Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De inzet van het luchtverdedigings- en commandofregat de Zr.Ms. Evertsen in het Middellandse Zeegebied wordt niet nogmaals verlengd, schrijven ministers Dilan Yeşilgöz (Defensie) en Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) in een brief aan de Tweede Kamer. Het schip hielp daar een Frans vliegdekschip bij het beveiligen van de oostelijke Middellandse Zee, na Iraanse drone-aanvallen op Cyprus.
5 uur geleden
KOOTWIJK (ANP) - Op meerdere plekken zijn vrijdagmiddag natuurbranden uitgebroken. Zo woedden er onder meer bij de Gelderse plaatsen Kootwijk en Harderwijk twee bosbranden.
7 uur geleden
WEERT (ANP) - De natuurbrand tussen Weert en Budel laait hier en daar weer op. Volgens een woordvoerder van de veiligheidsregio komt dat door de wind en omdat de temperatuur stijgt. De vlammen bevinden zich binnen het gebied waar eerder brand was. "We bewaken de randen en verwachten niet dat het vuur zich uitbreidt", zegt hij.
9 uur geleden
'T HARDE (ANP) - De brand op het militaire oefenterrein bij 't Harde in Gelderland heeft vrijdagmiddag nog meerdere vuurhaarden, zegt de veiligheidsregio. "Door de inzet van de helikopters kunnen we hopelijk sneller afronden. De situatie duurt al een paar dagen en vergt veel van de brandweerlieden."
10 uur geleden
NAALDWIJK (ANP) - Duizenden mensen hebben vrijdag aan het begin van de middag in Naaldwijk met een luid applaus een laatste eer bewezen aan sociale-mediapersoonlijkheid Jade Kops. Buiten het WestlandTheater De Naald, waar het besloten afscheid plaatsvond, vormden belangstellenden uit heel Nederland een erehaag.
10 uur geleden
'T HARDE (ANP) - De brandweer wil de natuurbrand bij 't Harde zo snel mogelijk blussen, zegt burgemeester van Elburg Harm-Jan van Schaik. Voor het blussen zullen vrijdag ook weer twee Chinook-helikopters worden ingezet, met het doel het bluswerk te versnellen.
11 uur geleden
'T HARDE (ANP) - Defensie zet twee Chinook-transporthelikopters in bij de bestrijding van de natuurbrand op het defensieterrein bij 't Harde in Gelderland. Dat meldt het Defensie Helikopter Commando (DHC) op X.
13 uur geleden