Ruimtetelescoop James Webb succesvol gelanceerd
KOUROU (ANP) - Ruimtetelescoop James Webb is zaterdagmiddag aan de reis begonnen die hem naar zijn werkplek op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde moet brengen. De opvolger van ruimtetelescoop Hubble werd om precies 13.20 uur met een Ariane 5-raket gelanceerd vanaf de Europese ruimtebasis Kourou in Frans-Guyana.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR betrokken bij het 8 miljard euro kostende project.
De ruimtetelescoop is zo groot als een tennisveld en moest opgevouwen worden om in de laadcapsule van de Ariane 5-raket te passen. Drie minuten na lancering werd de capsule afgestoten en na 27 minuten werd de telescoop losgelaten. De James Webb zal zich gedurende zijn reis langzaam ontvouwen.
Ontdekkingen
De James Webb kan een miljard jaar verder terugkijken in de tijd dan de Hubble dat kan. Hij moet onder meer zoeken naar planeten waar leven mogelijk is, naar verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij moet zeker tien jaar in gebruik blijven.
"De belofte van de Webb is niet om te ontdekken wat we verwachten, maar om ontdekkingen te doen over het heelal waar we ons nu nog geen voorstelling van kunnen maken", zei Bill Nelson, het hoofd van NASA, na afloop van de lancering. "Ik kan niet wachten om te zien wat hij aan het licht zal brengen!"
Hubble
Voorganger Hubble werd in 1990 gelanceerd en draait sindsdien in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Na ruim dertig jaar is de Hubble aan het einde van zijn leven. De afgelopen tijd stond de telescoop regelmatig uit wegens technische problemen. Ergens in de komende tien jaar zal de Hubble uit zijn baan zakken. Daarna verbrandt hij in de dampkring.
De James Webb moet over ongeveer een maand zijn werkplek bereiken. De eerste beelden en gegevens worden in de zomer van 2022 verwacht.
Meer uit Buitenland
GAZA (ANP) - De wederopbouw van Gaza zal de komende tien jaar 71,4 miljard dollar (circa 60,6 miljard euro) kosten. Dat is de conclusie van een definitieve "schade- en behoeftenanalyse" die de Verenigde Naties maandag publiceerden in samenwerking met de Europese Unie. Voor de eerste achttien maanden is al 26,3 miljard dollar nodig om essentiële diensten te herstellen, kritieke infrastructuur te heropbouwen en de economie op gang te brengen.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse minister van Arbeid Lori Chavez-DeRemer treedt af. Het Witte Huis heeft dat maandag bekendgemaakt. Aan haar vertrek gingen weken van speculatie over haar positie vooraf, nadat beschuldigingen over haar gedrag waren opgedoken.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran weigert te onderhandelen met de Verenigde Staten zolang Washington dreigingen uit. Dat zegt de Iraanse hoofdonderhandelaar en parlementsvoorzitter Mohammad Baqer Qalibaf in een bericht op X.
5 uur geleden
ANKARA (ANP/AFP) - Turkije gaat de vuurwapenwetgeving aanscherpen na de schietpartijen op twee scholen in het land. Het gaat volgens president Recep Tayyip Erdogan onder meer om het beperken van vuurwapenbezit en hogere straffen voor mensen die hun wapens niet goed opbergen.
8 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - De Britse premier Keir Starmer heeft ontkend dat hij het parlement heeft misleid over de aanstelling van de omstreden Peter Mandelson. Eerder zei zijn woordvoerder dat de premier het Lagerhuis "per ongeluk" had misleid, omdat hij zelf ook niet alle informatie tot zijn beschikking had.
10 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/AFP) - De Hongaarse verkiezingswinnaar Péter Magyar zegt dat zijn land alle arrestatiebevelen van het Internationaal Strafhof (ICC) zal uitvoeren en dat dus ook de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zou worden aangehouden als hij Hongarije betreedt. Dat is opmerkelijk, omdat Magyar net Netanyahu heeft uitgenodigd om later dit jaar in Boedapest op bezoek te komen.
11 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer heeft het parlement "per ongeluk" misleid rond de aanstelling van Peter Mandelson als ambassadeur in de Verenigde Staten, zegt Downing Street tegen Britse media. Starmer zei eerder tegen het Lagerhuis dat de normale procedure was gevolgd rond die benoeming, maar de premier zou toen zelf niet op de hoogte zijn geweest dat dat niet waar was.
12 uur geleden