Ruimtetelescoop James Webb succesvol gelanceerd
KOUROU (ANP) - Ruimtetelescoop James Webb is zaterdagmiddag aan de reis begonnen die hem naar zijn werkplek op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde moet brengen. De opvolger van ruimtetelescoop Hubble werd om precies 13.20 uur met een Ariane 5-raket gelanceerd vanaf de Europese ruimtebasis Kourou in Frans-Guyana.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR betrokken bij het 8 miljard euro kostende project.
De ruimtetelescoop is zo groot als een tennisveld en moest opgevouwen worden om in de laadcapsule van de Ariane 5-raket te passen. Drie minuten na lancering werd de capsule afgestoten en na 27 minuten werd de telescoop losgelaten. De James Webb zal zich gedurende zijn reis langzaam ontvouwen.
Ontdekkingen
De James Webb kan een miljard jaar verder terugkijken in de tijd dan de Hubble dat kan. Hij moet onder meer zoeken naar planeten waar leven mogelijk is, naar verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij moet zeker tien jaar in gebruik blijven.
"De belofte van de Webb is niet om te ontdekken wat we verwachten, maar om ontdekkingen te doen over het heelal waar we ons nu nog geen voorstelling van kunnen maken", zei Bill Nelson, het hoofd van NASA, na afloop van de lancering. "Ik kan niet wachten om te zien wat hij aan het licht zal brengen!"
Hubble
Voorganger Hubble werd in 1990 gelanceerd en draait sindsdien in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Na ruim dertig jaar is de Hubble aan het einde van zijn leven. De afgelopen tijd stond de telescoop regelmatig uit wegens technische problemen. Ergens in de komende tien jaar zal de Hubble uit zijn baan zakken. Daarna verbrandt hij in de dampkring.
De James Webb moet over ongeveer een maand zijn werkplek bereiken. De eerste beelden en gegevens worden in de zomer van 2022 verwacht.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - De voormalige Britse premier Gordon Brown vindt dat de ooit prominente Labour-politicus en ex-minister Peter Mandelson "het land heeft verraden". Naar verluidt zou Mandelson vertrouwelijke informatie van de regering hebben gelekt aan de Amerikaanse investeerder en zedendelinquent Jeffrey Epstein. Mandelson was onder Brown minister van Handel en had goede relaties met de inmiddels overleden Epstein, zowel op persoonlijk als zakelijk vlak. Dat blijkt uit onlangs door de VS geopenbaarde mailwisselingen.
28 minuten geleden
KYIV (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De Verenigde Staten willen dat er tegen juni een vredesakkoord ligt tussen Rusland en Oekraïne en hebben voorgesteld om komende week nieuwe besprekingen te houden in Miami. Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Het is volgens het staatshoofd voor het eerst dat de strijdende partijen elkaar daar zullen treffen. Eerder werd daar al overlegd via de bemiddelende partij, de VS. Kyiv heeft ingestemd met het voorstel.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse oud-president Bill Clinton en zijn vrouw en oud-minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton willen dat hun verklaring over hun banden met zedendelinquent Jeffrey Epstein niet achter gesloten deuren plaatsvindt. Op X schrijft het voormalige staatshoofd (1993-2001) dat een niet-publieke verklaring, zoals nu het plan is, zou neerkomen op een schijnproces en "pure politiek". "Laten we stoppen met deze spelletjes en dit op de juiste manier doen: middels een publieke verklaring."
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Verenigde Staten trekken Amerikaanse medewerkers terug uit NAVO-kenniscentra in Nederland. De twee zogeheten Centres of Excellence (COE's) in Utrecht en Den Haag maken zich op voor een "herijking" van de Amerikaanse aanwezigheid, meldt een van de centra. Hoeveel Amerikanen er precies vertrekken en welke weerslag dat heeft op de centra kunnen ze nog niet inschatten.
4 uur geleden
KYIV (ANP/RTR/AFP) - Rusland heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag opnieuw grootschalige aanvallen uitgevoerd op de Oekraïense energie-infrastructuur, meldt minister van Energie Denys Sjmyhal. Daardoor is in veel regio's van het land de stroom uitgeschakeld, schrijft netbeheerder Ukrenergo op Facebook. Ook zijn de geplande stroomonderbrekingen per regio, bedoeld om te kunnen voldoen aan de stroomvraag, tijdelijk onderbroken.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft aangekondigd dat er begin volgende week verdere gesprekken plaatsvinden tussen vertegenwoordigers van zijn regering en Iran. De gesprekken met de Iraanse delegatie op vrijdag waren "zeer goed", vertelde Trump aan verslaggevers aan boord van Air Force One op weg naar zijn resort Mar-a-Lago in Florida.
9 uur geleden
HAVANA (ANP) - De Cubaanse regering heeft een pakket noodmaatregelen aangekondigd op het gebied van onderwijs, werk en transport om de energiecrisis in het land aan te pakken. De communistische regering wil met de maatregelen de essentiële diensten beschermen en brandstof rantsoeneren.
9 uur geleden