Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Asielkinderen zullen alleen bij uitzondering worden opgesloten na de invoering van het migratiepact, verzekerde asielminister Bart van den Brink (CDA) maandag in het debat hierover. Hij reageerde daarmee op zorgen uit de linkse oppositie over het kabinetsplan om het mogelijk te maken asielzoekers met kinderen in bepaalde gevallen op te sluiten in een detentiecentrum in Zeist terwijl ze hun asielprocedure afwachten.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie, CDA) heeft andere gemeenten nodig om het probleem in Hardenberg op te lossen. Dat zegt hij in reactie op het nieuws dat opvangorgaan COA na dinsdag een dwangsom gaat betalen aan de Overijsselse gemeente omdat de einddatum niet gehaald is. "Op dit moment zijn er gewoon meer locaties aan het sluiten dan dat er nieuwe locaties bij komen," zegt hij. "Zie daar het probleem."
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtspraak gaat door de invoering van het migratiepact vastlopen, vrezen oppositiepartijen als GroenLinks-PvdA en ChristenUnie. De Raad voor de Rechtspraak voorziet dat het aantal rechtszaken hierdoor met 19.000 per jaar oploopt in 2028, terwijl er al een tekort is aan rechters. Don Ceder van de ChristenUnie vergeleek het pact tijdens het debat hierover met een trein die tegen een muur aan gaat rijden.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Op het ministerie van Financiën is vorige week een digitale inbraak ontdekt in "systemen voor een aantal primaire processen" op het departement. De toegang tot deze systemen is maandag geblokkeerd, waardoor een deel van de medewerkers niet meer kan inloggen.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) is klaar om het Europese migratiepact uit te voeren, verzekerde asielminister Bart van den Brink (CDA) maandag tijdens een Kamerdebat. Daarover waren twijfels gerezen nadat dagblad Trouw vorige week publiceerde over een rapport dat toen nog vertrouwelijk was en inmiddels is gepubliceerd. Daarin voorzag de IND juist grote problemen als het pact op 12 juni aanstaande in werking treedt.
8 uur geleden
MOERDIJK (ANP) - Bestuurder Onno Hoes gaat aan de slag als informateur in de Brabantse gemeente Moerdijk. Hij gaat verkennen welke partijen kunnen samenwerken in Moerdijk, waarvan het gelijknamige dorp dreigt te worden opgeheven om plaats te maken voor uitbreiding van het haven- en industriecomplex. Daarna brengt Hoes een advies uit.
8 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Lilianne Ploumen wordt verkenner voor de gemeenteraad van Utrecht. De fractie van GroenLinks-PvdA heeft haar daarvoor gevraagd, een opdracht die de oud-politica van de PvdA zelf eervol noemt.
8 uur geleden