Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
CARDIFF (ANP/AFP) - Labour heeft een groot verlies geleden bij de parlementsverkiezingen in Wales, waar het de politiek ruim een eeuw domineerde. De Senedd komt voor het eerst sinds zijn oprichting in 1999 onder controle te staan van een andere partij. De nationalistische Plaid Cymru is nu de grootste partij van Wales.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink wil de regels voor grenscontroles versoepelen. De Koninklijke Marechaussee gaat na september niet meer aan de grens controleren als het aan de CDA-minister ligt, maar gaat gebruikmaken van mobiele controles.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De situatie rond de uitbraak van het hantavirus op een Nederlands cruiseschip is "totaal niet te vergelijken" met hoe de coronapandemie zes jaar geleden begon. Dat heeft minister-president Rob Jetten (D66) benadrukt tijdens zijn persconferentie na de wekelijkse ministerraad. Het gaat ditmaal om een bekend virus, "waarvan we weten hoe we het moeten beheersen", zei de premier.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink is nog bezig met een wetsvoorstel om mensen die illegaal in Nederland verblijven, te kunnen straffen. Dat is onderdeel van drie maatregelen die hij snel wil invoeren om de niet aangenomen asielnoodmaatregelenwet te vervangen. Vrijdag is zijn voorstel voor het ongewenst verklaren van bepaalde mensen wel door de ministerraad gekomen.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Alle mensen die aan boord waren van een KLM-vliegtuig uit Johannesburg, waarin een Nederlandse vrouw met het hantavirus kortstondig aanwezig was, worden in de gaten gehouden, zegt minister Sophie Hermans (Volksgezondheid). "Die mensen zijn in beeld bij de GGD en daar is ook contact mee en er wordt gemonitord of er bij hen klachten ontstaan."
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is "in principe" alleen verantwoordelijk voor de repatriëring van Nederlandse reizigers van het cruiseschip m/v Hondius, aldus minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA). "Maar we voelen wel degelijk de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat iedereen uiteindelijk ook veilig thuiskomt", voegt hij eraan toe.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken kan nog geen informatie geven over het plan dat wordt gemaakt voor de Nederlandse opvarenden van het cruiseschip Hondius. "We zijn druk aan het kijken wat er precies moet gebeuren", zegt een woordvoerder. "We zullen dat plan eerst richting alle betrokkenen communiceren en daarna publiek. Meer kan ik er nu niet over zeggen."
15 uur geleden