Regen en waterschimmel dreigen aardappel lang dwars te zitten
AMSTERDAM (ANP) - De vele regen van de afgelopen maanden zit aardappeltelers dwars. Dat komt niet alleen doordat aardappelpercelen noodgedwongen te laat worden geplant, maar ook doordat een waterschimmel om zich heen grijpt. Dit probleem blijft mogelijk nog jaren voelbaar, ook in de portemonnee van de consument.
Door de regen zijn er veel stukken land waar boeren pas later of helemaal niet hebben kunnen poten. Ook slaat op sommige plekken rot toe doordat aardappels lang onder water staan, zegt akkerbouwspecialist Arjen Brak van landbouworganisatie LTO. "Het worden geen topopbrengsten. Het zijn de twaalf natste aaneengesloten maanden ooit."
Ook vorig jaar was de regen rampzalig voor telers. In deze natte jaren is een beruchte waterschimmel, de phytophthora, een groot probleem geworden. Onderzoeker Geert Kessel van de Wageningen University & Research (WUR) noemt de natte omstandigheden "een walhalla" voor de veroorzaker van de aardappelziekte.
Booster
"Het begon vreselijk vroeg. In april en mei had je al planten met phytophthora, terwijl je dat normaal rond deze tijd in juni pas ziet", zegt hij. "Als phytophthora greep krijgt op je planten, kan een perceel binnen een à twee weken dood zijn."
De waterschimmel kon zich extra goed verspreiden doordat in 2021 een variant uit Denemarken overkwam die later resistent bleek voor veelgebruikte beschermingsmiddelen. Ook liggen nog aardappelen in de grond die door de nattigheid vorig jaar niet werden geoogst. De planten die daaruit ontstaan kunnen een soort "booster" zijn voor phytophthora, zegt Kessel.
Grote impact
Andries Middag, directeur van de Vereniging voor de Aardappelverwerkende Industrie, waarschuwt dat de aardappelziekte lange tijd een hoofdpijndossier blijft. De waterschimmel besmet namelijk geregeld het pootgoed, oftewel de aardappelen die de grond ingaan om er nieuwe uit te laten groeien. "Als we het niet onder controle krijgen, heeft dat grote impact."
Op de prijzen gaat dat sowieso effect hebben, denkt Middag. Want de vraag naar aardappels blijft even groot terwijl het aanbod krimpt. In de supermarkt werden ze de afgelopen twee jaar ruim 25 procent duurder, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Kessel beaamt dat de waterschimmel lang voor moeilijkheden kan zorgen, omdat die in aardappelknollen overleeft. "Telers doen er alles aan om aantasting van pootgoed te voorkomen, maar in een seizen als vorig jaar lukt dat minder goed." Wereldwijd heeft dat ook gevolgen, want Nederland is 's werelds grootste exporteur van pootaardappels.
Meer uit Financieel
MILAAN (ANP/RTR) - Oplichters hebben met AI-middelen 95 miljoen euro weten buit te maken bij de private tak van een van de Italiaanse grootbanken, Intesa Sanpaolo. Hoewel meer dan de helft van het verduisterde geld inmiddels terug is, is nog altijd circa 36 miljoen euro spoorloos.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - De Europese Unie kampt met een energieprijscrisis door de gevolgen van de Iranoorlog voor de olie- en gasmarkten. Dat schrijft Eurocommissaris Dan Jørgensen (Energie) vrijdag in een brief die is ingezien door persbureau Reuters. Hij roept lidstaten daarin op maatregelen te overwegen om de vraag naar energie te beperken.
6 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag met plussen gesloten. De hoop op een einde aan de Iranoorlog en lagere olieprijzen zorgden voor optimisme op de beursvloeren.
6 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Medeoprichter van Microsoft Bill Gates gelooft dat kunstmatige intelligentie tot de dood van een miljard mensen kan leiden. Dat zei hij vrijdag in een interview met nieuwszender NBC. Gates vindt dat de Verenigde Staten met wetgeving moeten komen om de risico's van de technologie te verminderen.
8 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP/RTR) - Het Amerikaanse ministerie van Defensie mag AI-bedrijf Anthropic uitsluiten van opdrachten omdat de techonderneming een nationaal veiligheidsrisico zou vormen. Dat heeft een hof van beroep in Washington D.C. geoordeeld in een rechtszaak over het conflict tussen Anthropic en de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth.
9 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BLOOMBERG) - De Europese Commissie geeft importeurs van olie en gas mogelijk een jaar langer de tijd om zich voor te bereiden op nieuwe regels rond methaanuitstoot. Vanaf 2027 moet de invoer van fossiele brandstoffen in de Europese Unie voldoen aan monitoring- en rapportageregels, die zijn bedoeld om de methaanuitstoot te verminderen. Eurocommissaris Dan Jørgensen (Energie) zei vrijdag dat de EU de invoering ervan mogelijk uitstelt tot 2028.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op het Damrak is vrijdag met een plus de handel uitgegaan. De lagere olieprijzen hielpen het sentiment op de aandelenbeurs in Amsterdam. Olie- en gasconcern Shell en oliedienstverlener SBM Offshore stonden bij de verliezers in de hoofdindex en zakten 0,9 procent en 1,9 procent.
11 uur geleden