Rutte zinspeelt op NAVO-norm van 3 procent
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen zouden zich moeten spiegelen aan de Koude Oorlog, toen "Europeanen veel meer dan 3 procent" van hun bruto binnenlands product (bbp) aan hun defensie besteedden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. "De gevaren voor onze vrijheid en veiligheid zijn net zo groot - zo niet groter."
De NAVO-landen spraken onder grote Amerikaanse druk tien jaar geleden af minstens 2 procent van hun bbp in defensie te steken. Maar "we zullen veel meer dan 2 procent nodig hebben", zei Rutte in zijn eerste grote toespraak sinds zijn aantreden als secretaris-generaal. "We zijn niet klaar voor wat in vier tot vijf jaar op ons af komt."
Rutte verbindt zich nog niet met zoveel woorden aan dit concrete nieuwe streefdoel, zei hij. "We hebben meer tijd nodig om dat met de bondgenoten te bespreken." De Financial Times berichtte donderdag dat de 32 NAVO-landen zich inmiddels beraden over het opkrikken van de norm naar 3 procent in 2030. Volgens de Britse zakenkrant is er ook sprake van een tussendoel van 2,5 procent.
Wettelijk vastleggen
Van de NAVO-landen voldoen er inmiddels 23 aan de oude afspraak van 2 procent. Nederland lukt dat ook voor het eerst, en de Tweede Kamer is bezig de norm nu ook wettelijk vast te leggen.
Rutte riep ook Europese burgers op om hun politici te manen om meer in defensie te steken. Het verhogen van het defensiebudget is momenteel zijn "belangrijkste punt", onderstreepte hij. "Het is tijd om op een oorlogsmentaliteit over te gaan en de turbo te zetten op onze defensieproductie en defensie. We zijn niet in oorlog, maar ook zeker niet in vredestijd", waarschuwde de oud-premier voor een gehoor van honderden Brusselse beleidsmakers, veiligheidsexperts en journalisten. We moeten "de volgende grote oorlog op NAVO-grondgebied voorkomen".
Donald Trump
De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd dat Europese bondgenoten niet meer op de VS kunnen rekenen als zij hun defensie-uitgaven niet opschroeven. Maar grote NAVO-landen als Spanje en Italië zijn nog ver van de norm verwijderd. Laat staan van een mogelijk verhoogd doel. Bij een verhoging naar 3 procent zou Nederland al gauw 10 miljard euro extra aan defensie moeten spenderen.
Critici waarschuwen dat te veel haast kwakkelende Europese economieën in het nauw kan brengen. Ook zou er te weinig menskracht en wapentuig voorhanden zijn om het geld goed te kunnen uitgeven. Verder zouden al te voortvarende NAVO-landen het gevaar lopen hun geld inefficiënt te besteden en dubbel werk te doen.
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - In De Bilt is voor het eerst een officiële tropennacht in juni gemeten. De temperatuur daalde gedurende het etmaal van donderdag niet onder de 20 graden en kwam uit op een minimum van 21,3 graden. Daarmee was sprake van de warmste juninacht sinds het begin van de metingen, meldt Weeronline.
28 minuten geleden
LONDEN (ANP) - De huidige hittegolf in Europa komt "onmiskenbaar" door klimaatverandering. Dat concludeert het internationale onderzoekscollectief World Weather Attribution (WWA) in een analyse, waaraan ook onderzoekers van het KNMI hebben meegewerkt. Vijftig jaar geleden was het volgens de analisten vrijwel onmogelijk geweest dat de thermometer de huidige temperaturen zou aantikken.
1 uur geleden
BIDDINGHUIZEN (ANP) - Hardstylefestival Defqon.1 in Biddinghuizen wordt vanwege de verwachte extreme temperaturen voortijdig beëindigd. Alle bezoekers zijn om middernacht ingelicht. Zij worden gevraagd om de camping in de loop van vrijdag te verlaten, heeft de organisatie bekendgemaakt.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - PostNL bezorgt vrijdag geen post en brievenbuspakjes in de provincies waar vanaf middernacht code rood geldt in verband met extreme hitte. Omdat postbezorgers hun werk grotendeels te voet of op de fiets uitvoeren, heeft PostNL besloten de bezorging in die gebieden te staken. "De veiligheid en gezondheid van onze medewerkers staan voorop", aldus het bedrijf.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse veiligheidsregio adviseert organisatoren van evenementen in de regio om die vrijdag af te gelasten in verband met de verwachte extreme hitte. Dat meldt een woordvoerder namens de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland, waaronder behalve Amsterdam ook Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn vallen.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Onlinesupermarkt Picnic bezorgt vrijdag vanwege de hitte alleen 's ochtends en 's avonds. Tussen 13.00 en 18.00 uur is er geen bezorging.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Defensie houdt vast aan haar besluit geen vrijwillige compensatie te geven aan individuele slachtoffers van het Nederlandse bombardement op Hawija, waarbij zeker zeventig Irakezen omkwamen in 2015. "Ik ben er heel erg van overtuigd dat het standpunt dat Defensie jaren geleden heeft ingenomen, de juiste is in deze", zei minister Dilan Yeşilgöz donderdag in de Tweede Kamer.
10 uur geleden