Ruimtestation ISS krijgt Nederlands 'cadeau': een robotarm
BAJKONOER (ANP) - Het Internationale Ruimtestation (ISS) krijgt een belangrijke uitbreiding, die uit Nederland komt. Een lange robotarm, die aan de buitenkant van het zwevende lab komt te zitten, wordt woensdag gelanceerd vanuit Kazachstan. Volgende week komt hij aan op zijn bestemming.
European Robotic Arm (ERA), heet de arm. Hij is 11 meter lang, met halverwege een grote 'elleboog', een scharnier waarmee hij kan manoeuvreren. Hij weegt iets meer dan 600 kilo en is in de ruimte in staat om objecten van zo'n 8000 kilo te tillen. Hij moet worden gebruikt bij klusjes aan de buitenkant van het ISS. Zo kan hij ruimtewandelaars naar de plek brengen waar ze moeten werken. Ook zitten er camera's op die de buitenkant van het ruimtestation kunnen inspecteren, zodat de bemanningsleden veilig binnen kunnen blijven.
Zo'n arm is heel belangrijk voor het ISS, zegt astronaut André Kuipers. "Het is een fantastisch apparaat. Je kunt meer bereiken. Soms hoef je daardoor geen ruimtewandeling te doen. Je bent minder tijd kwijt en je loopt minder gevaar."
Kuipers ging in 2004 voor het eerst naar de ruimte. Hij nam toen een schaalmodel van de Nederlandse robotarm mee naar het ISS. Tijdens zijn tweede vlucht, in 2011 en 2012, zou Kuipers de robotarm hebben moeten installeren. Hij trainde voor de ruimtewandeling, maar uiteindelijk kwam het er niet van. "Jammer, maar je traint ook voor dingen die niet gebeuren, zoals er ook dingen gebeuren waarvoor je niet hebt getraind. Dat hoort erbij. Maar als hij er straks is, stuur ik wel even een berichtje naar het ISS dat ik ze een cadeau heb gestuurd."
Dat Kuipers al in 2004 een ERA-model meenam, geeft aan hoe lang de weg naar de lancering is geweest. Het werk aan de robotarm begon al in de jaren 80. Hij zou toen een onderdeel worden van een Europese spaceshuttle. Dat project kwam nooit van de grond. Toen zou de arm op een nieuw Russisch ruimtestation komen. Vervolgens besloot Rusland om dat project te stoppen en mee te doen met het ISS. Daarna zou een spaceshuttle de robotarm naar het ISS brengen, maar de Verenigde Staten stopten met dat programma.
Onder de motorkap van de robotarm zit nog steeds de technologie uit de jaren 90, maar die doet het nog goed, zegt Sytze Kampen. Hij leidde de ontwikkeling van de arm voor het bedrijf Airbus Defence and Space uit Leiden, de hoofdaannemer van het project. "Als we het nu hadden gebouwd, zouden we in grote lijnen hetzelfde hebben gedaan. Wel zouden we betere camera's hebben gehad, waarmee we meer hadden kunnen zien. We hadden kunstmatige intelligentie kunnen gebruiken voor extra veiligheid. Maar die beveiliging is nu ook al ingebouwd. De arm heeft een model van het ISS in zijn geheugen, waardoor hij precies weet waar hij is en zelf botsingen tegen de wand van het ruimtestation kan voorkomen."
De ontwikkeling en de bouw van de arm hebben ongeveer 360 miljoen euro gekost. Daarvan droeg Nederland zo'n 240 miljoen euro bij.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil vaart maken met plannen voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Het wetsvoorstel dat dit regelt, wordt ondanks forse kritiek van onder meer de Raad van State ingediend bij de Tweede Kamer. Dat meldde minister Thierry Aartsen (Werk, VVD) na afloop van de ministerraad.
49 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil kroongetuigen uit de georganiseerde misdaad een voorwaardelijke straf kunnen aanbieden in ruil voor waardevolle informatie. Voorwaarde daarvoor is wel dat de getuige maximaal zes jaar celstraf zou kunnen krijgen en niet verdacht wordt van zwaardere misdaden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Het is vooral verschrikkelijk dat dit is gebeurd en het heeft weer tot heel veel angstgevoelens geleid bij de joodse gemeenschap", zegt premier Rob Jetten over de brand bij een synagoge in Rotterdam. De politie heeft inmiddels vier verdachten aangehouden.
1 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het Rijnstate heeft volgens een woordvoerder "enkele tientallen" telefoontjes gekregen naar aanleiding van het nieuws dat een gynaecoloog in de jaren '70 en '80 zeker zestien donorkinderen heeft verwekt met zijn eigen sperma.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft vier mensen aangehouden die worden verdacht van betrokkenheid bij de explosie bij de synagoge aan het A.B.N. Davidsplein in Rotterdam, in de nacht van donderdag op vrijdag.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het meeste speelzand voldoet aan de norm voor de hoeveelheid asbest die erin mag zitten. Dat blijkt uit onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). In 65 van de 99 onderzochte producten is geen asbest aangetroffen. In 29 producten is een heel kleine hoeveelheid asbest gevonden, minder dan de wettelijke limiet van 0,1 procent, terwijl in vijf producten tussen de 0,15 en 0,42 procent asbest zat. Die producten mogen niet meer verkocht worden. Zo'n tien producten worden nog onderzocht.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Onderzoekers van het Erasmus MC in Rotterdam hebben ontdekt waardoor bepaalde varianten van de vogelgriep gevaarlijker worden dan andere. Dat er tijdens het vermenigvuldigen van een virus fouten kunnen ontstaan, was al bekend, maar hoe dat gebeurt was volgens de onderzoekers tot nu toe "een onopgelost mysterie". Uit het onderzoek blijkt dat een bepaald enzym in dat proces vastgeklemd kan raken, waardoor er gevaarlijke foutjes in het virus kunnen ontstaan.
4 uur geleden