Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
HILVERSUM (ANP) - Mark Boumans, burgemeester van Doetinchem (VVD) en vicevoorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), vindt de uitspraak van Ruben Brekelmans (VVD) over de opvang van asielzoekers "gevaarlijk", zei hij in het tv-programma Buitenhof. Hij vindt dit niet alleen van Brekelmans, maar ook van Kamerleden en fractievoorzitters van rechtsere partijen die "het land intrekken en zeggen dat de wet kennelijk niet geldt". Brekelmans zei eerder dat het aan gemeenten zelf is om te bepalen of ze wel of geen asielopvang willen.
16 uur geleden
RIGA (ANP/RTR/AFP) - De Letse president Edgars Rinkēvičs heeft Andris Kulbergs, lid van de conservatieve oppositie, voorgedragen als de volgende minister-president. De zittende premier Evika Siliņa maakte deze week bekend terug te treden na een politieke crisis rond Oekraïense drones die het Letse luchtruim waren binnengevlogen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink vindt het 'onbegrijpelijk' dat Kamerlid Gidi Markuszower oproept tot het gebruik van geweld. Dat zei de CDA-vicepremier in televisieprogramma Café Kockelmann. "Het woord geweld is gebruikt, dat onthoudt iedereen. En dat is echt onbegrijpelijk."
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - "Oproepen tot geweld keur ik altijd hard af", reageert justitieminister David van Weel (VVD) op de uitspraken die Kamerlid Gidi Markuszower (Groep Markuszower) voor de camera van Left Laser deed. Hij zei in de video dat Palestijnse vluchtelingen met geweld moeten worden tegengehouden, "misschien met nog meer geweld dan waar ze vandaan zijn gekomen".
2 dagen geleden
HILVERSUM (ANP) - Gidi Markuszower vindt dat hij zich voor de camera van het communistische platform Left Laser "beter, scherper en gepaster" had moeten uitspreken. Dat zei hij in gesprek met Sven Kockelmann, bij Sven op 1.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet moet actie ondernemen tegen de "extreemrechtse groep" die demonstraties zoals die in Loosdrecht tegen asielzoekerscentra "kaapt", vindt de VVD. Volgens Kamerlid Ulysse Ellian leidt het geweld door die groep, die volgens hem rondreist naar gemeenten met demonstraties om daar te rellen, af van de zorgen van bewoners.
4 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten gaat de zaak van het ontvoerde meisje Insiya aan de orde stellen tijdens het gesprek met zijn Indiase collega Narendra Modi, die dit weekend Nederland bezoekt. Ook stuurt het kabinet een ambtelijke delegatie naar India in de hoop een ontmoeting daar te kunnen regelen tussen de moeder en Insiya.
4 dagen geleden