Rutte niet zomaar akkoord met compromis Polen en Hongarije
BRUSSEL (ANP) - Premier Mark Rutte wil eerst garanties over de rechtstaattoets die voor EU-subsidies moet gaan gelden voor hij akkoord gaat met het compromisvoorstel dat op tafel ligt. Hij wil onder meer zeker weten dat de reikwijdte niet wordt ingeperkt en de toets geen vertraging oploopt, zei hij voor het begin van een EU-top in Brussel. Rutte is "niet negatief en niet positief", maar "neutraal" over het voorstel.
Duitsland is met de Polen en Hongaren, die de EU-begroting en het coronaherstelfonds blokkeren uit protest tegen de rechtstaattoets, een compromis overeengekomen. Dat bepaalt onder andere dat de Europese rechter zich kan uitspreken over de nieuwe regels voor die van kracht worden. Als alle EU-landen instemmen, trekken Polen en Hongarije hun veto in en is de patstelling voorbij.
Rutte, de officieuze aanvoerder van de landen die een sterke rechtstaattoets voorstaan, wil daarmee alleen akkoord gaan als die vervolgens met terugwerkende kracht gaat gelden als het Europese Hof van Justitie zijn zegen heeft gegeven. In Nederland en geestverwante landen bestaat de vrees dat de rechtstaatregels vertraging oplopen en kwaadwillenden tot die tijd hun gang kunnen gaan. Rutte wil nu van de Europese Commissie weten of de rechtstaattoets hoe dan ook gaat gelden voor EU-geld dat vanaf 1 januari wordt uitgekeerd.
Europees Parlement
Ook vraagt Nederland eerst de instemming van het Europees Parlement en de verzekering door EU-juristen dat het nieuwe compromis geen afbreuk doet aan de toets zoals die eerder was afgesproken. Dat moet allebei nog deze donderdag kunnen lukken, denkt Rutte. De voorzitter van het Europees Parlement spreekt zich naar verwachting donderdagmiddag uit. Over het juridisch advies gaat Rutte niet, "maar ik denk dat het kan".
Als een EU-land naar het hof stapt om de nieuwe rechtstaatregels aan te vechten zou de Europese Commissie in de tussentijd toch al niet stilzitten, zegt een ingewijde. Als de commissie lucht krijgt van rechtstaatgebreken die ervoor kunnen zorgen dat EU-geld verkeert terechtkomt, verzamelt zij alvast bewijzen en argumenten om die te kunnen aanpakken.
Zeker weten
Rutte erkent ook dat "je echt wel één à anderhalf jaar verder" bent voor de commissie maatregelen zou kunnen nemen tegen een lidstaat. Maar als de commissie die bevoegdheid krijgt, met ingang van 1 januari, "dan ligt er iets dat echt historisch is". Hij wil het echter "echt zien. Ik wil het zeker weten."
Ruttes coalitiepartner D66 heeft er echter al geen fiducie meer in. Het compromisvoorstel geeft de Hongaarse premier Viktor Orbán respijt "om zijn herverkiezing veilig te stellen" in 2022 en brengt de commissie onder de knoet van de regeringsleiders, zegt Europarlementariër Sophie in 't Veld.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Na D66 en de VVD heeft ook bij het CDA de Tweede Kamerfractie ingestemd met het coalitieakkoord dat de partijleiders eerder deze week sloten. Dat heeft partijleider Henri Bontenbal na een uren durend fractieoverleg bekendgemaakt.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD-fractie is volgens partijleider Dilan Yeşilgöz "erg positief" over het akkoord dat ze heeft uitonderhandeld met D66 en CDA. Kort na middernacht meldde Yeşilgöz op X dat haar fractie akkoord is gegaan, en even later kwam ze het overleg toelichten op de gang van de partij in de Tweede Kamer.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De fracties van D66 en de VVD hebben ingestemd met het coalitieakkoord dat de partijen sluiten met het CDA. Rob Jetten (D66) laat tegen verzamelde pers weten dat er nog "een paar kleine puntjes" zijn, maar de fractie verder kan instemmen. Dilan Yeşilgöz (VVD) toont op X een foto van haar telefoon, met daarop de tekst "fractie is akkoord".
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In de afgelopen drie jaar is het aantal Nederlanders dat nieuws niet of nauwelijks volgt verdubbeld. Het ging vorig jaar om zo'n 2,1 miljoen mensen, meldt onderzoeksbureau Newcom op basis van onderzoek onder ruim 8000 mensen.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Twee vrouwen die maandag betrokken waren bij een geweldsincident met een politieman op het stationsplein in Utrecht, gaan aangifte doen tegen de agent in kwestie. Dat laat hun advocaat Anis Boumanjal woensdagavond weten in Nieuwsuur.
6 uur geleden
DE BILT (ANP) - De stijging van de gemiddelde temperaturen in Nederland gaat nog iets sneller dan in de hoge scenario's die het KNMI eerder opstelde. In het eerste kwart van deze eeuw werd het in ons land 1 graad warmer. Dat komt neer op 0,4 graad per tien jaar, becijfert het instituut in een donderdag verschenen rapport.
7 uur geleden
DEN HOORN (ANP) - In Den Hoorn is woensdagavond een stille tocht gehouden voor de 16-jarige jongen die vorige week werd doodgestoken in de Zuid-Hollandse plaats. De opkomst bij de tocht was "erg indrukwekkend", laat een woordvoerder van Namens de Familie na afloop weten.
8 uur geleden