Ruimtetelescoop James Webb veilig en wel aangekomen op werkplek
HOUSTON (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb is aangekomen op zijn eindbestemming, de plek waarvandaan hij de komende decennia het heelal moet observeren. Met een kleine koersverandering kwam hij in zijn baan rond de zon. De sonde heeft in iets minder dan een maand tijd ongeveer 1,46 miljoen kilometer afgelegd.
De vluchtleiding zette maandag de motoren van de telescoop 297 seconden lang aan, precies zoals gepland. Daardoor ging de snelheid iets omhoog, precies genoeg om hem 'in te parkeren'. De James Webb vliegt nu op een stabiele plek in de schaduw van de aarde en draait met de aarde mee rond de zon. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble, die sinds 1990 actief is. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de nieuwe telescoop ontwikkeld. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Tennisbaan
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Het goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Op zijn werkplek ver weg van de zon is de temperatuur 233 graden onder nul. Die extreme kou maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De James Webb kan nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Verenigde Staten hebben tot nu toe 25 miljard dollar uitgegeven aan de oorlog tegen Iran. Dat meldde de financieel controleur van het Amerikaanse ministerie van Defensie. De VS hebben sinds het uitbreken van de oorlog grote hoeveelheden munitie en raketten gebruikt voor aanvallen op Iran.
32 minuten geleden
LONDEN (ANP/AFP) - Een steekpartij waarbij twee gewonden vielen in de Londense wijk Golders Green is officieel aangemerkt als een terroristisch incident, meldt de politie. Die zegt te onderzoeken of de aanval specifiek gericht was op de Joodse gemeenschap in de wijk.
1 uur geleden
TUMBLER RIDGE (ANP/RTR) - Familieleden van slachtoffers van een dodelijke schietpartij in Canada in februari hebben een rechtszaak aangespannen tegen OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT. Het bedrijf zou de schutter acht maanden voor de aanslag als dreiging hebben aangemerkt, maar daarna niet de politie hebben gewaarschuwd.
1 uur geleden
BAMAKO (ANP/AFP) - Het Malinese regime zal "vroeg of laat" vallen, zegt een woordvoerder van het Azawad Liberation Front (FLA). De separatisten eisen dat de Russische troepen die het leger steunen direct vertrekken.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De man die eerder op woensdag in de Londense wijk Golders Green instak op omstanders, wordt verdacht van poging tot moord. Dat meldt de Metropolitan Police. Twee gewonden zijn met steekwonden overgebracht naar het ziekenhuis. Zij verkeren in stabiele toestand, maar volgens de BBC zou hun toestand wel ernstig zijn. Ook naar toegesnelde agenten werd uitgehaald met het mes; zij raakten niet gewond.
2 uur geleden
VERDEN (ANP/AFP/DPA) - Het Duitse Openbaar Ministerie heeft vijftien jaar cel geëist tegen oud-lid van de Rote Armee Fraktion (RAF) Daniela Klette. De zaak gaat over overvallen die ze vanaf 1999 zou hebben gepleegd met twee anderen, terwijl ze op de vlucht was.
3 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - Twee Joodse mannen zijn neergestoken in Golders Green, een wijk in Londen met een relatief hoog aantal Joodse inwoners, meldt de BBC. Een man werd gearresteerd, aldus de lokale tak van de Joodse civiele beveiligingsorganisatie Shomrim op X. De Britse publieke omroep zegt dat de twee slachtoffers er slecht aan toe zijn.
4 uur geleden