Ruimtetelescoop James Webb succesvol gelanceerd
KOUROU (ANP) - Ruimtetelescoop James Webb is zaterdagmiddag aan de reis begonnen die hem naar zijn werkplek op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde moet brengen. De opvolger van ruimtetelescoop Hubble werd om precies 13.20 uur met een Ariane 5-raket gelanceerd vanaf de Europese ruimtebasis Kourou in Frans-Guyana.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR betrokken bij het 8 miljard euro kostende project.
De ruimtetelescoop is zo groot als een tennisveld en moest opgevouwen worden om in de laadcapsule van de Ariane 5-raket te passen. Drie minuten na lancering werd de capsule afgestoten en na 27 minuten werd de telescoop losgelaten. De James Webb zal zich gedurende zijn reis langzaam ontvouwen.
Ontdekkingen
De James Webb kan een miljard jaar verder terugkijken in de tijd dan de Hubble dat kan. Hij moet onder meer zoeken naar planeten waar leven mogelijk is, naar verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij moet zeker tien jaar in gebruik blijven.
"De belofte van de Webb is niet om te ontdekken wat we verwachten, maar om ontdekkingen te doen over het heelal waar we ons nu nog geen voorstelling van kunnen maken", zei Bill Nelson, het hoofd van NASA, na afloop van de lancering. "Ik kan niet wachten om te zien wat hij aan het licht zal brengen!"
Hubble
Voorganger Hubble werd in 1990 gelanceerd en draait sindsdien in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Na ruim dertig jaar is de Hubble aan het einde van zijn leven. De afgelopen tijd stond de telescoop regelmatig uit wegens technische problemen. Ergens in de komende tien jaar zal de Hubble uit zijn baan zakken. Daarna verbrandt hij in de dampkring.
De James Webb moet over ongeveer een maand zijn werkplek bereiken. De eerste beelden en gegevens worden in de zomer van 2022 verwacht.
Meer uit Buitenland
TAPACHULA/GUATEMALA-STAD (ANP/RTR) - Voor de zuidwestkust van Mexico heeft zich een zware aardbeving met een kracht van 7.3 voorgedaan, meldt de Amerikaanse geologische dienst USGS, die het eerder had over een beving met een kracht van 7.4. Het epicentrum lag op 10 kilometer diepte voor de kust van Puerto Madero, in de deelstaat Chiapas vlak bij de grens met Guatemala. President van Mexico Claudia Sheinbaum zei dat er nog geen berichten zijn over schade of slachtoffers.
3 uur geleden
KEULEN (ANP/DPA/AFP) - Frankrijk en Duitsland gaan nog meer samenwerken op het gebied van defensie. Dat is de conclusie na topoverleg tussen de twee landen bij Keulen. Zo kondigde de Duitse bondskanselier Friedrich Merz aan dat zijn land later dit jaar mee zal doen aan een Franse nucleaire oefening.
4 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - In de regio van Parijs zijn tijdens een hittegolf in juni twee keer zoveel mensen overleden als verwacht, zegt het Franse volksgezondheidsinstituut. Er werden 3000 overlijdens geregistreerd in Île-de-France, 1565 meer dan werd verwacht in de regio voor de tijd van het jaar.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie wil naleving van EU-regels voor de rechtsstaat directer gaan koppelen aan geld dat lidstaten wel of juist niet krijgen vanuit de nieuwe EU-meerjarenbegroting 2028-2034. Met de opzet van de zevende editie van het jaarlijkse rapport over de rechtsstaat in EU-landen is daarmee een volgende stap gezet, zei Eurocommissaris Michael McGrath (Democratie en Rechtsstaat) vrijdag tijdens een persconferentie.
5 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft Ihor Klymenko aangewezen als secretaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad. Dat meldt Zelensky op X. Tot voor kort was Klymenko nog minister van Binnenlandse Zaken, totdat Zelensky afgelopen weekend plots zijn kabinet opschudde en het vertrek van premier Joelia Svyrydenko aankondigde. Daarmee werd een kabinetsval in gang gezet.
6 uur geleden
BERLIJN (ANP/AFP) - In Duitsland staat de positie van CDU-kopstuk Jens Spahn onder druk na een rel over draagmoederschap. Zijn prominente partijgenoot Daniel Peters eist nu zijn vertrek.
7 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse regeringspartij Labour heeft Andy Burnham zoals verwacht gekozen als nieuwe leider en daarmee ook als nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk. Hij volgt Keir Starmer op, die vorige maand onder druk zijn vroegtijdige aftreden aankondigde.
7 uur geleden