Rook van bosbranden schaadt ozonlaag, waarschuwen onderzoekers
BOSTON (ANP) - Rook die van bosbranden opstijgt kan aanzienlijke schade toebrengen aan de ozonlaag, melden Amerikaanse onderzoekers in het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift Nature. De studie van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) beschrijft de gevolgen van de enorme bosbranden die het oosten van Australië teisterden in december 2019 en januari 2020. Volgens de wetenschappers hebben deeltjes uit rook die toen de lucht in ging - meer dan een miljoen ton in totaal - het gat in de ozonlaag boven Antarctica tijdelijk zo'n 10 procent groter gemaakt. Dat komt door chemische reacties.
De ozonlaag beschermt het leven op aarde tegen schadelijke ultraviolette straling van de zon en is daarmee onmisbaar. Door menselijk toedoen nam de dikte van de beschermende laag decennialang af en ontstond een gat boven Antarctica. Dat opent zich jaarlijks in september en groeit begin december weer dicht. Een belangrijke oorzaak van de ozonafbraak is de uitstoot van zogeheten CFK's. Die gassen werden vroeger veelvuldig verwerkt in onder meer koelkasten en airco's.
Dankzij internationale afspraken die in 1989 ingingen is het gebruik van de ozonafbrekende stoffen aan banden gelegd. Dat heeft effect, want het gat is zich langzaamaan aan het herstellen. Dat herstel kan volgens wetenschappers nog lang gaan duren en nu blijkt dus dat bosbranden letterlijk roet in het eten kunnen gooien. Wat precies het langetermijneffect van bosbranden kan zijn, durven de onderzoekers nog niet te zeggen. "Ik denk dat het effect afhankelijk is van in hoeverre branden vaker voorkomen en intenser worden, naarmate de planeet opwarmt", legt MIT-hoogleraar Susan Solomon uit in een verklaring over haar studie.
Race tegen klok
Solomon beschreef in een eerdere publicatie al een chemisch proces waarmee kleine deeltjes uit rook kunnen reageren met eerder uitgestoten CFK's, die nog altijd in de stratosfeer zitten. Daarbij ontstaat chloormonoxide, een stof die funest is voor ozon. In de nieuwe studie maken zij en haar collega's duidelijk hoe rookdeeltjes die al maanden in hoge luchtlagen rondzweven reageren met waterstofchloride, een andere stof die wordt gevormd als CFK's afbreken.
Dit is "waarschijnlijk de belangrijkste manier waarop natuurbranden ozon kunnen afbreken", stellen de wetenschappers. Ze beschrijven de situatie als een race tegen de klok, waarbij te hopen is dat de ozonafbrekende stoffen die mensen hebben uitgestoten zijn afgebroken voordat het stijgende aantal bosbranden door klimaatverandering echt een probleem wordt voor de ozonlaag.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/RTR) - De Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) heeft bevestigd dat Gholamreza Soleimani is omgekomen bij Amerikaans-Israëlische aanvallen. Soleimani gaf leiding aan de zogenoemde Basij, een paramilitaire beweging die onder meer verantwoordelijk wordt gehouden voor het gewelddadig neerslaan van de protesten in Iran in januari.
44 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Amerikaanse ambassades wereldwijd opgedragen "onmiddellijk" hun veiligheidsmaatregelen te herzien. Dit in verband met de oorlog in Iran, schrijft The Washington Post. Ambassades in het Midden-Oosten hadden deze oproep al gekregen.
51 minuten geleden
LONDEN (ANP/AFP/RTR) - Meer dan tweehonderd Oekraïense drone-experts zijn naar het Midden-Oosten gestuurd om te helpen bij de verdediging tegen Iraanse Shahed-drones. Dat zei de Oekraïense president Zelensky in een toespraak tot het Britse parlement. De Shahed wordt ook veel door Rusland gebruikt in de oorlog in Oekraïne.
3 uur geleden
BUENOS AIRES (ANP/AFP) - Argentinië is officieel uit de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) gestapt. Dat meldt minister van Buitenlandse Zaken Pablo Quirno op X. Met het verstrijken van de formele afkoelingsperiode na de aankondiging maakt het land nu geen deel meer uit van de WHO.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben tot nu toe meer dan 157 mensen gedood bij aanvallen op vermeende drugsboten in de Cariben en de oostelijke Stille Oceaan. Sinds september heeft de Amerikaanse krijgsmacht zeker 45 aanvallen uitgevoerd op boten, om zo naar eigen zeggen de toevoer van illegale drugs te stoppen.
3 uur geleden
MEXICO-STAD (ANP/AFP) - De Mexicaanse president Claudia Sheinbaum is blij dat de Spaanse koning Felipe heeft erkend dat er veel misstanden hebben plaatsgevonden tijdens de Spaanse veroveringen op het Amerikaanse continent. Ze noemt het "een gebaar van verzoening".
4 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - De Britse premier Keir Starmer heeft Volodymyr Zelensky verzekerd dat "de focus op Oekraïne moet blijven liggen". Hij deed dit tijdens een bezoek van de Oekraïense president aan Downing Street 10. "Er is overduidelijk een conflict gaande in Iran, in het Midden-Oosten, maar we kunnen niet uit het oog verliezen wat er aan de gang is in Oekraïne, of de noodzaak van onze steun", aldus Starmer voorafgaand aan hun privégesprek.
4 uur geleden