Rutte wil dat Kosovo en Servië nu aan de slag gaan met EU-plan
PRISTINA (ANP) - Servië en Kosovo moeten nu beginnen met het uitvoeren van het EU-plan om de spanningen tussen beide landen te verminderen. Er is geen tijd meer voor woorden, het is tijd voor actie, verklaarden premier Mark Rutte en zijn Luxemburgse collega Xavier Bettel tijdens een bezoek aan Kosovo.
Begin dit jaar werden de Balkan-landen het onder leiding van EU-buitenlandchef Josep Borrell eens over een basisplan om de problemen aan te pakken. Maar sindsdien zijn de spanningen weer hoog opgelopen. Die eindigden in zware ongeregeldheden eind mei in Noord-Kosovo waar de meerderheid Servisch is.
Het plan van Borrell is cruciaal, zei Rutte tijdens een persconferentie na overleg met de Kosovaarse premier Albin Kurti. Ga de dialoog weer aan en voer het plan stap voor stap uit, zei hij. "Maak het zo saai mogelijk." Maar ga eindelijk aan de slag, voegde Bettel toe.
Afscheiding in 1999
Een dag eerder bracht het tweetal dezelfde boodschap over in Belgrado aan de Servische president Aleksandar Vucic. Als Servië en Kosovo willen integreren in de EU zullen ze hun conflict moeten bijleggen, zei Rutte daar. Servië is kandidaat-lid en Kosovo heeft dat aangevraagd.
Kosovo scheidde zich in 1999 af van Servië. Dat land heeft die stap nooit erkend. Vier Servische gemeenschappen in het noorden van Kosovo richten zich - gestimuleerd door de Servische regering - volledig op Belgrado. De Kosovaarse premier Kurti probeerde zijn greep op deze minderheid te vergroten.
Normalisatie
Maar dat pakte verkeerd uit. Het zeer pro-Europese Kosovo kreeg kritiek van de VS en de EU besloot zeer uitzonderlijke maatregelen te nemen tegen Kosovo. Een deel van de financiële steun werd opgeschort. Kurti maakt zich nu zorgen over de relatie met de EU, is te horen in Pristina.
Het basisplan houdt onder meer in dat beide landen hun relaties normaliseren. Ze zouden elkaars grenzen accepteren, overigens zonder dat Servië Kosovo erkent. Ook zou Servië de toetreding van Kosovo tot internationale organisaties zoals de VN niet langer tegenwerken. De Servische minderheid in Kosovo zou meer autonomie krijgen.
Vrees voor keuze minderheid
Dat laatste ligt moeilijk bij de regering in Pristina. Zij vreest dat de Servische minderheid dan mogelijk weer aansluiting gaat zoeken bij Servië. Maar ook Belgrado kwam afspraken niet na en keerde zich onder meer tegen toetreding van Kosovo tot de Raad van Europa.
Kurti zegt nog steeds volledig achter het basisplan van Borrell te staan. Maar dat de overeenkomst destijds niet op papier is gezet, noemt hij "een grote fout" want dat leidde er volgens hem toe dat afspraken zijn geschonden en het nog niet is geïmplementeerd.
Bal nu bij beide landen
Rutte en Bettel benadrukten geen kant te kiezen. Zowel Kosovo als Servië komt volgens hen afspraken niet na. "Beiden moeten nu leveren", aldus Bettel.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De beloning van sommige politici mag best wat hoger, vindt demissionair minister Frank Rijkaart (Binnenlandse Zaken, BBB). Hij vindt bijvoorbeeld dat de beloning van bestuursleden van waterschappen "best wel wat omhoog" kan, maar vindt zijn eigen salaris "uitstekend". Daarmee reageert hij op een rapport waarin het Adviescollege Rechtspositie Politieke Ambtsdragers ervoor pleit de salarissen van politici flink te verhogen.
12 minuten geleden
RIJKHOVEN (ANP) - De Europese Commissie zal in maart met een actieplan komen met concrete maatregelen voor 2026 en 2027 om de Europese concurrentiekracht vooruit te helpen. Dat zei demissionair premier Dick Schoof na afloop van zijn laatste EU-evenement. Op de heidag op een kasteel in Alden Biesen concludeerden de EU-leiders dat ze op korte termijn meer plannen willen zien om Europa economisch vooruit te helpen.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet ziet weinig ruimte om in te grijpen bij Selibon Lagun, de vuilstort op Bonaire waar recent opnieuw branden uitbraken. De Nationale ombudsman heeft de landelijke overheid gevraagd in te grijpen, en donderdag schaarde een groot deel van de Tweede Kamer zich in een debat achter hem. Tot frustratie van Kamerleden lijkt snelle actie er niet in te zitten.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De dreigende aansluitstop op het stroomnet voor woningen en kleine bedrijven in drie provincies moet worden voorkomen, vindt een ruime meerderheid in de Tweede Kamer. Veel partijen zijn onaangenaam verrast door de waarschuwing van netbeheerder TenneT dat de krapte op het net zo nijpend is geworden dat die ingreep mogelijk nodig is.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Strengere voorwaarden voor buitenlands donorsperma moeten voorkomen dat in Nederland kinderen worden geboren van massadonoren, schrijft demissionair staatssecretaris Judith Tielen (Volksgezondheid, VVD) in een brief aan de Tweede Kamer. Ze noemt drie opties, waarvan de belangrijkste is om donorzaad alleen in Nederland toe te staan als er een maximum op het gebruik zit.
22 uur geleden
RIJKHOVEN (ANP) - Demissionair premier Dick Schoof denkt dat de huidige geopolitieke situatie zorgt voor een gevoel van urgentie bij EU-leiders om stappen te zetten voor de Europese economie. Dat zei hij voorafgaand aan een informeel overleg met EU-leiders in het Vlaamse kasteel Alden Biesen.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een ruime Kamermeerderheid wil dat het kabinet de overname van het bedrijf achter DigiD tegenhoudt. Het Amerikaanse Kyndryl wil Solvinity kopen. Demissionair staatssecretaris Eddie van Marum (digitalisering, BBB) zei in reactie hierop dat hij eerst onderzoeken naar de overname wil afwachten.
1 dag geleden