Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Verschillende lokale partijen met namen die lijken op PRO, de nieuwe roepnaam van GroenLinks-PvdA, zijn niet blij met hun nieuwe naamgenoot. Donderdag kondigde de partij aan verder te gaan als Progressief Nederland, kortweg PRO. ProHengelo schrijft op Facebook dat het gebruik van dezelfde naam voor een landelijke partij kan leiden tot "verwarring over rollen, posities en verantwoordelijkheden".
20 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Sophie Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport maakt structureel tot 177 miljoen euro vrij om klaar te zijn voor een volgende pandemie. Het geld komt van meerdere posten binnen haar eigen begroting. Begin maart adviseerde de minister nog tegen extra geld hiervoor.
22 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De voorlopige winst van lokale partijen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen ten opzichte van de vorige is kleiner dan eerder gemeld door de ANP Verkiezingsdienst. Ze zijn dus niet de grote winnaars van de recente verkiezingen.
30 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Dit jaar zet landbouwminister Jaimi van Essen (D66) 150 miljoen euro extra klaar voor natuurherstel en verschillende maatregelen voor de landbouw. Het geld komt uit de pot van 20 miljard euro die de coalitie de komende jaren wil uitgeven aan het oplossen van het stikstofprobleem.
32 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet maakt de komende jaren 22,9 miljoen euro vrij om de veiligheid van lhbti-jongeren in het onderwijs te verbeteren. Het geld komt in 2027, 2028 en 2029 beschikbaar, staat in de voorjaarsnota.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten ziet er weinig in om investeringen die het kabinet wil doen uit te stellen gezien de economische onzekerheid door de oorlog in het Midden-Oosten. Het lukt ministeries juist beter dan voorheen om geld uitgegeven te krijgen aan zaken als veiligheid en innovatie, aldus de premier.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De oplopende kosten van de arbeidsongeschiktheidsuitkering WIA onderstrepen volgens minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) het belang van de hervormingen die het kabinet wil doorvoeren in de sociale zekerheid. "Maak het simpeler", is zijn boodschap. De D66-bewindsman wil dat "met voorrang" gaan bespreken met vakbonden en werkgevers.
3 uur geleden