Ruimtetelescoop James Webb veilig en wel aangekomen op werkplek
HOUSTON (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb is aangekomen op zijn eindbestemming, de plek waarvandaan hij de komende decennia het heelal moet observeren. Met een kleine koersverandering kwam hij in zijn baan rond de zon. De sonde heeft in iets minder dan een maand tijd ongeveer 1,46 miljoen kilometer afgelegd.
De vluchtleiding zette maandag de motoren van de telescoop 297 seconden lang aan, precies zoals gepland. Daardoor ging de snelheid iets omhoog, precies genoeg om hem 'in te parkeren'. De James Webb vliegt nu op een stabiele plek in de schaduw van de aarde en draait met de aarde mee rond de zon. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble, die sinds 1990 actief is. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de nieuwe telescoop ontwikkeld. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Tennisbaan
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Het goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Op zijn werkplek ver weg van de zon is de temperatuur 233 graden onder nul. Die extreme kou maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De James Webb kan nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BANDAR ABBAS (ANP/DPA) - In meerdere plaatsen in Iran zijn explosies gemeld. Een van de meldingen kwam uit de strategische havenstad Bandar Abbas. Daar werd een appartementengebouw door een ontploffing zwaar beschadigd en zijn volgens de autoriteiten een dode en veertien gewonden gevallen.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/BLOOMBERG) - Iran heeft nogmaals gewaarschuwd dat het Israël kan aanvallen als de situatie in de regio escaleert. "Als de vijand een fout maakt, zal dat zonder twijfel zijn eigen veiligheid, de veiligheid van de regio en de veiligheid van het zionistische regime in gevaar brengen", verklaarde legerleider Amir Hatami volgens staatsmedia.
3 uur geleden
RAFAH (ANP/AFP) - Bij nieuwe Israëlische luchtaanvallen op de stad Gaza en Khan Younis zijn volgens plaatselijke gezondheidsautoriteiten zaterdag zeker 28 doden gevallen, onder wie kinderen. Mahmoud Basal, een woordvoerder van de Palestijnse burgerbescherming in de stad Gaza, zei dat onder meer een politiebureau in Gaza-Stad en woningen zijn gebombardeerd en raketten enorme schade en brand hebben veroorzaakt. Er zouden in Gaza circa twintig doden en tientallen gewonden zijn gevallen.
3 uur geleden
KYIV (ANP/AFP/BLOOMBERG/RTR) - Problemen op het elektriciteitsnet hebben de Oekraïense hoofdstad Kyiv en ook buurland Moldavië getroffen. Daar was sprake van stroomuitval in hoofdstad Chisinau en vielen onder meer verkeerslichten uit.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Elon Musk zegt opnieuw de uitnodigingen te hebben afgewezen om een eiland van zedendelinquent Jeffrey Epstein te bezoeken. Vrijdag meldde CNN op basis van nieuwe vrijgegeven documenten dat de miljardair en topman van Tesla via e-mail een trip probeerde te regelen, al bleef onduidelijk of Musk het eiland daadwerkelijk heeft bezocht.
6 uur geleden
GAZA (ANP) - Zeker tien kinderen in de Gazastrook zijn sinds het begin van de winter overleden door onderkoeling. Dat zegt topman Tedros Adhanom Ghebreyesus van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in een bericht op X. "Naarmate de temperaturen dalen en de zware regenval toeneemt, worden kinderen en gezinnen die in slecht geïsoleerde, geïmproviseerde onderkomens verblijven, blootgesteld aan extreme omstandigheden, met weinig bescherming tegen de elementen."
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP/DPA) - De situatie in Syrië is nog niet stabiel genoeg om Syrische vluchtelingen vanuit de Europese Unie terug te sturen. Dat zegt Eurocommissaris Magnus Brunner (Migratie) in een interview met het Duitse persbureau dpa.
7 uur geleden