Rabobank: wooncrisis vereist scherpe keuzes en langetermijnvisie
UTRECHT (ANP) - Een snelle oplossing voor de wooncrisis in Nederland bestaat niet en daarom moet het deze week aangetreden kabinet scherpe keuzes maken om de woningbouw uit het slop te trekken. Dat stellen woningmarkteconomen van de Rabobank in een donderdag verschenen rapport. Een langetermijnvisie voor de woningmarkt is daarbij met name belangrijk.
Het vorige kabinet heeft geprobeerd de bouw van nieuwe huizen aan te jagen, maar dat is tot op heden onvoldoende gelukt. Econoom Stefan de Groot ziet een "veelkoppig monster" als oorzaak: hij signaleert vier kernproblemen bij het bouwen van nieuwbouwwoningen. Daaronder vallen schaarse bouwgrond, langslepende processen en "een grillig karakter van de bouw, met terugkomende ups en downs". Ook zijn veel projecten financieel gezien moeilijk rond te krijgen.
Bij het bepalen van een langetermijnvisie spelen verder verschillende dilemma's een rol. "Houdt Nederland vast aan een stapeling van hoge kwaliteitseisen én een hoog aandeel betaalbare bouw? Dan zijn aanzienlijk hogere Rijksbijdragen nodig om ook voldoende nieuwbouwwoningen te realiseren", zo stelt De Groot als voorbeeld.
De politiek moet volgens de Rabobank-economen daarom scherpe keuzes maken, te beginnen met het creëren van een grotere voorraad bouwgrond. Om die aan te wijzen is regie vanuit de Rijksoverheid onmisbaar. Gemeenten die zelf willen en kunnen bouwen moeten tegelijkertijd de vrijheid krijgen om zelf te bepalen hoeveel huizen zij willen bouwen en waar deze komen.
Daarbij moeten gemeenten worden beschermd tegen grote financiële risico's, bijvoorbeeld met een garantiefonds. Samen met financiële ondersteuning vanuit het Rijk kunnen gemeenten net als vroeger daardoor meer ruimte krijgen. "Extra Rijksmiddelen kunnen gemeenten helpen om mee te werken aan grootschalige woningbouw op hun grondgebied. Dit was zeer succesvol in de Vinex-periode", legt De Groot uit, verwijzend naar de wijken die rond de eeuwwisseling werden gebouwd.
De economen geven nog meer opties aan het kabinet, zoals het afbouwen van belastingvoordelen voor woningeigenaren. Structurele hervormingen als deze blijven volgens hen op termijn nodig voor een stabiele woningmarkt. "Wij denken dat de voorgestelde maatregelen zeer kansrijk zijn", zegt De Groot, al is het volgens hem een "illusie" dat deze op korte termijn gerealiseerd zullen worden. "Toch is het belangrijk om woonbeleid juist op de lange termijn te richten, over coalitietermijnen heen, en daarbij een vaste koers te blijven varen."
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - Mensen gaan minder vaak uit eten in een restaurant en bestellen vaker een maaltijd online. Dat constateert ABN AMRO op basis van transactiedata. De bank stelt dat "een soort herwaardering" van bezorg- en afhaalrestaurants lijkt te ontstaan. "Nu prijzen niet meer bovengemiddeld stijgen, wordt er langzaam weer vaker voor het gemak van bezorg- of afhaalmaaltijd gekozen. Een restaurant bezoeken lijkt daardoor iets minder aantrekkelijk geworden."
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Kinderen vanaf 10 jaar oud kunnen vanaf dinsdag met hun smartphone betalen bij de jongerenbank van ABN AMRO. Die bank, BUUT, is naar eigen zeggen de eerste in Nederland die jongeren onder de 16 jaar betalingen laat doen via hun mobiel. Daarmee wil BUUT jongeren onder begeleiding van hun ouders leren bewuster met hun uitgaven om te gaan.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn maandag opnieuw met winsten de handelsdag uitgegaan. Daarmee zijn de recordstanden op Wall Street verder aangescherpt. Nvidia hoorde bij de stijgers met een plus van 6,3 procent, na de aankondiging van een nieuwe chip voor pc's door de grootste verkoper van AI-chips ter wereld.
2 uur geleden
CHICAGO (ANP/BLOOMBERG) - McDonald's wil meer kwaliteit gaan bieden. De fastfoodketen kondigde maandag een vernieuwde strategie aan, waarbij het bedrijf onder meer wil inzetten op luxere kipgerechten, aantrekkelijkere restaurants en nieuwe speeltuinen. Volgens topman Chris Kempczinski past dit in de brede verwachting van de consument die "meer eist voor zijn geld".
3 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG/AFP) - AI-bedrijf Anthropic, bekend van chatbot Claude, heeft bij de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC vertrouwelijk documenten ingediend voor een beursnotering. Het bedrijf is in een race met rivaal OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, om mogelijk nog dit najaar een debuut op Wall Street te kunnen maken.
6 uur geleden
MIAMI (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse staat Florida klaagt ChatGPT-maker OpenAI aan vanwege de verzameling van gegevens van kinderen onder de 13 jaar. "Sam Altman (topman van OpenAI) en ChatGPT hebben de AI-race verkozen boven de veiligheid van kinderen", zei James Uthmeier, procureur-generaal van Florida, tijdens een persconferentie. "Ze hebben winst verkozen boven de publieke veiligheid. Dat pikken we hier in Florida niet."
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse aandelenbeurs is maandag licht hoger gesloten. Beleggers verwerkten onder meer het bericht dat Iran de communicatie met de Verenigde Staten staakt om de situatie in Libanon. De onderhandelingen met de Amerikanen zouden stilliggen totdat de VS de Iraanse eis van een volledig staakt-het-vuren in zowel Gaza als Libanon inwilligen. Ook zinspeelt het land op een zeeblokkade in de zeestraat Bab el Mandeb, aan de Rode Zee, hetzelfde als wat het al tijden met de Straat van Hormuz doet.
7 uur geleden