Ruimtetelescoop James Webb succesvol gelanceerd
KOUROU (ANP) - Ruimtetelescoop James Webb is zaterdagmiddag aan de reis begonnen die hem naar zijn werkplek op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde moet brengen. De opvolger van ruimtetelescoop Hubble werd om precies 13.20 uur met een Ariane 5-raket gelanceerd vanaf de Europese ruimtebasis Kourou in Frans-Guyana.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR betrokken bij het 8 miljard euro kostende project.
De ruimtetelescoop is zo groot als een tennisveld en moest opgevouwen worden om in de laadcapsule van de Ariane 5-raket te passen. Drie minuten na lancering werd de capsule afgestoten en na 27 minuten werd de telescoop losgelaten. De James Webb zal zich gedurende zijn reis langzaam ontvouwen.
Ontdekkingen
De James Webb kan een miljard jaar verder terugkijken in de tijd dan de Hubble dat kan. Hij moet onder meer zoeken naar planeten waar leven mogelijk is, naar verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij moet zeker tien jaar in gebruik blijven.
"De belofte van de Webb is niet om te ontdekken wat we verwachten, maar om ontdekkingen te doen over het heelal waar we ons nu nog geen voorstelling van kunnen maken", zei Bill Nelson, het hoofd van NASA, na afloop van de lancering. "Ik kan niet wachten om te zien wat hij aan het licht zal brengen!"
Hubble
Voorganger Hubble werd in 1990 gelanceerd en draait sindsdien in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Na ruim dertig jaar is de Hubble aan het einde van zijn leven. De afgelopen tijd stond de telescoop regelmatig uit wegens technische problemen. Ergens in de komende tien jaar zal de Hubble uit zijn baan zakken. Daarna verbrandt hij in de dampkring.
De James Webb moet over ongeveer een maand zijn werkplek bereiken. De eerste beelden en gegevens worden in de zomer van 2022 verwacht.
Meer uit Buitenland
DUBLIN (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas heeft opnieuw gezegd dat zij samen met voorzitter van de EU-leiders António Costa namens de EU de onderhandelingen over vrede met Oekraïne moet voeren. Dat is in 2024 afgesproken, zei Kallas voor het begin van de informele EU-top. De Letse premier Andris Kulbergs en de Estse premier Kristen Michal zijn het daar roerend mee eens, zeiden de twee vrijdag bij aankomst in Dublin.
13 minuten geleden
LAHORE (ANP/DPA) - In Pakistan is een 19-jarige jongen gedood door een leeuwin tijdens de opnames van een TikTok-video. Hij werkte op de boerderij waar het ongeluk gebeurde. De eigenaar van de boerderij en een TikTokker zijn opgepakt, omdat ze het roofdier voor de video uit haar verblijf hadden gelaten.
21 minuten geleden
WENEN (ANP/AFP) - Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) heeft Iran opgeroepen om weer inspecteurs toe te laten tot belangrijke nucleaire faciliteiten in het land. De atoomwaakhond heeft al anderhalf jaar geen toegang tot ondergrondse complexen waar uranium wordt verrijkt en opgeslagen.
1 uur geleden
DUBLIN (ANP) - De EU moet "pragmatisch" kijken hoe het Oekraïne gaat financieren voor 2027, zei de Ierse premier Micheál Martin voorafgaand aan een informele EU-top in Dublin. Wat hem betreft is een lening vanuit de EU aan Oekraïne daarin "de meest effectieve aanpak", zei de Ier, wiens land het tijdelijk EU-voorzitterschap tot 1 januari bekleedt.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse Revolutionaire Garde zegt dat er opnieuw een schip in de Straat van Hormuz is getroffen door een zeemijn. Iran stelt dat schepen die afwijken van de door Teheran goedgekeurde vaarroute het risico lopen op dat soort explosieven te stuiten.
2 uur geleden
KYIV/MOSKOU (ANP/AFP) - Rusland en Oekraïne hebben beide doden gemeld na wederzijdse luchtaanvallen afgelopen nacht. Volgens Rusland kwamen acht mensen om het leven. De Oekraïense autoriteiten telden zeker vijf doden.
3 uur geleden
BRECHT (ANP) - In een Belgisch natuurgebied net over de grens hebben twee wolven onlangs 35 schapen doodgebeten. Zeker 17 andere schapen raakten gewond, en een deel daarvan is ook overleden. Drie schapen zijn vermist, laat herder Bert Plasmans vrijdag weten aan Vlaamse media. Het zou de dodelijkste aanval zijn sinds de wolf in 2018 terugkeerde in Vlaanderen.
4 uur geleden