Regen en waterschimmel dreigen aardappel lang dwars te zitten
AMSTERDAM (ANP) - De vele regen van de afgelopen maanden zit aardappeltelers dwars. Dat komt niet alleen doordat aardappelpercelen noodgedwongen te laat worden geplant, maar ook doordat een waterschimmel om zich heen grijpt. Dit probleem blijft mogelijk nog jaren voelbaar, ook in de portemonnee van de consument.
Door de regen zijn er veel stukken land waar boeren pas later of helemaal niet hebben kunnen poten. Ook slaat op sommige plekken rot toe doordat aardappels lang onder water staan, zegt akkerbouwspecialist Arjen Brak van landbouworganisatie LTO. "Het worden geen topopbrengsten. Het zijn de twaalf natste aaneengesloten maanden ooit."
Ook vorig jaar was de regen rampzalig voor telers. In deze natte jaren is een beruchte waterschimmel, de phytophthora, een groot probleem geworden. Onderzoeker Geert Kessel van de Wageningen University & Research (WUR) noemt de natte omstandigheden "een walhalla" voor de veroorzaker van de aardappelziekte.
Booster
"Het begon vreselijk vroeg. In april en mei had je al planten met phytophthora, terwijl je dat normaal rond deze tijd in juni pas ziet", zegt hij. "Als phytophthora greep krijgt op je planten, kan een perceel binnen een à twee weken dood zijn."
De waterschimmel kon zich extra goed verspreiden doordat in 2021 een variant uit Denemarken overkwam die later resistent bleek voor veelgebruikte beschermingsmiddelen. Ook liggen nog aardappelen in de grond die door de nattigheid vorig jaar niet werden geoogst. De planten die daaruit ontstaan kunnen een soort "booster" zijn voor phytophthora, zegt Kessel.
Grote impact
Andries Middag, directeur van de Vereniging voor de Aardappelverwerkende Industrie, waarschuwt dat de aardappelziekte lange tijd een hoofdpijndossier blijft. De waterschimmel besmet namelijk geregeld het pootgoed, oftewel de aardappelen die de grond ingaan om er nieuwe uit te laten groeien. "Als we het niet onder controle krijgen, heeft dat grote impact."
Op de prijzen gaat dat sowieso effect hebben, denkt Middag. Want de vraag naar aardappels blijft even groot terwijl het aanbod krimpt. In de supermarkt werden ze de afgelopen twee jaar ruim 25 procent duurder, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Kessel beaamt dat de waterschimmel lang voor moeilijkheden kan zorgen, omdat die in aardappelknollen overleeft. "Telers doen er alles aan om aantasting van pootgoed te voorkomen, maar in een seizen als vorig jaar lukt dat minder goed." Wereldwijd heeft dat ook gevolgen, want Nederland is 's werelds grootste exporteur van pootaardappels.
Meer uit Financieel
SYDNEY (ANP/AFP/RTR) - Australië gaat de boete voor techbedrijven die het socialmediaverbod voor kinderen omzeilen verdubbelen. Daarnaast krijgt de toezichthouder meer bevoegdheden om socialmediabedrijven te toetsen. Het verbod voor jongeren onder de 16 jaar lijkt nog weinig effect te hebben gehad.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nieuwe aanvallen tussen de Verenigde Staten en Iran hoeven niet te betekenen dat de olie- en gasprijzen weer flink zullen oplopen. Dat zal vooral afhangen van hoe beide landen reageren op de aanvallen, verwachten energiedeskundigen. Zowel de olie- als gasprijzen zijn de afgelopen dagen fors gedaald na het voorlopige vredesakkoord tussen de VS en Iran en de heropening van de Straat van Hormuz.
3 uur geleden
STUTTGART (ANP) - Sportwagenmaker Porsche wil de productie van het Cayenne-model verplaatsen van Slowakije naar Duitsland. Dat meldt de Duitse krant Frankfurter Allgemeine Zeitung. De Duitse autobouwer wil daarmee de capaciteit in de fabrieken in eigen land beter benutten.
5 uur geleden
CUPERTINO (ANP) - Apple wil geheugenchips kopen bij een Chinese chipfabrikant die op de zwarte lijst staat van het Pentagon. Dat schrijft de Financial Times op basis van ingewijden. CXMT zou banden hebben met het Chinese leger. Het bedrijf achter de iPhone lobbyt daarvoor bij de Amerikaanse regering.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - Anthropic mag zijn meest geavanceerde AI-model Mythos weer beschikbaar stellen aan een selecte groep organisaties. De Amerikaanse regering heeft het AI-bedrijf daartoe toestemming gegeven. Het Amerikaanse bedrijf schakelde zijn AI-model eerder uit na exportrestricties vanuit Washington.
8 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP) - ChatGPT-maker OpenAI heeft vrijdag een voorlopige versie van zijn nieuwe AI-model GPT-5.6 alleen in de Verenigde Staten beschikbaar gemaakt voor een beperkte groep partijen. Volgens het bedrijf gebeurt dat op verzoek van de Amerikaanse overheid vanwege zorgen over de nationale veiligheid.
15 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse aandelenbeurzen zijn vrijdag met kleine koersdalingen het weekend ingegaan. Apple stond bij de winnaars op Wall Street na een dag eerder nog flink te zijn gedaald door het nieuws dat het techconcern de prijzen van onder meer MacBooks en iPads verhoogt vanwege de sterk gestegen kosten voor geheugenchips. Chipbedrijf Micron Technology deed juist een stap terug na de sterke stijging een dag eerder.
19 uur geleden