Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Lokale partijen willen meer steun van het kabinet als het gaat om veiligheid, zeiden meerdere partijen tijdens het radiodebat van de NOS vrijdag. Zo laat de landelijke overheid de gemeente Den Haag, net als andere gemeenten, in de steek, betoogde Richard de Mos van Hart voor Den Haag toen het ging over criminaliteit in de stad en het tekort aan politieagenten.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten vindt het goed dat de drempel om te gaan stemmen lager wordt gemaakt door meer stembureaus en de proef met kleinere stembiljetten. In zijn wekelijkse persconferentie riep de D66-minister-president iedereen op om te gaan stemmen. "Dit is toch het meest dichtbij."
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft kritiek op het besluit van de Verenigde Staten om de oliesancties tegen Rusland tijdelijk te verlichten. "Zeer onverstandig", noemde premier Rob Jetten de beslissing op zijn wekelijkse persconferentie na de ministerraad.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "We moeten door", zei minister Vincent Karremans (Infrastructuur, VVD) nadat de Raad van State zijn besluit vernietigde om maximaal 478.000 vluchten van en naar Schiphol toe te staan. "Het is belangrijk dat er een juridische basis komt onder Schiphol, en dat we afgaan van de gedoogsituatie."
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse militairen die op uitzending zijn in Erbil in het noorden van Irak zijn daar weggehaald, omdat het te onveilig was. Dat zei minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) vrijdag. Nabij de Koerdische stad sneuvelde een dag eerder een Franse militair bij een droneaanval, vijf anderen raakten gewond.
14 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Wonen is "prioriteit 1, 2 en 3" voor GroenLinks-PvdA bij de gemeenteraadsverkiezingen. Jesse Klaver zei tijdens het flyeren met vrijwilligers in Leiden dat iedereen de kans moet krijgen om een eigen leven op te bouwen.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Infrastructuur Vincent Karremans kijkt nog of hij een nieuwe poging wil doen om de snelwegen rond Utrecht te verbreden. "Als ik dat al ga doen, gaat het jaren duren", zei de VVD-minister vrijdag voor de ministerraad.
14 uur geleden