Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - In Amsterdam-Oost zijn betonblokken geplaatst rondom het Javaplein. Daar is woensdag tussen 15.00 en 22.00 uur het straatfeest Pride Oost, een viering van de lokale diversiteit met marktkramen, muziek en eetkraampjes.
14 minuten geleden
DORDRECHT (ANP) - Na een pilot op drie locaties worden de komende jaren honderden moestuinen rond de Chemours-fabriek in Dordrecht voorzien van schone aarde. De grond in die moestuinen in de gemeenten Dordrecht, Molenlanden, Papendrecht en Sliedrecht is vervuild met een schadelijke chemische stof die onder de verzamelnaam PFAS valt en uit de fabriek komt. Chemours betaalt de herstelkosten, naar verwachting tientallen miljoenen euro's.
14 minuten geleden
GRAVE (ANP) - De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) bevestigt dat er vrijdag een incident was in de Penitentiaire Inrichting in het Noord-Brabantse Grave, waarbij een gevangene een andere gevangene heeft aangevallen en verwond. Over de aard en toedracht van het incident zegt DJI niets. Advocaat Mark Nillesen zei dinsdagavond dat het slachtoffer een cliënt van hem is en dat de dader een paar maanden geleden in de PI Roermond al Kamil E., de chauffeur tijdens de moord op Peter R. de Vries, met een vork stak.
18 minuten geleden
ZWOLLE (ANP) - De gemeente Enschede hoeft de boete van 600.000 euro, die ze in 2022 kreeg opgelegd voor het volgen van winkelend publiek via wifisignalen, niet te betalen. De Raad van State gaat mee in de uitspraak van de rechter. Die oordeelde in februari 2024 dat de straf van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) moest worden teruggedraaid.
25 minuten geleden
HOORN (ANP) - De Pride Walk in Hoorn wordt dit jaar niet zoals gebruikelijk tijdens de kermis in augustus georganiseerd, maar op een later moment in oktober. Dat gebeurt op verzoek van de organisatie, die heeft aangegeven dat deelnemers zich tijdens vorige edities op de kermis onveilig hebben gevoeld. "Zo zijn deelnemers in het verleden uitgescholden en zijn er voorwerpen naar hen gegooid", schrijft verantwoordelijk wethouder Dennis Boutkan daarover aan de gemeenteraad van Hoorn.
50 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Het nummer Dikke Pens van carnavalsgroep De Kapotte Kachels is volgens de rechter terecht offline gehaald door Universal Music. De parodie op de hit 'Take A Chance On Me' maakt volgens de rechtbank in Utrecht inbreuk op de auteursrechten van de oorspronkelijke makers, Benny Andersson en Björn Ulvaeus van de groep ABBA.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Hoofdredacteur Rennie Rijpma gaat weg bij het AD. Zij wordt op 1 oktober mediadirecteur van KRO-NCRV. Dat hebben het AD en de omroep bekendgemaakt.
4 uur geleden