Rutte: iedereen was helemaal klaar met Loekasjenko
BRUSSEL (ANP) - De EU-leiders zijn "echt helemaal klaar" met het Wit-Russische regime, zegt premier Mark Rutte. Daardoor waren ze het volgens hem ongekend snel eens over een gezamenlijk optreden tegen Minsk.
"Dit laat zien hoe ernstig we dit nemen", zei Rutte na afloop van de eerste dag van de EU-top in Brussel, die plotseling in het teken kwam te staan van Wit-Rusland. De "kaping" van een passerend Ryanair-vliegtuig om de meereizende Wit-Russische dissident Roman Protasevitsj en zijn vriendin op te pakken, vroeg om een antwoord van de EU.
Rutte, die bijna tien jaar geleden zijn eerste EU-top bijwoonde, heeft "op deze schaal niet eerder meegemaakt" dat de leiders het zo snel eens werden. "Iedereen was er echt helemaal klaar mee." De discussie over Wit-Rusland duurde tweeënhalf uur. Landen die normaliter hun bedenkingen hebben tegen sancties vanwege bijvoorbeeld hun economische belangen, stribbelden volgens Rutte niet tegen. "Misschien ook wel omdat Loekasjenko erin is geslaagd ons te verenigen met deze idiote actie."
De strafmaatregelen die de EU-landen overeen zijn gekomen raken president Aleksandr Loekasjenko en zijn trawanten "wel heftig", verzekert Rutte. Met name omdat de EU ook met economische sancties komt, die de grote staatsbedrijven moeten treffen waarmee in Wit-Rusland het geld wordt verdiend. "Het regime daar heeft natuurlijk zijn vingers in die staatsbedrijven zitten. Dat raakt aan de persoonlijke bankrekeningen van de top daar."
In de slotconclusies over Wit-Rusland verwijzen de leiders niet naar Rusland. Het staat niet vast dat Moskou de hand heeft gehad in de actie rond Protasevitsj, maar er bestaan wel vermoedens van betrokkenheid in Brussel. Een ‘strategisch debat’ over Rusland zou eigenlijk de hoofdschotel zijn tijdens het werkdiner maandag, maar werd op de achtergrond gedrongen door de ontwikkelingen in Wit-Rusland.
De betrekkingen van de EU met Rusland zijn een hoofdpijndossier. De EU wil enerzijds ferm reageren op zaken als inmenging in Europese politiek, het verspreiden van nepnieuws over Covid-19, de militaire dreiging in Oost-Oekraïne en de behandeling van Kremlincriticus Aleksej Navalni. Anderzijds is het in Europees belang de dialoog gaande te houden over zaken als bestrijding van de klimaatverandering en ontwapening. "Maar tientallen jaren van pogingen om de relatie te verbeteren zijn niet gelukt", zei Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. "Het is alleen maar erger geworden".
Binnen de EU staan de neuzen ook nog niet dezelfde kant op als het over de aanpak van Moskou gaat, ook al was het overleg van de leiders maandag "vruchtbaar en nuttig", volgens hun voorzitter Charles Michel. Op hun volgende top eind juni praten de 27 er verder over. Ze hebben de Europese Commissie gevraagd een ‘breed’ rapport op te stellen met beleidsvoorstellen, bijvoorbeeld hoe met Rusland om te gaan als het om energievoorziening gaat. Zo gaan er steeds meer stemmen op om het grote Nordstream 2-pijpleidingproject af te blazen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft er spijt van dat het de Tweede Kamer niet eerder heeft geïnformeerd over het terugvinden van een 'datakluis' met tientallen miljoenen documenten over het toeslagenschandaal. Dat antwoordt staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën, D66), ook namens staatssecretaris Sandra Palmen (Toeslagen, partijloos), op Kamervragen. Tegelijk geven ze aan dat er geen opzet is geweest om informatie achter te houden of belastingplichtigen te duperen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Financiënminister Eelco Heinen (VVD) blijft hoop houden "breed draagvlak" te krijgen in het parlement voor zijn begroting. Kort daarvoor zeiden de partijen PRO en JA21, waar de minderheidscoalitie naar kijkt voor steun, het niet voor zich te zien om gezamenlijk de begroting te steunen. Daarvoor zijn de verschillen tussen het linkse PRO en het rechtse JA21 te groot, denken zij. Heinen moet van hen dan ook kiezen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs en Emancipatie, VVD) verwacht dat de onderwijsinspectie "op niet al te lange termijn" gaat kijken bij de FVD-basisschool die maandag openging in Almere. Ze legde bij een persbijeenkomst op het Catshuis uit dat de inspectie bij nieuwe scholen altijd in het eerste schooljaar langskomt, maar in het geval van de Renaissanceschool kan de bewindsvrouw zich voorstellen dat "de inspectie niet wacht tot mei, om het maar zo te zeggen".
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21 heeft "twijfels" bij de wens van het kabinet voor brede steun voor de begroting. De linkse partij PRO zou dan ook steun leveren, maar JA21-Kamerlid Michiel Hoogeveen ziet dat niet voor zich. "Wij denken dat er op een gegeven moment echt wel duidelijke verschillen zichtbaar worden tussen JA21 en PRO", zei hij dinsdag na afloop van een gesprek met financiënminister Eelco Heinen.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meerdere oppositiepartijen spreken dinsdag met minister Eelco Heinen van Financiën, meldt het ministerie. SGP en JA21 zijn in de ochtend aangeschoven bij de VVD-minister, terwijl PRO in de middag met Heinen in gesprek gaat.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De verschillen tussen wat het kabinet en PRO willen met de begroting van komend jaar zijn nog steeds "levensgroot". Dat benadrukte PRO-leider Jesse Klaver meermaals na afloop van het eerste gesprek met premier Rob Jetten en vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA).
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - PRO-leider Jesse Klaver denkt dat de begrotingsonderhandelingen tussen zijn partij en het kabinet "heel ingewikkeld" zullen worden. Hij wil dat de beoogde bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel gaan, maar ziet ook dat bijvoorbeeld de VVD daar heel anders in staat. "Maar dit is onze inzet", zei hij voorafgaand aan zijn gesprek met premier Rob Jetten en vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA).
1 dag geleden