Rutte niet zomaar akkoord met compromis Polen en Hongarije
BRUSSEL (ANP) - Premier Mark Rutte wil eerst garanties over de rechtstaattoets die voor EU-subsidies moet gaan gelden voor hij akkoord gaat met het compromisvoorstel dat op tafel ligt. Hij wil onder meer zeker weten dat de reikwijdte niet wordt ingeperkt en de toets geen vertraging oploopt, zei hij voor het begin van een EU-top in Brussel. Rutte is "niet negatief en niet positief", maar "neutraal" over het voorstel.
Duitsland is met de Polen en Hongaren, die de EU-begroting en het coronaherstelfonds blokkeren uit protest tegen de rechtstaattoets, een compromis overeengekomen. Dat bepaalt onder andere dat de Europese rechter zich kan uitspreken over de nieuwe regels voor die van kracht worden. Als alle EU-landen instemmen, trekken Polen en Hongarije hun veto in en is de patstelling voorbij.
Rutte, de officieuze aanvoerder van de landen die een sterke rechtstaattoets voorstaan, wil daarmee alleen akkoord gaan als die vervolgens met terugwerkende kracht gaat gelden als het Europese Hof van Justitie zijn zegen heeft gegeven. In Nederland en geestverwante landen bestaat de vrees dat de rechtstaatregels vertraging oplopen en kwaadwillenden tot die tijd hun gang kunnen gaan. Rutte wil nu van de Europese Commissie weten of de rechtstaattoets hoe dan ook gaat gelden voor EU-geld dat vanaf 1 januari wordt uitgekeerd.
Europees Parlement
Ook vraagt Nederland eerst de instemming van het Europees Parlement en de verzekering door EU-juristen dat het nieuwe compromis geen afbreuk doet aan de toets zoals die eerder was afgesproken. Dat moet allebei nog deze donderdag kunnen lukken, denkt Rutte. De voorzitter van het Europees Parlement spreekt zich naar verwachting donderdagmiddag uit. Over het juridisch advies gaat Rutte niet, "maar ik denk dat het kan".
Als een EU-land naar het hof stapt om de nieuwe rechtstaatregels aan te vechten zou de Europese Commissie in de tussentijd toch al niet stilzitten, zegt een ingewijde. Als de commissie lucht krijgt van rechtstaatgebreken die ervoor kunnen zorgen dat EU-geld verkeert terechtkomt, verzamelt zij alvast bewijzen en argumenten om die te kunnen aanpakken.
Zeker weten
Rutte erkent ook dat "je echt wel één à anderhalf jaar verder" bent voor de commissie maatregelen zou kunnen nemen tegen een lidstaat. Maar als de commissie die bevoegdheid krijgt, met ingang van 1 januari, "dan ligt er iets dat echt historisch is". Hij wil het echter "echt zien. Ik wil het zeker weten."
Ruttes coalitiepartner D66 heeft er echter al geen fiducie meer in. Het compromisvoorstel geeft de Hongaarse premier Viktor Orbán respijt "om zijn herverkiezing veilig te stellen" in 2022 en brengt de commissie onder de knoet van de regeringsleiders, zegt Europarlementariër Sophie in 't Veld.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Meer mensen deden vorig jaar melding van vermoedens van misstanden op de werkvloer, meldt het Huis voor Klokkenluiders (HvK). Er werden bijna 700 aanvragen voor advies ingediend, het hoogste aantal sinds de oprichting van het adviespunt in 2016. In 2024 waren het er nog 467. Bijna alle klokkenluiders zeggen dat ze na melding benadeeld worden, hoewel dat wettelijk verboden is.
2 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Op Schiphol is maandagavond een tweede groep gestrande Nederlanders uit het Midden-Oosten aangekomen. De vlucht van TUI uit Hurghada (Egypte) landde even na 22.20 uur. De reizigers aan boord waren eerst met een vliegtuig van Defensie opgehaald uit Muscat, de hoofdstad van Oman.
4 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De gynaecoloog van het Rijnstate die in de jaren zeventig en tachtig zijn eigen sperma gebruikte als donorzaad heeft zeker zestien donorkinderen verwekt. Dat meldt het Arnhemse ziekenhuis maandag op basis van onafhankelijk onderzoek naar de manier waarop in het verleden met donorzaad is omgegaan. De bekentenis van de voormalige arts was daarvoor de aanleiding. De man, die werkte in de kliniek van het Elisabeth Gasthuis dat later samen met twee andere ziekenhuizen Rijnstate werd, heeft een erfelijke ziekte.
4 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Claudia de Breij doet in 2026 opnieuw de Oudejaarsconference. Het wordt de vierde keer dat de cabaretière op oudejaarsavond op NPO 1 terugblikt op het voorbije jaar.
4 uur geleden
LEUSDEN (ANP) - Frenna en Sef zijn maandag de belangrijkste winnaars geworden van de Edison Pop 2026. Zij kregen in het AFAS Theater in Leusden de prijzen voor respectievelijk beste single (ZAZAA) en beste album (lieve monsters). DI-RECT kreeg de Edison Oeuvreprijs en Samuel Welten viel tweemaal in de prijzen.
5 uur geleden
DE BILT (ANP) - In het Waddengebied, Friesland en in de kop van Noord-Holland komt dichte mist voor. Het zicht kan minder dan 200 meter zijn, meldt het KNMI. Het verkeer kan hier hinder van ondervinden.
5 uur geleden
LEUSDEN (ANP) - DI-RECT is dit jaar de winnaar van de Edison Pop Oeuvreprijs. De Haagse band kreeg de prijs maandag tijdens het Edison-gala in het AFAS Theater in Leusden uit handen van oprichter en voormalig manager Dick Westland, de vader van drummer Jamie Westland.
6 uur geleden