Rutte: 'opdracht en verplichting' om vertrouwen te herstellen

Zijn vorige kabinet viel over wat Rutte "de vreselijke toeslagenaffaire" noemt. Opmerkingen over een "functie elders" voor Pieter Omtzigt, die zeer kritisch was op het kabinet in de toeslagenaffaire", kostte Rutte bijna zijn politieke leven. De formatie duurde mede hierdoor historisch lang en het vertrouwen in de politiek is ongekend laag.

Rutte wil er "hard voor te werken" om dit lage vertrouwen te herstellen. Wel benadrukt hij dat bestuurders niet kunnen voorkomen dat ze soms foute beslissingen maken. "Als je tien besluiten neemt, blijkt achteraf dat er een fout is en die moet je repareren."

Democratische rechtsorde

Het nieuwe kabinet heeft er volgens hem bewust voor gekozen het herstel van democratische rechtsorde hoog op de agenda te zetten. Het thema is het eerste hoofdstuk van het coalitieakkoord, mede vanwege de toeslagenaffaire. "De democratische rechtsorde is het fundament van de samenleving", beginnen de coalitiepartijen het akkoord. "Dit fundament heeft barsten opgelopen." Rutte "hoopt van harte" dat bij andere instanties geen soortgelijke affaires blijken te spelen. "Het is mijn nachtmerrie dat er meer aan de hand is." Ministers moeten weer oog hebben voor de uitvoering en daar ook "zichtbaar" in zijn, aldus de premier.

Ruttes vierde kabinet moet "nieuw elan" brengen, maar hij kan nog niet zeggen hoe dit er precies gaat uitzien. "Dat moeten we laten zien in de praktijk." Wel zegt hij toe een gewraakt onderdeel van zijn eerdere werkwijze aan te passen: het wekelijkse overleg tussen de fractievoorzitters en de premier. Dit zou het debat van tevoren al te veel dichttimmeren. Rutte blijft wel contact houden met de Tweede Kamer. "Sjacheren hoort bij het vak."