Rabobank: wooncrisis vereist scherpe keuzes en langetermijnvisie
UTRECHT (ANP) - Een snelle oplossing voor de wooncrisis in Nederland bestaat niet en daarom moet het deze week aangetreden kabinet scherpe keuzes maken om de woningbouw uit het slop te trekken. Dat stellen woningmarkteconomen van de Rabobank in een donderdag verschenen rapport. Een langetermijnvisie voor de woningmarkt is daarbij met name belangrijk.
Het vorige kabinet heeft geprobeerd de bouw van nieuwe huizen aan te jagen, maar dat is tot op heden onvoldoende gelukt. Econoom Stefan de Groot ziet een "veelkoppig monster" als oorzaak: hij signaleert vier kernproblemen bij het bouwen van nieuwbouwwoningen. Daaronder vallen schaarse bouwgrond, langslepende processen en "een grillig karakter van de bouw, met terugkomende ups en downs". Ook zijn veel projecten financieel gezien moeilijk rond te krijgen.
Bij het bepalen van een langetermijnvisie spelen verder verschillende dilemma's een rol. "Houdt Nederland vast aan een stapeling van hoge kwaliteitseisen én een hoog aandeel betaalbare bouw? Dan zijn aanzienlijk hogere Rijksbijdragen nodig om ook voldoende nieuwbouwwoningen te realiseren", zo stelt De Groot als voorbeeld.
De politiek moet volgens de Rabobank-economen daarom scherpe keuzes maken, te beginnen met het creëren van een grotere voorraad bouwgrond. Om die aan te wijzen is regie vanuit de Rijksoverheid onmisbaar. Gemeenten die zelf willen en kunnen bouwen moeten tegelijkertijd de vrijheid krijgen om zelf te bepalen hoeveel huizen zij willen bouwen en waar deze komen.
Daarbij moeten gemeenten worden beschermd tegen grote financiële risico's, bijvoorbeeld met een garantiefonds. Samen met financiële ondersteuning vanuit het Rijk kunnen gemeenten net als vroeger daardoor meer ruimte krijgen. "Extra Rijksmiddelen kunnen gemeenten helpen om mee te werken aan grootschalige woningbouw op hun grondgebied. Dit was zeer succesvol in de Vinex-periode", legt De Groot uit, verwijzend naar de wijken die rond de eeuwwisseling werden gebouwd.
De economen geven nog meer opties aan het kabinet, zoals het afbouwen van belastingvoordelen voor woningeigenaren. Structurele hervormingen als deze blijven volgens hen op termijn nodig voor een stabiele woningmarkt. "Wij denken dat de voorgestelde maatregelen zeer kansrijk zijn", zegt De Groot, al is het volgens hem een "illusie" dat deze op korte termijn gerealiseerd zullen worden. "Toch is het belangrijk om woonbeleid juist op de lange termijn te richten, over coalitietermijnen heen, en daarbij een vaste koers te blijven varen."
Meer uit Financieel
MILAAN (ANP/BLOOMBERG) - De grotere Italiaanse bank Banco BPM heeft aan rivaal Monte dei Paschi di Siena, de oudste bank ter wereld, een fusie tussen gelijken voorgesteld. Als dit tot een samenvoeging leidt, zou dat de op een na grootste bankgroep van Italië opleveren, met een beurswaarde van meer dan 50 miljard euro.
11 uur geleden
WENEN (ANP/RTR) - Oliekartel OPEC en bondgenoten als Rusland hebben zondag voor de vierde maand op rij besloten hun productiedoelen voor olieproductie op te schroeven. Ze voegen wederom 188.000 vaten olie per dag toe aan hun productiedoelstelling. Het gaat wel om een symbolische verhoging, aangezien de Straat van Hormuz zo goed als afgesloten is en de olielveringen ernstig zijn verstoord.
12 uur geleden
PARIJS (ANP/BLOOMBERG) - Air France-KLM-topman Ben Smith heeft laten doorschemeren dat hij bereid is om een mogelijke betrokkenheid bij een bod op easyJet te overwegen. Volgens persbureau Bloomberg heeft hij gezegd dat hij een telefoontje van de potentiële koper Castlelake zou aannemen, mocht de Amerikaanse investeringsmaatschappij met een voorstel komen.
13 uur geleden
RIO DE JANEIRO (ANP) - De productie van duurzamere vliegtuigbrandstof, ofwel sustainable aviation fuel (SAF), komt wereldwijd amper van de grond. Daarop heeft de internationale luchtvaartbrancheorganisatie IATA dit weekend gewezen op een conferentie in Brazilië. De belangenclub waarschuwde dat doelstellingen voor luchtvaartmaatschappijen om meer gebruik hiervan te maken zo in gevaar komen.
14 uur geleden
BEIJING (ANP/BLOOMBERG) - China wil slankere elektrische auto's, na jaren waarin grotere accu's en de groeiende vraag naar ruimte en functies personenwagens aanzienlijk groter en zwaarder hebben gemaakt. Dat meldde de Chinese staatszender CCTV zondag.
15 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Werkgeversvoorman Coen van Oostrom hoopt dat bezuinigingen op de sociale zekerheid in Nederland niet nodig zijn en dat het mogelijk is om andere oplossingen te vinden. Dat heeft de VNO-NCW-voorzitter gezegd in het televisieprogramma WNL Op Zondag. Hij wil met de vakbonden kijken hoe het systeem van sociale zekerheid "efficiënter" geregeld kan worden.
16 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/RTR) - OpenAI is van plan zijn chatbot ChatGPT ingrijpend te vernieuwen. Het Amerikaanse techbedrijf wil er een "superapp" van maken met programmeertools en zogenoemde AI-agents om de omzet te verhogen in aanloop naar een mogelijke beursgang, meldt zakenkrant Financial Times zondag op basis van ingewijden.
19 uur geleden