Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, D66) zegt niet op de hoogte te zijn van een "schaduwdeal" binnen de coalitie naast de overeenkomst met PRO over extra geld voor ontwikkelingshulp. Volgens ingewijden zou D66 het wetsvoorstel strafbaarstelling verheerlijking terrorisme gaan steunen in ruil voor steun van de VVD voor het akkoord met PRO.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet zal niet aandringen op een alternatief voor de snellere stijging van de AOW-leeftijd, een maatregel die onder druk van oppositie en vakbonden is geschrapt. Dat heeft minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) duidelijk gemaakt in een Kamerdebat over de ruzie tussen kabinet en bonden over de sociale zekerheid.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Esther Ouwehand had niet meer de energie die nodig is om de Partij voor de Dieren te leiden, zei ze kort nadat ze die rol had overgedragen aan Christine Teunissen. Donderdag maakte Ouwehand bekend dat ze stopt als partijleider.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De oppositie wil opheldering over een "schaduwdeal" tussen de coalitiepartijen die zou zijn gesloten bij het akkoord over de begroting ontwikkelingssamenwerking met PRO. In ruil voor 380 miljoen euro extra voor minister Sjoerd Sjoerdsma zou diens partij D66 de wet gaan steunen die verheerlijking van terrorisme strafbaar stelt.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil pas praten over aanpassing van de financiële afspraken uit het coalitieakkoord als er een inhoudelijke deal is met de sociale partners en de oppositie over de sociale zekerheid. Dat heeft minister-president Rob Jetten gezegd in een Kamerdebat over de botsing tussen kabinet en vakbonden over de voorgenomen bezuinigingen.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD is gebotst met zowel linkse als rechtse partijen over de bezuinigingen van het kabinet op de sociale zekerheid. VVD-Kamerlid Ingrid Michon-Derkzen betoogde dat de maatregelen op bijvoorbeeld de uitkering voor arbeidsongeschiktheid (WIA) eraan bijdragen dat meer mensen aan het werk gaan, maar dat stuitte op verzet bij verschillende partijen.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Regeringspartij D66 is bereid te praten over bezuinigingen op andere terreinen dan de sociale zekerheid, als alternatief voor de ingrepen die het minderheidskabinet onder druk van de vakbonden van tafel heeft gehaald. Dat heeft Tweede Kamerlid Stephan Neijenhuis, na veel aandringen vanuit de oppositie, gezegd tijdens een Kamerdebat.
18 uur geleden