Rook van bosbranden schaadt ozonlaag, waarschuwen onderzoekers
BOSTON (ANP) - Rook die van bosbranden opstijgt kan aanzienlijke schade toebrengen aan de ozonlaag, melden Amerikaanse onderzoekers in het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift Nature. De studie van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) beschrijft de gevolgen van de enorme bosbranden die het oosten van Australië teisterden in december 2019 en januari 2020. Volgens de wetenschappers hebben deeltjes uit rook die toen de lucht in ging - meer dan een miljoen ton in totaal - het gat in de ozonlaag boven Antarctica tijdelijk zo'n 10 procent groter gemaakt. Dat komt door chemische reacties.
De ozonlaag beschermt het leven op aarde tegen schadelijke ultraviolette straling van de zon en is daarmee onmisbaar. Door menselijk toedoen nam de dikte van de beschermende laag decennialang af en ontstond een gat boven Antarctica. Dat opent zich jaarlijks in september en groeit begin december weer dicht. Een belangrijke oorzaak van de ozonafbraak is de uitstoot van zogeheten CFK's. Die gassen werden vroeger veelvuldig verwerkt in onder meer koelkasten en airco's.
Dankzij internationale afspraken die in 1989 ingingen is het gebruik van de ozonafbrekende stoffen aan banden gelegd. Dat heeft effect, want het gat is zich langzaamaan aan het herstellen. Dat herstel kan volgens wetenschappers nog lang gaan duren en nu blijkt dus dat bosbranden letterlijk roet in het eten kunnen gooien. Wat precies het langetermijneffect van bosbranden kan zijn, durven de onderzoekers nog niet te zeggen. "Ik denk dat het effect afhankelijk is van in hoeverre branden vaker voorkomen en intenser worden, naarmate de planeet opwarmt", legt MIT-hoogleraar Susan Solomon uit in een verklaring over haar studie.
Race tegen klok
Solomon beschreef in een eerdere publicatie al een chemisch proces waarmee kleine deeltjes uit rook kunnen reageren met eerder uitgestoten CFK's, die nog altijd in de stratosfeer zitten. Daarbij ontstaat chloormonoxide, een stof die funest is voor ozon. In de nieuwe studie maken zij en haar collega's duidelijk hoe rookdeeltjes die al maanden in hoge luchtlagen rondzweven reageren met waterstofchloride, een andere stof die wordt gevormd als CFK's afbreken.
Dit is "waarschijnlijk de belangrijkste manier waarop natuurbranden ozon kunnen afbreken", stellen de wetenschappers. Ze beschrijven de situatie als een race tegen de klok, waarbij te hopen is dat de ozonafbrekende stoffen die mensen hebben uitgestoten zijn afgebroken voordat het stijgende aantal bosbranden door klimaatverandering echt een probleem wordt voor de ozonlaag.
Meer uit Buitenland
PALERMO/CAGLIARI (ANP) - De stormen en hevige regens die deze week grote delen van Italië hebben geteisterd, hebben grote schade veroorzaakt. Volgens een eerste schatting van de gouverneur van Sicilië, Renato Schifani, heeft de cycloon Harry er voor zeker 740 miljoen euro schade aangericht. "Dit was een enorme gebeurtenis, de hevigste cycloon van de afgelopen jaren", aldus Schifani. Hij is wel blij dat er geen gewonden zijn gevallen.
13 minuten geleden
DAVOS (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft zich in Davos kritisch uitgelaten over het in zijn ogen Europese gebrek aan daadkracht. Hij wees erop dat de Amerikaanse inval in Venezuela ertoe leidde dat de autocratische leider Nicolás Maduro nu voor de rechter staat, terwijl de Russische president Vladimir Poetin na jaren oorlog nog een vrij man is en invloed uitoefent in Europa.
1 uur geleden
LOS ANGELES (ANP) - De film Sinners van regisseur Ryan Coogler heeft donderdag zestien Oscarnominaties ontvangen. Hiermee heeft de film, over twee criminele tweelingbroers die in het Mississippi van de jaren dertig worden geconfronteerd met een bovennatuurlijk kwaad, een nieuw record gevestigd. Nog nooit eerder kreeg één film zoveel nominaties.
2 uur geleden
DAVOS (ANP/RTR) - De VS zullen geen geld neerleggen voor hun ambities rond Groenland. Dat zegt president Donald Trump in een interview met Fox Business ter plaatse in Davos. In die Zwitserse plaats zijn deze week wereldleiders en hoogwaardigheidsbekleders bijeen voor het World Economic Forum.
3 uur geleden
DAVOS (ANP) - De schoonzoon van de Amerikaanse president Donald Trump heeft in Davos een plan gepresenteerd voor de wederopbouw van de Gazastrook. Jared Kushner toonde daarbij een afbeelding van "Nieuw Gaza", een hypermodern ogende stad.
3 uur geleden
DAVOS (ANP/AFP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump en zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky hebben in Davos gesproken over een einde van de oorlog in Oekraïne. Trump zei voor het gesprek dat hij vindt dat de strijdende partijen, Oekraïne en Rusland, elkaar naderen en zijn vredesinspanningen vooruitgang boeken.
3 uur geleden
DAVOS (ANP/AFP/RTR) - De grens tussen de Gazastrook en Egypte wordt volgens een Palestijnse functionaris volgende week in beide richtingen heropend. De grenspost van Rafah is vrijwel de enige in- en uitgang voor de belegerde strook land.
4 uur geleden