Rabobank: wooncrisis vereist scherpe keuzes en langetermijnvisie
UTRECHT (ANP) - Een snelle oplossing voor de wooncrisis in Nederland bestaat niet en daarom moet het deze week aangetreden kabinet scherpe keuzes maken om de woningbouw uit het slop te trekken. Dat stellen woningmarkteconomen van de Rabobank in een donderdag verschenen rapport. Een langetermijnvisie voor de woningmarkt is daarbij met name belangrijk.
Het vorige kabinet heeft geprobeerd de bouw van nieuwe huizen aan te jagen, maar dat is tot op heden onvoldoende gelukt. Econoom Stefan de Groot ziet een "veelkoppig monster" als oorzaak: hij signaleert vier kernproblemen bij het bouwen van nieuwbouwwoningen. Daaronder vallen schaarse bouwgrond, langslepende processen en "een grillig karakter van de bouw, met terugkomende ups en downs". Ook zijn veel projecten financieel gezien moeilijk rond te krijgen.
Bij het bepalen van een langetermijnvisie spelen verder verschillende dilemma's een rol. "Houdt Nederland vast aan een stapeling van hoge kwaliteitseisen én een hoog aandeel betaalbare bouw? Dan zijn aanzienlijk hogere Rijksbijdragen nodig om ook voldoende nieuwbouwwoningen te realiseren", zo stelt De Groot als voorbeeld.
De politiek moet volgens de Rabobank-economen daarom scherpe keuzes maken, te beginnen met het creëren van een grotere voorraad bouwgrond. Om die aan te wijzen is regie vanuit de Rijksoverheid onmisbaar. Gemeenten die zelf willen en kunnen bouwen moeten tegelijkertijd de vrijheid krijgen om zelf te bepalen hoeveel huizen zij willen bouwen en waar deze komen.
Daarbij moeten gemeenten worden beschermd tegen grote financiële risico's, bijvoorbeeld met een garantiefonds. Samen met financiële ondersteuning vanuit het Rijk kunnen gemeenten net als vroeger daardoor meer ruimte krijgen. "Extra Rijksmiddelen kunnen gemeenten helpen om mee te werken aan grootschalige woningbouw op hun grondgebied. Dit was zeer succesvol in de Vinex-periode", legt De Groot uit, verwijzend naar de wijken die rond de eeuwwisseling werden gebouwd.
De economen geven nog meer opties aan het kabinet, zoals het afbouwen van belastingvoordelen voor woningeigenaren. Structurele hervormingen als deze blijven volgens hen op termijn nodig voor een stabiele woningmarkt. "Wij denken dat de voorgestelde maatregelen zeer kansrijk zijn", zegt De Groot, al is het volgens hem een "illusie" dat deze op korte termijn gerealiseerd zullen worden. "Toch is het belangrijk om woonbeleid juist op de lange termijn te richten, over coalitietermijnen heen, en daarbij een vaste koers te blijven varen."
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP/BLOOMBERG) - De Europese gasprijs is maandag flink verder gestegen in navolging van de forse prijsstijging van olie. De onzekerheid over de duur van de oorlog in het Midden-Oosten blijft de energiemarkten flink opschudden. De strijd vertoont geen tekenen van afzwakking na de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran meer dan een week geleden.
56 minuten geleden
CHICAGO (ANP) - De oorlog in Iran stuwt ook de prijzen van landbouwgewassen. Op de grote grondstoffenmarkt in Chicago worden bijvoorbeeld sojabonen, maïs en tarwe almaar duurder. Consumenten kunnen dit gaan merken als ze boodschappen doen in de supermarkt, al zal de impact van land tot land verschillen.
1 uur geleden
TOKIO (ANP) - De aandelenbeurzen in Tokio en Seoul gingen maandag hard omlaag door de aanhoudende oorlog van de Verenigde Staten en Israël met Iran, die de tweede week is ingegaan. Door de strijd in het olierijke Midden-Oosten zijn de olieprijzen hard gestegen en landen als Japan en Zuid-Korea zijn erg afhankelijk van de import van olie uit de regio.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De ministers van Financiën van de G7 gaan maandag praten over een gezamenlijke vrijgave van strategische olievoorraden. Dat meldt zakenkrant Financial Times op basis van bronnen bij de G7. Door de oorlog in het Midden-Oosten en verstoringen van de productie in de regio zijn de olieprijzen zeer hard gestegen. De prijs steeg maandag tot boven de 100 dollar per vat, het hoogste niveau sinds medio 2022.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Amerikaanse olieprijs is zondag gestegen tot boven de 100 dollar per vat. Dat was niet meer gebeurd sinds de zomer van 2022. De prijs van Amerikaanse olie, West Texas Intermediate (WTI), steeg met 20 procent naar ruim 109 dollar per vat.
7 uur geleden
BAGDAD (ANP) - De olieproductie in Irak is met ongeveer 60 procent ingestort omdat door de Iran-oorlog te weinig tankers beschikbaar zijn om de ruwe olie te verschepen. Het belangrijke olieland produceert nu nog ongeveer 1,7 tot 1,8 miljoen vaten olie per dag, tegenover ongeveer 4,3 miljoen vaten per dag voor het begin van het conflict.
18 uur geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - De prijs van aluminium is deze week met bijna 10 procent gestegen, de grootste wekelijkse stijging sinds 2023. Dit kwam door het escalerende conflict in het Midden-Oosten, dat de leveringen uit de regio verstoorde, terwijl grondstoffenhandelaren zich voorbereiden op mogelijke verdere onderbrekingen.
19 uur geleden