Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Een reeks partijen is er niet blij mee dat duizenden huurders van sociale huurwoningen ook een of meerdere woningen bezitten. Bijna 12.000 sociale huurders zijn ook eigenaar van een woning en sommigen zelfs van meer dan tien, meldde het Centraal Planbureau dinsdag. "Oneerlijk en onrechtvaardig", zei Hans Vijlbrief (D66) in een debat.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland staat positief tegenover een eventuele bijdrage aan een NAVO-missie in het poolgebied rond Groenland. Volgens minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) kan Nederland "op die manier bijdragen aan een stukje ontspanning in de relatie die wij zo belangrijk vinden, namelijk die tussen de Verenigde Staten en de Europese NAVO-bondgenoten".
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook nadat een nieuw kabinet op het bordes heeft gestaan, moeten D66, VVD en CDA verder werken aan vertrouwen van de rest van de Tweede Kamer. Dat zei D66-leider Rob Jetten dinsdag na een nieuwe ronde formatiegesprekken.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil dat er meer wordt gedaan voor de mensen in Iran die massaal in opstand zijn gekomen tegen het bewind, maar demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) maakte in een debat duidelijk dat de mogelijkheden daartoe zeer beperkt zijn.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het toekomstige kabinet hoeft niet te rekenen op steun van BBB om bezuinigingen op de gezondheidszorg aan een meerderheid te helpen. "Wij willen geen bezuinigingen op de zorg", zei partijleider Caroline van der Plas voor aanvang van een gesprek met de partijen aan de formatietafel.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet trekt voorlopig geen geld uit voor nieuwe infrastructuur bij gebieden voor grootschalige woningbouw die het zelf heeft aangewezen. Dat staat in een brief aan de Tweede Kamer. Vier regio's vroegen in totaal 425 miljoen euro. Wel krijgen ze 99 miljoen euro uit een andere pot voor woningbouw.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Forum voor Democratie zal plannen van de coalitie steunen die op één lijn liggen met het partijprogramma, zei FVD-leider Lidewij de Vos voor haar gesprek met D66, VVD, CDA en informateur Rianne Letschert. Of dat voor veel plannen geldt? "Daar heb ik een hard hoofd in."
1 dag geleden