Rutte niet zomaar akkoord met compromis Polen en Hongarije
BRUSSEL (ANP) - Premier Mark Rutte wil eerst garanties over de rechtstaattoets die voor EU-subsidies moet gaan gelden voor hij akkoord gaat met het compromisvoorstel dat op tafel ligt. Hij wil onder meer zeker weten dat de reikwijdte niet wordt ingeperkt en de toets geen vertraging oploopt, zei hij voor het begin van een EU-top in Brussel. Rutte is "niet negatief en niet positief", maar "neutraal" over het voorstel.
Duitsland is met de Polen en Hongaren, die de EU-begroting en het coronaherstelfonds blokkeren uit protest tegen de rechtstaattoets, een compromis overeengekomen. Dat bepaalt onder andere dat de Europese rechter zich kan uitspreken over de nieuwe regels voor die van kracht worden. Als alle EU-landen instemmen, trekken Polen en Hongarije hun veto in en is de patstelling voorbij.
Rutte, de officieuze aanvoerder van de landen die een sterke rechtstaattoets voorstaan, wil daarmee alleen akkoord gaan als die vervolgens met terugwerkende kracht gaat gelden als het Europese Hof van Justitie zijn zegen heeft gegeven. In Nederland en geestverwante landen bestaat de vrees dat de rechtstaatregels vertraging oplopen en kwaadwillenden tot die tijd hun gang kunnen gaan. Rutte wil nu van de Europese Commissie weten of de rechtstaattoets hoe dan ook gaat gelden voor EU-geld dat vanaf 1 januari wordt uitgekeerd.
Europees Parlement
Ook vraagt Nederland eerst de instemming van het Europees Parlement en de verzekering door EU-juristen dat het nieuwe compromis geen afbreuk doet aan de toets zoals die eerder was afgesproken. Dat moet allebei nog deze donderdag kunnen lukken, denkt Rutte. De voorzitter van het Europees Parlement spreekt zich naar verwachting donderdagmiddag uit. Over het juridisch advies gaat Rutte niet, "maar ik denk dat het kan".
Als een EU-land naar het hof stapt om de nieuwe rechtstaatregels aan te vechten zou de Europese Commissie in de tussentijd toch al niet stilzitten, zegt een ingewijde. Als de commissie lucht krijgt van rechtstaatgebreken die ervoor kunnen zorgen dat EU-geld verkeert terechtkomt, verzamelt zij alvast bewijzen en argumenten om die te kunnen aanpakken.
Zeker weten
Rutte erkent ook dat "je echt wel één à anderhalf jaar verder" bent voor de commissie maatregelen zou kunnen nemen tegen een lidstaat. Maar als de commissie die bevoegdheid krijgt, met ingang van 1 januari, "dan ligt er iets dat echt historisch is". Hij wil het echter "echt zien. Ik wil het zeker weten."
Ruttes coalitiepartner D66 heeft er echter al geen fiducie meer in. Het compromisvoorstel geeft de Hongaarse premier Viktor Orbán respijt "om zijn herverkiezing veilig te stellen" in 2022 en brengt de commissie onder de knoet van de regeringsleiders, zegt Europarlementariër Sophie in 't Veld.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Nederland is vlak na de Russische inval in Oekraïne veel te voorzichtig geweest met militaire steun. "Waren we eerder over onze taboes heen gestapt, dan had Oekraïne er militair beter voor gestaan." Dat zegt demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel in een interview met De Telegraaf.
4 uur geleden
ALMERE (ANP) - De Nederlandse hulporganisatie Dorcas deelt noodpakketten uit in Oekraïne om de mensen daar bij te staan in de extreme kou, terwijl ze zijn afgesloten van elektriciteit en verwarming. Miljoenen mensen zijn getroffen door de Russische aanvallen op energievoorzieningen en dus is er "een levensbedreigende situatie ontstaan", aldus Dorcas.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Korpschef Janny Knol bevestigt in een bericht op LinkedIn dat een Utrechtse agent en zijn familie tijdelijk ergens anders wonen wegens bedreigingen. Vorige week verschenen beelden op sociale media van het gebruik van geweld door de agent bij de aanhouding van twee vrouwen bij winkelcentrum Hoog Catharijne in Utrecht. Het geweld wordt getoetst door een commissie. Knol schrijft dat de uitkomsten daarvan spoedig bekend worden.
13 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Slachtoffers in de zedenzaak tegen Mark S. (32) uit Borculo, die onder meer terechtstaat voor grootschalige sextortion, hebben donderdag in de rechtbank benadrukt hoeveel impact de seksuele afpersing op hun leven heeft gehad.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft drie mannen van 27, 21 en 18 jaar veroordeeld tot taak- en celstraffen voor hun aandeel in de rellen bij het anti-immigratieprotest op het Malieveld op 20 september 2025. Twee van de verdachten moeten daarnaast smartengeld betalen aan dertien politieagenten.
13 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - De twee verdachten in de strafzaak over de website Funcaps blijven in de cel. Dat heeft de rechtbank in Zwolle donderdag bepaald aan het einde van een tweede inleidende zitting tegen verdachten Jord van W. (31) en Stefan P. (30). Zij worden verdacht van de verkoop van illegale medicijnen. Het Openbaar Ministerie onderzoekt 58 sterfgevallen die mogelijk een link hebben met middelen die zijn verkocht via de website.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) deelt ook dit jaar weer 'ramadanpakketten' uit aan gedetineerden. Tijdens de vastenmaand, die over ongeveer twee weken begint, ontvangen zo'n 7000 mensen in gevangenissen door het hele land een pakket. Vorig jaar waren dat er 5500.
15 uur geleden