Ruimtetelescoop James Webb veilig en wel aangekomen op werkplek
HOUSTON (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb is aangekomen op zijn eindbestemming, de plek waarvandaan hij de komende decennia het heelal moet observeren. Met een kleine koersverandering kwam hij in zijn baan rond de zon. De sonde heeft in iets minder dan een maand tijd ongeveer 1,46 miljoen kilometer afgelegd.
De vluchtleiding zette maandag de motoren van de telescoop 297 seconden lang aan, precies zoals gepland. Daardoor ging de snelheid iets omhoog, precies genoeg om hem 'in te parkeren'. De James Webb vliegt nu op een stabiele plek in de schaduw van de aarde en draait met de aarde mee rond de zon. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble, die sinds 1990 actief is. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de nieuwe telescoop ontwikkeld. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Tennisbaan
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Het goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Op zijn werkplek ver weg van de zon is de temperatuur 233 graden onder nul. Die extreme kou maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De James Webb kan nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
PARIJS (ANP/AFP) - Drie offpiste-skiërs zijn zondag omgekomen door lawines in de Franse Alpen, een dag nadat drie mannen al waren overleden tijdens het skiën buiten de piste. De Franse weerdienst Météo-France wijst al sinds vrijdag op een verhoogd lawinerisico in vrijwel alle Alpenketens en raadt offpiste-skiën ten zeerste af.
4 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Israël heeft minstens drie Palestijnen gedood bij twee afzonderlijke incidenten in de Gazastrook, meldden lokale gezondheidsautoriteiten. Sinds in oktober een wapenstilstand werd gesloten in het Palestijnse gebied, zijn meer dan 440 Palestijnen gedood, evenals drie Israëlische soldaten.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Veiligheid stuurt honderden extra agenten naar de Amerikaanse staat Minnesota. De inzet komt een dag nadat tienduizenden mensen door de stad Minneapolis in Minnesota marcheerden om te protesteren tegen het doodschieten van een vrouw door een agent van de immigratiedienst ICE.
5 uur geleden
HAVANA (ANP) - "Cuba bereidt zich voor en staat klaar om het vaderland tot de laatste druppel bloed te verdedigen." Dat schreef de Cubaanse president Miguel Díaz-Canel op X.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het dodental door de jongste protesten in Iran tegen het streng islamitische regime en de slechte economische omstandigheden stijgt snel en is al ruim vijfhonderd. Dat meldt HRANA, een in de Verenigde Staten gevestigde organisatie die zich bezighoudt met de mensenrechten in Iran. Inmiddels zouden na twee weken onrust 490 betogers en 48 veiligheidsfunctionarissen om het leven zijn gekomen. Ook zouden ruim 10.000 mensen zijn gearresteerd.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - Het dodental door de jongste protesten in Iran tegen het regime en de slechte economische situatie is opgelopen tot 466. Dat meldt HRANA, een in de Verenigde Staten gevestigde organisatie die zich bezighoudt met de mensenrechten in Iran.
7 uur geleden
KYIV (ANP) - Het Oekraïense leger meldt dat drie booreilanden in de Kaspische Zee zijn aangevallen die eigendom zijn van het Russische oliebedrijf Lukoil. De getroffen platforms worden gebruikt om het Russische bezettingsleger te ondersteunen, aldus Oekraïne.
8 uur geleden