Ruimtetelescoop James Webb veilig en wel aangekomen op werkplek
HOUSTON (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb is aangekomen op zijn eindbestemming, de plek waarvandaan hij de komende decennia het heelal moet observeren. Met een kleine koersverandering kwam hij in zijn baan rond de zon. De sonde heeft in iets minder dan een maand tijd ongeveer 1,46 miljoen kilometer afgelegd.
De vluchtleiding zette maandag de motoren van de telescoop 297 seconden lang aan, precies zoals gepland. Daardoor ging de snelheid iets omhoog, precies genoeg om hem 'in te parkeren'. De James Webb vliegt nu op een stabiele plek in de schaduw van de aarde en draait met de aarde mee rond de zon. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble, die sinds 1990 actief is. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de nieuwe telescoop ontwikkeld. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Tennisbaan
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Het goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Op zijn werkplek ver weg van de zon is de temperatuur 233 graden onder nul. Die extreme kou maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De James Webb kan nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WARSCHAU (ANP/AFP) - In Polen is voor het eerst een huwelijk erkend tussen partners van hetzelfde geslacht dat werd gesloten in een ander EU-land. Jakub Cupriak-Trojan en Mateusz Trojan kregen hun Poolse huwelijksakte van de gemeente Warschau.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft op X kritiek geuit op "een van de langste en meest meedogenloze droneaanvallen tegen Oekraïne" door Rusland. "Terwijl Rusland diplomatieke inspanningen openlijk tart, blijven wij Oekraïne versterken."
4 uur geleden
ROME (ANP/RTR) - Paus Leo XIV heeft kritiek geuit op Europese landen die meer geld uitgeven aan hun krijgsmacht. Hij zei tegen universiteitsstudenten in Rome dat de wereld "door oorlogen verminkt" raakt. Hij zei ook dat de term 'defensiebestedingen' eigenlijk niet goed is.
4 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - De Deense koningin Margrethe is donderdag opgenomen in het ziekenhuis met pijn op haar borst. Dat meldt het Deense hof op de officiële website. De koningin is "moe, maar ze houdt moed", aldus het koninklijk hof.
4 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse minister van Volksgezondheid Wes Streeting is opgestapt. Hij schrijft in zijn ontslagbrief niet langer vertrouwen te hebben in het leiderschap van premier Keir Starmer. Streeting wordt gezien als een potentiële uitdager van Starmer.
5 uur geleden
RAMALLAH (ANP/AFP) - De Palestijnse president Mahmoud Abbas heeft in een toespraak op zijn partijcongres gezegd bereid te zijn om weer presidents- en parlementsverkiezingen te houden. Ook zei hij door te gaan met hervormingen binnen de Palestijnse Autoriteit.
5 uur geleden
BEIJING (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese leider Xi Jinping hebben in hun toespraken bij een staatsbanket gezegd dat ze blijven werken aan nauwere banden. Volgens Xi kunnen Trumps doelen en de ontwikkeling van China goed samengaan.
7 uur geleden