Rutte wil dat Kosovo en Servië nu aan de slag gaan met EU-plan
PRISTINA (ANP) - Servië en Kosovo moeten nu beginnen met het uitvoeren van het EU-plan om de spanningen tussen beide landen te verminderen. Er is geen tijd meer voor woorden, het is tijd voor actie, verklaarden premier Mark Rutte en zijn Luxemburgse collega Xavier Bettel tijdens een bezoek aan Kosovo.
Begin dit jaar werden de Balkan-landen het onder leiding van EU-buitenlandchef Josep Borrell eens over een basisplan om de problemen aan te pakken. Maar sindsdien zijn de spanningen weer hoog opgelopen. Die eindigden in zware ongeregeldheden eind mei in Noord-Kosovo waar de meerderheid Servisch is.
Het plan van Borrell is cruciaal, zei Rutte tijdens een persconferentie na overleg met de Kosovaarse premier Albin Kurti. Ga de dialoog weer aan en voer het plan stap voor stap uit, zei hij. "Maak het zo saai mogelijk." Maar ga eindelijk aan de slag, voegde Bettel toe.
Afscheiding in 1999
Een dag eerder bracht het tweetal dezelfde boodschap over in Belgrado aan de Servische president Aleksandar Vucic. Als Servië en Kosovo willen integreren in de EU zullen ze hun conflict moeten bijleggen, zei Rutte daar. Servië is kandidaat-lid en Kosovo heeft dat aangevraagd.
Kosovo scheidde zich in 1999 af van Servië. Dat land heeft die stap nooit erkend. Vier Servische gemeenschappen in het noorden van Kosovo richten zich - gestimuleerd door de Servische regering - volledig op Belgrado. De Kosovaarse premier Kurti probeerde zijn greep op deze minderheid te vergroten.
Normalisatie
Maar dat pakte verkeerd uit. Het zeer pro-Europese Kosovo kreeg kritiek van de VS en de EU besloot zeer uitzonderlijke maatregelen te nemen tegen Kosovo. Een deel van de financiële steun werd opgeschort. Kurti maakt zich nu zorgen over de relatie met de EU, is te horen in Pristina.
Het basisplan houdt onder meer in dat beide landen hun relaties normaliseren. Ze zouden elkaars grenzen accepteren, overigens zonder dat Servië Kosovo erkent. Ook zou Servië de toetreding van Kosovo tot internationale organisaties zoals de VN niet langer tegenwerken. De Servische minderheid in Kosovo zou meer autonomie krijgen.
Vrees voor keuze minderheid
Dat laatste ligt moeilijk bij de regering in Pristina. Zij vreest dat de Servische minderheid dan mogelijk weer aansluiting gaat zoeken bij Servië. Maar ook Belgrado kwam afspraken niet na en keerde zich onder meer tegen toetreding van Kosovo tot de Raad van Europa.
Kurti zegt nog steeds volledig achter het basisplan van Borrell te staan. Maar dat de overeenkomst destijds niet op papier is gezet, noemt hij "een grote fout" want dat leidde er volgens hem toe dat afspraken zijn geschonden en het nog niet is geïmplementeerd.
Bal nu bij beide landen
Rutte en Bettel benadrukten geen kant te kiezen. Zowel Kosovo als Servië komt volgens hen afspraken niet na. "Beiden moeten nu leveren", aldus Bettel.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer maakt extra geld vrij voor defibrillators in arme wijken. Een amendement van GroenLinks-PvdA en ChristenUnie om dit te regelen, kan rekenen op steun van de coalitie, bevestigt GroenLinks-PvdA na berichtgeving door RTL Nieuws. Het gaat in eerste instantie om 500.000 euro, en later mogelijk nog eens 1 miljoen.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheid heeft niet bewust documenten over toeslagenouders achtergehouden. Dat zei Sandra Palmen, de partijloze staatssecretaris die over het herstel van de toeslagenaffaire gaat, in een debat met de Tweede Kamer. "Wij houden ons aan de wet. Wij zijn maximaal transparant en leveren wat nodig is."
9 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het Groningen-gasveld is en blijft gesloten, ook nu de gasprijzen flink stijgen door de oorlog in het Midden-Oosten. Die boodschap heeft de provincie Groningen woensdag gegeven, nadat her en der werd gesuggereerd om toch weer gas te halen uit het Groningenveld. De provincie houdt het kabinet aan de sluiting die in 2024 is vastgelegd, zei gedeputeerde Susan Top na vragen van D66 over de gevolgen van de geopolitieke ontwikkelingen.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen heeft de Iraanse ambassadeur ontboden vanwege de aanvallen met drones en raketten die het land heeft uitgevoerd op omliggende landen. Dat schrijft de CDA-minister op X. Berendsen noemt daarbij specifiek Cyprus en Turkije.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Socialemediabedrijven TikTok, Meta en Google konden de zorgen van Tweede Kamerleden niet wegnemen tijdens een gesprek over transparantie, mogelijke beïnvloeding en maatregelen die de platforms daartegen nemen. Kamerleden waren meermaals niet tevreden met de antwoorden die ze kregen.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil weten wat er is gebeurd met de 2 miljard euro aan extra steun voor Oekraïne die door het vorige kabinet is toegezegd. Niet alleen de oppositie, maar ook regeringspartijen willen dat weten, bleek woensdag tijdens de behandeling van de begroting van Defensie.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil de komende dagen "meerdere repatriëringsvluchten" mogelijk maken voor Nederlandse reizigers die door de oorlog in Iran gestrand zijn in het Midden-Oosten. Dat meldt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) in een brief aan de Tweede Kamer. Hij trekt daarbij samen op met luchtvaartmaatschappijen en reisorganisaties. De nadruk komt te liggen op de landen waar de meeste Nederlanders vast zijn komen te zitten, aldus de bewindsman.
15 uur geleden