Ruimtetelescoop James Webb veilig en wel aangekomen op werkplek
HOUSTON (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb is aangekomen op zijn eindbestemming, de plek waarvandaan hij de komende decennia het heelal moet observeren. Met een kleine koersverandering kwam hij in zijn baan rond de zon. De sonde heeft in iets minder dan een maand tijd ongeveer 1,46 miljoen kilometer afgelegd.
De vluchtleiding zette maandag de motoren van de telescoop 297 seconden lang aan, precies zoals gepland. Daardoor ging de snelheid iets omhoog, precies genoeg om hem 'in te parkeren'. De James Webb vliegt nu op een stabiele plek in de schaduw van de aarde en draait met de aarde mee rond de zon. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble, die sinds 1990 actief is. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de nieuwe telescoop ontwikkeld. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Tennisbaan
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Het goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Op zijn werkplek ver weg van de zon is de temperatuur 233 graden onder nul. Die extreme kou maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De James Webb kan nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse autoriteiten hebben toestemming gegeven voor de komst van een Chinese 'mega-ambassade' in Londen. Daarmee moet volgens Britse media voorlopig een einde komen aan het gesteggel over de omstreden diplomatieke post.
36 minuten geleden
GENÈVE (ANP) - De VN-mensenrechtenraad houdt vrijdag een spoedzitting over Iran, staat in een brief die persbureau Reuters in handen heeft. Bij de dodelijke protesten vielen volgens een Iraanse overheidsfunctionaris minstens 5000 doden. Landen willen de "alarmerende geweldpleging" tegen demonstranten bespreken.
1 uur geleden
DAVOS (ANP) - Europa moet sneller onafhankelijk worden, zei voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie dinsdag in Davos. Het gaat daarbij van "veiligheid tot economie, van defensie tot democratie", aldus de politica tijdens haar speech op het World Economic Forum. De "seismische verandering" die Europa nu doormaakt, maakt dat volgens haar noodzakelijk.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP) - De Russische gezant Kirill Dmitriev wil tijdens het World Economic Forum in Davos met de Amerikaanse delegatie spreken over pogingen de oorlog in Oekraïne te beëindigen. "Ik kan bevestigen dat hij inderdaad dergelijke plannen heeft met enkele vertegenwoordigers van de Amerikaanse delegatie", zei een Russische regeringswoordvoerder. Hij trad niet in detail over welke Amerikanen de gezant dan wil ontmoeten.
1 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Het is onzeker of de Oekraïense president Volodymyr Zelensky deze week naar Davos gaat. Dat doet hij naar eigen zeggen alleen als er documenten getekend kunnen worden met de Verenigde Staten over veiligheidsgaranties of economische afspraken.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Israël is begonnen met het slopen van het hoofdkwartier van VN-hulporganisatie UNRWA in Oost-Jeruzalem. De hulporganisatie noemt het een "ongekende aanval" op UNRWA en een schending van het internationaal recht en "de privileges en immuniteiten van de Verenigde Naties".
2 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - De EVP, de grootste partij in het Europees Parlement, ziet de handelsdeal van de EU en de VS als grootste troef tegen intimidatie van de Verenigde Staten om Groenland. Dat zei de voorzitter van de EVP, Manfred Weber, dinsdag.
3 uur geleden