Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
BRUSSEL (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) sluit de inzet van Nederland om de veilige doorvaart in de Straat van Hormuz te garanderen niet uit, maar is daarin wel terughoudend. "Nederland wil het gesprek overal over voeren, maar dit is niet een besluit dat je zomaar neemt", zei hij voor het begin van de vergadering van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Brussel.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) heeft geen uitnodiging ontvangen om deel te nemen aan de gesprekken die minister-president Jetten maandag voert met vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap. Dat laat CIDI-directeur Naomi Mestrum weten. Het is niet duidelijk wie er wel met Jetten om tafel gaan.
15 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Premier Rob Jetten verwacht niet dat progressieve kiezers bij de gemeenteraadsverkiezingen weglopen bij zijn partij D66 omdat ze het coalitieakkoord te rechts vinden. "Ik denk dat de meeste mensen het gewoon kunnen waarderen dat we verantwoordelijkheid nemen nu op landelijk niveau, dat we ook moeilijke keuzes daar niet uit de weg gaan", zei hij zondagmiddag terwijl hij campagne voerde in Leiden.
19 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Minister-president Rob Jetten spreekt maandag met "vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap" nadat de afgelopen dagen een school in Amsterdam en een synagoge in Rotterdam doelwit waren van explosies. Dit laat hij weten aan een verslaggever van het ANP tijdens het flyeren in Leiden voor de gemeenteraadsverkiezingen. Het gesprek vindt plaats op het ministerie van Algemene Zaken.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als lokale politici worden bedreigd, kunnen zij een telefoontje van minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken) verwachten. Bij WNL op Zondag vertelde de CDA-bewindsman dat hij hier sinds zijn beëdiging drie weken geleden een vaste gewoonte van heeft gemaakt. "En dat moet ik veel te vaak doen." De afgelopen anderhalve week heeft hij al "een stuk of vijf" mensen gebeld.
23 uur geleden
ALMERE (ANP) - De gemeenteraadsverkiezingen maken "ontiegelijk veel uit voor je gewone leven", zei VVD-leider Dilan Yeşilgöz zaterdag in het centrum van Almere. Daar liep ze over de markt in de hoop stemmers over te halen om op haar partij te stemmen bij de verkiezingen komende woensdag. De lokale lijsttrekker Lesley van Hilten hoopt dat mensen de moeite nemen om te gaan stemmen, aangezien de opkomst in Almere bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen slechts 40 procent was.
1 dag geleden
ALMERE (ANP) - Defensieminister Dilan Yeşilgöz houdt er rekening mee dat de recente explosies bij Joodse panden gelinkt zijn aan Iran. Dat zei ze tijdens een campagnebijeenkomst van de VVD in Almere.
1 dag geleden