Rutte wil dat Kosovo en Servië nu aan de slag gaan met EU-plan
PRISTINA (ANP) - Servië en Kosovo moeten nu beginnen met het uitvoeren van het EU-plan om de spanningen tussen beide landen te verminderen. Er is geen tijd meer voor woorden, het is tijd voor actie, verklaarden premier Mark Rutte en zijn Luxemburgse collega Xavier Bettel tijdens een bezoek aan Kosovo.
Begin dit jaar werden de Balkan-landen het onder leiding van EU-buitenlandchef Josep Borrell eens over een basisplan om de problemen aan te pakken. Maar sindsdien zijn de spanningen weer hoog opgelopen. Die eindigden in zware ongeregeldheden eind mei in Noord-Kosovo waar de meerderheid Servisch is.
Het plan van Borrell is cruciaal, zei Rutte tijdens een persconferentie na overleg met de Kosovaarse premier Albin Kurti. Ga de dialoog weer aan en voer het plan stap voor stap uit, zei hij. "Maak het zo saai mogelijk." Maar ga eindelijk aan de slag, voegde Bettel toe.
Afscheiding in 1999
Een dag eerder bracht het tweetal dezelfde boodschap over in Belgrado aan de Servische president Aleksandar Vucic. Als Servië en Kosovo willen integreren in de EU zullen ze hun conflict moeten bijleggen, zei Rutte daar. Servië is kandidaat-lid en Kosovo heeft dat aangevraagd.
Kosovo scheidde zich in 1999 af van Servië. Dat land heeft die stap nooit erkend. Vier Servische gemeenschappen in het noorden van Kosovo richten zich - gestimuleerd door de Servische regering - volledig op Belgrado. De Kosovaarse premier Kurti probeerde zijn greep op deze minderheid te vergroten.
Normalisatie
Maar dat pakte verkeerd uit. Het zeer pro-Europese Kosovo kreeg kritiek van de VS en de EU besloot zeer uitzonderlijke maatregelen te nemen tegen Kosovo. Een deel van de financiële steun werd opgeschort. Kurti maakt zich nu zorgen over de relatie met de EU, is te horen in Pristina.
Het basisplan houdt onder meer in dat beide landen hun relaties normaliseren. Ze zouden elkaars grenzen accepteren, overigens zonder dat Servië Kosovo erkent. Ook zou Servië de toetreding van Kosovo tot internationale organisaties zoals de VN niet langer tegenwerken. De Servische minderheid in Kosovo zou meer autonomie krijgen.
Vrees voor keuze minderheid
Dat laatste ligt moeilijk bij de regering in Pristina. Zij vreest dat de Servische minderheid dan mogelijk weer aansluiting gaat zoeken bij Servië. Maar ook Belgrado kwam afspraken niet na en keerde zich onder meer tegen toetreding van Kosovo tot de Raad van Europa.
Kurti zegt nog steeds volledig achter het basisplan van Borrell te staan. Maar dat de overeenkomst destijds niet op papier is gezet, noemt hij "een grote fout" want dat leidde er volgens hem toe dat afspraken zijn geschonden en het nog niet is geïmplementeerd.
Bal nu bij beide landen
Rutte en Bettel benadrukten geen kant te kiezen. Zowel Kosovo als Servië komt volgens hen afspraken niet na. "Beiden moeten nu leveren", aldus Bettel.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Scholen waar speciaal onderwijs wordt gegeven blijven bestaan. Dat meldt staatssecretaris Judith Tielen (OCW, VVD) in reactie op een enquête van de Algemene Onderwijsbond, waarin naar voren kwam dat meer dan de helft van de leraren negatief is over het samenvoegen van regulier en speciaal onderwijs. Volgens de bewindsvrouw blijkt uit de enquête dat er een misverstand bestaat over hoe ver het kabinet wil gaan qua samenvoeging van onderwijstypes.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Het kabinet heeft vanavond een stap naar voren gezet en daar ben ik heel blij mee." Dat zei voorzitter Sharon Dijksma van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) maandag na spoedoverleg met het kabinet over de recente rellen bij opvanglocaties voor asielzoekers. In onder meer Loosdrecht liepen betogingen tegen de komst van asielzoekers uit de hand.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gidi Markuszower, die vorige week zei dat Palestijnse vluchtelingen die vanuit Griekenland zijn gekomen "met maximaal geweld" moeten worden tegengehouden bij de grens, moet voor premier Rob Jetten (D66) steviger afstand nemen van die uitspraken. Markuszower nuanceerde zijn oproep tot geweld, maar bleef achter de strekking staan. Tot die tijd zal Markuszower, die samen met andere PVV-afsplitsers zeven zetels heeft in de Tweede Kamer, niet "vooraan in de rij staan om als partner mee samen te werken".
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil samen met gemeenten meer inzetten op "maatwerk" in lokale asielopvang, zei premier Rob Jetten (D66) na afloop van overleg met bestuurders uit gemeenten en provincies. Een speciaal "vliegend team" moet gemeenten ondersteunen die nu nog niet voldoende capaciteit hebben om hun aandeel aan vluchtelingen op te vangen.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Er is geen geld gevonden voor een nieuw, innovatief sirenesysteem en daarmee zal vanaf 2028 een einde komen aan het maandelijkse luchtalarm. Dat schrijft minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD) maandag aan de Tweede Kamer.
19 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Na The Rights Forum heeft ook de Turkse arbeidersvereniging HTIB aangekondigd aangifte te doen tegen Kamerlid Gidi Markuszower (Groep Markuszower) naar aanleiding van zijn uitlatingen over Palestijnse asielzoekers. Die zetten volgens de organisatie aan tot haat en geweld.
21 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De gevolgen van de blokkade van de Straat van Hormuz zijn "enorm" en minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking) maakt zich daar "hele grote zorgen over". Hij vindt dat de EU proactiever moet zijn. Zo verwacht hij meer coördinatie van de EU om ervoor te zorgen dat de lidstaten meer gaan doen, zei hij na afloop van een vergadering met zijn EU-collega's in Brussel. Als eerste noemt hij daarbij het tonen van solidariteit met vluchtelingen en ontheemden.
22 uur geleden