Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Lisa Westerveld van GroenLinks-PvdA vindt het onbegrijpelijk dat D66 in het pas afgesproken coalitieakkoord belooft mee te werken aan de uitvoering van de strenge asielwetten van het kabinet-Schoof. Dat terwijl de partij hier eerder zeer kritisch op was. "Waarom heeft D66 dit niet uitonderhandeld?", vroeg ze bij het debat over de asielbegroting aan D66'er Jan Paternotte.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is geen goede zaak dat het demissionaire kabinet het aantal reclames op de televisiezenders van de publieke omroep wil verhogen, vindt een meerderheid van de Tweede Kamer. Een motie van GroenLinks-PvdA hierover kreeg woensdagmiddag ruim voldoende steun.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De leiders van D66, VVD en CDA zijn het woensdag nog niet eens geworden over de verdeling van de kabinetsposten. Dat maakte VVD-leider Dilan Yeşilgöz woensdag bekend. Donderdag praten de partijen verder.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De zeven Kamerleden die zich onlangs afsplitsten van de PVV, hebben in een stemverklaring hard uitgehaald naar hun voormalige partijleider Geert Wilders. Een motie waarin hij samen met Kamerlid Marjolein Faber oproept tot het denaturaliseren en uitzetten van "Marokkaans tuig", vinden zij "misleidend en onnodig grievend".
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kleine partijen zijn ongerust over het voornemen van de coalitie om onderzoek te doen naar een kiesdrempel. Partijen die een bepaald aantal zetels niet halen, komen door zo'n drempel niet in het parlement. ChristenUnie, SGP, BBB en DENK stelden hier in een debat bezorgde vragen over.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De NPO moet vier omroephuizen krijgen en een taakomroep van de NOS en NTR, vindt een meerderheid in de Tweede Kamer. Een motie van coalitiepartijen VVD, D66 en CDA die hiertoe oproept, kan in ieder geval rekenen op de steun van GroenLinks-PvdA, die al een vergelijkbaar voorstel deed in haar verkiezingsprogramma.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Beoogd premier Rob Jetten zoekt voor zijn minderheidskabinet ministers "zonder een al te groot ego". Zij moeten bereid zijn ook andere partijen iets te gunnen, zei de D66-leider vlak voordat hij begon als formateur. Met de onderlinge verdeling van de posten zijn D66, VVD en CDA al "vrij ver", zei Jetten.
14 uur geleden