Rutte ontkent frictie in NAVO over neerhalen Russen

De Poolse premier Donald Tusk en zijn buitenlandminister Radek Sikorski waarschuwden Rusland maandag gevechtsvliegtuigen "zonder discussie" uit de lucht te zullen schieten. Uit Tsjechië en Litouwen klonken soortgelijke dreigementen. Tusk tekende wel aan dat de andere NAVO-landen het daarmee eens zouden moeten zijn.

Rutte benadrukte dinsdag na spoedoverleg met de 32 lidstaten over nieuwe Russische luchtruimschendingen dat de alliantie niet zomaar het vuur opent voor een binnengedrongen vliegtuig. "We zullen altijd beoordelen of er sprake is van een onmiddellijk gevaar." Dat is volgens hem ook de reden dat de drie MiG's die over Estland vlogen, de aanleiding voor het spoedoverleg, niet zijn neergehaald.

Verenigde Staten

De VS, het veruit belangrijkste NAVO-land, slaan een nog afhoudendere toon aan. "Ik denk niet dat iemand het heeft over het neerschieten van Russische vliegtuigen", zei de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio tegen CBS News. "Tenzij ze de aanval inzetten." Rusland neemt het neerhalen van een bemand toestel veel hoger op dan van onbemande drones, zoals twee weken geleden boven Polen gebeurde, waarschuwt een diplomaat van een ander prominent NAVO-land.

Maar de verschillen binnen de alliantie zijn niet zo groot, sussen diplomaten. Ze vragen begrip voor het benarde gevoel van lidstaten die aan Rusland grenzen en de luchtruimschendingen zich steeds sneller zien opvolgen. Afzonderlijke NAVO-landen kunnen zich wat scherper uitdrukken, zegt een bron. Als de alliantie dat als geheel doet, kan de zaak snel escaleren. Rutte heeft Polen volgens een ingewijde niet tot de orde geroepen.

De NAVO hoeft minder met terugslaan te schermen als lidstaten al genoeg duidelijk maken dat het de alliantie ernst is, oppert een diplomaat. De alliantie zelf kan Rusland dan in het ongewisse laten over haar reactie, en dat zou afschrikkend werken. Maar van een afgesproken rolverdeling was volgens een ingewijde geen sprake.