Ruimtetelescoop James Webb succesvol gelanceerd
KOUROU (ANP) - Ruimtetelescoop James Webb is zaterdagmiddag aan de reis begonnen die hem naar zijn werkplek op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde moet brengen. De opvolger van ruimtetelescoop Hubble werd om precies 13.20 uur met een Ariane 5-raket gelanceerd vanaf de Europese ruimtebasis Kourou in Frans-Guyana.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR betrokken bij het 8 miljard euro kostende project.
De ruimtetelescoop is zo groot als een tennisveld en moest opgevouwen worden om in de laadcapsule van de Ariane 5-raket te passen. Drie minuten na lancering werd de capsule afgestoten en na 27 minuten werd de telescoop losgelaten. De James Webb zal zich gedurende zijn reis langzaam ontvouwen.
Ontdekkingen
De James Webb kan een miljard jaar verder terugkijken in de tijd dan de Hubble dat kan. Hij moet onder meer zoeken naar planeten waar leven mogelijk is, naar verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij moet zeker tien jaar in gebruik blijven.
"De belofte van de Webb is niet om te ontdekken wat we verwachten, maar om ontdekkingen te doen over het heelal waar we ons nu nog geen voorstelling van kunnen maken", zei Bill Nelson, het hoofd van NASA, na afloop van de lancering. "Ik kan niet wachten om te zien wat hij aan het licht zal brengen!"
Hubble
Voorganger Hubble werd in 1990 gelanceerd en draait sindsdien in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Na ruim dertig jaar is de Hubble aan het einde van zijn leven. De afgelopen tijd stond de telescoop regelmatig uit wegens technische problemen. Ergens in de komende tien jaar zal de Hubble uit zijn baan zakken. Daarna verbrandt hij in de dampkring.
De James Webb moet over ongeveer een maand zijn werkplek bereiken. De eerste beelden en gegevens worden in de zomer van 2022 verwacht.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd met aanvallen op Iraanse "snelle aanvalsschepen", als die de blokkade van de Golf van Oman negeren. "Als een van deze schepen ook maar in de buurt komt van onze blokkade, zal het onmiddellijk worden uitgeschakeld", schrijft Trump op Truth Social.
23 minuten geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - Hongarije zal onder nieuw bewind de EU-miljardenlening aan Oekraïne niet langer blokkeren. Die verkiezingsbelofte herhaalde premier-in-spé Péter Magyar daags na zijn verkiezingsoverwinning tijdens een persconferentie in Boedapest. Wel voegde hij eraan toe dat Hongarije, gezien de economische situatie in het land, niet kan bijdragen aan die financiële handreiking van de EU aan Kyiv.
47 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - NAVO-topman Mark Rutte kijkt ernaar uit om samen te werken met het nieuwe bewind in Hongarije, dat een einde maakte aan zestien jaar Orbán. Rutte heeft zondagavond meteen met aankomend premier Péter Magyar gebeld, laat hij weten.
1 uur geleden
GENÈVE (ANP/RTR) - Een centrum van het Rode Kruis in de Libanese stad Tyre is maandag aangevallen, zegt de hulporganisatie. Volgens het Libanese staatspersbureau NNA viel daarbij een dode en raakten voertuigen van het Rode Kruis beschadigd. Het Internationale Comité van het Rode Kruis zegt in een reactie zich zorgen te maken over de aanvallen op hulpverleners. Zondag kwam een vrijwilliger van de organisatie om het leven door een aanval van een Israëlische drone.
2 uur geleden
BOEDAPEST (ANP) - De Hongaarse oppositieleider Péter Magyar stuurt na zijn verkiezingsoverwinning aan op een aanpassing van de grondwet. Hij wil dat premiers in de toekomst maximaal twee ambtstermijnen kunnen krijgen. Magyar verklaarde dat op een persconferentie nadat hij met zijn Tisza-partij de nationalistische premier Viktor Orbán had verslagen na zestien jaar aan de macht.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - De Amerikaanse krijgsmacht heeft zeevaarders gewaarschuwd voor de aanstaande maritieme blokkade in het Midden-Oosten. Die geldt voor schepen uit alle landen en wordt om 16.00 uur Nederlandse tijd ingesteld in de Golf van Oman en de Arabische Zee, ten oosten van de Straat van Hormuz.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, is bezorgd dat gesprekken over veiligheid in het Midden-Oosten ontsporen door "de aanhoudende aanvallen op Libanon". Ze hamert erop dat de aanvallen op Libanon moeten stoppen. "Je kunt geen stabiliteit in het Midden-Oosten of de Golfregio hebben zolang Libanon in brand staat."
3 uur geleden