Rekenkamer: fiscus treedt nauwelijks op tegen schijnconstructies
DEN HAAG (ANP) - De afgelopen jaren heeft de Belastingdienst nauwelijks aanwijzingen en correcties opgelegd aan opdrachtgevers of -nemers die eigenlijk een dienstverband zouden moeten aangaan. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer na onderzoek waaruit blijkt dat de fiscus al jaren worstelt met dit vraagstuk, maar oplossingen nog steeds uitblijven.
Het gaat om handhaving van de wet DBA, die in 2016 is ingevoerd. De wet moet tegengaan dat bedrijven en opdrachtnemers ten onrechte profiteren van de belastingvoordelen die gepaard gaan met zelfstandigheid ten opzichte van een dienstverband. Maar handhaving is bij invoering direct gepauzeerd tijdens de 'implementatietermijn'.
Die termijn werd steeds verlengd, en er is nog steeds geen einddatum bekend. Door dit zogenoemde moratorium kán de fiscus in veel gevallen niet handhaven. Sinds 2018 kan dit wel bij kwaadwillendheid (als er dus overduidelijk sprake is van een dienstverband). Sinds januari 2020 mag de fiscus een 'aanwijzing' geven. Ook dit gebeurt bijna niet. Tussen eind 2019 en eind 2021 zijn er 475 bedrijfsbezoeken afgelegd, die uiteindelijk uitmondden in drie aanwijzingen en één correctie.
Duidelijkheid
Zo maken bedrijven en zelfstandigen steeds minder gebruik van de dienstverlening van de fiscus, waarmee de Belastingdienst vooraf duidelijkheid wil geven of er sprake is van een werknemer-werkgeverrelatie of niet. Volgens de Rekenkamer komt dit mogelijk doordat de 'pakkans' (de kans op een correctie of een aanwijzing) zo laag is.
De middelen die de fiscus nog wel heeft om schijnconstructies tegen te gaan, worden dus nauwelijks benut, valt op te maken uit het onderzoek. Dit komt mede doordat er bij de fiscus te weinig mensen zijn met de juiste kennis om dit te doen.
Webmodule
Het nieuwe kabinet zet vooral in op een 'webmodule', een vragenlijst waarmee opdrachtgever en -nemer kunnen kijken of hun werkrelatie een opdracht of dienstverband is. Maar vlak na de invoering hiervan is het gebruik al danig afgenomen. De Belastingdienst, opdrachtgevers en -nemers geven aan "dat de webmodule geen ‘wondermiddel’ is" en in veel gevallen geen duidelijkheid geeft.
Al deze partijen willen dat er wat verandert. "Door de sterk terughoudende handhaving van de Belastingdienst" blijft schijnzelfstandigheid dus bestaan, terwijl dit voor "een ongelijk speelveld op de arbeidsmarkt" zorgt.
Verantwoordelijk staatssecretaris Marnix van Rij (Fiscaliteit en Belastingdienst) herkent de conclusies, zegt hij in een reactie. Hij benadrukt dat het complexe materie is, en dat het kabinet de aanpak van schijnzelfstandigheid wil meenemen als onderdeel van de broodnodige hervorming van de arbeidsmarkt die deze kabinetsperiode moet worden ingezet.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Toenmalig minister Mariëlle Paul (VVD) van Sociale Zaken hield in oktober 2025 een besluit over het loon van arbeidsmigranten bewust stil tot na de Tweede Kamerverkiezingen. Het gaat om het besluit dat voor werkgevers de optie openhoudt om een deel van het minimumloon voor arbeidsmigranten in te houden voor huisvesting.
6 dagen geleden
ANTWERPEN (ANP/BELGA) - Premier Rob Jetten zei tijdens de opening van een hoogspanningsstation in Antwerpen dat Nederland en België meer moeten samenwerken voor stroomproductie. Het gaat volgens Jetten onder meer over waterstof, kern- en windenergie.
1 week geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen die afgelopen week vanuit Marokko naar de Spaanse exclave Ceuta zijn gegaan en van daaruit eventueel naar Nederland komen om asiel aan te vragen, worden teruggestuurd naar Spanje, schrijft asielminister Bart van den Brink in een brief aan de Tweede Kamer. Volgens de CDA-minister is er voor zover bekend niemand vanuit Ceuta doorgereisd naar Spanje of een ander land.
1 week geleden
AMSTERDAM (ANP) - Premier Rob Jetten moedigt jonge lhbti'ers aan daar openlijk voor uit te komen. Zijn boodschap aan hen "gaat terug naar mijn eigen ervaring toen ik 15, 16 was en dacht: o mijn hemel, ga ik ooit openlijk mezelf durven zijn. Het ís spannend, maar het wordt eigenlijk alleen maar beter zodra je die stap hebt durven zetten. En dat geldt eigenlijk ook nog steeds anno 2026 in Nederland", zei hij tegen een ANP-verslaggever.
1 week geleden
AMSTERDAM (ANP) - Pride is zowel een feest als een protest. Dat zei burgemeester Femke Halsema zaterdagochtend tegen een ANP-verslaggever voorafgaand aan de Canal Parade.
1 week geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet vindt dat Spanje "moet doen wat nodig is" om de grens bij de exclave Ceuta, die volledig is omsloten door Marokko, te beschermen. Dat schrijft buitenlandminister Tom Berendsen op X. Binnen 24 uur drongen bijna 50.000 migranten Ceuta binnen, bijvoorbeeld zwemmend via de zee of door over hekken te klimmen.
1 week geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten heeft de bekladdingen van onder meer huizen in de Brabantse plaats Engelen veroordeeld. "Wat een lelijk vandalisme", aldus de premier in een bericht op X. In Engelen werden eerder deze week woningen en auto's beklad met leuzen tegen de komst van een asielzoekerscentrum in het dorp, dat bij de gemeente Den Bosch hoort.
2 weken geleden