Ruimtetelescoop James Webb succesvol gelanceerd
KOUROU (ANP) - Ruimtetelescoop James Webb is zaterdagmiddag aan de reis begonnen die hem naar zijn werkplek op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde moet brengen. De opvolger van ruimtetelescoop Hubble werd om precies 13.20 uur met een Ariane 5-raket gelanceerd vanaf de Europese ruimtebasis Kourou in Frans-Guyana.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR betrokken bij het 8 miljard euro kostende project.
De ruimtetelescoop is zo groot als een tennisveld en moest opgevouwen worden om in de laadcapsule van de Ariane 5-raket te passen. Drie minuten na lancering werd de capsule afgestoten en na 27 minuten werd de telescoop losgelaten. De James Webb zal zich gedurende zijn reis langzaam ontvouwen.
Ontdekkingen
De James Webb kan een miljard jaar verder terugkijken in de tijd dan de Hubble dat kan. Hij moet onder meer zoeken naar planeten waar leven mogelijk is, naar verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij moet zeker tien jaar in gebruik blijven.
"De belofte van de Webb is niet om te ontdekken wat we verwachten, maar om ontdekkingen te doen over het heelal waar we ons nu nog geen voorstelling van kunnen maken", zei Bill Nelson, het hoofd van NASA, na afloop van de lancering. "Ik kan niet wachten om te zien wat hij aan het licht zal brengen!"
Hubble
Voorganger Hubble werd in 1990 gelanceerd en draait sindsdien in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Na ruim dertig jaar is de Hubble aan het einde van zijn leven. De afgelopen tijd stond de telescoop regelmatig uit wegens technische problemen. Ergens in de komende tien jaar zal de Hubble uit zijn baan zakken. Daarna verbrandt hij in de dampkring.
De James Webb moet over ongeveer een maand zijn werkplek bereiken. De eerste beelden en gegevens worden in de zomer van 2022 verwacht.
Meer uit Buitenland
DUBLIN (ANP) - Oekraïense militairen hebben opnieuw last van "aanzienlijke" snelheidsbeperkingen op het Amerikaanse satellietnetwerk waarvan ze erg afhankelijk zijn, zegt president Volodymyr Zelensky. De "systematische" beperkingen duren volgens hem al dagen. Starlink-eigenaar Elon Musk schroefde de netwerksnelheid voor Oekraïne al eerder terug, wat Oekraïnes luchtverdediging en frontsoldaten naar eigen zeggen ernstig hinderde.
30 minuten geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - Na Frankrijk ziet ook België aanwijzingen voor een Iraanse rol bij de cyberaanvallen op koelinstallaties. Dat liet minister van Binnenlandse Zaken en Veiligheid Bernard Quintin weten. "Ook in België spreken de veiligheidsdiensten over aanwijzingen voor mogelijke banden met gekende Iraanse actoren. Het federaal parket onderzoekt die aanwijzingen verder."
32 minuten geleden
ANTALYA (ANP) - Het Verenigd Koninkrijk krijgt voor het eerst een speciale gezant voor klimaatveiligheid. Dat maakte premier Andy Burnham bekend op de klimaattop COP31 in Antalya. "Klimaat is een kwestie van nationale veiligheid", legde hij uit.
39 minuten geleden
ANTALYA (ANP) - De Zweedse activist Greta Thunberg is voor het eerst in vijf jaar weer op een klimaattop, met harde kritiek op landen die de klimaatcrisis in haar ogen alleen maar erger maken. "De planeet is niet zomaar stervende, ze wordt vermoord. En we weten door wie", zei Thunberg op de COP31 in Antalya, waar ze samen met parlementslid Sagar Dhakal uit Nepal en andere activisten een persconferentie gaf.
53 minuten geleden
KYIV (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Rusland meldt een grote nachtelijke aanval te hebben uitgevoerd op de militaire industrie in Oekraïne. De Russische krijgsmacht nam onder meer hoofdstad Kyiv onder vuur, waar volgens burgemeester Vitali Klytsjko zeker één dode viel en vijf mensen gewond raakten.
1 uur geleden
KHAN YOUNIS (ANP/AFP) - Bij een Israëlische luchtaanval op het Nasserziekenhuis in Khan Younis in het zuiden van de Gazastrook zijn zeker zes doden en twintig gewonden gevallen, meldden hulpdiensten. Onder de omgekomen slachtoffers zou ook een chirurg zijn. Het ziekenhuis is een van de zeer weinige medische centra die nog functioneren in de Gazastrook en is net als andere medische instellingen vaker doelwit geweest.
2 uur geleden
LIMA (ANP/RTR/AFP) - Peru is "mijn thuisland". Dat zei paus Leo bij zijn aankomst in het Zuid-Amerikaanse land, waar hij in totaal zo'n twintig jaar heeft gewerkt. Hij heeft naast de Amerikaanse de Peruaanse nationaliteit.
7 uur geleden