Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Partijleider Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA) noemt de plannen van het aanstaande minderheidskabinet "niet eerlijk" en volgens hem gaat Nederland er niet mee vooruit. Hij reageert op de doorrekening van het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving van de plannen van D66, VVD en CDA.
10 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Door het beleid van het aanstaande kabinet-Jetten stijgt het aantal mensen in armoede, berekende het Centraal Planbureau. Bij ongewijzigd beleid zou 2,5 procent van de Nederlanders in 2030 in armoede leven, maar door de plannen van de coalitie van D66, de VVD en het CDA stijgt dat licht naar 2,7 procent. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek was in 2024 3,1 procent van de bevolking arm.
21 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De coalitieplannen leiden op de langere termijn tot een hogere staatsschuld, meldt het Centraal Planbureau. Bij ongewijzigd beleid was die in 2060 uitgekomen op 118 procent van de totale economie. Maar door hogere uitgaven op onder meer defensie, klimaat en stikstof komt dat percentage op 137 procent te liggen.
44 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De coalitie van D66, VVD en CDA haalt haar eigen doelen om stikstofuitstoot terug te dringen niet. Dat schrijven het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving in een doorrekening van de plannen. Wel zet het aankomende kabinet op het gebied van stikstof een "grotere stap" dan voorheen.
45 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Door de plannen van het kabinet-Jetten verliezen de lage inkomens de meeste koopkracht, becijferde het Centraal Planbureau (CPB). Als er niets was veranderd, kon die groep nog rekenen op een koopkrachtsgroei van jaarlijks 0,5 procent. Door het beleid van het aanstaande kabinet groeit de koopkracht van de lage inkomens niet meer.
48 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De CO2-uitstoot daalt harder met de klimaatmaatregelen die de coalitie van D66, VVD en CDA wil doorvoeren dan zonder nieuwe plannen. Dat schrijven het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving in hun doorrekening van het akkoord. Maar meer is nodig om in 2050 klimaatneutraal te zijn.
51 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Mirjam Sterk verwacht dat haar een 'complexe opgave' wacht als minister van Langdurige Zorg. "Of de zorg in de toekomst ook houdbaar is, dat is het vraagstuk waar we voor staan," aldus de CDA'er.
18 uur geleden