Rapport: exportsteun groener, maar deel beloften Glasgow gebroken
DEN HAAG (ANP) - De afspraken die op de klimaattop in Glasgow werden gemaakt over het vergroenen van exportsteun, leveren hun eerste resultaten op, aldus de organisatie Oil Change International (OCI). Zo'n 5,7 miljard dollar per jaar is inmiddels verschoven van fossiele brandstofprojecten naar duurzame energieprojecten, becijfert de organisatie in een rapport. Volgens OCI is er wel nog veel ruimte voor verdere verduurzaming, want slechts acht ondertekenaars hebben zich volledig aan hun beloften gehouden. Nederland hoort daar niet bij.
Veel ontwikkelde landen helpen hun eigen bedrijven die in het buitenland actief zijn met speciale verzekeringen om risico's af te dekken. Op de top in Glasgow spraken tientallen landen eind 2021 af om dit soort steun niet meer te geven aan fossiele brandstofprojecten, zoals olie- en gaswinning. De deal was om daar binnen een jaar mee te stoppen. Nederland wilde in eerste instantie niet meedoen. Nadat daar veel kritiek op was gekomen, heeft het kabinet besloten de verklaring toch te ondertekenen.
Nederland houdt zich echter niet helemaal aan de afspraken. Het kabinet heeft weliswaar eind vorig jaar nieuw beleid ingevoerd, maar ook een overgangsjaar ingelast. Bovendien zijn diverse uitzonderingen mogelijk. Daar is mede toe besloten vanwege de Russische inval in Oekraïne en alle gevolgen die deze oorlog heeft voor de energievoorziening.
Uitzonderingen
Als een project in het buitenland belangrijk is voor de "leveringszekerheid" van olie en gas aan Europa, blijft het bijvoorbeeld in aanmerking komen voor een zogeheten exportkredietverzekering (ekv). Het kabinet heeft telkens benadrukt dat dit soort uitzonderingen "tijdelijk en beperkt" zijn.
OCI heeft het beleid onderzocht van zestien landen die noemenswaardige steun verlenen en destijds beloofden daarmee te stoppen. Het meest positief is de organisatie over Canada, Frankrijk, Finland, Zweden, Denemarken, het Verenigd Koninkrijk en Nieuw-Zeeland. Die landen hebben, net als de Europese Investeringsbank (EIB), hun beleid in lijn gebracht met de verklaring.
"Grote mazen"
Vier landen hebben wel nieuw beleid, maar hielden zich niet aan de deadline van eind 2022 of hebben volgens de beoordeling van OCI "grote mazen" in hun regels gelaten. Naast Nederland zijn dat België, Zwitserland en Spanje. Tot slot hebben Duitsland, Italië, Portugal en de Verenigde Staten nog altijd geen nieuw beleid gepubliceerd. "De VS heeft naar verluid nieuw beleid aangenomen, maar weigert het te publiceren", vult OCI aan. In de andere drie landen wordt nog steeds gediscussieerd over de precieze invulling.
Milieudefensie noemt het Nederlandse beleid "een gatenkaas". De organisatie vindt dat het rapport laat zien dat Nederland "geen klimaatleider is" en de belangen van grote vervuilende bedrijven "boven een leefbare planeet" stelt.
Meer uit Financieel
SAN FRANCISCO (ANP) - ChatGPT-maker OpenAI heeft vrijdag een voorlopige versie van zijn nieuwe AI-model GPT-5.6 alleen in de Verenigde Staten beschikbaar gemaakt voor een beperkte groep partijen. Volgens het bedrijf gebeurt dat op verzoek van de Amerikaanse overheid vanwege zorgen over de nationale veiligheid.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse aandelenbeurzen zijn vrijdag met kleine koersdalingen het weekend ingegaan. Apple stond bij de winnaars op Wall Street na een dag eerder nog flink te zijn gedaald door het nieuws dat het techconcern de prijzen van onder meer MacBooks en iPads verhoogt vanwege de sterk gestegen kosten voor geheugenchips. Chipbedrijf Micron Technology deed juist een stap terug na de sterke stijging een dag eerder.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump dreigt Europese landen invoerheffingen van 100 procent op te leggen als die een belasting op digitale diensten van Amerikaanse techbedrijven invoeren. Dat schreef Trump op zijn socialemediaplatform Truth Social.
9 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Vakbond FNV heeft een nieuwe raad van toezicht. De Bondsraad van FNV heeft vrijdag ingestemd met die nieuwe raad, die daardoor direct van start kan gaan. Met die stap neemt ook de huidige raad van toezicht, onder wie de tijdelijke toezichthouders Lodewijk Asscher en Ton Heerts, rond 1 juli afscheid.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op de aandelenbeurs in Amsterdam is vrijdag met verlies gesloten. De chipfondsen ASML, Besi en ASMI stonden bij de dalers op het Damrak. Ook Shell was een verliezer door een daling van de olieprijzen.
11 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag overwegend met verlies aan de handelsdag begonnen. Een uitverkoop van techaandelen zorgde voor minnen op Wall Street. Techbeurs Nasdaq is daarmee mogelijk op weg naar de vijfde dag met verlies op rij. Beleggers lijken bezorgd over aangekondigde prijsstijgingen van Apple en Microsoft. Ook drukt het nieuws dat OpenAI zijn beursgang mogelijk uitstelt tot volgend jaar het sentiment.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Topman Roland Boekhout van ASN Bank is de nieuwe voorzitter van de Duits-Nederlandse Handelskamer (DNHK). Hij volgt Eva van Pelt op, die het voorzitterschap na haar termijn van drie jaar overdraagt en vicevoorzitter wordt. DNHK ondersteunt de Nederlands-Duitse zakelijke betrekkingen. Duitsland is de belangrijkste handelspartner van Nederland.
13 uur geleden