Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het toekomstige kabinet hoeft niet te rekenen op steun van BBB om bezuinigingen op de gezondheidszorg aan een meerderheid te helpen. "Wij willen geen bezuinigingen op de zorg", zei partijleider Caroline van der Plas voor aanvang van een gesprek met de partijen aan de formatietafel.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Forum voor Democratie zal plannen van de coalitie steunen die op één lijn liggen met het partijprogramma, zei FVD-leider Lidewij de Vos voor haar gesprek met D66, VVD, CDA en informateur Rianne Letschert. Of dat voor veel plannen geldt? "Daar heb ik een hard hoofd in."
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het beoogde minderheidskabinet van D66, VVD en CDA moet "niet te snel op steun van JA21 rekenen", zei partijleider Joost Eerdmans voorafgaand aan zijn gesprek met de drie partijleiders en informateur Rianne Letschert. "Ze kunnen wel op ons rekenen wat betreft een open mind. We kijken gewoon constructief naar voorstellen in de toekomst." En later verzekerde hij: "Er hoeft ook niemand een motie van wantrouwen te verwachten van JA21."
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - ChristenUnie-leider Mirjam Bikker gaat constructief naar plannen van een mogelijk minderheidskabinet kijken. Voorafgaand aan de stemmingen in de Tweede Kamer zei ze dinsdag dat haar partij elk plan apart wil beoordelen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jan Struijs ziet kansen voor zijn partij 50PLUS om "wat voor elkaar te krijgen" in een samenwerking met D66, VVD en CDA. Die drie partijen willen een minderheidskabinet gaan vormen en hebben daarbij steun van andere partijen nodig. Struijs staat daar welwillend tegenover. "Die twee zetels kunnen soms cruciaal zijn", zei hij na zijn gesprek met de andere drie partijleiders en informateur Rianne Letschert.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De leiders van D66, VVD en CDA gaan dinsdagmiddag op zoek naar steun voor hun beoogde minderheidskabinet. Als eerste zijn vijf kleinere fracties uitgenodigd om langs te komen bij informateur Rianne Letschert, Rob Jetten (D66), Dilan Yeşilgöz (VVD) en Henri Bontenbal (CDA).
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Veehouders binnen een kilometer van overbelaste natuurgebieden krijgen met voorrang subsidie als ze willen stoppen. Voor hen geldt 'first come, first serve', staat in de uitkoopregeling die demissionair landbouwminister Femke Wiersma (BBB) maandag heeft gepubliceerd voor reacties. Andere veehouders komen later in aanmerking als er nog geld is.
1 dag geleden