Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN BOSCH (ANP) - De politierechter in Den Bosch heeft maandag twee mannen van 41 en 43 jaar oud bestraft voor de mishandeling van een vrouw. Het slachtoffer saboteerde volgens de mannen in het naast Den Bosch gelegen dorp Engelen protesten tegen de komst van een asielopvang. Zij zou onder meer vlaggen en protestborden hebben vernield of beklad.
4 uur geleden
ANTWERPEN (ANP) - In Antwerpen is een Nederlandse vader (47) veroordeeld tot een gevangenisstraf van 23 jaar voor de moord op zijn 14-jarige zoon. In januari 2022 overleed de jongen in het huis van zijn vader in Turnhout, waar hij pas acht weken later door de politie werd gevonden. Al die tijd wisten zijn moeder en broers niet waar hij was. In het lichaam van de jongen werd ketamine gevonden.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dat een fotograaf zaterdag bij rellen op het Malieveld volgens de politie in het water belandde om werkruimte voor agenten te creëren, noemt de Nederlandse Vereniging van Journalisten "een niet plausibele verklaring". "Dat valt niet te rijmen met het beeldmateriaal dat publiekelijk te zien is", stelt Paul Teixeira van de NVJ.
5 uur geleden
IJMUIDEN (ANP) - Op het terrein van Tata Steel in IJmuiden heeft maandagmiddag een grote brand gewoed, waar veel rook vanaf kwam. Tata zelf laat weten dat het vuur na zo'n veertig minuten blussen onder controle was. Zowel de bedrijfsbrandweer van het staalbedrijf als de reguliere brandweer rukte uit. Niemand raakte gewond.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie moet nog beslissen wat er gebeurt met de meeste van de 24 verdachten die zaterdag zijn aangehouden bij rellen op het Malieveld. Volgens een woordvoerder is van twee minderjarigen, die werden gepakt om vuurwerk, wel bekend wat er met ze gaat gebeuren.
6 uur geleden
IJMUIDEN (ANP) - Op het terrein van Tata Steel in IJmuiden woedt maandagmiddag een zeer grote brand. Dat meldt de veiligheidsregio. Het gaat om een brand bij een transportband. De brand veroorzaakt veel rook.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dat er zaterdag een fotograaf een duw kreeg van een agent en in het water belandde bij rellen op het Malieveld, is het "gevolg van het creëren van werkruimte" voor de arrestatie-eenheid van de politie. Dat laat de politie Den Haag weten. Volgens een woordvoerder ging het om een "heftige inzet", waarbij de politie "snel moest handelen".
6 uur geleden