Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Scholen waar speciaal onderwijs wordt gegeven blijven bestaan. Dat meldt staatssecretaris Judith Tielen (OCW, VVD) in reactie op een enquête van de Algemene Onderwijsbond, waarin naar voren kwam dat meer dan de helft van de leraren negatief is over het samenvoegen van regulier en speciaal onderwijs. Volgens de bewindsvrouw blijkt uit de enquête dat er een misverstand bestaat over hoe ver het kabinet wil gaan qua samenvoeging van onderwijstypes.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Het kabinet heeft vanavond een stap naar voren gezet en daar ben ik heel blij mee." Dat zei voorzitter Sharon Dijksma van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) maandag na spoedoverleg met het kabinet over de recente rellen bij opvanglocaties voor asielzoekers. In onder meer Loosdrecht liepen betogingen tegen de komst van asielzoekers uit de hand.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Gidi Markuszower, die vorige week zei dat Palestijnse vluchtelingen die vanuit Griekenland zijn gekomen "met maximaal geweld" moeten worden tegengehouden bij de grens, moet voor premier Rob Jetten (D66) steviger afstand nemen van die uitspraken. Markuszower nuanceerde zijn oproep tot geweld, maar bleef achter de strekking staan. Tot die tijd zal Markuszower, die samen met andere PVV-afsplitsers zeven zetels heeft in de Tweede Kamer, niet "vooraan in de rij staan om als partner mee samen te werken".
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil samen met gemeenten meer inzetten op "maatwerk" in lokale asielopvang, zei premier Rob Jetten (D66) na afloop van overleg met bestuurders uit gemeenten en provincies. Een speciaal "vliegend team" moet gemeenten ondersteunen die nu nog niet voldoende capaciteit hebben om hun aandeel aan vluchtelingen op te vangen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Er is geen geld gevonden voor een nieuw, innovatief sirenesysteem en daarmee zal vanaf 2028 een einde komen aan het maandelijkse luchtalarm. Dat schrijft minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD) maandag aan de Tweede Kamer.
1 dag geleden
AMSTERDAM (ANP) - Na The Rights Forum heeft ook de Turkse arbeidersvereniging HTIB aangekondigd aangifte te doen tegen Kamerlid Gidi Markuszower (Groep Markuszower) naar aanleiding van zijn uitlatingen over Palestijnse asielzoekers. Die zetten volgens de organisatie aan tot haat en geweld.
1 dag geleden
BRUSSEL (ANP) - De gevolgen van de blokkade van de Straat van Hormuz zijn "enorm" en minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking) maakt zich daar "hele grote zorgen over". Hij vindt dat de EU proactiever moet zijn. Zo verwacht hij meer coördinatie van de EU om ervoor te zorgen dat de lidstaten meer gaan doen, zei hij na afloop van een vergadering met zijn EU-collega's in Brussel. Als eerste noemt hij daarbij het tonen van solidariteit met vluchtelingen en ontheemden.
1 dag geleden