Ruimtetelescoop James Webb succesvol gelanceerd
KOUROU (ANP) - Ruimtetelescoop James Webb is zaterdagmiddag aan de reis begonnen die hem naar zijn werkplek op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde moet brengen. De opvolger van ruimtetelescoop Hubble werd om precies 13.20 uur met een Ariane 5-raket gelanceerd vanaf de Europese ruimtebasis Kourou in Frans-Guyana.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR betrokken bij het 8 miljard euro kostende project.
De ruimtetelescoop is zo groot als een tennisveld en moest opgevouwen worden om in de laadcapsule van de Ariane 5-raket te passen. Drie minuten na lancering werd de capsule afgestoten en na 27 minuten werd de telescoop losgelaten. De James Webb zal zich gedurende zijn reis langzaam ontvouwen.
Ontdekkingen
De James Webb kan een miljard jaar verder terugkijken in de tijd dan de Hubble dat kan. Hij moet onder meer zoeken naar planeten waar leven mogelijk is, naar verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij moet zeker tien jaar in gebruik blijven.
"De belofte van de Webb is niet om te ontdekken wat we verwachten, maar om ontdekkingen te doen over het heelal waar we ons nu nog geen voorstelling van kunnen maken", zei Bill Nelson, het hoofd van NASA, na afloop van de lancering. "Ik kan niet wachten om te zien wat hij aan het licht zal brengen!"
Hubble
Voorganger Hubble werd in 1990 gelanceerd en draait sindsdien in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Na ruim dertig jaar is de Hubble aan het einde van zijn leven. De afgelopen tijd stond de telescoop regelmatig uit wegens technische problemen. Ergens in de komende tien jaar zal de Hubble uit zijn baan zakken. Daarna verbrandt hij in de dampkring.
De James Webb moet over ongeveer een maand zijn werkplek bereiken. De eerste beelden en gegevens worden in de zomer van 2022 verwacht.
Meer uit Buitenland
LUXEMBURG (ANP) - De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha is maandag met een duidelijke boodschap naar de vergadering van EU-ministers van Buitenlandse Zaken gekomen. "Het tijdperk van afhankelijkheid is voorbij. Europa moet zijn toekomst in eigen hand nemen, met één stem spreken en de vrede herstellen. Stop Poetin in Oekraïne; hij staat al voor jullie deur", zei hij bij aankomst in Luxemburg, waar de ministers vergaderen.
50 minuten geleden
AUBAGNE (ANP) - Een rector en een docent van een middelbare school bij het Zuid-Franse Marseille zijn neergeschoten door een minderjarige. De 14-jarige leerling van de school in Aubagne zou volgens Franse media met een wapen met een groot kaliber op hen hebben geschoten, mogelijk een jachtgeweer of shotgun. De schutter is opgepakt. De slachtoffers verkeren niet in levensgevaar.
1 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - De bevroren Russische tegoeden moeten worden vrijgemaakt en worden ingezet voor hulp aan Oekraïne, vindt de Zweedse minister Maria Malmer Stenergard (Buitenlandse Zaken). Ook de Estse buitenlandminister Margus Tsahkna dringt daarop aan. Dat zeiden beide ministers maandag voor het begin van de vergadering van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken.
1 uur geleden
WARSCHAU/KYIV (ANP) - Met zijn aanvallen op Russische datacenters heeft Oekraïne ook gebruikers van sociale media een dienst bewezen, denkt president Volodymyr Zelensky. "Het werd plotseling gemakkelijker ademhalen op veel sociale media" met minder Russische bots, zei de Oekraïense leider maandag. "Veel mensen is dat opgevallen."
1 uur geleden
PESJAWAR (ANP/AFP) - De Pakistaanse autoriteiten hebben honderden leden van de partij van oud-premier Imran Khan opgepakt, melden anonieme politieambtenaren aan AFP. Het zou gaan om 278 leden van de partij Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI) uit de noordelijke provincie Khyber Pakhtunkhwa, waar zondag de landelijke regering zondag de noodtoestand afkondigde.
1 uur geleden
WARSCHAU/KYIV (ANP) - Rusland heeft zich niet gehouden aan het 'energiebestand' dat de Amerikaanse president Trump zondag afkondigde, zegt Oekraïne. Het land heeft dat staakt-het-vuren voor aanvallen op energievoorzieningen volgens president Volodymyr Zelensky juist wel gerespecteerd.
2 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - De EU-ministers van Buitenlandse Zaken hebben maandag formeel ingestemd met de omvangrijkste uitbreiding van de EU-sanctielijst tegen mensen en bedrijven of instellingen die de Russische oorlog tegen Oekraïne steunen. Dat heeft EU-buitenlandchef Kaja Kallas maandag op X bekendgemaakt.
2 uur geleden