Rook van bosbranden schaadt ozonlaag, waarschuwen onderzoekers
BOSTON (ANP) - Rook die van bosbranden opstijgt kan aanzienlijke schade toebrengen aan de ozonlaag, melden Amerikaanse onderzoekers in het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift Nature. De studie van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) beschrijft de gevolgen van de enorme bosbranden die het oosten van Australië teisterden in december 2019 en januari 2020. Volgens de wetenschappers hebben deeltjes uit rook die toen de lucht in ging - meer dan een miljoen ton in totaal - het gat in de ozonlaag boven Antarctica tijdelijk zo'n 10 procent groter gemaakt. Dat komt door chemische reacties.
De ozonlaag beschermt het leven op aarde tegen schadelijke ultraviolette straling van de zon en is daarmee onmisbaar. Door menselijk toedoen nam de dikte van de beschermende laag decennialang af en ontstond een gat boven Antarctica. Dat opent zich jaarlijks in september en groeit begin december weer dicht. Een belangrijke oorzaak van de ozonafbraak is de uitstoot van zogeheten CFK's. Die gassen werden vroeger veelvuldig verwerkt in onder meer koelkasten en airco's.
Dankzij internationale afspraken die in 1989 ingingen is het gebruik van de ozonafbrekende stoffen aan banden gelegd. Dat heeft effect, want het gat is zich langzaamaan aan het herstellen. Dat herstel kan volgens wetenschappers nog lang gaan duren en nu blijkt dus dat bosbranden letterlijk roet in het eten kunnen gooien. Wat precies het langetermijneffect van bosbranden kan zijn, durven de onderzoekers nog niet te zeggen. "Ik denk dat het effect afhankelijk is van in hoeverre branden vaker voorkomen en intenser worden, naarmate de planeet opwarmt", legt MIT-hoogleraar Susan Solomon uit in een verklaring over haar studie.
Race tegen klok
Solomon beschreef in een eerdere publicatie al een chemisch proces waarmee kleine deeltjes uit rook kunnen reageren met eerder uitgestoten CFK's, die nog altijd in de stratosfeer zitten. Daarbij ontstaat chloormonoxide, een stof die funest is voor ozon. In de nieuwe studie maken zij en haar collega's duidelijk hoe rookdeeltjes die al maanden in hoge luchtlagen rondzweven reageren met waterstofchloride, een andere stof die wordt gevormd als CFK's afbreken.
Dit is "waarschijnlijk de belangrijkste manier waarop natuurbranden ozon kunnen afbreken", stellen de wetenschappers. Ze beschrijven de situatie als een race tegen de klok, waarbij te hopen is dat de ozonafbrekende stoffen die mensen hebben uitgestoten zijn afgebroken voordat het stijgende aantal bosbranden door klimaatverandering echt een probleem wordt voor de ozonlaag.
Meer uit Buitenland
KEULEN (ANP/DPA) - De Pride-parade in Keulen heeft zondag circa 1,5 miljoen bezoekers getrokken. Dat meldt de organisatie, die toevoegt dat het gaat om het hoogste bezoekersaantal voor de Keulse lhbtqi-viering ooit. De parade zelf bestond uit zo'n 60.000 mensen, verspreid over 250 deelnemende groepen.
3 uur geleden
MOSKOU (ANP) - Volgens Moskou heeft Oekraïne een voorstel voor een kortstondig staakt-het-vuren rond Kostjantynivka afgewezen. Dat meldt het Russische ministerie van Defensie. Het voorgestelde zes uur durende bestand zou maandag een gevangenenoverdracht mogelijk moeten maken. Onduidelijk is of dit nu alsnog zal gebeuren. Oekraïne heeft nog niet op de Russische bewering gereageerd.
4 uur geleden
TRÉVILLACH (ANP) - Door de zaterdag uitgebroken natuurbrand in het zuiden van Frankrijk is inmiddels meer dan 1500 hectare afgebrand. Dat meldt BFMTV op gezag van het departement Pyrénées-Orientales. Eerder op zaterdag werd nog gemeld dat het ging om circa 930 hectare. Verschillende gemeenten in de regio zouden bedreigd worden door het naderende vuur.
7 uur geleden
BERLIJN (ANP/AFP) - De Duitse regering overweegt informatie achter te houden voor ministers van deelstaatregeringen, als deze worden geleid door de radicaalrechtse Alternative für Deutschland (AfD). Dat zegt de minister van Defensie, Boris Pistorius. Geheime informatie kan niet in verkeerde handen vallen, benadrukte hij tegen Bild.
8 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Drie zoons van Ali Khamenei hebben in Teheran afscheid genomen van de overleden ayatollah. Khamenei kwam aan het begin van de oorlog tegen Iran om bij een Israëlisch bombardement op diens complex.
9 uur geleden
CALOGNE (ANP) - De grote brand in het natuurgebied Les Gavarres, niet ver van de Spaanse Costa Brava, is volgens autoriteiten onder controle. Dat schrijft de Spaanse nieuwssite El Diario. De lockdown die in de omgeving werd afgekondigd, is opgeheven.
10 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Bij een schietincident in Coney Island, in New York City, zijn zeker acht mensen gewond geraakt. Volgens ABC News zijn onder de gewonden vier kinderen.
11 uur geleden