Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
AMSTERDAM (ANP) - Thierry Baudet, oprichter van Forum voor Democratie, doet laconiek over de ophef die in de afgelopen weken is ontstaan over het verleden van enkele kandidaat-gemeenteraadsleden van zijn partij. Zij zouden banden hebben gehad met neonazistische groeperingen.
24 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - PVV-leider Geert Wilders heeft op X iedereen bedankt die op de PVV heeft gestemd. "Prachtige resultaten!" schreef hij op X. In verschillende gemeenten, zoals Terneuzen en Pekela, werd de PVV de grootste.
33 minuten geleden
TERNEUZEN (ANP) - PVV-lijsttrekker Patrick van der Hoeff in Terneuzen denkt dat zijn partij de winst in de gemeenteraadsverkiezingen grotendeels te danken heeft aan het verzet tegen de komst van een azc. "Maar dat is niet de enige reden", zegt Van der Hoeff. "Wij hebben ons altijd kritisch uitgelaten over de bouw van een campus, een onderwijsinstelling die 100 miljoen euro moet kosten. Dat vinden we veel te veel en we denken dat veel andere Terneuzenaars dat ook vinden."
45 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De eerste uitslagen van Forum voor Democratie zijn voor partijleider Lidewij de Vos "reden tot feest, maar morgen begint voor ons een enorme klus". Dat zei ze op een partijbijeenkomst in Amsterdam, waar de partij de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen van woensdag volgt. "Kiezers in heel Nederland hebben ons het vertrouwen gegeven om de grote uitdagingen van onze steden en dorpen aan te gaan", zei De Vos tegen de aanwezigen.
46 minuten geleden
BREDA (ANP) - Premier Rob Jetten (D66) heeft begrip voor "frustraties" in gemeenten over de komst van asielzoekerscentra. "Dat je denkt: dit overkomt ons, terwijl wij zelf willen meebeslissen over de grootte van een opvang of de voorwaarden van een asielopvang." Wel benadrukt hij dat het kabinet de instroom wil beperken, en asielzoekers die hier zijn eerlijk wil verdelen over gemeenten met de spreidingswet.
1 uur geleden
DOKKUM (ANP) - Tussen de exitpoll van Ipsos in opdracht van NOS van Noardeast-Fryslân en de voorlopige uitslag, gemeld aan de ANP Verkiezingsdienst, zitten flink wat verschillen. Zo kwam FNP, ondanks zetelverlies, als grootste partij naar voren uit de exitpoll. Maar in de voorlopige uitslag is dat het CDA met 6 zetels. De partij wint 2 zetels, in plaats van 1 volgens de exitpoll.
1 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Jesse Klaver ziet zijn partij GroenLinks-PvdA "fors winnen" ten opzichte van de landelijke verkiezingen in november. Leden van de partij hebben de "rug gerecht", zei hij op een bijeenkomst in Leiden.
1 uur geleden