Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
NIJMEGEN (ANP) - Er is een 18-jarige man uit Rotterdam aangehouden voor mogelijke betrokkenheid bij het dodelijke schietincident dinsdagavond nabij de Vierdaagsefeesten in Nijmegen. Dat meldt de politie. De omgeving is woensdagochtend nog steeds afgezet voor forensisch onderzoek.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de eerste helft van dit jaar zijn in Nederland voor het eerst minder aanslagen met explosieven geregistreerd, meldt de werkgroep Offensief tegen Explosies. In de eerste zes maanden van 2026 waren er 581 explosies of pogingen daartoe bij huizen, bedrijfspanden en voertuigen. Dat zijn er 124 minder dan dezelfde periode een jaar eerder. Het Offensief ziet voor het eerst sinds de start van het initiatief in 2024 een daling van het aantal gerichte explosies.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De reisadviezen voor verschillende landen in het Midden-Oosten zijn aangescherpt. Dat komt omdat de veiligheidssituatie daar is verslechterd, aldus het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. "De situatie in het Midden-Oosten blijft onvoorspelbaar."
10 uur geleden
HEERHUGOWAARD (ANP) - De burgemeester van Dijk en Waard heeft dinsdag opdracht gegeven voor de sluiting van een bedrijfspand in Heerhugowaard voor zes maanden. Op 1 juni viel daar een dodelijk slachtoffer door een schiet- en steekpartij. Twee verdachten werden daarvoor aangehouden, meldt de gemeente.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De afvoer van de Rijn bij de grens met Duitsland is weer wat toegenomen. Rijkswaterstaat geeft in zijn jongste droogtemonitor aan dat dit "wat meer ruimte" geeft in de waterverdeling. Daar staat wel tegenover dat de afvoer van de Maas langzaam verder daalt.
14 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Op de eerste dag van de Nijmeegse Vierdaagse zijn 805 wandelaars niet gestart of onderweg uitgevallen, meldt de organisatie. Dat betekent dat 44.956 deelnemers dinsdag de finish hebben gehaald.
15 uur geleden
ALTENA (ANP) - De sluiting van de Merwedebrug voor vrachtverkeer heeft grote gevolgen voor lokale ondernemers. Dat zegt het college van Altena, de Noord-Brabantse gemeente aan de zuidelijke kant van de verzwakte brug, in een brief aan minister Vincent Karremans (VVD) van Infrastructuur en Waterstaat. Daarin vragen ze om aanvullende maatregelen.
16 uur geleden