Ruimtetelescoop James Webb succesvol gelanceerd
KOUROU (ANP) - Ruimtetelescoop James Webb is zaterdagmiddag aan de reis begonnen die hem naar zijn werkplek op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde moet brengen. De opvolger van ruimtetelescoop Hubble werd om precies 13.20 uur met een Ariane 5-raket gelanceerd vanaf de Europese ruimtebasis Kourou in Frans-Guyana.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR betrokken bij het 8 miljard euro kostende project.
De ruimtetelescoop is zo groot als een tennisveld en moest opgevouwen worden om in de laadcapsule van de Ariane 5-raket te passen. Drie minuten na lancering werd de capsule afgestoten en na 27 minuten werd de telescoop losgelaten. De James Webb zal zich gedurende zijn reis langzaam ontvouwen.
Ontdekkingen
De James Webb kan een miljard jaar verder terugkijken in de tijd dan de Hubble dat kan. Hij moet onder meer zoeken naar planeten waar leven mogelijk is, naar verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij moet zeker tien jaar in gebruik blijven.
"De belofte van de Webb is niet om te ontdekken wat we verwachten, maar om ontdekkingen te doen over het heelal waar we ons nu nog geen voorstelling van kunnen maken", zei Bill Nelson, het hoofd van NASA, na afloop van de lancering. "Ik kan niet wachten om te zien wat hij aan het licht zal brengen!"
Hubble
Voorganger Hubble werd in 1990 gelanceerd en draait sindsdien in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Na ruim dertig jaar is de Hubble aan het einde van zijn leven. De afgelopen tijd stond de telescoop regelmatig uit wegens technische problemen. Ergens in de komende tien jaar zal de Hubble uit zijn baan zakken. Daarna verbrandt hij in de dampkring.
De James Webb moet over ongeveer een maand zijn werkplek bereiken. De eerste beelden en gegevens worden in de zomer van 2022 verwacht.
Meer uit Buitenland
DAMASCUS (ANP/AFP/RTR) - Syrië heeft een vierdaags bestand aangekondigd met de strijdgroepen van voornamelijk Koerden in het noordoosten. Die zijn verenigd in de SDF, de Syrische Democratische Strijdkrachten. Volgens Damascus gaat het bestand dinsdagavond in. De SDF hebben laten weten dat ze in beginsel voor het bestand zijn, mits er geen nieuwe aanvallen volgen.
40 minuten geleden
KYIV (ANP/AFP) - Zeker 600.000 inwoners van Kyiv hebben de stad verlaten sinds 9 januari. Dat meldt burgemeester Vitali Klitsjko, die hen daartoe had opgeroepen vanwege de problemen met de stroom- en warmtevoorziening in de stad. Dinsdag nog meldde Klitsjko dat meer dan vijfduizend panden zonder verwarming zaten na Russische aanvallen. Voor nog zeker vierduizend panden is dat nog het geval.
1 uur geleden
MADRID (ANP/RTR) - Het Spaanse spoorwegbedrijf Adif heeft bepaald dat hogesnelheidstreinen op een deel van het traject Madrid-Barcelona tijdelijk langzamer moeten rijden. Het gaat om in totaal 150 kilometer spoor. Volgens het spoorbedrijf zijn er problemen met het spoor ontdekt. Dinsdagavond worden de trajectdelen onderworpen aan inspectie, waarna Adif hoopt de snelheidsbeperking te kunnen intrekken.
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Een meerderheid van het Europees Parlement wil voorlopig niet stemmen over de handelsdeal van de EU en de VS vanwege spanningen over Groenland. Dat hebben het centrumrechtse EVP, de sociaaldemocraten en liberale Renew laten weten, goed voor 401 van de ruim 700 zetels.
2 uur geleden
KYIV (ANP/DPA) - Kyiv vreest tot 700 miljard dollar (circa 600 miljard euro) aan steun nodig te hebben om de komende jaren zijn leger op peil te houden. Dat zei vicepremier Taras Katsjka in een panelgesprek tijdens het World Economic Forum in het Zwitserse Davos. Als de agressieve houding van Rusland jegens Europa en de wereld niet verandert, kunnen de kosten oplopen tot wel 700 miljard dollar, aldus de bewindsman.
3 uur geleden
DAVOS (ANP/RTR/AFP) - De NAVO is "een verzwakte organisatie" door de ruzie met de Verenigde Staten over Groenland, vindt de Franse president Emmanuel Macron. De VS, de officieuze leider van de alliantie, willen het strategisch gelegen eiland per se van NAVO-bondgenoot Denemarken afnemen. Dat stuit op verontwaardigd verzet van Denemarken en zijn medestanders.
3 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Bij een boerenprotest bij het Europees Parlement in Straatsburg gooien demonstranten met vuurwerk naar de politie. De politie schiet op haar beurt met traangas. Er zijn honderden boeren bijeen voor een protest bij het parlement.
3 uur geleden