Ruimtetelescoop James Webb succesvol gelanceerd
KOUROU (ANP) - Ruimtetelescoop James Webb is zaterdagmiddag aan de reis begonnen die hem naar zijn werkplek op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde moet brengen. De opvolger van ruimtetelescoop Hubble werd om precies 13.20 uur met een Ariane 5-raket gelanceerd vanaf de Europese ruimtebasis Kourou in Frans-Guyana.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR betrokken bij het 8 miljard euro kostende project.
De ruimtetelescoop is zo groot als een tennisveld en moest opgevouwen worden om in de laadcapsule van de Ariane 5-raket te passen. Drie minuten na lancering werd de capsule afgestoten en na 27 minuten werd de telescoop losgelaten. De James Webb zal zich gedurende zijn reis langzaam ontvouwen.
Ontdekkingen
De James Webb kan een miljard jaar verder terugkijken in de tijd dan de Hubble dat kan. Hij moet onder meer zoeken naar planeten waar leven mogelijk is, naar verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij moet zeker tien jaar in gebruik blijven.
"De belofte van de Webb is niet om te ontdekken wat we verwachten, maar om ontdekkingen te doen over het heelal waar we ons nu nog geen voorstelling van kunnen maken", zei Bill Nelson, het hoofd van NASA, na afloop van de lancering. "Ik kan niet wachten om te zien wat hij aan het licht zal brengen!"
Hubble
Voorganger Hubble werd in 1990 gelanceerd en draait sindsdien in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Na ruim dertig jaar is de Hubble aan het einde van zijn leven. De afgelopen tijd stond de telescoop regelmatig uit wegens technische problemen. Ergens in de komende tien jaar zal de Hubble uit zijn baan zakken. Daarna verbrandt hij in de dampkring.
De James Webb moet over ongeveer een maand zijn werkplek bereiken. De eerste beelden en gegevens worden in de zomer van 2022 verwacht.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP/AFP/DPA) - In het Verenigd Koninkrijk werd maandag het record voor de warmste dag in mei verbroken. Volgens het nationale weerbureau liep de temperatuur in de buurt van Londen op tot 33,5 graden. Het vorige record voor de warmste dag in mei was 32,8 graden. Die temperatuur werd in zowel 1922 als in 1944 gemeten.
6 minuten geleden
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft buitenlandse burgers en diplomaten maandag opgeroepen om Kyiv "zo snel mogelijk" te verlaten. Volgens het ministerie is Rusland van plan om meer aanvallen uit te voeren op de Oekraïense hoofdstad, waaronder een reeks systematische aanvallen op defensie-industriefaciliteiten.
46 minuten geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Door een Israëlische luchtaanval op een vluchtelingenkamp in het zuiden van de Gazastrook zijn zeker twee mensen gedood, onder wie een 6-jarig meisje. Zeventien mensen raakten gewond, melden Palestijnse gezondheidsfunctionarissen.
2 uur geleden
DOHA (ANP/AFP) - Een delegatie Iraanse hoogwaardigheidsbekleders is maandag aangekomen in de Qatarese hoofdstad Doha. Dat meldt persbureau AFP op basis van een ingewijde. Het zou gaan om onder anderen de Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf, buitenlandminister Abbas Araghchi en een topman van de Iraanse centrale bank.
2 uur geleden
PHNOM PENH (ANP/AFP) - De veroordeelde Cambodjaanse oppositieleider Kem Sokha heeft gratie gekregen. Dat meldt senaatsvoorzitter en oud-premier Hun Sen op sociale media. Kem Sokha werd in 2023 veroordeeld tot 27 jaar huisarrest voor verraad.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - Rusland zegt Kyiv te blijven aanvallen bij wijze van vergelding voor een vermeende aanval op studentenhuisvesting in de bezette Oekraïense regio Loehansk. Bij die aanval van vrijdag zouden volgens het Kremlin 21 doden zijn gevallen, onder wie veel jonge vrouwen.
3 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP/AFP/RTR) - Paus Leo XIV waarschuwt voor de "nieuwe vormen van slavernij" door de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) en roept op tot de "ontwapening" ervan. Dat staat in zijn encycliek die de paus maandag presenteerde in het bijzijn van onder anderen AI-experts. Het is de eerste zogenoemde encycliek van paus Leo. In zo'n gewichtige pauselijke brief presenteert de kerkelijk leider zijn kijk op een thema.
4 uur geleden