Ruimtetelescoop James Webb veilig en wel aangekomen op werkplek
HOUSTON (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb is aangekomen op zijn eindbestemming, de plek waarvandaan hij de komende decennia het heelal moet observeren. Met een kleine koersverandering kwam hij in zijn baan rond de zon. De sonde heeft in iets minder dan een maand tijd ongeveer 1,46 miljoen kilometer afgelegd.
De vluchtleiding zette maandag de motoren van de telescoop 297 seconden lang aan, precies zoals gepland. Daardoor ging de snelheid iets omhoog, precies genoeg om hem 'in te parkeren'. De James Webb vliegt nu op een stabiele plek in de schaduw van de aarde en draait met de aarde mee rond de zon. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble, die sinds 1990 actief is. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de nieuwe telescoop ontwikkeld. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Tennisbaan
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Het goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Op zijn werkplek ver weg van de zon is de temperatuur 233 graden onder nul. Die extreme kou maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De James Webb kan nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie komt met een nieuw sanctiepakket tegen Rusland, het twintigste. De nieuwe sancties richten zich onder meer op Russische energie, financiële diensten en handel, laat voorzitter van de Commissie Ursula von der Leyen weten.
1 uur geleden
MILAAN (ANP/AFP/RTR) - De Amerikaanse vicepresident JD Vance heeft in Milaan de Italiaanse premier Giorgia Meloni ontmoet. Vance is vrijdagavond te gast bij de openingsceremonie van de Olympische Spelen en prees Italië voor de goede organisatie.
2 uur geleden
OSLO (ANP) - De Noorse kroonprinses Mette-Marit heeft excuses aangeboden voor haar "vriendschap met Epstein". Het Noorse hof deelde vrijdag een verklaring van de kroonprinses. "Het is belangrijk voor mij om mijn excuses aan te bieden aan iedereen die ik teleurgesteld heb", schrijft Mette-Marit. De vrouw van kroonprins Haakon biedt ook haar excuses aan "voor de situatie waarin ik de koninklijke familie heb gebracht, vooral de koning en koningin".
2 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/AFP) - De activisten die afgelopen jaar met een scheepsvloot probeerden Gaza te bereiken maar werden gestopt door Israël, gaan een nieuwe poging ondernemen. Dat zegt een van de destijds gearresteerde opvarenden, Thiago Avila. De flotilla zal op dezelfde dag als de eerdere missie vertrekken, 29 maart. Tegelijkertijd zal een groep over land vertrekken in een poging Gaza te bereiken.
2 uur geleden
MILAAN (ANP) - In Milaan zijn ongeveer duizend mensen de straat opgegaan om te protesteren tegen de aanwezigheid van de Amerikaanse immigratiedienst ICE tijdens de Olympische Spelen. Volgens nieuwssite Rai News organiseerden studenten een mars en droegen ze borden met leuzen als 'ICE out'.
3 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Rusland eist dat ook kernmachten Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk meedoen aan onderhandelingen over nieuwe afspraken om hun nucleaire slagkracht aan banden te leggen. De Verenigde Staten en Rusland zeggen te willen praten over een vervanger voor het kernwapenbeheersingsverdrag dat donderdag verliep, maar de VS staan erop dat ook rivaal China deelneemt.
4 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP) - De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov zegt dat Oekraïne achter de aanslag op een generaal in Moskou zit. Hij sprak van een "terroristische daad", die volgens hem is bedoeld om "het vredesproces te verstoren".
4 uur geleden