Rutte gaat zwaar gehavend nieuwe verkenningsronde in
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider en demissionair premier Mark Rutte gaat na Pasen zwaar gehavend een nieuwe verkenningsronde in. Alle partijen keuren zijn optreden in de eerder geklapte verkenning af, en het vertrouwen is behoorlijk geschaad. D66 en het CDA dienden de motie van afkeuring in, en gaven hiermee ook een signaal dat effect zal hebben op de positie van Rutte in de nieuwe verkenning: het is niet meer vanzelfsprekend dat hij als grootste partij het voortouw neemt.
Oppositieleider Geert Wilders kwam met een motie van wantrouwen tegen Rutte om zijn "leugens en bedrog". De hele oppositie, inclusief de SGP, steunde die. Dat betekent dat bijna de helft van de Kamer - 72 Kamerleden - twee weken na de verkiezingen al geen vertrouwen meer in hem heeft.
Niet alleen de oppositie, maar ook D66-leider Sigrid Kaag sprak harde woorden over Rutte. Haar vertrouwen in hem heeft een deuk opgelopen, en hij moet wat haar betreft een pas op de plaats maken de komende weken. Eerst trokken VVD en D66 als winnaars van de verkiezingen en grootste partijen nog samen op. De partijen vormen niet meer vanzelfsprekend een 'liberaal motorblok': Kaag zei na afloop dat ze nog niet weet of ze samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan. De komende dagen gaat ze met haar partij overleggen wie als verkenner kan worden aangesteld. "Dat is de eerste stap."
Rutte moest diep door het stof en zal het vertrouwen moeten terugwinnen nadat was gebleken dat hij toch CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft besproken met de oud-verkenners Ollongren en Jorritsma. Iets wat hij eerst nog stellig ontkende.
Meer dan veertien uur lang debatteerde de Tweede Kamer over het gelekte verkenningsmemo, en de gesprekken waarop dit gebaseerd zou zijn. Veel partijen verdenken Rutte ervan dat hij Omtzigt, een bekend kritisch Kamerlid, probeerde 'weg te werken'. Maar Rutte zei, net als de oud-verkenners, dat hij zich een gesprek over Omtzigt niet kon herinneren. Die verklaring werd met hoongelach en verontwaardiging ontvangen door de partijen.
Toen Rutte ook nog onthulde dat hij donderdagochtend eerder te horen kreeg dat Omtzigt toch voorkwam in het gespreksverslag, eisten partijen ook hierover duidelijkheid. Maar de onderste steen kwam niet boven. Rutte wilde tot woede van de Kamer zijn bron niet prijsgeven. Zelfs de nieuwe verkenners Tamara van Ark en Wouter Koolmees moesten na middernacht nog naar de Kamer komen om hierover te verklaren. Alle betrokkenen ontkenden dat zij Rutte vroegtijdig hadden ingelicht. Ook de ambtenaren deden dat niet, zei Koolmees.
Na het chaotische debat, waarin vrijwel alle partijleiders spraken van een "vertrouwenscrisis", worden Van Ark en Koolmees overigens ook weer ontslagen als verkenners: er moet één verkenner komen, met meer afstand tot de partijen. Kaag diende hiertoe een motie in, en alle partijen steunden dit. Kaag noemde alle ondertekenaars op volgorde van partijgrootte, behalve VVD-leider Rutte: die kwam als laatste, na de eenmansfracties, aan de beurt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De begrotingsonderhandelingen zijn maandag volgens PRO-leider Jesse Klaver niets opgeschoten. "Het proces zit muurvast", zei hij na een gesprek met premier Rob Jetten, vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA) en financiënminister Eelco Heinen.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voormalig griffier van de Tweede Kamer Simone Roos wilde tijdens een verhoor van de parlementaire enquêtecommissie corona weinig kwijt over de vermeende strijd met Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib over de corona-aanpak van de Tweede Kamer. Arib zei eerder tijdens haar verhoor dat sprake was van een strijd tussen het ambtelijk apparaat en de politiek.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Volt-leider Laurens Dassen hoopt dat het kabinet een einde maakt aan de "kerstboom aan belastingvoordeeltjes". Bij de onderhandelingen over de begroting wil hij voorstellen om in zijn ogen nutteloze fiscale regelingen te schrappen. Dat zei de politicus voorafgaand aan een gesprek met premier Rob Jetten (D66) en zijn vicepremiers.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is "uitermate laat" dat de BBB aanschuift voor gesprekken over de begroting, zei partijleider Henk Vermeer voordat hij minister van Financiën Eelco Heinen trof. "Dit is extreem op de deadline werken."
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het invoeren van de avondklok om het coronavirus in te dammen op 23 januari 2021 had beter onderbouwd moeten worden, vindt toenmalig VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. In gesprek met de parlementaire enquêtecommissie corona zei Dijkhoff dat het kabinet meer oog had kunnen hebben voor de heftigheid van de maatregel.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Verschillen in de samenleving die tijdens de coronapandemie zijn ontstaan, zijn volgens Klaas Dijkhoff lastig te overbruggen. Tijdens een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona zei de voormalig VVD-fractievoorzitter dat pogingen daartoe "al snel op wantrouwen stuiten".
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De signalen over de maatschappelijke gevolgen van de coronamaatregelen werden nooit gelijkwaardig aan de adviezen van het Outbreak Management Team, aldus Klaas Dijkhoff. De voormalige VVD-fractievoorzitter zei tijdens een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona dat eerst maatregelen werden genomen en er daarna pas ruimte was om te kijken naar wat het betekende voor mensen.
19 uur geleden