Rutte niet zomaar akkoord met compromis Polen en Hongarije
BRUSSEL (ANP) - Premier Mark Rutte wil eerst garanties over de rechtstaattoets die voor EU-subsidies moet gaan gelden voor hij akkoord gaat met het compromisvoorstel dat op tafel ligt. Hij wil onder meer zeker weten dat de reikwijdte niet wordt ingeperkt en de toets geen vertraging oploopt, zei hij voor het begin van een EU-top in Brussel. Rutte is "niet negatief en niet positief", maar "neutraal" over het voorstel.
Duitsland is met de Polen en Hongaren, die de EU-begroting en het coronaherstelfonds blokkeren uit protest tegen de rechtstaattoets, een compromis overeengekomen. Dat bepaalt onder andere dat de Europese rechter zich kan uitspreken over de nieuwe regels voor die van kracht worden. Als alle EU-landen instemmen, trekken Polen en Hongarije hun veto in en is de patstelling voorbij.
Rutte, de officieuze aanvoerder van de landen die een sterke rechtstaattoets voorstaan, wil daarmee alleen akkoord gaan als die vervolgens met terugwerkende kracht gaat gelden als het Europese Hof van Justitie zijn zegen heeft gegeven. In Nederland en geestverwante landen bestaat de vrees dat de rechtstaatregels vertraging oplopen en kwaadwillenden tot die tijd hun gang kunnen gaan. Rutte wil nu van de Europese Commissie weten of de rechtstaattoets hoe dan ook gaat gelden voor EU-geld dat vanaf 1 januari wordt uitgekeerd.
Europees Parlement
Ook vraagt Nederland eerst de instemming van het Europees Parlement en de verzekering door EU-juristen dat het nieuwe compromis geen afbreuk doet aan de toets zoals die eerder was afgesproken. Dat moet allebei nog deze donderdag kunnen lukken, denkt Rutte. De voorzitter van het Europees Parlement spreekt zich naar verwachting donderdagmiddag uit. Over het juridisch advies gaat Rutte niet, "maar ik denk dat het kan".
Als een EU-land naar het hof stapt om de nieuwe rechtstaatregels aan te vechten zou de Europese Commissie in de tussentijd toch al niet stilzitten, zegt een ingewijde. Als de commissie lucht krijgt van rechtstaatgebreken die ervoor kunnen zorgen dat EU-geld verkeert terechtkomt, verzamelt zij alvast bewijzen en argumenten om die te kunnen aanpakken.
Zeker weten
Rutte erkent ook dat "je echt wel één à anderhalf jaar verder" bent voor de commissie maatregelen zou kunnen nemen tegen een lidstaat. Maar als de commissie die bevoegdheid krijgt, met ingang van 1 januari, "dan ligt er iets dat echt historisch is". Hij wil het echter "echt zien. Ik wil het zeker weten."
Ruttes coalitiepartner D66 heeft er echter al geen fiducie meer in. Het compromisvoorstel geeft de Hongaarse premier Viktor Orbán respijt "om zijn herverkiezing veilig te stellen" in 2022 en brengt de commissie onder de knoet van de regeringsleiders, zegt Europarlementariër Sophie in 't Veld.
Meer uit Binnenland
HAAKSBERGEN (ANP) - De opvang van asielzoekers in Haaksbergen (Overijssel) moet gebeuren op één centrale locatie en op een plek waar meer mensen wonen, dus in een drukkere omgeving. Zo oordeelt een meerderheid van deelnemers aan een referendum over het azc. De uitkomst werd vrijdag bekendgemaakt en door burgemeester Gerard van den Hengel (VVD) in ontvangst genomen namens de gemeenteraad.
40 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Comité Iran Vrij vraagt zich af wie het neerschieten van de Iraniër in Schoonhoven op zijn geweten heeft. "We moeten het politieonderzoek afwachten, maar als de lange arm van het mullahregime opnieuw achter deze aanslag zit, kunnen we dit echt niet langer tolereren", schrijft het comité op X.
56 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De politiemedewerker van Iraanse afkomst die donderdagochtend werd neergeschoten in Schoonhoven heeft zich eerder uitgesproken tegen het Iraanse regime, meldde justitieminister David van Weel voor aanvang van de ministerraad. Hij meldde eerder al dat verschillende autoriteiten alert zijn en maatregelen hebben genomen.
57 minuten geleden
DE HOEVE (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft besloten de zaak over het fatale ongeluk met een heteluchtballon in augustus vorig jaar te seponeren. De gezagvoerder treft geen schuld, concludeert de landelijke luchtvaartofficier van justitie.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Jongeren gebruiken vooral sociale media als TikTok en Snapchat om op de hoogte te blijven van het nieuws, maar ze hebben weinig vertrouwen in die platforms. Een onderzoek onder ruim duizend tieners concludeert dat.
1 uur geleden
KLUNDERT (ANP) - De zeehavenpolitie van Zeeland-West-Brabant heeft in de Brabantse plaats Klundert acht verdachten aangehouden in verband met een eerdere vondst van honderden kilo's cocaïne in een busje in Papendrecht. Dat heeft de politie in de nacht van donderdag op vrijdag bekendgemaakt.
8 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Het gesprek dat EU-leiders hadden met de Hongaarse premier Viktor Orbán was "niet gezellig", stelde premier Rob Jetten na afloop van de EU-top. "En dat was ook precies het doel", zei hij. "Het is eigenlijk schandalig dat hij elke keer weer dwarsligt voor iets wat alle Europeanen raakt."
9 uur geleden