Regen en waterschimmel dreigen aardappel lang dwars te zitten
AMSTERDAM (ANP) - De vele regen van de afgelopen maanden zit aardappeltelers dwars. Dat komt niet alleen doordat aardappelpercelen noodgedwongen te laat worden geplant, maar ook doordat een waterschimmel om zich heen grijpt. Dit probleem blijft mogelijk nog jaren voelbaar, ook in de portemonnee van de consument.
Door de regen zijn er veel stukken land waar boeren pas later of helemaal niet hebben kunnen poten. Ook slaat op sommige plekken rot toe doordat aardappels lang onder water staan, zegt akkerbouwspecialist Arjen Brak van landbouworganisatie LTO. "Het worden geen topopbrengsten. Het zijn de twaalf natste aaneengesloten maanden ooit."
Ook vorig jaar was de regen rampzalig voor telers. In deze natte jaren is een beruchte waterschimmel, de phytophthora, een groot probleem geworden. Onderzoeker Geert Kessel van de Wageningen University & Research (WUR) noemt de natte omstandigheden "een walhalla" voor de veroorzaker van de aardappelziekte.
Booster
"Het begon vreselijk vroeg. In april en mei had je al planten met phytophthora, terwijl je dat normaal rond deze tijd in juni pas ziet", zegt hij. "Als phytophthora greep krijgt op je planten, kan een perceel binnen een à twee weken dood zijn."
De waterschimmel kon zich extra goed verspreiden doordat in 2021 een variant uit Denemarken overkwam die later resistent bleek voor veelgebruikte beschermingsmiddelen. Ook liggen nog aardappelen in de grond die door de nattigheid vorig jaar niet werden geoogst. De planten die daaruit ontstaan kunnen een soort "booster" zijn voor phytophthora, zegt Kessel.
Grote impact
Andries Middag, directeur van de Vereniging voor de Aardappelverwerkende Industrie, waarschuwt dat de aardappelziekte lange tijd een hoofdpijndossier blijft. De waterschimmel besmet namelijk geregeld het pootgoed, oftewel de aardappelen die de grond ingaan om er nieuwe uit te laten groeien. "Als we het niet onder controle krijgen, heeft dat grote impact."
Op de prijzen gaat dat sowieso effect hebben, denkt Middag. Want de vraag naar aardappels blijft even groot terwijl het aanbod krimpt. In de supermarkt werden ze de afgelopen twee jaar ruim 25 procent duurder, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Kessel beaamt dat de waterschimmel lang voor moeilijkheden kan zorgen, omdat die in aardappelknollen overleeft. "Telers doen er alles aan om aantasting van pootgoed te voorkomen, maar in een seizen als vorig jaar lukt dat minder goed." Wereldwijd heeft dat ook gevolgen, want Nederland is 's werelds grootste exporteur van pootaardappels.
Meer uit Financieel
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - Het Amerikaanse chipbedrijf Nvidia investeert 1 miljard dollar in de Zuid-Koreaanse internet- en cloudprovider Naver om de bouw van een AI-datacenter in Zuid-Korea te financieren. Naver gaat de omvang van de faciliteit meer dan verdrievoudigen, aldus Nvidia. De locatie zal gebruikmaken van Nvidia's hardware voor kunstmatige intelligentie.
5 uur geleden
LOS ANGELES (ANP/BLOOMBERG) - Paramount Skydance en Warner Bros. Discovery hebben afgesproken hun miljardenovername niet voor juni volgend jaar af te ronden. Of er moet eerder al een uitspraak komen in de rechtszaak die twaalf Amerikaanse staten hebben aangespannen om de overname te voorkomen. De staten vrezen dat de concurrentie wegvalt als Paramount zijn branchegenoot overneemt.
10 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Tesla behoorde vrijdag opnieuw tot de verliezers op de beurzen in New York. De fabrikant van elektrische auto's kelderde donderdag met 14,5 procent na kwartaalresultaten. Het bedrijf van Elon Musk boekte minder winst door onder meer prijsverlagingen. Tesla verloor vrijdag ruim 2 procent.
10 uur geleden
CALIFORNIË (ANP/BLOOMBERG) - Twee voormalige medewerkers van Volkswagen zijn aangeklaagd op verdenking van handel met voorkennis. De twee ingenieurs kochten aandelen in de Amerikaanse autofabrikant Rivian voordat bekend werd dat het een samenwerking met Volkswagen aanging ter waarde van 5 miljard dollar.
11 uur geleden
SAN DIEGO (ANP/BLOOMBERG) - Qualcomm is van plan de prijzen met meer dan 10 procent te verhogen. Het chipbedrijf heeft zijn klanten daar vrijdag van op de hoogte gebracht via een brief, die is ingezien door persbureau Bloomberg. Het bedrijf stelt dat het niet langer lukt om de gestegen kosten van leveranciers zelf op te vangen.
12 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt met nieuwe importheffingen voor de Europese Unie te komen vanwege de miljoenenboete voor Google. Volgens Trump maakt de EU zich met deze en eerdere boetes schuldig aan het "beroven van Amerikaanse bedrijven en daarmee ook van de Amerikaanse belastingbetaler".
12 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - Enkele grote Amerikaanse technologiebedrijven hebben in een brief aan beleidsmakers in Amerika opgeroepen om de ontwikkeling van open AI-modellen te bevorderen. Ze noemen het "essentieel om het technologisch leiderschap van de VS te waarborgen". Bij een open-weight-model kunnen gebruikers de parameters zelf downloaden en aanpassen.
14 uur geleden