Rook van bosbranden schaadt ozonlaag, waarschuwen onderzoekers
BOSTON (ANP) - Rook die van bosbranden opstijgt kan aanzienlijke schade toebrengen aan de ozonlaag, melden Amerikaanse onderzoekers in het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift Nature. De studie van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) beschrijft de gevolgen van de enorme bosbranden die het oosten van Australië teisterden in december 2019 en januari 2020. Volgens de wetenschappers hebben deeltjes uit rook die toen de lucht in ging - meer dan een miljoen ton in totaal - het gat in de ozonlaag boven Antarctica tijdelijk zo'n 10 procent groter gemaakt. Dat komt door chemische reacties.
De ozonlaag beschermt het leven op aarde tegen schadelijke ultraviolette straling van de zon en is daarmee onmisbaar. Door menselijk toedoen nam de dikte van de beschermende laag decennialang af en ontstond een gat boven Antarctica. Dat opent zich jaarlijks in september en groeit begin december weer dicht. Een belangrijke oorzaak van de ozonafbraak is de uitstoot van zogeheten CFK's. Die gassen werden vroeger veelvuldig verwerkt in onder meer koelkasten en airco's.
Dankzij internationale afspraken die in 1989 ingingen is het gebruik van de ozonafbrekende stoffen aan banden gelegd. Dat heeft effect, want het gat is zich langzaamaan aan het herstellen. Dat herstel kan volgens wetenschappers nog lang gaan duren en nu blijkt dus dat bosbranden letterlijk roet in het eten kunnen gooien. Wat precies het langetermijneffect van bosbranden kan zijn, durven de onderzoekers nog niet te zeggen. "Ik denk dat het effect afhankelijk is van in hoeverre branden vaker voorkomen en intenser worden, naarmate de planeet opwarmt", legt MIT-hoogleraar Susan Solomon uit in een verklaring over haar studie.
Race tegen klok
Solomon beschreef in een eerdere publicatie al een chemisch proces waarmee kleine deeltjes uit rook kunnen reageren met eerder uitgestoten CFK's, die nog altijd in de stratosfeer zitten. Daarbij ontstaat chloormonoxide, een stof die funest is voor ozon. In de nieuwe studie maken zij en haar collega's duidelijk hoe rookdeeltjes die al maanden in hoge luchtlagen rondzweven reageren met waterstofchloride, een andere stof die wordt gevormd als CFK's afbreken.
Dit is "waarschijnlijk de belangrijkste manier waarop natuurbranden ozon kunnen afbreken", stellen de wetenschappers. Ze beschrijven de situatie als een race tegen de klok, waarbij te hopen is dat de ozonafbrekende stoffen die mensen hebben uitgestoten zijn afgebroken voordat het stijgende aantal bosbranden door klimaatverandering echt een probleem wordt voor de ozonlaag.
Meer uit Buitenland
STOCKHOLM (ANP/AFP) - De Zweedse verkiezingswinnaar Magdalena Andersson heeft op X verklaard dat zij het land in een nieuwe richting wil leiden. De kiescommissie bevestigde donderdag dat haar linkse blok de verkiezingen van afgelopen zondag heeft gewonnen, waardoor de kans groot is dat Andersson de nieuwe premier zal worden.
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Nederlandse Europarlementariërs van D66, CDA, VVD, PRO en Volt reageren uiterst positief op de speech van de Canadese premier Mark Carney donderdag in het Europees Parlement. Daarin zei Carney het voorstel van EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen te verwelkomen om van Canada het eerste "geassocieerde lid" van de EU te maken. D66-voorman Gerben-Jan Gerbrandy noemt het een "historisch moment".
1 uur geleden
DUBLIN (ANP) - De Ierse omroep RTÉ heeft bekendgemaakt dat Ierland niet zal deelnemen aan het Eurovisie Songfestival van 2027. De omroep zal het muziekevenement ook niet uitzenden. Ierland was dit jaar al een van de vijf landen die het songfestival oversloegen vanwege de deelname van Israël.
2 uur geleden
STOCKHOLM (ANP) - De centrumlinkse oppositie in Zweden heeft de parlementaire verkiezingen gewonnen. Dat meldt de kiescommissie van het Noord-Europese land na telling van alle kiesdistricten. In reactie op die verkiezingswinst kondigde premier Ulf Kristersson van de liberaal-conservatieve Gematigde Uniepartij op X zijn vertrek aan.
3 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Het Europees Parlement roept de Europese Commissie en de EU-lidstaten op de Europese buitengrenzen beter te beschermen, door onder meer extra geld vrij te maken voor infrastructuur aan de buitengrenzen. Daarbij kan aan hekken worden gedacht. Daarnaast moet de EU-grensbewakingsdienst Frontex meer capaciteit krijgen, stelt het parlement in een verklaring die donderdag met 339 stemmen voor en 225 tegen is aangenomen.
3 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Nieuwe Amerikaanse sancties tegen Rusland gaan het lastiger maken om tot een vredesakkoord in Oekraïne te komen, meldt het Kremlin. De Verenigde Staten namen woensdag een ingrijpend sanctiepakket tegen Rusland aan. "Het valt in de categorie onvriendelijke daden", aldus woordvoerder Dmitri Peskov.
4 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - De Canadese premier Mark Carney heeft het voorstel van EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen verwelkomd om van Canada het eerste "geassocieerde lid" van de Europese Unie te maken. Hij zei tijdens een toespraak in het Europees Parlement dat Canada en de EU samen sterker staan en van elkaar kunnen profiteren.
4 uur geleden