Rijksmuseum ontdekt inspiratiebron van Rembrandts Nachtwacht-hond
AMSTERDAM (ANP) - Het Rijksmuseum heeft Rembrandts inspiratiebron voor de blaffende hond op De Nachtwacht ontdekt. De wereldberoemde kunstschilder baseerde de hond op een tekening van Adriaen van de Venne uit 1619, maakte het museum dinsdagmiddag bekend.
Op een tentoonstelling in het Zeeuws Museum zag conservator Anne Lenders de tekening van Van de Venne en daar legde zij de link met de hond op De Nachtwacht. "De kop, de halsband en de houding vertonen zo'n grote gelijkenis dat het niet anders kan dan dat Rembrandt deze tekening heeft gebruikt als inspiratiebron." Kunsthistorisch onderzoek van het Rijksmuseum bevestigt dit.
Van de Vennes tekening toont het Bijbelverhaal van Jozef die wordt verleid door de vrouw van Potifar en is het ontwerp van de titelpagina van een boek van Jacob Cats uit 1620. Het is onbekend of Rembrandt de tekening in bezit had, maar het staat volgens het Rijksmuseum vast dat de hond op de afbeelding hem inspireerde tijdens het schilderen van de blaffende hond op De Nachtwacht.
Overeenkomsten
Sinds 1919 is de tekening onderdeel van de collectie van het Rijksmuseum. Het Zeeuws Museum had die in bruikleen toen Lenders in 2024 opmerkte dat de hond op de afbeelding sterk overeenkwam met die op De Nachtwacht.
Volgens het Rijksmuseum is "de meest in het oog springende gelijkenis" een identieke draaiing van de kop van beide honden. Daarnaast komen de halsbanden sterk overeen, net als de houding en "de donkere streep die de positie van het rechteroog aangeeft".
Inspiratie
Naast visuele gelijkenissen tussen de honden stelt het Rijksmuseum dat er andere aanwijzingen zijn dat Rembrandt de tekening van Van de Venne moet hebben gekend. Zo gebruikte hij hetzelfde thema in zijn schilderij 'De vrouw van Potifar beschuldigt Jozef' uit 1655.
Rembrandt gebruikte prenten en tekeningen van andere kunstenaars vaker als inspiratie, bijvoorbeeld voor de houdingen van de schutters op De Nachtwacht.
Meer uit Binnenland
WIJK AAN ZEE (ANP) - Het Tata Steel schaaktoernooi in Wijk aan Zee kon zaterdag niet op tijd van start gaan door een protestactie van Extinction Rebellion (XR). Dat zei een woordvoerder van het schaaktoernooi, dat volgens de planning om 14.00 uur had moeten beginnen.
7 uur geledenUTRECHT (ANP) - Sommige Utrechtse ondernemers moeten er rekening mee houden dat ze op korte termijn geen toegang krijgen tot hun beschadigde pand. Dat zegt Jeroen Roose-van Leijden van Centrummanagement Utrecht (CMU). Het gaat om een aantal mensen die een onderneming hebben in het deel van de historische binnenstad waar een grote explosie afgelopen donderdag voor flinke ravage zorgde.
8 uur geledenHARDERWIJK (ANP) - De oudste dolfijn van Nederland, Honey, is overleden. Het Dolfinarium in Harderwijk, waar het dier sinds 1994 in gevangenschap leefde, heeft haar laten inslapen.
10 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Er waren iets minder verkeersongelukken in 2025 dan een jaar eerder. Dat blijkt uit een analyse van het ANP van nieuwe politiecijfers. De politie registreerde het afgelopen jaar ongeveer 75.800 wegongevallen, ruim 600 minder dan in 2024. Het aantal verkeersongelukken daalt daarmee voor de derde keer op rij.
15 uur geledenEINDHOVEN (ANP) - Een man in Eindhoven is in de nacht van vrijdag op zaterdag zwaargewond geraakt bij een steekincident. Dat meldt de politie op X. Er zijn twee verdachten aangehouden.
17 uur geledenDE BILT (ANP) - In de noordelijke helft van het land kan het verkeer in de nacht van vrijdag op zaterdag plaatselijk last hebben van dichte mist, aldus het KNMI. In de loop van de nacht neemt de kans hierop vanuit het zuiden af.
21 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft 5,7 miljoen euro betaald voor de kunstroof in het Drents Museum van begin vorig jaar. Toen werd onder meer een gouden helm uit Roemenië gestolen. Dat meldt demissionair minister Gouke Moes (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, BBB) in een brief aan de Tweede Kamer.
1 dag geleden