Regen en waterschimmel dreigen aardappel lang dwars te zitten
AMSTERDAM (ANP) - De vele regen van de afgelopen maanden zit aardappeltelers dwars. Dat komt niet alleen doordat aardappelpercelen noodgedwongen te laat worden geplant, maar ook doordat een waterschimmel om zich heen grijpt. Dit probleem blijft mogelijk nog jaren voelbaar, ook in de portemonnee van de consument.
Door de regen zijn er veel stukken land waar boeren pas later of helemaal niet hebben kunnen poten. Ook slaat op sommige plekken rot toe doordat aardappels lang onder water staan, zegt akkerbouwspecialist Arjen Brak van landbouworganisatie LTO. "Het worden geen topopbrengsten. Het zijn de twaalf natste aaneengesloten maanden ooit."
Ook vorig jaar was de regen rampzalig voor telers. In deze natte jaren is een beruchte waterschimmel, de phytophthora, een groot probleem geworden. Onderzoeker Geert Kessel van de Wageningen University & Research (WUR) noemt de natte omstandigheden "een walhalla" voor de veroorzaker van de aardappelziekte.
Booster
"Het begon vreselijk vroeg. In april en mei had je al planten met phytophthora, terwijl je dat normaal rond deze tijd in juni pas ziet", zegt hij. "Als phytophthora greep krijgt op je planten, kan een perceel binnen een à twee weken dood zijn."
De waterschimmel kon zich extra goed verspreiden doordat in 2021 een variant uit Denemarken overkwam die later resistent bleek voor veelgebruikte beschermingsmiddelen. Ook liggen nog aardappelen in de grond die door de nattigheid vorig jaar niet werden geoogst. De planten die daaruit ontstaan kunnen een soort "booster" zijn voor phytophthora, zegt Kessel.
Grote impact
Andries Middag, directeur van de Vereniging voor de Aardappelverwerkende Industrie, waarschuwt dat de aardappelziekte lange tijd een hoofdpijndossier blijft. De waterschimmel besmet namelijk geregeld het pootgoed, oftewel de aardappelen die de grond ingaan om er nieuwe uit te laten groeien. "Als we het niet onder controle krijgen, heeft dat grote impact."
Op de prijzen gaat dat sowieso effect hebben, denkt Middag. Want de vraag naar aardappels blijft even groot terwijl het aanbod krimpt. In de supermarkt werden ze de afgelopen twee jaar ruim 25 procent duurder, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Kessel beaamt dat de waterschimmel lang voor moeilijkheden kan zorgen, omdat die in aardappelknollen overleeft. "Telers doen er alles aan om aantasting van pootgoed te voorkomen, maar in een seizen als vorig jaar lukt dat minder goed." Wereldwijd heeft dat ook gevolgen, want Nederland is 's werelds grootste exporteur van pootaardappels.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag met winst gesloten nadat de banengroei in de Verenigde Staten in september zwakker uitviel dan verwacht. Het banenrapport van de Amerikaanse overheid is van belang voor het rentebeleid van de Amerikaanse centrale bank: bij een zwakkere arbeidsmarkt is er minder ruimte om de rente verder te verhogen.
9 minuten geleden
ROME (ANP/BLOOMBERG) - Christine Lagarde moet duidelijkheid geven over haar toekomst als president van de Europese Centrale Bank (ECB), vindt de Italiaanse minister van Financiën Giancarlo Giorgetti. Lagardes termijn loopt af in oktober volgend jaar, maar er wordt al langer gespeculeerd over een mogelijk vertrek voor dat moment.
2 uur geleden
MOUNTAIN VIEW (ANP/BLOOMBERG) - Smartphonefabrikanten verhogen de prijzen van telefoons door het aanhoudende tekort aan geheugenchips. Google kondigde vrijdag een prijsverhoging aan op een ouder model. Samsung verhoogde donderdag al de prijzen van meerdere modellen.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op de Amsterdamse aandelenbeurs is vrijdag met een flinke winst gesloten. Chipbedrijven sloten met forse plussen, onder meer door een koersstijging van Nvidia in New York. Chipbedrijf Besi klom 7 procent en eindigde bovenaan de AEX-index, gevolgd door ASMI met een stijging van 5,5 procent. Chipmachinefabrikant ASML won 3,5 procent.
4 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De G7-landen stellen de komende vier maanden tot 100 miljoen vaten olie en diesel uit hun noodvoorraden beschikbaar. Dit gebeurt na aandringen van de Amerikaanse president Donald Trump, die Frankrijk en Duitsland had bedreigd met een exportverbod. Trump spreekt op zijn socialemediaplatform Truth Social van een "enorme hoeveelheid".
5 uur geleden
FLENSBURG (ANP/DPA) - Skoda roept wereldwijd zo'n 1,7 miljoen auto's terug vanwege een schroef die kan afbreken en daardoor de besturing kan beïnvloeden. Het gaat om de modellen Kodiaq, Karoq, Octavia en Superb. In de garages worden de schroeven vervangen door andere exemplaren.
5 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag met winsten geopend na bekendmaking van het belangrijke banenrapport van de Amerikaanse overheid. De banengroei in de Verenigde Staten viel in september aanzienlijk zwakker uit dan verwacht. Sportmerk Nike stond bij de verliezers op Wall Street vanwege tegenvallende kwartaalcijfers en vooruitzichten.
6 uur geleden