Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
GORINCHEM (ANP) - Turkse Nederlanders in Gorinchem hebben veel te verduren gekregen na de gemeenteraadsverkiezingen vorige maand. Dat zegt burgemeester Reinie Melissant na het sluiten van de stemlokalen. De Zuid-Hollandse gemeente hield woensdag een nieuwe verkiezing, omdat er bij de vorige stembusgang mogelijk stemmen zijn geronseld.
49 minuten geleden
GORINCHEM (ANP) - Bij drie stembureaus in Gorinchem zijn woensdag geen opmerkelijkheden geweest. Dat laten de verschillende leden weten tijdens het tellen van de stemmen in het stadhuis. Rond de verkiezingen in maart ontstonden vermoedens van stemfraude met onder meer het ronselen van volmachten. Daarom was er woensdag een herstemming.
1 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - De stembureaus in Gorinchem, waar een herstemming voor de gemeenteraadsverkiezingen plaatsvond, zijn om 21.00 uur gesloten. Het tellen van de stemmen begint nu.
2 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Een aantal fracties in het Europees Parlement vindt dat antisemitisme steviger moet worden bestraft. Zo riep de Nederlandse Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) woensdag op tot "strenge regels en stevige handhaving" in een debat over het toenemende antisemitisme in Europa in het Europees Parlement.
4 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De ondernemersorganisatie voor de technologische industrie FME wil dat Nederland met meer steun komt voor bedrijven die in de knel zitten door de energiecrisis door de oorlog in het Midden-Oosten. Dat stelt de lobbyclub voor het bedrijfsleven nadat de Europese Commissie dit mogelijk heeft gemaakt.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Nederlandse regering zou excuses moeten maken aan de duizenden Molukse ex-militairen van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) en hun gezinnen die in de jaren vijftig gedwongen naar Nederland kwamen. Dat zou "een betekenisvol gebaar" zijn, zeker nu de eerste generatie Molukkers nog in leven is. Dat zei de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema woensdag bij een herdenking van de aankomst van ruim 4000 Molukkers in Amsterdam, 75 jaar geleden.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hart voor Den Haag zou toch weer met D66 moeten onderhandelen over een coalitie in de hofstad. Dat adviseert Ahmed Aboutaleb dinsdag in zijn eindverslag als verkenner.
1 dag geleden