Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De 13 wekenecho voor zwangere vrouwen verdwijnt na 2027, meldt minister Sophie Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Ze volgt daarmee het advies van de Gezondheidsraad.
15 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Een wetsvoorstel dat de inlichtingendiensten veel meer ruimte geeft om gegevens te verzamelen, krijgt kritiek van twee privacygroepen. "Grootschalige massa-surveillance ligt in het verschiet", schrijft Privacy First, terwijl Bits of Freedom waarschuwt voor "inbreuken op de fundamentele rechten en vrijheden van individuele burgers".
1 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - Binnen de EU is brede steun voor de bescherming van het Internationaal Strafhof (ICC), zei buitenlandminister Tom Berendsen na afloop van een vergadering met de EU-ministers van Buitenlandse Zaken. De VS hebben vrijdag sancties tegen het hele hof aangekondigd. De sancties worden door de EU-ministers betreurd en als onnodig bestempeld, zei de minister.
2 uur geleden
ROME (ANP) - Paus Leo heeft de Nederlandse priester Antoine Bodar benoemd tot zijn kapelaan. Met deze eretitel eert de kerkvorst Bodar voor zijn verdiensten voor de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland, zo heeft het bisdom Haarlem-Amsterdam bekendgemaakt. Bodar is priester in dit bisdom.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft maandag vijftien maanden cel en tbs met dwangverpleging geëist tegen Mike K. De 35-jarige man uit het Utrechtse De Meern wordt ervan verdacht dat hij tijdens de afgelopen jaarwisseling twee bestelbussen in brand heeft gestoken, een politiehond neerstak en agenten bedreigde met messen. K. vertelde op de zitting dat hij doodgeschoten wilde worden door de politie. "Ik had de balans opgemaakt en het hoefde niet meer."
4 uur geleden
AALSMEER (ANP) - De brand in een loods in Aalsmeer die maandagmiddag voor een grote rookpluim zorgde is onder controle, meldt de veiligheidsregio. Een kraan zal het pand slopen zodat de brandweer goed kan nablussen. Vijf woningen zijn ontruimd vanwege de rook.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Experts en belangenorganisaties waarschuwen voor overhaaste conclusies over de sterke stijging van het aantal abortussen bij meisjes onder de 15 jaar. Volgens hen gaat het om een kleine groep, waardoor de cijfers van jaar tot jaar sterk kunnen schommelen.
4 uur geleden