Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
OVERASSELT (ANP) - Een van de twee agenten die eerder deze week gewond raakten bij de schietpartij in Overasselt heeft het ziekenhuis verlaten en herstelt momenteel thuis van de verwondingen. De andere agent ligt nog in het ziekenhuis, maar is wel van de intensive care af. Dat zei Sara Cremers, hoofd operatiën van de politie Oost-Nederland in de talkshow Renze. Hoe zijn herstel verder zal gaan, is volgens haar onzeker.
4 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - De aanhoudend slechte financiële situatie van het vliegveld Maastricht Aachen Airport (MAA) leidde vrijdagavond in de Limburgse provinciale politiek tot flinke irritatie tussen gedeputeerde Stephan Satijn (economie) en de Partij voor de Dieren (PvdD). In de provincie bestaan grote zorgen over de miljoenenverliezen van de luchthaven, waarvan de provincie met 60 procent de grootste aandeelhouder is.
5 uur geleden
ZWAAG (ANP) - De persoon die zwaargewond raakte bij een bedrijfsongeval in Zwaag, is overleden. Het gaat om een 40-jarige man uit de Noord-Hollandse plaats, meldt de politie vrijdagavond. Eerder overleed al een andere medewerker van het coatingbedrijf.
5 uur geleden
OVERASSELT (ANP) - Tijdens de inloopbijeenkomst in het Verenigingsgebouw in Overasselt hebben vrijdagavond "hele goede gesprekken" plaatsgevonden. Dat zei burgemeester Joerie Minses na afloop in een korte reactie aan de pers. Op vragen over kritiek van bewoners en op de zorgen die bij hen leven, wilde de burgemeester niet ingaan.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In veel meer winkels moet het mogelijk worden om gebruikte blikjes en plastic flessen waar statiegeld op zit in te leveren. Klimaatminister Stientje van Veldhoven denkt aan een grens ergens tussen de 43 en 50 vierkante meter aan verkoopoppervlakte, schrijft ze aan de Tweede Kamer. Kleinere winkels worden uitgezonderd.
7 uur geleden
OVERASSELT (ANP) - De politie heeft donderdag negen huiszoekingen verricht in verband met het geweld in Overasselt. De politie wil niet zeggen waar deze waren, of er wat is gevonden en of er mensen hierbij zijn aangehouden.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Peter Vlemmix, de directeur van omroep Ongehoord Nederland (ON!), spreekt aankomende dinsdag met minister Rianne Letschert (Media, D66). Dat bevestigt het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
8 uur geleden