Ruimtetelescoop James Webb succesvol gelanceerd
KOUROU (ANP) - Ruimtetelescoop James Webb is zaterdagmiddag aan de reis begonnen die hem naar zijn werkplek op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde moet brengen. De opvolger van ruimtetelescoop Hubble werd om precies 13.20 uur met een Ariane 5-raket gelanceerd vanaf de Europese ruimtebasis Kourou in Frans-Guyana.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR betrokken bij het 8 miljard euro kostende project.
De ruimtetelescoop is zo groot als een tennisveld en moest opgevouwen worden om in de laadcapsule van de Ariane 5-raket te passen. Drie minuten na lancering werd de capsule afgestoten en na 27 minuten werd de telescoop losgelaten. De James Webb zal zich gedurende zijn reis langzaam ontvouwen.
Ontdekkingen
De James Webb kan een miljard jaar verder terugkijken in de tijd dan de Hubble dat kan. Hij moet onder meer zoeken naar planeten waar leven mogelijk is, naar verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij moet zeker tien jaar in gebruik blijven.
"De belofte van de Webb is niet om te ontdekken wat we verwachten, maar om ontdekkingen te doen over het heelal waar we ons nu nog geen voorstelling van kunnen maken", zei Bill Nelson, het hoofd van NASA, na afloop van de lancering. "Ik kan niet wachten om te zien wat hij aan het licht zal brengen!"
Hubble
Voorganger Hubble werd in 1990 gelanceerd en draait sindsdien in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Na ruim dertig jaar is de Hubble aan het einde van zijn leven. De afgelopen tijd stond de telescoop regelmatig uit wegens technische problemen. Ergens in de komende tien jaar zal de Hubble uit zijn baan zakken. Daarna verbrandt hij in de dampkring.
De James Webb moet over ongeveer een maand zijn werkplek bereiken. De eerste beelden en gegevens worden in de zomer van 2022 verwacht.
Meer uit Buitenland
KAMPALA (ANP/AFP) - De Oegandese oppositieleider Bobi Wine is afgesneden van communicatie na een politie-inval in zijn huis, meldt zijn partij NUP. Eerder gingen er geruchten dat hij was ontvoerd door het leger. De partij plaatste vrijdagavond laat op X dat Wine met geweld was meegenomen in een helikopter, maar dat werd even later weer verwijderd.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Er is een minimale toename van het internetverkeer in Iran, meldt internetwaakhond NetBlocks. Al ruim een week is het internet in Iran geblokkeerd, maar NetBlocks meldt in de nacht van vrijdag op zaterdag dat zo'n 2 procent van de Iraniërs toegang tot het internet lijkt te hebben. Dat is meer dan in de afgelopen dagen.
5 uur geleden
MINNEAPOLIS (ANP) - Een federale rechter in de Amerikaanse staat Minnesota heeft besloten dat de inzet van agenten van de vreemdelingenpolitie ICE in Minneapolis aan banden wordt gelegd, schrijven The New York Times en The Washington Post. ICE-agenten mogen geen vreedzame demonstranten meer arresteren, geen pepperspray meer inzetten tegen demonstranten en geen automobilisten arresteren die auto's van ICE-agenten volgen.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse luchtvaartautoriteit Federal Aviation Administration (FAA) waarschuwt luchtvaartmaatschappijen om boven Mexico en Midden-Amerika "voorzichtig" te zijn vanwege "militaire activiteiten". De waarschuwing geldt ook boven landen als Colombia, Panama en Ecuador en is tot halverwege maart van kracht.
6 uur geleden
WASHINGTON/SAINT PAUL (ANP) - Het Amerikaanse ministerie van Justitie begint een strafrechtelijk onderzoek naar de Democratische gouverneur van Minnesota Tim Walz. Dat melden ingewijden aan CBS News en The Washington Post. Ook de burgemeester van Minneapolis, Jacob Frey, wordt gedagvaard, aldus de ingewijden.
9 uur geleden
WASHINGTON/DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse oud-vicepremier en oud-VN-gezant Sigrid Kaag zit in een nieuw op te richten ondersteunende raad voor "vrede, stabiliteit en welvaart" in Gaza, meldt het Witte Huis vrijdagavond in een verklaring. Deze raad moet het Palestijnse overgangsbestuur en de door Trump voorgezeten vredesraad voor Gaza ondersteunen.
9 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft de leden gekozen voor de internationale vredesraad die toezicht zal houden op het toekomstige overgangsbestuur in de Gazastrook. Het gaat onder meer om zijn minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, VS-gezant Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner. Ook de Britse oud-premier Tony Blair zit in de raad, meldt het Witte Huis vrijdagavond.
9 uur geleden