Ruimtetelescoop James Webb veilig en wel aangekomen op werkplek
HOUSTON (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb is aangekomen op zijn eindbestemming, de plek waarvandaan hij de komende decennia het heelal moet observeren. Met een kleine koersverandering kwam hij in zijn baan rond de zon. De sonde heeft in iets minder dan een maand tijd ongeveer 1,46 miljoen kilometer afgelegd.
De vluchtleiding zette maandag de motoren van de telescoop 297 seconden lang aan, precies zoals gepland. Daardoor ging de snelheid iets omhoog, precies genoeg om hem 'in te parkeren'. De James Webb vliegt nu op een stabiele plek in de schaduw van de aarde en draait met de aarde mee rond de zon. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble, die sinds 1990 actief is. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de nieuwe telescoop ontwikkeld. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Tennisbaan
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Het goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Op zijn werkplek ver weg van de zon is de temperatuur 233 graden onder nul. Die extreme kou maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De James Webb kan nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
JERUZALEM (ANP) - Het Israëlische leger heeft tot nu toe ongeveer 35 ballistische raketten uit Iran geteld, meldt nieuwssite Times of Israel. Sommige daarvan zouden zijn onderschept door de luchtafweer, anderen zouden zijn neergekomen in open gebied.
24 minuten geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - Iran heeft de aanvallen van Israël en de VS "een flagrante misdaad" genoemd. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken moet de Veiligheidsraad van de VN met spoed bijeenkomen.
40 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De ontwikkelingen in Iran zijn zeer zorgwekkend, schrijven voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie en voorzitter van de EU-leiders António Costa zaterdag in een gezamenlijke verklaring op X. Ze roepen "alle partijen op tot maximale terughoudendheid, om burgers te beschermen en om het internationaal recht volledig te respecteren".
40 minuten geleden
JERUZALEM (ANP) - De Israëlische aanvallen op Iran waren onder meer gericht op ayatollah Ali Khamenei en president Masoud Pezeshkian, zegt een Israëlische functionaris tegen Israëlische media. Het is nog onduidelijk of die aanvallen succesvol waren, zegt hij.
59 minuten geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - Het Iraanse leger heeft bevestigd dat het aanvallen heeft uitgevoerd op Amerikaanse bases in de regio. Het betreft Amerikaanse militaire doelen in Bahrein, Koeweit, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). In de Saudische hoofdstad Riyad zijn ook explosies gehoord.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas noemt de ontwikkelingen in het Midden-Oosten gevaarlijk. De ballistische raket- en kernwapenprogramma's, samen met de steun aan terreurgroepen, "vormen een ernstige bedreiging voor de wereldwijde veiligheid", schrijft ze op X.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse Hoge Nationale Veiligheidsraad heeft de burgers opgeroepen om naar veilige steden te trekken. Het regeringsorgaan zei niet welke steden wel en niet veilig zijn. Teheran houdt er in elk geval rekening mee dat de Israëlische en Amerikaanse aanvallen voorlopig doorgaan.
1 uur geleden