Raad van State: kabinet benoemt problemen, maar lost ze niet op
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet maakt een goede analyse over de economische problemen, maar dat wordt nog niet vertaald in het beleid in de miljoenennota. Dat schrijft de Raad van State in het advies bij de stukken die deze Prinsjesdag zijn gepresenteerd.
Nederland kampt met vergrijzing, stagnerende economische productiviteit en een onrustige geopolitieke situatie. In het coalitieakkoord stonden D66, VVD en CDA daar al bij stil en die analyse wordt nog eens overgedaan in de eerste miljoenennota van het minderheidskabinet. Maar "een belangrijk deel van de aangekondigde grote initiatieven en hervormingen is door het kabinet uitgesteld of afgesteld", aldus de belangrijkste overheidsadviseur. Het gaat dan bijvoorbeeld over de sociale zekerheid en zorg, waar de komende jaren de uitgaven fors stijgen. Ook zijn er achterstanden die het kabinet de komende jaren moet wegwerken, zoals achterstallig onderhoud van snelwegen, meer huizen bouwen en het overvolle stroomnet uitbreiden.
Voor 2027 heeft het kabinet op papier de begroting op orde. Het overheidstekort blijft onder de 3 procent van de omvang van de economie en de schuld onder de 60 procent, zoals de Europese regels voorschrijven. Het kabinet dicht de financiële gaten door de uitgaven niet mee te laten stijgen met prijsstijgingen, geld uit te geven dat op de plank is blijven liggen en alvast vooruit te lopen op meevallende afdrachten aan de Europese Unie.
Belasting
Het geld dat de overheid volgend jaar extra binnenhaalt, komt vooral bij werkenden vandaan. De inkomsten uit belasting op vermogen dalen juist iets. De verhouding tussen de lasten op arbeid tegenover die op vermogen is volgens de Raad van State al langer uit balans.
Die budgettaire dekking noemt de Raad van State "boekhoudkundig" en versterkt de economie niet. Dat heeft gevolgen, waarschuwt het instituut. De rekening komt terecht bij volgende generaties. De overheidsschuld loopt op en elk jaar moet er rente betaald worden over het geleende geld. Dat moet allemaal gebeuren met belastinggeld in de komende decennia.
Felle woorden zijn er ook van de Raad van State over het verhogen van de premie voor arbeidsongeschiktheid. Het kabinet wil dat geld gebruiken om defensie-uitgaven te betalen, maar dat noemt het instituut een "oneigenlijk gebruik" van dit geld. Bovendien wordt deze premie indirect alsnog door werkenden betaald.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Regeldruk, trage vergunningverlening en het overvolle stroomnet zetten "een handrem" op de Nederlandse economie. "Die moet eraf", aldus minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) bij het aanbieden van de miljoenennota 2027 in de Tweede Kamer.
24 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Jan Paternotte, de fractieleider van coalitiepartij D66 in de Tweede Kamer, hoorde een "uitgestoken hand" in de troonrede die de koning uitsprak. "Ik ga proberen om hem zo ver mogelijk uit te steken, zodat iemand hem ook aanneemt." Dat de oppositie tot nu toe niet enthousiast is over de uitgelekte begrotingsplannen, lijkt hem geen zorgen te baren. "Er zal altijd wel kritiek zijn, dat hoort er ook een beetje bij."
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - PRO-leider Jesse Klaver vindt dat koning Willem-Alexander "een hele mooie troonrede" heeft gehouden. Vooral met diens oproep tot samenwerking kan hij instemmen. Maar: "De woorden van de koning kunnen niet verbloemen dat het kabinet stuurloos is, dat ze geen richting kiezen voor Nederland en dat we daarom niet vooruitkomen."
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De SGP hekelt dat het kabinet geen keuzes maakt en vooral deadlines nog maar eens opschuift. Partijleider Chris Stoffer zegt ook nog steeds niet te weten hoe de minderheidsregering voor politieke steun in beide Kamers gaat zorgen. Na de troonrede noemde hij het kabinet 'vleugellam'.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In zijn troonrede vroeg de koning gemeenten om "solidair te zijn met Ter Apel en al die andere locaties die al veel te lang worden overvraagd". Daarmee adresseerde hij namens het kabinet de maatschappelijke spanning rond de spreidingswet. Inmiddels staan 42 gemeenten onder toezicht van asielminister Bart van den Brink (CDA), omdat die niet het aantal asielzoekers opvangen dat wettelijk voorgeschreven is.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet komt binnenkort met "vijftig concrete en veelal snel te realiseren acties" om woningbouw te versnellen, beloofde koning Willem-Alexander in zijn troonrede. Hij blikte daarmee vooruit op plannen waaraan woonminister Elanor Boekholt-O'Sullivan (D66) momenteel werkt.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil problemen oplossen en stilstand doorbreken, maar stuit daarbij wel op met name financiële grenzen. Dat heeft koning Willem-Alexander gezegd in de troonrede, de eerste sinds het aantreden van het kabinet-Jetten. "De eerlijke boodschap is: niet alles kan tegelijk", aldus het staatshoofd.
2 uur geleden