Ruimtetelescoop James Webb succesvol gelanceerd
KOUROU (ANP) - Ruimtetelescoop James Webb is zaterdagmiddag aan de reis begonnen die hem naar zijn werkplek op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde moet brengen. De opvolger van ruimtetelescoop Hubble werd om precies 13.20 uur met een Ariane 5-raket gelanceerd vanaf de Europese ruimtebasis Kourou in Frans-Guyana.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR betrokken bij het 8 miljard euro kostende project.
De ruimtetelescoop is zo groot als een tennisveld en moest opgevouwen worden om in de laadcapsule van de Ariane 5-raket te passen. Drie minuten na lancering werd de capsule afgestoten en na 27 minuten werd de telescoop losgelaten. De James Webb zal zich gedurende zijn reis langzaam ontvouwen.
Ontdekkingen
De James Webb kan een miljard jaar verder terugkijken in de tijd dan de Hubble dat kan. Hij moet onder meer zoeken naar planeten waar leven mogelijk is, naar verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij moet zeker tien jaar in gebruik blijven.
"De belofte van de Webb is niet om te ontdekken wat we verwachten, maar om ontdekkingen te doen over het heelal waar we ons nu nog geen voorstelling van kunnen maken", zei Bill Nelson, het hoofd van NASA, na afloop van de lancering. "Ik kan niet wachten om te zien wat hij aan het licht zal brengen!"
Hubble
Voorganger Hubble werd in 1990 gelanceerd en draait sindsdien in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Na ruim dertig jaar is de Hubble aan het einde van zijn leven. De afgelopen tijd stond de telescoop regelmatig uit wegens technische problemen. Ergens in de komende tien jaar zal de Hubble uit zijn baan zakken. Daarna verbrandt hij in de dampkring.
De James Webb moet over ongeveer een maand zijn werkplek bereiken. De eerste beelden en gegevens worden in de zomer van 2022 verwacht.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Meerdere Amerikaanse militaire leiders hebben minister van Defensie Pete Hegseth geadviseerd dat het verlengen van grootschalige operaties tegen Iran onhoudbaar is, meldt The Washington Post op basis van ingewijden. Doorzetten van de Iranoorlog zou het risico met zich meebrengen dat het vermogen afneemt om dreigingen elders het hoofd te bieden.
52 minuten geleden
KATHMANDU (ANP/AFP) - Bijna driehonderd buitenlanders die werden vermist na de overstromingen in het grensgebied tussen Nepal en China, zijn gered. Dat meldt de Nepalese toerismeautoriteit NTB. Het aantal buitenlanders met wie geen contact kan worden gelegd, is opgelopen tot 591, aldus de NTB in een tussentijdse update op X.
1 uur geleden
REYKJAVIK (ANP/AFP/RTR) - De IJslandse regering zal zoals beloofd de onderhandelingen met de Europese Unie over toetreding niet hervatten. Dat zei premier Kristrún Frostadóttir tijdens een persconferentie over de uitslag van het referendum dat zaterdag gehouden werd over die vraag. Met een nipte meerderheid werd het hervatten van de gesprekken verworpen, zo werd zondag bekend.
1 uur geleden
NICOSIA (ANP/AFP) - Bij de gekapseisde veerboot voor de Cypriotische kust zijn zeker zeven doden aangetroffen. Dat meldt Ünal Üstel, de premier van Noord-Cyprus, het noordelijke deel van Cyprus dat alleen door Ankara wordt erkend. Omdat de reddingswerkzaamheden nog in volle gang zijn, is het mogelijk dat nog meer doden worden gevonden. Een twintigtal opvarenden wordt nog vermist.
3 uur geleden
KATHMANDU (ANP) - Het moeizame verloop van de identificatie van overstromingsslachtoffers zorgt in Nepal voor problemen. De krant Kathmandu Post schrijft dat zaterdagavond pas bij twintig lichamen door nabestaanden was vastgesteld om wie het ging. Dat was een fractie van de 669 lichamen die op dat moment waren geborgen.
3 uur geleden
NICOSIA (ANP) - Voor de noordkust van Cyprus is een veerboot met circa 270 opvarenden gekapseisd, melden Cypriotische media. De kustwacht en een reddingshelikopter zijn ingezet. Ook andere vaartuigen in de buurt zouden te hulp zijn gekomen. Het schip zou inmiddels zinken, meldt de Turkse vicepremier Cevdet Yilmaz op X.
4 uur geleden
OSLO (ANP) - De vrijdag overleden Noorse koning Harald wordt over twee weken begraven. Die tijdsindicatie gaf premier Jonas Gahr Støre in een interview bij de Noorse publieke omroep NRK. De exacte datum is nog niet bekend. "We gaan de koning in de week na volgende week begraven", zei Støre na de herdenkingsdienst voor Harald in Oslo.
4 uur geleden