Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Buschauffeurs en machinisten hebben woensdag massaal het werk neergelegd bij de staking in het streekvervoer, melden vakbonden FNV en CNV. Volgens CNV gaat het om duizenden vakbondsleden van beide vakbonden die meestaken. Door de staking in het openbaar vervoer rijden er minder bussen en treinen op verschillende plekken in Nederland. Vakbonden CNV en FNV voeren landelijk actie als gevolg van vastgelopen onderhandelingen voor een nieuwe cao.
11 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Een deel van de Tweede Kamer wil andere regels rond het stichten van nieuwe scholen. Staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs, VVD) kwam al met aanpassingen van de wet, maar verschillende fracties kwamen woensdag tijdens een onderwijsdebat met andere suggesties.
19 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Saskia Noort maakt dit jaar opnieuw kans op de NS Publieksprijs. De schrijfster is met Adem een van de zes genomineerden voor de literatuurprijs, werd woensdagmiddag bekendgemaakt. Noort werd al zeven keer eerder genomineerd voor de prijs, maar won nog nooit.
59 minuten geleden
DE BILT (ANP) - Het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) gaat vanaf 2 november plaatselijk waarschuwen voor gevaarlijk weer met code geel, oranje en rood. De waarschuwingen gelden dan niet langer per provincie, maar voor kleinere, wisselende gebieden. Daardoor krijgen mensen volgens het weerinstituut gerichter te horen waar precies gevaarlijk weer wordt verwacht.
1 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De politie heeft woensdag opnieuw mensen aangehouden in het onderzoek naar een dodelijk schietincident in Nijmegen op 21 juli. Het gaat om een minderjarige jongen uit Hoorn, een 18-jarige man uit Zwaag en een 19-jarige man uit Avenhorn. Maandag hield de politie al twee mannen aan, een van 19 uit Amsterdam en een 21-jarige uit Hoorn.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland steunt de wederopbouw van Syrië dit jaar nog met 15 miljoen euro. Dat maakte minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking, D66) woensdag bekend tijdens de jaarvergadering van de Wereldbank in Bangkok.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet werkt aan een fokverbod voor dolfijnen. Volgens staatssecretaris Silvio Erkens (Dierenwelzijn) kunnen dolfijnen in gevangenschap niet hun natuurlijke gedrag vertonen. Daarom wil hij het houden van dolfijnen uitfaseren. Erkens denkt dat het verbod over ongeveer twee jaar kan ingaan.
2 uur geleden