Rutte wil NAVO-norm van 5 procent, maar deels breder besteden
BRUSSEL (ANP) - NAVO-chef Mark Rutte wil dat NAVO-landen 5 procent van hun economie gaan besteden aan hun verdediging. Maar anders dan de Amerikaanse president Donald Trump zouden ze 3,5 procent echt in defensie moeten steken en 1,5 procent kunnen uitgeven aan bijvoorbeeld infrastructuur en cyberveiligheid. Dat staat volgens ingewijden in de voorstellen die Rutte de 32 lidstaten heeft gedaan om richting te geven aan de onderhandelingen over een nieuwe limiet.
De NAVO-landen spraken ruim tien jaar geleden af 2 procent van hun bruto binnenlands product (bbp) aan defensie te besteden. Na jarenlang getalm haalt het grootste deel van de bondgenoten die norm, maar geldt die alom als niet meer hoog genoeg. Tijdens de NAVO-top volgende maand in Den Haag moeten ze het eens worden over een nieuwe hogere toezegging. Nederland, dat de 2 procent net haalt, zou al gauw 15 miljard moeten bijleggen.
De onderhandelingen over een nieuwe norm zijn in volle gang en staan onder hoge druk. Trump eist een tweeënhalf keer zo hoge norm, van 5 procent van het bbp. Hij heeft meermaals gezegd dat de VS bondgenoten die te weinig in hun defensie steken niet zullen beschermen. Dat raakt de grondslag van de alliantie. Maar veel NAVO-landen, zeker armlastige Zuid-Europese, zeggen dat ze hun uitgaven onmogelijk snel met zoveel miljarden euro's kunnen opschroeven. De wapenindustrie en de arbeidsmarkt kunnen dat ook helemaal niet aan, klinkt het steevast in Nederland.
Kostenverdeling
De 3,5 procent van het bbp dekt ongeveer de kosten van wat de militaire planners van de NAVO nodig achten om het bondgenootschap te verdedigen, zeggen bronnen. Daarbovenop zouden lidstaten zelf 1,5 procent moeten besteden aan bijvoorbeeld snelwegen en bruggen om militairen en hun materieel in geval van nood snel naar de Russische grens te brengen. Zulke investeringen in infrastructuur zijn goed voor defensie, maar ook voor burgers en bedrijven. Dat helpt regeringen om geld en draagvlak te vinden.
Hoe lang de NAVO-landen zouden mogen nemen om aan de nieuwe norm te gaan voldoen, laten bronnen nog in het midden. Ook dat is een cruciaal onderdeel van de afspraken.
Er volgt nog heel wat duw- en trekwerk over de voorstellen van de secretaris-generaal, denken ingewijden. Maar de lidstaten zijn uitvoerig gepolst en de grote lijnen zouden al op flink wat steun kunnen rekenen. De voorstellen bieden Trump ook de kans een triomf te claimen zonder dat bondgenoten hoeven in te stemmen met zijn haast onmogelijke openingsbod.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - Nog steeds is er geen oplossing in zicht voor het opheffen van de blokkade van Hongarije voor de EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne. EU-buitenlandchef Kaja Kallas hoopt dat de EU-leiders de Hongaarse premier Viktor Orbán kunnen bewegen zich aan de gemaakte afspraak te houden, zei ze maandag voor het begin van de vergadering van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken.
5 minuten geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Israëlische krijgsmacht zegt nieuwe "grootschalige" aanvallen uit te voeren op verschillende steden in Iran. Doelwitten zijn Teheran, Shiraz en Tabriz. In meerdere steden zijn explosies gehoord.
9 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De NAVO betrekt het verzoek van de Verenigde Staten om hulp bij het openen van de Straat van Hormuz niet op zichzelf, maar verwijst voorlopig door naar de individuele NAVO-landen. De Amerikaanse president Donald Trump maant de bondgenoten om te komen assisteren bij het doorbreken van de Iraanse blokkade en waarschuwt dat "het heel slecht voor de toekomst van de NAVO" zou zijn als ze dat niet doen.
12 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - Duitsland ziet geen rol voor de NAVO in de Straat van Hormuz, zei de Duitse minister Johann Wadephul van Buitenlandse Zaken maandag bij aankomst in Brussel. "Ik zie niet dat de NAVO een besluit in deze richting heeft genomen of verantwoordelijk zou kunnen worden voor de Straat van Hormuz. Als dat het geval was, zouden de NAVO-organen zich daarmee bezighouden", zei Wadephul voor het begin van de vergadering van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken.
14 minuten geleden
TEHERAN (ANP) - Een hulpverlener van de Iraanse Rode Halve Maan is omgekomen tijdens een zoek- en reddingsoperatie in de provincie Isfahan, meldt koepelorganisatie IFRC waar ook het Rode Kruis onder valt. Het incident gebeurde op 8 maart. Sinds het uitbreken van de oorlog in Iran hebben volgens de organisatie meerdere hulpverleners verwondingen opgelopen tijdens het uitvoeren van hun taken.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - Rusland beschuldigt buurland Oekraïne van een grote droneaanval op Moskou. Burgemeester Sergej Sobjanin zei dat in de afgelopen dagen zo'n 250 onbemande toestellen zijn neergehaald die onderweg waren naar de Russische hoofdstad.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas bespreekt maandag met de EU-ministers van Buitenlandse Zaken opties om de Straat van Hormuz zo snel mogelijk open te krijgen. Een van die opties die ze aan de lidstaten voorlegt, is een wijziging van het mandaat van de EU-marinemissie Aspides.
1 uur geleden