Regen en waterschimmel dreigen aardappel lang dwars te zitten
AMSTERDAM (ANP) - De vele regen van de afgelopen maanden zit aardappeltelers dwars. Dat komt niet alleen doordat aardappelpercelen noodgedwongen te laat worden geplant, maar ook doordat een waterschimmel om zich heen grijpt. Dit probleem blijft mogelijk nog jaren voelbaar, ook in de portemonnee van de consument.
Door de regen zijn er veel stukken land waar boeren pas later of helemaal niet hebben kunnen poten. Ook slaat op sommige plekken rot toe doordat aardappels lang onder water staan, zegt akkerbouwspecialist Arjen Brak van landbouworganisatie LTO. "Het worden geen topopbrengsten. Het zijn de twaalf natste aaneengesloten maanden ooit."
Ook vorig jaar was de regen rampzalig voor telers. In deze natte jaren is een beruchte waterschimmel, de phytophthora, een groot probleem geworden. Onderzoeker Geert Kessel van de Wageningen University & Research (WUR) noemt de natte omstandigheden "een walhalla" voor de veroorzaker van de aardappelziekte.
Booster
"Het begon vreselijk vroeg. In april en mei had je al planten met phytophthora, terwijl je dat normaal rond deze tijd in juni pas ziet", zegt hij. "Als phytophthora greep krijgt op je planten, kan een perceel binnen een à twee weken dood zijn."
De waterschimmel kon zich extra goed verspreiden doordat in 2021 een variant uit Denemarken overkwam die later resistent bleek voor veelgebruikte beschermingsmiddelen. Ook liggen nog aardappelen in de grond die door de nattigheid vorig jaar niet werden geoogst. De planten die daaruit ontstaan kunnen een soort "booster" zijn voor phytophthora, zegt Kessel.
Grote impact
Andries Middag, directeur van de Vereniging voor de Aardappelverwerkende Industrie, waarschuwt dat de aardappelziekte lange tijd een hoofdpijndossier blijft. De waterschimmel besmet namelijk geregeld het pootgoed, oftewel de aardappelen die de grond ingaan om er nieuwe uit te laten groeien. "Als we het niet onder controle krijgen, heeft dat grote impact."
Op de prijzen gaat dat sowieso effect hebben, denkt Middag. Want de vraag naar aardappels blijft even groot terwijl het aanbod krimpt. In de supermarkt werden ze de afgelopen twee jaar ruim 25 procent duurder, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Kessel beaamt dat de waterschimmel lang voor moeilijkheden kan zorgen, omdat die in aardappelknollen overleeft. "Telers doen er alles aan om aantasting van pootgoed te voorkomen, maar in een seizen als vorig jaar lukt dat minder goed." Wereldwijd heeft dat ook gevolgen, want Nederland is 's werelds grootste exporteur van pootaardappels.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - Chipbedrijven hebben maandag forse verliezen genoteerd op de Amsterdamse beurs. Dat gebeurde nadat afgelopen weekend grote AI-bedrijven zorgen hadden geuit over de risico's van AI. Anthropic-topman Dario Amodei riep op om de ontwikkelingen van AI-modellen bewust te vertragen en kreeg bijval van OpenAI-topman Sam Altman en xAI-medeoprichter Elon Musk.
3 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het merendeel van de schoonmakers op Schiphol heeft maandag het werk neergelegd tijdens de eerste van vijf stakingsdagen. Dat zegt FNV-bestuurder Caroline Lamberts. Ook op grote treinstations, zoals in Utrecht, Rotterdam, Groningen en Nijmegen, wordt volgens haar "volop gestaakt" door schoonmaakmedewerkers.
4 uur geleden
REDMOND (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Microsoft heeft maandag nieuwe richtlijnen gepresenteerd voor het ontwerpen van zijn AI-modellen. Daarmee probeert het tech- en softwareconcern zorgen over AI weg te nemen. De strekking van de ontwerpgedragscode is "Mensen zijn belangrijker dan AI".
4 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn maandag lager geopend, na de winsten die op vrijdag nog werden geboekt. De chipbedrijven op Wall Street stonden onder druk nadat grote AI-bedrijven hadden opgeroepen om de ontwikkeling van modellen voor kunstmatige intelligentie bewust te vertragen. De olieprijzen stegen weer, wat zorgde voor winsten in de oliesector.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De brancheorganisatie Nederlandse Brouwers is een petitie gestart tegen een verhoging van de belasting op bier, maakte de organisatie bekend in aanloop naar Prinsjesdag. "Uit wat nu bekend is, wacht de biersector een opeenstapeling van lastenverzwaringen: indexering van de bieraccijns, een hogere heffing op water, en afschaffing van het kleinbrouwerstarief", waarschuwen de brouwers.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - FNV gaat het komende cao-jaar inzetten op een loonsverhoging van 5,5 procent plus 80 euro. De vakbond kiest ervoor om een deel van de loonsverhoging in euro's te eisen. "Hiermee gaan de laagste inkomens er meer op vooruit dan de hoogste", legt arbeidsvoorwaardencoördinator van FNV Jacqie van Stigt uit.
7 uur geleden
BERLIJN (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De almaar stijgende energie- en brandstofprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten zijn zorgwekkend. Dat heeft bestuurder Isabel Schnabel van de Europese Centrale Bank (ECB) maandag gezegd op een evenement in Berlijn. Door die stijgende prijzen kan de inflatie nog verder aangewakkerd worden.
7 uur geleden