Rekenkamer: fiscus treedt nauwelijks op tegen schijnconstructies
DEN HAAG (ANP) - De afgelopen jaren heeft de Belastingdienst nauwelijks aanwijzingen en correcties opgelegd aan opdrachtgevers of -nemers die eigenlijk een dienstverband zouden moeten aangaan. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer na onderzoek waaruit blijkt dat de fiscus al jaren worstelt met dit vraagstuk, maar oplossingen nog steeds uitblijven.
Het gaat om handhaving van de wet DBA, die in 2016 is ingevoerd. De wet moet tegengaan dat bedrijven en opdrachtnemers ten onrechte profiteren van de belastingvoordelen die gepaard gaan met zelfstandigheid ten opzichte van een dienstverband. Maar handhaving is bij invoering direct gepauzeerd tijdens de 'implementatietermijn'.
Die termijn werd steeds verlengd, en er is nog steeds geen einddatum bekend. Door dit zogenoemde moratorium kán de fiscus in veel gevallen niet handhaven. Sinds 2018 kan dit wel bij kwaadwillendheid (als er dus overduidelijk sprake is van een dienstverband). Sinds januari 2020 mag de fiscus een 'aanwijzing' geven. Ook dit gebeurt bijna niet. Tussen eind 2019 en eind 2021 zijn er 475 bedrijfsbezoeken afgelegd, die uiteindelijk uitmondden in drie aanwijzingen en één correctie.
Duidelijkheid
Zo maken bedrijven en zelfstandigen steeds minder gebruik van de dienstverlening van de fiscus, waarmee de Belastingdienst vooraf duidelijkheid wil geven of er sprake is van een werknemer-werkgeverrelatie of niet. Volgens de Rekenkamer komt dit mogelijk doordat de 'pakkans' (de kans op een correctie of een aanwijzing) zo laag is.
De middelen die de fiscus nog wel heeft om schijnconstructies tegen te gaan, worden dus nauwelijks benut, valt op te maken uit het onderzoek. Dit komt mede doordat er bij de fiscus te weinig mensen zijn met de juiste kennis om dit te doen.
Webmodule
Het nieuwe kabinet zet vooral in op een 'webmodule', een vragenlijst waarmee opdrachtgever en -nemer kunnen kijken of hun werkrelatie een opdracht of dienstverband is. Maar vlak na de invoering hiervan is het gebruik al danig afgenomen. De Belastingdienst, opdrachtgevers en -nemers geven aan "dat de webmodule geen ‘wondermiddel’ is" en in veel gevallen geen duidelijkheid geeft.
Al deze partijen willen dat er wat verandert. "Door de sterk terughoudende handhaving van de Belastingdienst" blijft schijnzelfstandigheid dus bestaan, terwijl dit voor "een ongelijk speelveld op de arbeidsmarkt" zorgt.
Verantwoordelijk staatssecretaris Marnix van Rij (Fiscaliteit en Belastingdienst) herkent de conclusies, zegt hij in een reactie. Hij benadrukt dat het complexe materie is, en dat het kabinet de aanpak van schijnzelfstandigheid wil meenemen als onderdeel van de broodnodige hervorming van de arbeidsmarkt die deze kabinetsperiode moet worden ingezet.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De nachten van minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) zijn "al korter". Dat zei de bewindsman voorafgaand aan een begrotingsraad, een extra ministerraad over de begroting. En hij verwacht dat de gesprekken alleen maar zwaarder worden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66-fractievoorzitter Jan Paternotte vindt dat oppositiepartijen PRO en JA21 elkaar niet moeten uitsluiten bij de gesprekken over de begroting. Beide partijen hebben afgelopen dagen gezegd dat de verschillen tussen wat ze willen te groot zijn om dezelfde begroting te kunnen steunen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Christine Teunissen verwacht met haar vriend een kindje en gaat daarom eind november met zwangerschapsverlof, zo meldt de leider van de Partij voor de Dieren. Haar partijgenoot Ines Kostić zal haar dan tijdelijk vervangen als fractievoorzitter.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft er spijt van dat het de Tweede Kamer niet eerder heeft geïnformeerd over het terugvinden van een 'datakluis' met tientallen miljoenen documenten over het toeslagenschandaal. Dat antwoordt staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën, D66), ook namens staatssecretaris Sandra Palmen (Toeslagen, partijloos), op Kamervragen. Tegelijk geven ze aan dat er geen opzet is geweest om informatie achter te houden of belastingplichtigen te duperen.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Financiënminister Eelco Heinen (VVD) blijft hoop houden "breed draagvlak" te krijgen in het parlement voor zijn begroting. Kort daarvoor zeiden de partijen PRO en JA21, waar de minderheidscoalitie naar kijkt voor steun, het niet voor zich te zien om gezamenlijk de begroting te steunen. Daarvoor zijn de verschillen tussen het linkse PRO en het rechtse JA21 te groot, denken zij. Heinen moet van hen dan ook kiezen.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs en Emancipatie, VVD) verwacht dat de onderwijsinspectie "op niet al te lange termijn" gaat kijken bij de FVD-basisschool die maandag openging in Almere. Ze legde bij een persbijeenkomst op het Catshuis uit dat de inspectie bij nieuwe scholen altijd in het eerste schooljaar langskomt, maar in het geval van de Renaissanceschool kan de bewindsvrouw zich voorstellen dat "de inspectie niet wacht tot mei, om het maar zo te zeggen".
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21 heeft "twijfels" bij de wens van het kabinet voor brede steun voor de begroting. De linkse partij PRO zou dan ook steun leveren, maar JA21-Kamerlid Michiel Hoogeveen ziet dat niet voor zich. "Wij denken dat er op een gegeven moment echt wel duidelijke verschillen zichtbaar worden tussen JA21 en PRO", zei hij dinsdag na afloop van een gesprek met financiënminister Eelco Heinen.
22 uur geleden