Regen en waterschimmel dreigen aardappel lang dwars te zitten
AMSTERDAM (ANP) - De vele regen van de afgelopen maanden zit aardappeltelers dwars. Dat komt niet alleen doordat aardappelpercelen noodgedwongen te laat worden geplant, maar ook doordat een waterschimmel om zich heen grijpt. Dit probleem blijft mogelijk nog jaren voelbaar, ook in de portemonnee van de consument.
Door de regen zijn er veel stukken land waar boeren pas later of helemaal niet hebben kunnen poten. Ook slaat op sommige plekken rot toe doordat aardappels lang onder water staan, zegt akkerbouwspecialist Arjen Brak van landbouworganisatie LTO. "Het worden geen topopbrengsten. Het zijn de twaalf natste aaneengesloten maanden ooit."
Ook vorig jaar was de regen rampzalig voor telers. In deze natte jaren is een beruchte waterschimmel, de phytophthora, een groot probleem geworden. Onderzoeker Geert Kessel van de Wageningen University & Research (WUR) noemt de natte omstandigheden "een walhalla" voor de veroorzaker van de aardappelziekte.
Booster
"Het begon vreselijk vroeg. In april en mei had je al planten met phytophthora, terwijl je dat normaal rond deze tijd in juni pas ziet", zegt hij. "Als phytophthora greep krijgt op je planten, kan een perceel binnen een à twee weken dood zijn."
De waterschimmel kon zich extra goed verspreiden doordat in 2021 een variant uit Denemarken overkwam die later resistent bleek voor veelgebruikte beschermingsmiddelen. Ook liggen nog aardappelen in de grond die door de nattigheid vorig jaar niet werden geoogst. De planten die daaruit ontstaan kunnen een soort "booster" zijn voor phytophthora, zegt Kessel.
Grote impact
Andries Middag, directeur van de Vereniging voor de Aardappelverwerkende Industrie, waarschuwt dat de aardappelziekte lange tijd een hoofdpijndossier blijft. De waterschimmel besmet namelijk geregeld het pootgoed, oftewel de aardappelen die de grond ingaan om er nieuwe uit te laten groeien. "Als we het niet onder controle krijgen, heeft dat grote impact."
Op de prijzen gaat dat sowieso effect hebben, denkt Middag. Want de vraag naar aardappels blijft even groot terwijl het aanbod krimpt. In de supermarkt werden ze de afgelopen twee jaar ruim 25 procent duurder, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Kessel beaamt dat de waterschimmel lang voor moeilijkheden kan zorgen, omdat die in aardappelknollen overleeft. "Telers doen er alles aan om aantasting van pootgoed te voorkomen, maar in een seizen als vorig jaar lukt dat minder goed." Wereldwijd heeft dat ook gevolgen, want Nederland is 's werelds grootste exporteur van pootaardappels.
Meer uit Financieel
MILAAN (ANP/BLOOMBERG) - De grotere Italiaanse bank Banco BPM heeft aan rivaal Monte dei Paschi di Siena, de oudste bank ter wereld, een fusie tussen gelijken voorgesteld. Als dit tot een samenvoeging leidt, zou dat de op een na grootste bankgroep van Italië opleveren, met een beurswaarde van meer dan 50 miljard euro.
5 uur geleden
WENEN (ANP/RTR) - Oliekartel OPEC en bondgenoten als Rusland hebben zondag voor de vierde maand op rij besloten hun productiedoelen voor olieproductie op te schroeven. Ze voegen wederom 188.000 vaten olie per dag toe aan hun productiedoelstelling. Het gaat wel om een symbolische verhoging, aangezien de Straat van Hormuz zo goed als afgesloten is en de olielveringen ernstig zijn verstoord.
6 uur geleden
PARIJS (ANP/BLOOMBERG) - Air France-KLM-topman Ben Smith heeft laten doorschemeren dat hij bereid is om een mogelijke betrokkenheid bij een bod op easyJet te overwegen. Volgens persbureau Bloomberg heeft hij gezegd dat hij een telefoontje van de potentiële koper Castlelake zou aannemen, mocht de Amerikaanse investeringsmaatschappij met een voorstel komen.
6 uur geleden
RIO DE JANEIRO (ANP) - De productie van duurzamere vliegtuigbrandstof, ofwel sustainable aviation fuel (SAF), komt wereldwijd amper van de grond. Daarop heeft de internationale luchtvaartbrancheorganisatie IATA dit weekend gewezen op een conferentie in Brazilië. De belangenclub waarschuwde dat doelstellingen voor luchtvaartmaatschappijen om meer gebruik hiervan te maken zo in gevaar komen.
7 uur geleden
BEIJING (ANP/BLOOMBERG) - China wil slankere elektrische auto's, na jaren waarin grotere accu's en de groeiende vraag naar ruimte en functies personenwagens aanzienlijk groter en zwaarder hebben gemaakt. Dat meldde de Chinese staatszender CCTV zondag.
9 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Werkgeversvoorman Coen van Oostrom hoopt dat bezuinigingen op de sociale zekerheid in Nederland niet nodig zijn en dat het mogelijk is om andere oplossingen te vinden. Dat heeft de VNO-NCW-voorzitter gezegd in het televisieprogramma WNL Op Zondag. Hij wil met de vakbonden kijken hoe het systeem van sociale zekerheid "efficiënter" geregeld kan worden.
10 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/RTR) - OpenAI is van plan zijn chatbot ChatGPT ingrijpend te vernieuwen. Het Amerikaanse techbedrijf wil er een "superapp" van maken met programmeertools en zogenoemde AI-agents om de omzet te verhogen in aanloop naar een mogelijke beursgang, meldt zakenkrant Financial Times zondag op basis van ingewijden.
12 uur geleden