Rechtspraak: gebruik rechter niet als zondebok voor falend beleid
DEN HAAG (ANP) - De voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak, Henk Naves, heeft woensdag in zijn jaarbericht 2024 kritiek geuit op politici die onvrede aanwakkeren over rechterlijke uitspraken. "Als politici na een - voor hen - onwelgevallige uitspraak onvrede voeden en de oplossing niet zoeken in beter beleid en betere beslissingen, dan ondermijnen ze het gezag van de rechter en het vertrouwen in de rechtsstaat," stelt Naves.
De rechter mag niet als "zondebok" worden gebruikt voor falend beleid of het onvermogen om tot beleid te komen, aldus Naves. "Want als dit gebeurt en de rechter steeds vaker als sta-in-de-weg wordt afgeschilderd, wordt de weg vrijgemaakt om rechterlijke uitspraken te negeren. Als één uitspraak door de overheid wordt genegeerd, is de drempel lager om het opnieuw te doen. En daarmee is de erosie van onze rechtsstaat een feit."
De rechter wordt onterecht neergezet als iemand die politieke plannen dwarsboomt, stelt Naves. "Een rechter is helemaal geen voor- of tegenstander van beleidskeuzes. Wij zijn niet voor of tegen inperking van de asielinstroom, de bouw van woningen of bescherming van natuur. Dit soort keuzes is binnen een democratie aan de samenleving. De rechter oordeelt niet over wat wenselijk is, maar over wat volgens het recht mag, en dat is een fundamenteel verschil."
Strategie
Naves constateert dat "in de wereld om ons heen" kritiek op een uitspraak of de rechterlijke macht steeds vaker strategisch wordt ingezet. Kritiek wordt gebruikt om een tegenstelling te creëren waarbij rechters tegenover de 'wil van het volk' staan. "Ook in Nederland zie ik politici uit een steeds breder spectrum bij onwelgevallige uitspraken dat beeld versterken."
Volgens Naves kan men kritiek hebben op uitspraken van rechters, maar hij wijst erop dat rechtspraak "niet zomaar een mening" is. "De rechter past het recht toe zoals dat in onze democratische rechtsstaat door regering en parlement is vastgesteld. Een uitspraak van een rechter heeft daarom in onze rechtsstaat een bijzondere functie. Dat mogen we nooit uit het oog verliezen." Kritiek mag ook scherp zijn, schrijft Naves, "maar zou nooit de fundamenten van de rechtsstaat mogen ondermijnen of zich richten op de mensen die de rechtsstaat als onderdeel van hun werk bewaken".
Meer uit Binnenland
DE MEERN (ANP) - Een grote groep klimaatdemonstranten van XR is zaterdag de A12 opgelopen, ziet een ANP-verslaggever. Dat gebeurde ter hoogte van De Meern, vlakbij Utrecht. De politie probeerde hen tegen te houden, maar slaagde daar niet in.
57 minuten geleden
DE MEERN (ANP) - Klimaatdemonstranten van XR proberen zaterdag de A12 te betreden, ziet een ANP-verslaggever. Ze doen een poging ter hoogte van De Meern, vlakbij Utrecht. Maar de politie weet dit tot nu toe te voorkomen.
58 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het YouTube-kanaal van de zogeheten prankcaller - telefonische grappenmaker - Rouand is offline. De YouTuber gaf eerder deze week toe kort voor een fataal schietincident gebeld te hebben met Efe Y., die ervan wordt verdacht op nieuwjaarsdag twee tieners te hebben doodgeschoten in Amsterdam. Eerder ontkende Rouand nog dat hij met Efe Y. had gebeld.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Wie een rechtszaak verliest bij de Hoge Raad, hoort al jaren in de meeste gevallen niet waarom dat zo is. Dat blijkt uit cijfers van de hoogste rechter. In 2025 ontbrak een inhoudelijke motivering in 571 van de 976 gevallen waarin de Hoge Raad mensen geen gelijk gaf. Juristen zijn kritisch over de uitspraken zonder uitleg.
4 uur geleden
IJSSELSTEIN (ANP) - In IJsselstein is het protest tegen een tijdelijke noodopvang voor asielzoekers afgelopen, meldt een ANP-verslaggever. Er is nog een kleine groep aanwezig bij het gemeentehuis. Aanleiding voor de demonstratie was de komst van een tijdelijke opvanglocatie op een veld van voetbalvereniging IJFC.
16 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Ex-minister van Asiel en Migratie Marjolein Faber zat fout toen ze de opvang van zestien vreemdelingen in Rotterdam wilde beëindigen. Dat heeft de bestuursrechter in Rotterdam vrijdag bepaald. De vreemdelingen verblijven er onder de zogenoemde bed-bad-broodregeling. Bij vier anderen die eveneens in beroep gingen, mocht Faber wel ingrijpen.
16 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - Het aantal tijdelijke noodopvangplekken voor asielzoekers in Loosdrecht zakt van de beoogde 110 naar 70, meldt de gemeente Wijdemeren vrijdag. De gemeente noemt dit aantal "beter passend bij de lokale situatie". De opvang gaat niet eerder dan 6 mei van start, staat in een verklaring.
19 uur geleden