Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - 50PLUS blijft zich "constructief" opstellen naar de nieuwe coalitie, hoewel de partij wel kritiek heeft op haar plannen. Fractieleider Jan Struijs zei "gemengde gevoelens" te hebben over het coalitieakkoord.
36 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Volt-leider Laurens Dassen is geen voorstander van de bezuinigingen die de coalitie wil doorvoeren in de zorg en sociale zekerheid. Die vindt hij "breed en wreed", terwijl ze volgens hem ook "slim en eerlijk" kunnen: "Leg de rekening bij de mensen die hem ook kunnen betalen", zei hij tegen D66, de VVD en het CDA.
38 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - "Waarom worden de belastingen omhooggegooid terwijl we makkelijk ieder jaar voor 12 miljard kunnen bijlenen?" Dat vroeg Gidi Markuszower, hoofd van de groep recent afgesplitste PVV'ers, zich af in het debat over het coalitieakkoord. Hij is ook niet blij met het verhogen van de AOW-leeftijd.
40 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - "Dit regeerakkoord is nog niet af", zei Mirjam Bikker van de ChristenUnie in het debat over de plannen van D66, VVD en CDA. Ze pleit voor een "politiek met hart voor de samenleving", maar ziet de coalitiepartners daarin de plank misslaan op sommige terreinen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) mist in het coalitieakkoord van D66, de VVD en het CDA een reflectie op "de haatzaaierij" die volgens haar door het kabinet-Schoof "werd verheven tot beleid en wetgeving". Dat kabinet, met daarin de radicaalrechtse PVV als grootste partij, heeft volgens Ouwehand schade aangericht die nog steeds wordt gevoeld. "Ik heb geen reflectie gezien op hoe je die schade gaat herstellen."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De SGP verwacht "fijngevoeligheid" van beoogd premier Rob Jetten, zei partijleider Chris Stoffer in het debat over het coalitieakkoord. "Als hij inschat dat het met een beetje tenen trappen wel goedkomt, denk ik dat zijn antenne nog wat beter afgestemd moet worden."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21 mist op vier thema's "cruciale keuzes" in het coalitieakkoord van D66, de VVD en het CDA. Annabel Nanninga, die inviel voor een zieke Joost Eerdmans, is niet tevreden met de keuzes die de coalitie maakt op het gebied van migratie, veiligheid, klimaatbeleid en belastingen.
1 uur geleden