Ruimtetelescoop James Webb veilig en wel aangekomen op werkplek
HOUSTON (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb is aangekomen op zijn eindbestemming, de plek waarvandaan hij de komende decennia het heelal moet observeren. Met een kleine koersverandering kwam hij in zijn baan rond de zon. De sonde heeft in iets minder dan een maand tijd ongeveer 1,46 miljoen kilometer afgelegd.
De vluchtleiding zette maandag de motoren van de telescoop 297 seconden lang aan, precies zoals gepland. Daardoor ging de snelheid iets omhoog, precies genoeg om hem 'in te parkeren'. De James Webb vliegt nu op een stabiele plek in de schaduw van de aarde en draait met de aarde mee rond de zon. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble, die sinds 1990 actief is. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de nieuwe telescoop ontwikkeld. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Tennisbaan
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Het goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Op zijn werkplek ver weg van de zon is de temperatuur 233 graden onder nul. Die extreme kou maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De James Webb kan nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
CRANS-MONTANA (ANP) - In Zwitserland is met landelijk een minuut stilte de dodelijke nieuwjaarsbrand in een skibar in Crans-Montana herdacht. Onder meer op het centraal station in Zürich betoonden honderden mensen eer aan de nabestaanden van de veertig doden, van wie velen minderjarig waren. Ook de rol van de brandweer en andere hulpdiensten in het voorkomen van erger leed, kwam voorbij. In heel het land werden kerkklokken geluid. Op de Zwitserse tv-zenders worden de herdenkingsbijeenkomsten integraal uitgezonden.
53 seconden geleden
ROME (ANP/RTR) - De Italiaanse premier Giorgia Meloni zegt dat een Amerikaanse inval in Groenland "ernstige consequenties" zal hebben voor de NAVO. Ze pleitte tijdens haar traditionele nieuwjaarspersconferentie voor een "aanzienlijke" aanwezigheid van de NAVO in het arctische gebied, inclusief Groenland.
2 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Inwoners van de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn opgeroepen "tijdelijk" de stad te verlaten. Door een nachtelijke Russische aanval is een groot deel van de stad zonder verwarming komen te zitten. Die oproep doet burgemeester Vitali Klitsjko, die kort ervoor meldde dat circa de helft van de appartementencomplexen in de Oekraïense hoofdstad was afgesloten van het warmtenet.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De VS hebben plannen voor een mogelijke nieuwe aanval gericht tegen Venezuela teruggedraaid. Dat zegt de Amerikaanse president Donald Trump. Volgens het Amerikaanse staatshoofd hangt het besluit samen met de bereidheid tot samenwerking die het Zuid-Amerikaanse land heeft laten zien sinds de operatie waarbij president Nicolás Maduro gevangen werd genomen, begin januari.
3 uur geleden
KYIV (ANP) - Bij een grootschalige aanval op de Oekraïense hoofdstad Kyiv is de ambassade van Qatar geraakt door een Russische drone. Dat meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op sociale media. Onduidelijk is hoe groot de schade is. Zelensky sprak lof uit voor de rol die Qatar speelt in de onderhandelingen over krijgsgevangenen.
4 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - De nachtelijke drone- en raketaanval op Oekraïne is een "test" voor de Europese Oekraïense bondgenoten en de NAVO. Dat schrijft buitenlandminister Andri Sybiha op X. "Een aanval zo dicht bij de EU- en NAVO-grens is een bedreiging van de veiligheid op het Europese continent en een test van de trans-Atlantische gemeenschap", aldus Sybiha. Bij de aanval werd onder meer de westelijke regio Lviv geraakt, niet ver van de grens met EU-land Polen. Volgens het Kremlin was de aanval gericht tegen onder meer energie-infrastructuur en dronefabrieken.
5 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De grootschalige nachtelijke aanval op Oekraïne is een represaille voor de vermeende Oekraïense aanval op een buitenverblijf van president Vladimir Poetin eind december. Dat stelt het Kremlin. Bij de aanval werd onder meer de moderne, hypersonische Oresjnik-raket ingezet. Doelwit van de aanval waren onder andere de energie-infrastructuur en plekken waar drones werden geproduceerd.
6 uur geleden