Ruimtesonde begint aan jarenlange reis naar rotsen bij Jupiter
CAPE CANAVERAL (ANP) - Miljoenen rotsen vliegen in de buurt van de planeet Jupiter. Ze draaien in een baan rond de zon en zijn overblijfselen uit de tijd dat ons zonnestelsel miljarden jaren geleden ontstond. Voor het eerst gaat er nu een sonde naartoe, de Amerikaanse Lucy. Die wordt zaterdag gelanceerd. De lancering staat gepland voor 11.34 uur Nederlandse tijd.
Trojaanse asteroïden heten de rotsen. Ze vliegen in dezelfde baan rond de zon als Jupiter, op 530 miljoen kilometer afstand van de zon. Dat is ongeveer vijf keer zo ver weg als de aarde. De rotsen zijn verdeeld over twee groepen, die zwermen worden genoemd. De ene helft vliegt voor Jupiter uit, de andere helft vliegt achter Jupiter aan. Lucy moet onder meer uitzoeken waar ze van gemaakt zijn. Dat kan iets vertellen over de stofwolk waaruit de zon, de aarde, de andere planeten en alle manen ooit uit zijn ontstaan.
Om bij haar bestemming te komen, moet Lucy een ingewikkelde reis maken. De aarde moet de sonde een paar keer wegslingeren met de zwaartekracht. Dat gebeurt eerst in oktober volgend jaar en daarna nog een keer in december 2024. In april 2025 vliegt de Lucy langs een asteroïde tussen de planeten Mars en Jupiter. Daarna vliegt de sonde door naar de zwerm rotsen die voor Jupiter uit vliegen. In 2027 en 2028 bezoekt ze de asteroïde Eurybates en zijn maantje Queta, en de asteroïden Polymele, Leucus en Orus. Als dat klaar is, keert Lucy even terug naar de aarde. Onze planeet moet haar in december 2030 wegzwiepen richting de andere zwerm, die achter Jupiter aan vliegt. In maart 2033 moet ze dan aankomen bij de rotsen Patroclus en Menoetius. Als Lucy daar is, heeft ze in totaal meer dan 6 miljard kilometer op de teller staan.
De Lucy heeft enorme zonnepanelen om elektriciteit op te wekken. Het is de eerste keer dat een sonde zo ver weg zonne-energie gebruikt. De voorgangers draaiden op kernenergie.
Lucy is vernoemd naar een prehistorisch skelet dat in 1974 in Ethiopië werd gevonden. Het bleek een voorloper van de mens te zijn. Zoals dat fossiel wetenschappers meer leerde over evolutie, moet de sonde wetenschappers meer leren over de evolutie van het zonnestelsel, legt de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA de naamkeuze uit.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland zegt Kyiv te blijven aanvallen bij wijze van vergelding voor een vermeende aanval op studentenhuisvesting in de bezette Oekraïense regio Loehansk. Bij die aanval van vrijdag zouden volgens het Kremlin 21 doden zijn gevallen, onder wie veel jonge vrouwen.
10 minuten geleden
VATICAANSTAD (ANP/AFP/RTR) - Paus Leo XIV waarschuwt voor de "nieuwe vormen van slavernij" door de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) en roept op tot de "ontwapening" ervan. Dat staat in zijn encycliek die de paus maandag presenteerde in het bijzijn van onder anderen AI-experts. Het is de eerste zogenoemde encycliek van paus Leo. In zo'n gewichtige pauselijke brief presenteert de kerkelijk leider zijn kijk op een thema.
1 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP/AFP) - Paus Leo noemt het idee van een "gerechtvaardigde oorlog" gedateerd. Dat doet de religieuze leider in de pauselijke brief die hij maandag presenteerde, een zogenoemde encycliek. Hoewel hij in dat schrijven vooral ingaat op de rol van geloof in tijden van kunstmatige intelligentie, lijkt de paus met zijn woorden ook te doelen op de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - Rusland is vermoedelijk verantwoordelijk voor het storen van vluchtsystemen van een Brits regeringstoestel afgelopen week. Dat meldt de Kyiv Independent op basis van een anonieme Britse defensiefunctionaris, die daarmee eerdere berichtgeving van The Times kracht bijzet. Aan boord was onder meer defensieminister John Healey, die onderweg was naar het Verenigd Koninkrijk vanuit Estland.
2 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - De Libanese president Joseph Aoun noemt de terugtrekking van Israël uit zijn land "niet onderhandelbaar", meldt persbureau NNA. Hoewel niet nieuw, komen de woorden op een symbolisch moment: Libanon viert jaarlijks op 25 mei Bevrijdingsdag, de dag die het einde markeerde van de Israëlische bezetting van het zuiden van Libanon in 2000.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat op veel punten in de onderhandelingen met de Verenigde Staten voortgang is gemaakt. Toch betekent dat volgens Teheran niet dat Iran daarmee ook dicht bij het tekenen van een akkoord met de Amerikanen is. Een verandering in de positie van de Amerikanen zou een handtekening in de weg staan, aldus de woordvoerder.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Mohammad Bagher Qalibaf is opnieuw benoemd tot voorzitter van het Iraanse parlement. Daartoe heeft het parlement besloten, meldt persbureau Fars. Naast parlementsvoorzitter is Qalibaf een belangrijke Iraanse onderhandelaar in de vredesgesprekken met de Verenigde Staten en bemiddelaar Pakistan.
4 uur geleden