Ruimtetelescoop James Webb succesvol gelanceerd
KOUROU (ANP) - Ruimtetelescoop James Webb is zaterdagmiddag aan de reis begonnen die hem naar zijn werkplek op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde moet brengen. De opvolger van ruimtetelescoop Hubble werd om precies 13.20 uur met een Ariane 5-raket gelanceerd vanaf de Europese ruimtebasis Kourou in Frans-Guyana.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR betrokken bij het 8 miljard euro kostende project.
De ruimtetelescoop is zo groot als een tennisveld en moest opgevouwen worden om in de laadcapsule van de Ariane 5-raket te passen. Drie minuten na lancering werd de capsule afgestoten en na 27 minuten werd de telescoop losgelaten. De James Webb zal zich gedurende zijn reis langzaam ontvouwen.
Ontdekkingen
De James Webb kan een miljard jaar verder terugkijken in de tijd dan de Hubble dat kan. Hij moet onder meer zoeken naar planeten waar leven mogelijk is, naar verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij moet zeker tien jaar in gebruik blijven.
"De belofte van de Webb is niet om te ontdekken wat we verwachten, maar om ontdekkingen te doen over het heelal waar we ons nu nog geen voorstelling van kunnen maken", zei Bill Nelson, het hoofd van NASA, na afloop van de lancering. "Ik kan niet wachten om te zien wat hij aan het licht zal brengen!"
Hubble
Voorganger Hubble werd in 1990 gelanceerd en draait sindsdien in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Na ruim dertig jaar is de Hubble aan het einde van zijn leven. De afgelopen tijd stond de telescoop regelmatig uit wegens technische problemen. Ergens in de komende tien jaar zal de Hubble uit zijn baan zakken. Daarna verbrandt hij in de dampkring.
De James Webb moet over ongeveer een maand zijn werkplek bereiken. De eerste beelden en gegevens worden in de zomer van 2022 verwacht.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - In zijn eerste optreden op een EU-top heeft de Hongaarse premier Péter Magyar gezegd dat hij zijn land op een andere manier zal vertegenwoordigen dan zijn voorganger Viktor Orbán. Hij sluit niet uit dat hij nooit meer een veto zal uitspreken, zoals Orbán regelmatig deed. Maar als Magyar dat doet, is dat ter verdediging van Hongaarse belangen, zei de nieuwe premier.
2 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten hebben hun blokkade opgeheven voor de Straat van Hormuz, bevestigt het Amerikaanse centrale commando CENTCOM op X. Hierdoor kan "al het scheepvaartverkeer van en naar Iraanse havens en kustgebieden" weer plaatsvinden.
14 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse vicepresident JD Vance zegt dat de onderhandelingsperiode van zestig dagen, die onderdeel is van een akkoord met Iran, donderdag is ingegaan. In die periode geldt een staakt-het-vuren tussen de twee landen en Israël en moet verder worden gepraat over een definitief vredesplan.
57 minuten geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Parijs heeft Palestijnse burgers en journalisten ereburger gemaakt van de Franse hoofdstad, als symbolisch gebaar van steun voor "het lijden van het Palestijnse volk". De burgemeester van Parijs, Emmanuel Grégoire, kondigde dit aan in aanwezigheid van de Palestijnse vertegenwoordiger in het land, Hala Abou Hassira.
58 minuten geleden
GENÈVE (ANP/RTR) - VN-mensenrechtenchef Volker Türk heeft gewaarschuwd voor een aanstaand offensief op de Soedanese stad el-Obeid, met mogelijk "catastrofale gevolgen" voor de bevolking. Ook tientallen landen, waaronder Nederland, hebben alarm geslagen over de situatie in de stad, die de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF) mogelijk snel kunnen innemen.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen hoopt dat voor de zomer de EU-toetredingsonderhandelingen met Oekraïne ook op andere onderwerpen kunnen starten. Maandag zijn de officiële toetredingsonderhandelingen begonnen met het eerste cluster, over de rechtsstaat. Von der Leyen hoopt dat de onderhandelingen over de vijf andere thematische clusters nog in juli kunnen worden geopend. Dat zei ze donderdag bij aankomst op de top van EU-regeringsleiders.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft het belang van een goede relatie met de Verenigde Staten onderstreept. Die band staat enigszins onder druk nu de Amerikanen een deal hebben gesloten met Iran over een einde aan de oorlogen in het Midden-Oosten, inclusief Libanon. Internationale media schreven dat Israël niet blij is met die overeenkomst.
1 uur geleden