Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - De NOS blijft de komende jaren samenvattingen van de Eredivisie uitzenden. De omroep en Eredivisie Media & Marketing (EMM) hebben hun contract verlengd tot en met het seizoen van 2031/2032, meldt de NOS. Daarnaast hebben zij nieuwe afspraken gemaakt, waardoor de NOS meer over de Eredivisie kan delen op sociale media.
20 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Reizigers in het openbaar vervoer gebruiken inmiddels voor ruim een kwart van de ritten OVpay. Om precies te zijn ging het half oktober om 28 procent van alle ov-reizen, schrijft staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur, CDA) in antwoorden op Kamervragen. Onder reizigers die zonder korting reizen, is 64 procent van de reizen met het nieuwe inchecksysteem.
27 minuten geleden
CADZAND (ANP) - De migrantenboot met 38 opvarenden die afgelopen zaterdag aan land werd gebracht in Cadzand, is vanaf Nederlands grondgebied het water op gegaan. Dat meldt het Openbaar Ministerie donderdag.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank heeft op dag twee van het omvangrijke proces tegen vier verdachten van de explosie aan de Tarwekamp verklaringen voorgelezen van de familie van de dodelijke slachtoffers. Door de explosie in de bruidswinkel en de instorting op 7 december 2024 vielen zes doden in de Haagse wijk Mariahoeve. Ook werd geciteerd uit verklaringen van personen die gered zijn en de ramp overleefden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Binnen een paar weken moet het duidelijk zijn hoe het internationale betalingsverkeer van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag wordt geregeld. Dat is nodig omdat de VS vorige maand nieuwe sancties tegen het strafhof aankondigden. Volgens minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) is het vinden van een passende oplossing "uitdagend".
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Ik dacht dat ik in de film beland was", verklaarde een van de vermeende uitvoerders donderdag in de rechtszaal over de verwoestende explosie in een bruidswinkel aan de Tarwekamp. Daarbij vielen op 7 december 2024 zes doden in de Haagse wijk Mariahoeve. "Ik kon me niet voorstellen wat er was gebeurd", vervolgde Mourad B. (31). Hij zou samen met zijn neef Ilias B. (25) de aanslag hebben gepleegd.
5 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - Schiphol wil een meerderheidsbelang van 80 procent nemen in Maastricht Aachen Airport (MAA). De provincie Limburg bezit nu 60 procent van de aandelen in het verlieslijdende vliegveld in de gemeente Beek en de Schiphol Group de overige 40 procent. Schiphol trekt ruim 4 miljoen euro uit voor het verwerven van de aandelen en wil de komende jaren in totaal 33 miljoen euro investeren in MAA, zegt financieel topman Robert Carsouw.
5 uur geleden