Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink gaat deze week hard zijn best doen om in de Eerste Kamer steun te krijgen voor de twee strenge asielwetten. "Jazeker wel. Ik zet alles in wat nodig is", zei de CDA-bewindsman donderdagmiddag tegen journalisten. Die steun voor één van deze wetten is onzeker geworden toen de PVV woensdag bekendmaakte wél voor de wetten van partijgenoot Marjolein Faber te stemmen, maar niet voor de reparatie van de toevoeging die een illegaal verblijf strafbaar maakt.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gedupeerde ouders gaan niets merken van de vondst van tientallen miljoenen documenten met betrekking tot het schandaal rond de kinderopvangtoeslag in een datakluis van de Belastingdienst. Ook niet als daar gegevens bij zitten waaruit blijkt dat zij ten onrechte of te ruimhartig zijn gecompenseerd. Dat heeft partijloos staatssecretaris Sandra Palmen (Herstel Toeslagen) gezegd in een Kamerdebat.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Coalitiepartijen D66, CDA en VVD willen bedrijven tegemoetkomen in de kosten voor elektriciteit. Geld dat daarvoor is klaargezet in het coalitieakkoord voor 2028, wil de minderheidscoalitie eerder uitgeven, zeggen de partijen donderdag in een debat over de verduurzaming van de industrie.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer is zeer ontstemd omdat een datakluis met tientallen miljoenen documenten die betrekking hebben op het toeslagenschandaal jarenlang buiten beeld is gebleven. Onder meer de regeringspartijen D66, CDA en VVD hebben daar in een debat met partijloos staatssecretaris Sandra Palmen (Herstel Toeslagen) opheldering over gevraagd.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten heeft de Venezolaanse oppositieleider en Nobelprijswinnaar María Corina Machado ontvangen op zijn ministerie. Zij won vorig jaar de Nobelprijs voor de Vrede.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De PVV geeft geen steun aan de reparatiewet die in de Eerste Kamer nodig is voor een meerderheid voor de asielplannen van het vorige kabinet. Dat schrijft PVV-senator Alexander van Hattem op X. De 'reparatie' was bedoeld om een van de twee asielwetten van voormalig PVV-minister Marjolein Faber minder streng te maken voor wie hulp biedt aan mensen die hier illegaal verblijven. Maar daar wil de PVV-fractie in de senaat niet aan, aldus Van Hattem.
1 dag geleden
WASHINGTON (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) heeft dinsdag met zijn Amerikaanse collega Marco Rubio gesproken over de inzet van een aantal Europese en Aziatische landen om de Straat van Hormuz te beschermen. Daarbij is wel benadrukt dat er eerst een einde aan de vijandelijkheden moet komen, zei Berendsen na afloop van het gesprek tegen media.
2 dagen geleden