Regen en waterschimmel dreigen aardappel lang dwars te zitten
AMSTERDAM (ANP) - De vele regen van de afgelopen maanden zit aardappeltelers dwars. Dat komt niet alleen doordat aardappelpercelen noodgedwongen te laat worden geplant, maar ook doordat een waterschimmel om zich heen grijpt. Dit probleem blijft mogelijk nog jaren voelbaar, ook in de portemonnee van de consument.
Door de regen zijn er veel stukken land waar boeren pas later of helemaal niet hebben kunnen poten. Ook slaat op sommige plekken rot toe doordat aardappels lang onder water staan, zegt akkerbouwspecialist Arjen Brak van landbouworganisatie LTO. "Het worden geen topopbrengsten. Het zijn de twaalf natste aaneengesloten maanden ooit."
Ook vorig jaar was de regen rampzalig voor telers. In deze natte jaren is een beruchte waterschimmel, de phytophthora, een groot probleem geworden. Onderzoeker Geert Kessel van de Wageningen University & Research (WUR) noemt de natte omstandigheden "een walhalla" voor de veroorzaker van de aardappelziekte.
Booster
"Het begon vreselijk vroeg. In april en mei had je al planten met phytophthora, terwijl je dat normaal rond deze tijd in juni pas ziet", zegt hij. "Als phytophthora greep krijgt op je planten, kan een perceel binnen een à twee weken dood zijn."
De waterschimmel kon zich extra goed verspreiden doordat in 2021 een variant uit Denemarken overkwam die later resistent bleek voor veelgebruikte beschermingsmiddelen. Ook liggen nog aardappelen in de grond die door de nattigheid vorig jaar niet werden geoogst. De planten die daaruit ontstaan kunnen een soort "booster" zijn voor phytophthora, zegt Kessel.
Grote impact
Andries Middag, directeur van de Vereniging voor de Aardappelverwerkende Industrie, waarschuwt dat de aardappelziekte lange tijd een hoofdpijndossier blijft. De waterschimmel besmet namelijk geregeld het pootgoed, oftewel de aardappelen die de grond ingaan om er nieuwe uit te laten groeien. "Als we het niet onder controle krijgen, heeft dat grote impact."
Op de prijzen gaat dat sowieso effect hebben, denkt Middag. Want de vraag naar aardappels blijft even groot terwijl het aanbod krimpt. In de supermarkt werden ze de afgelopen twee jaar ruim 25 procent duurder, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Kessel beaamt dat de waterschimmel lang voor moeilijkheden kan zorgen, omdat die in aardappelknollen overleeft. "Telers doen er alles aan om aantasting van pootgoed te voorkomen, maar in een seizen als vorig jaar lukt dat minder goed." Wereldwijd heeft dat ook gevolgen, want Nederland is 's werelds grootste exporteur van pootaardappels.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - De Nederlandse overheid moet bereid zijn meer te betalen voor de ontwikkeling van innovatieve geneesmiddelen. Hiervoor pleit ABN AMRO in een analyse. Het strenge Nederlandse vergoedingsbeleid voor nieuwe middelen zorgt ervoor dat patiënten in ons land steeds langer moeten wachten op nieuwe medicijnen en dat Nederland terrein verliest in de ontwikkeling ervan, stelt de bank.
29 minuten geleden
NEW YORK (ANP) - De beurzen op Wall Street stonden maandag onder druk door groeiende zorgen over de oorlog in het Midden-Oosten. Het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran loopt maandag officieel af. Iran sluit gesprekken over een verlenging van het akkoord uit. Ondertussen zei president Donald Trump maandag tegen Fox News dat de VS Oman zouden platbombarderen als het land de Amerikaanse plannen in het conflict met Iran rond de Straat van Hormuz zou dwarsbomen. De groeiende spanningen zorgden voor een stijging van de olieprijzen.
3 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - Het Amerikaanse chipconcern Nvidia gaat tot 105 miljard dollar (91 miljard euro) uittrekken voor de bouw van een enorm nieuw datacentercomplex in de Amerikaanse staat Ohio. Het complex wordt gehuurd door OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT. Daarmee slaan twee van de belangrijkste spelers achter de explosieve groei van AI opnieuw de handen ineen.
4 uur geleden
ELST (ANP) - Nederlandse wijnboeren zijn op weg naar misschien wel de beste oogst ooit. Daar houdt de Vereniging van Nederlandse Wijn Producenten (VNWP) rekening mee. Aan het begin van het seizoen was er nog genoeg neerslag voor de druiven om goed te groeien. Daarna zorgden het hoge aantal zonuren en de droogte voor een goed rijpingsproces. "Het is tot nog toe veelbelovend in de meeste gevallen, maar we hebben nog een week of vier te gaan tot de oogst, dus het kan nog mislukken", zegt een woordvoerster van de VNWP.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Koerswinsten van chipbedrijven in Amsterdam konden maandag niet voorkomen dat de hoofdindex AEX in het rood eindigde. Wereldwijd zorgde een sterke omzetverwachting van AI-bedrijf Anthropic voor optimisme over de AI-rally in de tech- en chipsector. Toch deden beleggers het voorzichtig aan, in afwachting van ontwikkelingen rond de oorlog in het Midden-Oosten.
7 uur geleden
ARLINGTON (ANP) - De VS kopen voor miljarden euro's aan extra Tomahawk-kruisraketten. De Amerikaanse voorraden van de "essentiële" raketten zijn rap geslonken door onder meer de oorlog tegen Iran. De fabrikant zegt de productie te verveelvoudigen.
8 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Amerikaanse tech- en chipbedrijven gingen maandag overwegend omhoog op de beurzen in New York. Positieve mediaberichten over AI-bedrijf Anthropic zorgden voor optimisme over de AI-rally in de tech- en chipsector. Volgens persbureau Bloomberg heeft het bedrijf achter chatbot Claude, dat zich voorbereidt op een beursgang, de omzet in het tweede kwartaal fors zien groeien tot bijna 12 miljard dollar. Persbureau Reuters meldde op basis van bronnen dat Anthropic voor 2028 rekent op een omzet van 190 tot 200 miljard dollar.
10 uur geleden