Rabobank: wooncrisis vereist scherpe keuzes en langetermijnvisie
UTRECHT (ANP) - Een snelle oplossing voor de wooncrisis in Nederland bestaat niet en daarom moet het deze week aangetreden kabinet scherpe keuzes maken om de woningbouw uit het slop te trekken. Dat stellen woningmarkteconomen van de Rabobank in een donderdag verschenen rapport. Een langetermijnvisie voor de woningmarkt is daarbij met name belangrijk.
Het vorige kabinet heeft geprobeerd de bouw van nieuwe huizen aan te jagen, maar dat is tot op heden onvoldoende gelukt. Econoom Stefan de Groot ziet een "veelkoppig monster" als oorzaak: hij signaleert vier kernproblemen bij het bouwen van nieuwbouwwoningen. Daaronder vallen schaarse bouwgrond, langslepende processen en "een grillig karakter van de bouw, met terugkomende ups en downs". Ook zijn veel projecten financieel gezien moeilijk rond te krijgen.
Bij het bepalen van een langetermijnvisie spelen verder verschillende dilemma's een rol. "Houdt Nederland vast aan een stapeling van hoge kwaliteitseisen én een hoog aandeel betaalbare bouw? Dan zijn aanzienlijk hogere Rijksbijdragen nodig om ook voldoende nieuwbouwwoningen te realiseren", zo stelt De Groot als voorbeeld.
De politiek moet volgens de Rabobank-economen daarom scherpe keuzes maken, te beginnen met het creëren van een grotere voorraad bouwgrond. Om die aan te wijzen is regie vanuit de Rijksoverheid onmisbaar. Gemeenten die zelf willen en kunnen bouwen moeten tegelijkertijd de vrijheid krijgen om zelf te bepalen hoeveel huizen zij willen bouwen en waar deze komen.
Daarbij moeten gemeenten worden beschermd tegen grote financiële risico's, bijvoorbeeld met een garantiefonds. Samen met financiële ondersteuning vanuit het Rijk kunnen gemeenten net als vroeger daardoor meer ruimte krijgen. "Extra Rijksmiddelen kunnen gemeenten helpen om mee te werken aan grootschalige woningbouw op hun grondgebied. Dit was zeer succesvol in de Vinex-periode", legt De Groot uit, verwijzend naar de wijken die rond de eeuwwisseling werden gebouwd.
De economen geven nog meer opties aan het kabinet, zoals het afbouwen van belastingvoordelen voor woningeigenaren. Structurele hervormingen als deze blijven volgens hen op termijn nodig voor een stabiele woningmarkt. "Wij denken dat de voorgestelde maatregelen zeer kansrijk zijn", zegt De Groot, al is het volgens hem een "illusie" dat deze op korte termijn gerealiseerd zullen worden. "Toch is het belangrijk om woonbeleid juist op de lange termijn te richten, over coalitietermijnen heen, en daarbij een vaste koers te blijven varen."
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag met forse verliezen het weekend ingegaan, waarbij vooral de technologiegraadmeter Nasdaq keihard daalde door zware koersdalingen in de chipsector. Het sentiment op Wall Street werd gedrukt door de verwachting dat de Amerikaanse centrale bank de rente kan gaan verhogen om de hoge inflatie tegen te gaan. Die verwachting werd extra versterkt door een beter dan verwacht cijfer over de Amerikaanse banengroei.
5 uur geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - Facebook-moederbedrijf Meta Platforms overweegt een aandelenverkoop van tientallen miljarden dollars om verder te kunnen investeren in kunstmatige intelligentie (AI). Dat meldt de Britse zakenkrant Financial Times. Volgens bronnen van de krant zijn er gesprekken bij Meta over die aandelenverkoop.
7 uur geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - De vraag naar aandelen bij de beursgang van SpaceX is groot. Volgens bronnen van persbureau Bloomberg is die vraag zelfs groter dan het aantal aandelen dat SpaceX gaat uitgeven bij de beursgang in New York die volgende week vrijdag plaats zou moeten vinden.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op de Amsterdamse aandelenbeurs is vrijdag met verlies gesloten. Betalingsdienstverlener Adyen was de grootste daler in de hoofdindex, naar verluidt door een negatief analistenrapport over het bedrijf. Ook de chipfondsen stonden bij de verliezers.
9 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - Anthropic pleit voor een 'pauzeknop' bij de ontwikkeling van de geavanceerdste AI-systemen. Die moet mensen de mogelijkheid geven om na te gaan wat de gevolgen van de nieuwe technologie zijn. Wereldwijde afspraken daarover worden vooral belangrijk als AI-systemen steeds meer taken van mensen overnemen bij de verdere ontwikkeling van kunstmatige intelligentie, stelt medeoprichter Jack Clark in een blogpost.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een groep van ruim twintig Europese nieuwsuitgevers heeft Google aangeklaagd bij de rechtbank in Amsterdam. Ze eisen een schadevergoeding van meer dan 640 miljoen euro, omdat ze verliezen zouden hebben geleden door concurrentiebeperkend gedrag van het techconcern rond zijn onlineadvertentietechnologie. Dat meldt de Europese procesfinancier LitFin. Een van de organisaties is FD Mediagroep, het bedrijf achter Het Financieele Dagblad en BNR Nieuwsradio.
11 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Lululemon Athletica ging vrijdag fors onderuit op de beurzen in New York. De Canadees-Amerikaanse sportkledingfabrikant, bekend van yogaleggings, boekte afgelopen kwartaal meer omzet, maar zag de nettowinst dalen. Ook de winstverwachting voor het huidige kwartaal viel lager uit dan gehoopt. Het bedrijf werd daarnaast negatiever over de vooruitzichten voor het hele jaar. Het aandeel werd 9 procent lager gezet.
11 uur geleden