Rutte niet zomaar akkoord met compromis Polen en Hongarije
BRUSSEL (ANP) - Premier Mark Rutte wil eerst garanties over de rechtstaattoets die voor EU-subsidies moet gaan gelden voor hij akkoord gaat met het compromisvoorstel dat op tafel ligt. Hij wil onder meer zeker weten dat de reikwijdte niet wordt ingeperkt en de toets geen vertraging oploopt, zei hij voor het begin van een EU-top in Brussel. Rutte is "niet negatief en niet positief", maar "neutraal" over het voorstel.
Duitsland is met de Polen en Hongaren, die de EU-begroting en het coronaherstelfonds blokkeren uit protest tegen de rechtstaattoets, een compromis overeengekomen. Dat bepaalt onder andere dat de Europese rechter zich kan uitspreken over de nieuwe regels voor die van kracht worden. Als alle EU-landen instemmen, trekken Polen en Hongarije hun veto in en is de patstelling voorbij.
Rutte, de officieuze aanvoerder van de landen die een sterke rechtstaattoets voorstaan, wil daarmee alleen akkoord gaan als die vervolgens met terugwerkende kracht gaat gelden als het Europese Hof van Justitie zijn zegen heeft gegeven. In Nederland en geestverwante landen bestaat de vrees dat de rechtstaatregels vertraging oplopen en kwaadwillenden tot die tijd hun gang kunnen gaan. Rutte wil nu van de Europese Commissie weten of de rechtstaattoets hoe dan ook gaat gelden voor EU-geld dat vanaf 1 januari wordt uitgekeerd.
Europees Parlement
Ook vraagt Nederland eerst de instemming van het Europees Parlement en de verzekering door EU-juristen dat het nieuwe compromis geen afbreuk doet aan de toets zoals die eerder was afgesproken. Dat moet allebei nog deze donderdag kunnen lukken, denkt Rutte. De voorzitter van het Europees Parlement spreekt zich naar verwachting donderdagmiddag uit. Over het juridisch advies gaat Rutte niet, "maar ik denk dat het kan".
Als een EU-land naar het hof stapt om de nieuwe rechtstaatregels aan te vechten zou de Europese Commissie in de tussentijd toch al niet stilzitten, zegt een ingewijde. Als de commissie lucht krijgt van rechtstaatgebreken die ervoor kunnen zorgen dat EU-geld verkeert terechtkomt, verzamelt zij alvast bewijzen en argumenten om die te kunnen aanpakken.
Zeker weten
Rutte erkent ook dat "je echt wel één à anderhalf jaar verder" bent voor de commissie maatregelen zou kunnen nemen tegen een lidstaat. Maar als de commissie die bevoegdheid krijgt, met ingang van 1 januari, "dan ligt er iets dat echt historisch is". Hij wil het echter "echt zien. Ik wil het zeker weten."
Ruttes coalitiepartner D66 heeft er echter al geen fiducie meer in. Het compromisvoorstel geeft de Hongaarse premier Viktor Orbán respijt "om zijn herverkiezing veilig te stellen" in 2022 en brengt de commissie onder de knoet van de regeringsleiders, zegt Europarlementariër Sophie in 't Veld.
Meer uit Binnenland
MOERDIJK (ANP) - Het Bewonerscollectief Moerdijk is een juridisch beschermingsfonds begonnen om zich collectief te kunnen verdedigen, nu hun dorp mogelijk plaats moet maken voor uitbreiding van haven en industrie. Het collectief, een eind vorig jaar opgerichte stichting om de bewoners te vertegenwoordigen, wil geld inzamelen. Daarvan kunnen de kosten worden betaald van juristen, onafhankelijke contra-expertises en planschade- en onteigeningsdeskundigen.
54 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Investeerders hebben in het vierde kwartaal van vorig jaar de meeste woningen verkocht sinds 2021, meldt het Kadaster. Daarmee zet de verkoopgolf van woningen door investeerders duidelijk door.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten weet nog niet wat het nieuwe plan voor de verhoging van de AOW-leeftijd wordt. "Daar heb ik een goede minister en staatssecretaris van Sociale Zaken voor", zei de D66-premier na de eerste termijn van het debat over zijn regeringsverklaring.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - DENK en Partij voor de Dieren zijn teleurgesteld, omdat in het coalitieakkoord wat hen betreft onvoldoende steun wordt uitgesproken voor de Palestijnen. Dat hadden de oppositiepartijen wel gehoopt van premier Rob Jetten. Want, zo brengen zij in herinnering, de D66'er liep vorig jaar mee met de demonstratie waarin het toenmalige kabinet werd opgeroepen om een rode lijn te trekken richting Israël.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet doet te weinig om discriminatie te bestrijden, zei DENK-leider Stephan van Baarle. Volgens hem staan in het coalitieakkoord alleen al bestaande plannen en wordt er geen extra geld vrijgemaakt. "Wat gaat het kabinet doen?"
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - CDA-fractievoorzitter Henri Bontenbal denkt dat de vakbonden met het kabinet in gesprek zullen gaan over de voorgestelde verhoging van de AOW-leeftijd. SP-leider Jimmy Dijk vroeg Bontenbal hoe hij denkt de relatie met de vakbonden weer te verbeteren, maar volgens Bontenbal is dat niet nodig.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Coalitiepartijen D66, VVD en CDA reageren tijdens het debat over de regeringsverklaring afwachtend op plannen uit de oppositie. Ze vinden het eerst aan het kabinet om de maatregelen uit het coalitieakkoord uit te werken. Daarna pas willen zij praten over eventuele aanpassingen. Oppositiepartijen willen het liefst nu al zaken doen. Omdat de coalitiepartijen een minderheid hebben van 66 zetels, is de steun van andere partijen nodig.
14 uur geleden