Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Nederland kijkt welwillend naar de gezamenlijke militaire oefeningen die Frankrijk wil organiseren met de bondgenoten van Oekraïne. Het ministerie van Defensie heeft "een positieve grondhouding", laat het weten.
35 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Het treinverkeer tussen Alphen aan den Rijn en Bodegraven ligt vanaf oktober negen maanden stil vanwege de vervanging van de spoorbrug over de Gouwe. Die is op zich veilig, maar er is "beweging geconstateerd in de landhoofden en middenpijler van de spoorbrug", aldus de NS.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Bij de rechtbank in Utrecht demonstreren donderdagmiddag tientallen mensen tegen de vrijspraak van twee mannen (45 en 48) voor de verkrachting van een 17-jarig meisje in Nieuwegein. De veertigers werden vrijgesproken omdat volgens de rechtbank niet kon worden vastgesteld dat het minderjarige slachtoffer zich in een 'bijzonder kwetsbare positie' bevond. De actie wordt georganiseerd door de Dolle Mina's.
3 uur geleden
BREDA (ANP) - De rechtbank Zeeland-West-Brabant heeft een 34-jarige man veroordeeld tot een celstraf van 27,5 jaar voor het doodschieten van een man op de Visodeweg in het Zeeuwse Ritthem in september 2024. Een andere man werd tijdens het vluchten beschoten en later zwaargewond aangetroffen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De provincie Zuid-Holland mag de damherten in de Hoeksche Waard niet afschieten. De rechtbank heeft opnieuw geoordeeld dat de onderbouwing voor het doden van de hele populatie onvoldoende is. Vijf jaar geleden hield de rechter het afschieten van de dieren in het plattelandsgebied ook al tegen.
4 uur geleden
BREDA (ANP) - Erwin van E. (62), de voormalige vloggende wijkagent uit Tilburg die verdacht wordt van het jarenlang doorspelen van vertrouwelijke informatie uit politiesystemen, komt voorlopig op vrije voeten. De rechtbank in Breda besloot donderdag zijn voorarrest te schorsen. Ook zijn vriendin en medeverdachte Kaylee van O. (24) komt met ingang van vrijdagmiddag vrij. Ze zaten sinds 8 januari vast.
5 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Dit jaar lopen 2080 vrouwen de 50 kilometer tijdens de Nijmeegse Vierdaagse. Dat komt neer op 19,9 procent van de mensen die de langste afstand wandelen. Het aandeel vrouwen dat 50 kilometer loopt, groeit al enkele jaren gestaag. De jongste wandelaarster op de langste afstand is 11, de oudste 81.
5 uur geleden