Ruimtetelescoop James Webb veilig en wel aangekomen op werkplek
HOUSTON (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb is aangekomen op zijn eindbestemming, de plek waarvandaan hij de komende decennia het heelal moet observeren. Met een kleine koersverandering kwam hij in zijn baan rond de zon. De sonde heeft in iets minder dan een maand tijd ongeveer 1,46 miljoen kilometer afgelegd.
De vluchtleiding zette maandag de motoren van de telescoop 297 seconden lang aan, precies zoals gepland. Daardoor ging de snelheid iets omhoog, precies genoeg om hem 'in te parkeren'. De James Webb vliegt nu op een stabiele plek in de schaduw van de aarde en draait met de aarde mee rond de zon. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble, die sinds 1990 actief is. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de nieuwe telescoop ontwikkeld. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Tennisbaan
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Het goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Op zijn werkplek ver weg van de zon is de temperatuur 233 graden onder nul. Die extreme kou maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De James Webb kan nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft zaterdag gezegd dat hij een ziekenhuisschip naar Groenland stuurt. Trump heeft eerder gedreigd het autonome Deense gebied te willen inlijven. Trump stelt op Truth Social dat het schip zieke mensen in Groenland zal gaan behandelen, zonder te verduidelijken op wie hij doelt of hoeveel mensen het zal helpen.
19 minuten geleden
LVIV (ANP) - Explosies in de Oekraïense stad Lviv hebben in de nacht van zaterdag op zondag een politieagente gedood en zeker vijftien mensen verwond. De burgemeester van de stad in het westen van het land spreekt van een "daad van terrorisme". De ontploffingen vonden plaats kort nadat de politie rond 00.30 uur was afgekomen op een melding over een inbraak in een winkel in het stadscentrum, aldus de openbaar aanklager van Lviv.
1 uur geleden
LYON (ANP/AFP) - Meer dan 3000 mensen hebben in Lyon meegelopen in een herdenkingsmars voor de vermoorde radicale nationalist die in die stad werd doodgeslagen, melden lokale autoriteiten.
10 uur geleden
MOSKOU (ANP/DPA) - Het in Rusland erg populaire sociale medium Telegram is door de binnenlandse veiligheidsdienst FSB als een veiligheidsrisico bestempeld. De FSB claimt dat buitenlandse inlichtingendiensten, inclusief die van Oekraïne, snel verstuurde berichten via Telegram kunnen zien en gebruiken voor onder meer militaire doeleinden. Dit is een gevaar voor Russische militairen.
15 uur geleden
BRATISLAVA (ANP/RTR) - De Slowaakse premier Robert Fico dreigt de noodstroomvoorziening aan Oekraïne stop te zetten, als dat land de olieleveringen niet hervat. Hongarije en Slowakije zijn woedend omdat een Russische aanval de Droezjba-pijpleiding heeft beschadigd. Oekraïne zou sindsdien te weinig doen om de olieleveringen weer op gang te brengen.
15 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft tot kalmte gemaand in de aanloop naar een herdenkingsmars zaterdagmiddag in Lyon. Die wordt gehouden voor een radicale nationalist die in de stad is doodgeslagen.
17 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - De Venezolaanse autoriteiten hebben 379 politieke gevangenen amnestie verleend. Dat heeft een parlementariër die toezicht houdt op het proces gezegd, nadat vrijdag een amnestiewet werd aangenomen die al werd verwacht sinds het afzetten van ex-president Nicolás Maduro.
21 uur geleden