Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Een grote meerderheid van de Tweede Kamer steunt het besluit van het kabinet om het marineschip Zr. Ms. Evertsen naar het oosten van de Middellandse Zee te sturen voor een defensieve missie om Cyprus en NAVO-bondgenoten te beschermen. Dat bleek woensdag tijdens een debat in de Tweede Kamer.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 deelt de zorgen van veel oppositiepartijen over de gevolgen van de voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid voor met name gehandicapten en chronisch zieken. De partij werd daar hard op aangevallen in een Kamerdebat over de begroting van het ministerie van Sociale Zaken.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bij de komende gemeenteraadsverkiezingen komen de lokale partijen weer als grootste uit de bus, verwacht onderzoeksbureau Ipsos I&O. Van de landelijke partijen maakt GroenLinks-PvdA kans om de grootste te worden, denkt het bureau.
14 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - De BBB stapt in het Europees Parlement over van de centrumrechtse EVP naar de rechtsere partijgroep Europese Conservatieven en Hervormers (ECR). Bij die partijgroep hoort ook de nationalistische en conservatieve partij Fratelli d'Italia van de Italiaanse premier Giorgia Meloni. De EVP is de grootste partij in het Europarlement, waartoe ook voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie behoort.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - In 2027 moet minstens 1 procent minder verloren gaan aan zorgfraude. Dat gaat om 100 miljoen euro, omdat fraude de zorg volgens het Openbaar Ministerie ongeveer 10 miljard euro per jaar kost. De kabinetspartijen D66, VVD en CDA zeiden vorige week tegen een doel te zijn. VVD-Kamerlid Hilde Wendel wil niet dat ambtenaren daarop afgerekend kunnen worden.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De regeringspartijen D66 en CDA erkennen dat zij er niet bij hebben stilgestaan dat hun bezuinigingen op uitkeringen ook gevolgen hebben voor vrouwen met zwangerschapsverlof. "Daar moeten we wat mij betreft wat aan doen", aldus D66-fractievoorzitter Jan Paternotte voor de camera van het AD. CDA-leider Henri Bontenbal is voorzichtiger, maar laat weten er "evenveel moeite" mee te hebben.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer heeft tegen aangekondigde bezuinigingen op de gehandicaptenzorg van het nieuwe kabinet gestemd. Met een minimale meerderheid van 75 tegen 74 sprak de Kamer zich uit tegen de plannen.
1 dag geleden