Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat het goedkopere abonnement om in de zomer in daluren onbeperkt te kunnen reizen op 21 juni ingaat. Dat abonnement moet tot 1 september geldig blijven. Dat is de uitwerking van het voorstel van GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver voor een ticket van 49 euro per maand.
45 minuten geleden
HELSINGBORG (ANP) - Europa moet kalm blijven en zich niet laten leiden door president Donald Trumps uitlatingen over bijvoorbeeld de terugtrekking van Amerikaanse troepen, vindt buitenlandminister Tom Berendsen. De VS zijn onvoorspelbaarder geworden, erkent hij. Extra reden om "ons eigen huiswerk te doen" en Europa's verdediging te versterken, zei Berendsen voor een vergadering met NAVO-collega's.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Willemijn Aerdts van Digitale Economie en Soevereiniteit heeft de Amerikaanse ambassadeur Joe Popolo aangesproken op het openbaar maken van namen van Nederlandse ambtenaren. Ze noemt dit "niet wenselijk".
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het debat over het normaliseren van geweld in de politiek en samenleving in de Tweede Kamer is uitgesteld, omdat het te laat zou beginnen. Een debat over overlastgevende asielzoekers was nog bezig, terwijl het debat over het normaliseren van geweld al zou beginnen.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel vindt het "schokkend" dat bewezen is dat strafrechtadvocaat Inez Weski als boodschapper fungeerde voor haar cliënt Ridouan Taghi. Zij speelde berichten van de topcrimineel door naar anderen in zijn criminele netwerk. De rechtbank acht bewezen dat zij "een actieve rol" had in de bende van Taghi, maar de ex-advocaat hoeft onder meer vanwege haar broze gezondheid en fouten in het proces niet meer terug de cel in.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De PVV ziet maatregelen die alleen tegen fatbikes zijn gericht toch niet zitten. "Wij zijn binnen de fractie tot elkaar gekomen en hebben moeten concluderen dat het vrijwel een onmogelijke opgave is", zei PVV-Kamerlid Erwin Prickaertz in een debat over verkeersveiligheid. Hij pleitte voor een minimumleeftijd van 14 jaar voor het besturen van e-bikes in het algemeen en een helmplicht tot 18 jaar.
20 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Er zijn inmiddels twintig aangiftes binnengekomen tegen Tweede Kamerlid Gidi Markuszower om zijn uitlatingen over Palestijnse asielzoekers, melden de politie en het Openbaar Ministerie (OM). Die spreken de verwachting uit dat dit aantal de komende dagen verder oploopt "omdat diverse personen al een afspraak bij de politie hebben gemaakt om aangifte te doen".
22 uur geleden