Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
ARNHEM (ANP) - De Amerikaanse rapper Ye, voorheen bekend als Kanye West, kan over ruim een week optreden in het stadion GelreDome in Arnhem. De gemeente heeft een evenementenvergunning verleend voor de beide concerten.
2 uur geleden
UITHOORN (ANP) - De voorstanders van een asielopvang in het Noord-Hollandse Uithoorn hebben donderdagavond een einde gemaakt aan hun protest bij het gemeentehuis. Ze vertrokken nadat ze waren belaagd door tegenstanders van de opvang. Die gooiden onder meer met flessen en eieren. Ook werden enkele rookbommen afgestoken. De politie hield de beide groepen uit elkaar.
2 uur geleden
UITHOORN (ANP) - Voorstanders en tegenstanders van de komst van een asielzoekerscentrum demonstreren donderdagavond in het Noord-Hollandse Uithoorn. Enkele honderden anti-azc-betogers liepen in een mars vanaf de beoogde locatie van de opvang naar een plein bij het gemeentehuis, waar PVV-leider Geert Wilders ze toesprak.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Afghaanse vrouwen en meisjes die zich als asielzoeker melden in Nederland, maken meer kans om hier te mogen blijven. Door een besluit van asielminister Bart van den Brink komen zij "in verreweg de meeste gevallen" in aanmerking voor een verblijfsvergunning, meldt zijn ministerie.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Energiebedrijven slaan tot nu toe "nauwelijks" gas op voor de komende winter. Dat schrijft klimaat- en energieminister Stientje van Veldhoven (D66) aan de Tweede Kamer. Staatsbedrijf EBN is op verzoek van de minister begonnen met bijvullen, maar dat kan de prijzen voor consumenten en ondernemers opdrijven, waarschuwt zij.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Alle mbo-studenten kunnen uiterlijk in 2028 een bestuursjaar volgen, dus ook minderjarigen. Dat zei onderwijsminister Rianne Letschert (D66) donderdag tijdens een debat. Zo'n bestuursjaar is al mogelijk voor alle studenten aan een hogeschool of universiteit.
6 uur geleden
ZANDVOORT (ANP) - Het stationsgebied, de middenboulevard en het bijbehorende strand in Zandvoort zijn vanaf donderdag 14.00 uur uitgeroepen tot veiligheidsrisicogebied. Dat bevestigt een woordvoerder na een interview van het programma Nieuws van de Dag met de burgemeester van Zandvoort, David Moolenburgh.
9 uur geleden