Rapport: exportsteun groener, maar deel beloften Glasgow gebroken
DEN HAAG (ANP) - De afspraken die op de klimaattop in Glasgow werden gemaakt over het vergroenen van exportsteun, leveren hun eerste resultaten op, aldus de organisatie Oil Change International (OCI). Zo'n 5,7 miljard dollar per jaar is inmiddels verschoven van fossiele brandstofprojecten naar duurzame energieprojecten, becijfert de organisatie in een rapport. Volgens OCI is er wel nog veel ruimte voor verdere verduurzaming, want slechts acht ondertekenaars hebben zich volledig aan hun beloften gehouden. Nederland hoort daar niet bij.
Veel ontwikkelde landen helpen hun eigen bedrijven die in het buitenland actief zijn met speciale verzekeringen om risico's af te dekken. Op de top in Glasgow spraken tientallen landen eind 2021 af om dit soort steun niet meer te geven aan fossiele brandstofprojecten, zoals olie- en gaswinning. De deal was om daar binnen een jaar mee te stoppen. Nederland wilde in eerste instantie niet meedoen. Nadat daar veel kritiek op was gekomen, heeft het kabinet besloten de verklaring toch te ondertekenen.
Nederland houdt zich echter niet helemaal aan de afspraken. Het kabinet heeft weliswaar eind vorig jaar nieuw beleid ingevoerd, maar ook een overgangsjaar ingelast. Bovendien zijn diverse uitzonderingen mogelijk. Daar is mede toe besloten vanwege de Russische inval in Oekraïne en alle gevolgen die deze oorlog heeft voor de energievoorziening.
Uitzonderingen
Als een project in het buitenland belangrijk is voor de "leveringszekerheid" van olie en gas aan Europa, blijft het bijvoorbeeld in aanmerking komen voor een zogeheten exportkredietverzekering (ekv). Het kabinet heeft telkens benadrukt dat dit soort uitzonderingen "tijdelijk en beperkt" zijn.
OCI heeft het beleid onderzocht van zestien landen die noemenswaardige steun verlenen en destijds beloofden daarmee te stoppen. Het meest positief is de organisatie over Canada, Frankrijk, Finland, Zweden, Denemarken, het Verenigd Koninkrijk en Nieuw-Zeeland. Die landen hebben, net als de Europese Investeringsbank (EIB), hun beleid in lijn gebracht met de verklaring.
"Grote mazen"
Vier landen hebben wel nieuw beleid, maar hielden zich niet aan de deadline van eind 2022 of hebben volgens de beoordeling van OCI "grote mazen" in hun regels gelaten. Naast Nederland zijn dat België, Zwitserland en Spanje. Tot slot hebben Duitsland, Italië, Portugal en de Verenigde Staten nog altijd geen nieuw beleid gepubliceerd. "De VS heeft naar verluid nieuw beleid aangenomen, maar weigert het te publiceren", vult OCI aan. In de andere drie landen wordt nog steeds gediscussieerd over de precieze invulling.
Milieudefensie noemt het Nederlandse beleid "een gatenkaas". De organisatie vindt dat het rapport laat zien dat Nederland "geen klimaatleider is" en de belangen van grote vervuilende bedrijven "boven een leefbare planeet" stelt.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse aandelenmarkten wisten maandag in het laatste handelsuur een belangrijk deel van de eerdere verliezen goed te maken. Dat gebeurde nadat de Amerikaanse president Donald Trump had gezegd dat een op dinsdag voorziene aanval op Iran niet doorgaat. Er zijn momenteel diplomatieke inspanningen om Iran en de VS tot een overeenkomst te brengen. De aanval is volgens hem tot nader order uitgesteld.
2 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Schiphol kan niet uitsluiten dat er dinsdag opnieuw lange wachtrijen bij de beveiliging ontstaan, zoals maandag het geval was. "Op basis van de ontwikkeling die we vanochtend hebben meegemaakt, durven we nog niet te zeggen wat het beeld dinsdag definitief zal zijn", zegt een woordvoerder van de luchthaven.
2 uur geleden
OAKLAND (ANP/RTR) - Een Amerikaanse jury heeft Elon Musk maandag in het ongelijk gesteld in zijn rechtszaak tegen OpenAI, het moederbedrijf van ChatGPT. De jury vond dat het bedrijf niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor het feit dat het volgens Musk zou zijn afgeweken van zijn oorspronkelijke doel: de mensheid helpen. Daarbij was de wettelijke termijn om de zaak aan te spannen volgens de jury al verstreken.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het olie- en gasbedrijf Petrogas uit Oman heeft een internationale arbitrageprocedure tegen Nederland aangespannen. Dat laat minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel, D66) weten. Volgens de onderneming heeft Nederland een investeringsverdrag met Oman geschonden.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse regering staat met een vrijstelling toe dat Russische olie die al op tankers is geladen alsnog verkocht mag worden. Dat gebeurt slechts enkele dagen nadat de vorige vrijstelling was verlopen. De beslissing om opnieuw een vrijstelling toe te staan onderstreept de druk waarmee de regering van president Donald Trump te maken heeft om stijgende brandstofkosten te beperken. Tegelijkertijd heeft de regering te maken met een wereldwijd tekort aan olieaanbod dat door de oorlog in het Midden-Oosten is ontstaan.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De beurshandel op het Damrak liet maandag gaandeweg herstel zien, na de verliezen van vrijdag. Daarbij kreeg de markt steun van olieprijzen die weliswaar nog stegen, maar minder hard dan tijdens de ochtendhandel. Dat kwam door een Iraans mediabericht dat meldde dat Amerikaanse functionarissen zouden hebben ingestemd met het opschorten van sancties op Iraanse ruwe olie. Dit zou gelden zolang de onderhandelingen over het beëindigen van de oorlog doorgaan.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Het vasthouden aan de handelsdeal tussen de EU en de VS is voor Nederland cruciaal, zei minister Sjoerd Sjoerdsma (Handel) maandag in Brussel. De EU-lidstaten en het Europees Parlement onderhandelen dinsdag opnieuw over die deal die de Europese Commissie vorig jaar zomer met de Amerikanen sloot. Het Parlement en de lidstaten moeten nog definitief instemmen.
7 uur geleden