een ontmoeting gehad met rechter Tomoko Akane, de voorzitter van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Wat de koning en Akane tijdens de ontvangst hebben besproken, is niet bekendgemaakt.
8 uur geleden