Regen en waterschimmel dreigen aardappel lang dwars te zitten
AMSTERDAM (ANP) - De vele regen van de afgelopen maanden zit aardappeltelers dwars. Dat komt niet alleen doordat aardappelpercelen noodgedwongen te laat worden geplant, maar ook doordat een waterschimmel om zich heen grijpt. Dit probleem blijft mogelijk nog jaren voelbaar, ook in de portemonnee van de consument.
Door de regen zijn er veel stukken land waar boeren pas later of helemaal niet hebben kunnen poten. Ook slaat op sommige plekken rot toe doordat aardappels lang onder water staan, zegt akkerbouwspecialist Arjen Brak van landbouworganisatie LTO. "Het worden geen topopbrengsten. Het zijn de twaalf natste aaneengesloten maanden ooit."
Ook vorig jaar was de regen rampzalig voor telers. In deze natte jaren is een beruchte waterschimmel, de phytophthora, een groot probleem geworden. Onderzoeker Geert Kessel van de Wageningen University & Research (WUR) noemt de natte omstandigheden "een walhalla" voor de veroorzaker van de aardappelziekte.
Booster
"Het begon vreselijk vroeg. In april en mei had je al planten met phytophthora, terwijl je dat normaal rond deze tijd in juni pas ziet", zegt hij. "Als phytophthora greep krijgt op je planten, kan een perceel binnen een à twee weken dood zijn."
De waterschimmel kon zich extra goed verspreiden doordat in 2021 een variant uit Denemarken overkwam die later resistent bleek voor veelgebruikte beschermingsmiddelen. Ook liggen nog aardappelen in de grond die door de nattigheid vorig jaar niet werden geoogst. De planten die daaruit ontstaan kunnen een soort "booster" zijn voor phytophthora, zegt Kessel.
Grote impact
Andries Middag, directeur van de Vereniging voor de Aardappelverwerkende Industrie, waarschuwt dat de aardappelziekte lange tijd een hoofdpijndossier blijft. De waterschimmel besmet namelijk geregeld het pootgoed, oftewel de aardappelen die de grond ingaan om er nieuwe uit te laten groeien. "Als we het niet onder controle krijgen, heeft dat grote impact."
Op de prijzen gaat dat sowieso effect hebben, denkt Middag. Want de vraag naar aardappels blijft even groot terwijl het aanbod krimpt. In de supermarkt werden ze de afgelopen twee jaar ruim 25 procent duurder, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Kessel beaamt dat de waterschimmel lang voor moeilijkheden kan zorgen, omdat die in aardappelknollen overleeft. "Telers doen er alles aan om aantasting van pootgoed te voorkomen, maar in een seizen als vorig jaar lukt dat minder goed." Wereldwijd heeft dat ook gevolgen, want Nederland is 's werelds grootste exporteur van pootaardappels.
Meer uit Financieel
SAN FRANCISCO (ANP/AFP) - ChatGPT-moederbedrijf OpenAI heeft wereldwijd meer dan 1 miljard actieve gebruikers. Dat heeft het Amerikaanse techbedrijf vrijdag naar buiten gebracht. Het cijfer omvat niet alleen de gebruikers van de populaire chatbot ChatGPT zelf, maar ook AI-programmeerhulp Codex en ChatGPT Work, een platform waarmee gebruikers toegang hebben tot andere externe toepassingen.
2 uur geleden
EINDHOVEN (ANP/BLOOMBERG) - De Eindhovense chipfabrikant NXP Semiconductors voert gesprekken over een overname van Ambarella, een ontwerper van gespecialiseerde AI-chips die worden gebruikt in cameratechnologie voor zelfrijdende auto's. Dat meldt de Financial Times op basis van ingewijden. Volgens de Britse zakenkrant zijn de gesprekken over een mogelijke miljardendeal in volle gang, maar wil NXP geen commentaar geven.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP/BLOOMBERG) - Muziekconcern Universal Music Group (UMG) is vrijdag ruim een kwart van zijn beurswaarde kwijtgeraakt op de beurs in Amsterdam. Het aandeel van het bedrijf achter sterren als Taylor Swift, Noah Kahan, Olivia Rodrigo en Drake kelderde dik 25 procent na een zeer slecht ontvangen kwartaalbericht.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR/BELGA) - De Europese Commissie is akkoord met de miljardenovername van computerspellenbedrijf Electronic Arts (EA), bekend van games als EA Sports FC en The Sims. Een groep investeerders onder leiding van het Saudische staatsfonds PIF telde vorig jaar 55 miljard euro neer om EA in te lijven en van de aandelenbeurs in New York te halen.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Amazon behoorde vrijdag tot de grote winnaars op de beurzen in New York, met een koerswinst van 14 procent. Dat is de grootste koerssprong voor het aandeel sinds november 2022.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse treinvervoerder GoVolta wil de concurrentie aangaan met Eurostar op de hogesnelheidslijn van Amsterdam naar Parijs. Dat heeft de Bredase onderneming gemeld aan de Autoriteit Consument & Markt (ACM). GoVolta hoopt de nieuwe treindienst in december 2028 te starten. Het bedrijf rijdt vanaf eind dit jaar naar de Franse hoofdstad via het klassieke spoor, maar dat duurt drie uur langer.
7 uur geleden
HOUSTON (ANP/BLOOMBERG) - De grote Amerikaanse olie- en gasbedrijven ExxonMobil en Chevron hebben in het afgelopen kwartaal hoge winsten geboekt dankzij de sterk gestegen prijzen van olie en brandstoffen door de oorlog in het Midden-Oosten. De kwartaalwinsten van de twee maatschappijen stegen naar het hoogste niveau sinds 2022.
8 uur geleden