Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Defensie heeft op verzoek van het RIVM een militair arts naar het cruiseschip Hondius gestuurd om medische ondersteuning te verlenen. De arts zorgt aan boord voor verdere medische begeleiding van de opvarenden, schrijft Defensie op haar website. Ook denkt de arts momenteel mee over hoe de passagiers veilig van boord gehaald kunnen worden. Daarbij wordt bijvoorbeeld gekeken naar mogelijke quarantainemaatregelen.
22 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Naast de welbekende Eindexamenklachtenlijn komt het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) dit jaar met de zogenoemde stresslijn. Die is er voor eindexamenleerlingen die geen klacht willen indienen, maar "behoefte hebben aan een luisterend oor in deze stressvolle periode". Want volgens LAKS-bestuurder Inass Jagour verdienen scholieren "een plek om stress en prestatiedruk te uiten".
46 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij de stewardess van KLM die werd getest op het hantavirus is de uitslag van de test negatief. Dat bevestigt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). De vrouw uit Haarlem was eerder in het Zuid-Afrikaanse Johannesburg in contact gekomen met een Nederlandse vrouw die later overleed aan het virus.
59 minuten geleden
LONDEN (ANP) - Bij twee Britse burgers is inmiddels bevestigd dat ze besmet zijn met het hantavirus. Er is ook nog een vermoedelijke besmetting bij een Brit op het eiland Tristan da Cunha, dat deel uitmaakt van Sint-Helena, melden Britse overheidsdiensten in een verklaring. Ze zeggen samen te werken met de internationale autoriteiten om voorbereidingen te treffen voor de terugkeer van opvarenden van het Nederlandse cruiseschip Hondius.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Vrije Universiteit Amsterdam heeft alle systemen die in verbinding staan met onderwijssoftware Canvas losgekoppeld. Dat liet de onderwijsinstelling weten nadat hackersgroep ShinyHunters donderdagavond de Canvas-sites van meerdere Nederlandse universiteiten had weten over te nemen.
5 uur geleden
UITHOORN (ANP) - De Noord-Hollandse gemeente Uithoorn plaatst cameratoezicht in een straat waar dit jaar een asielzoekerscentrum moet komen. De camera's zijn voor een periode van twee weken en zijn bedoeld "ter bescherming van de openbare orde en veiligheid aan de Wiegerbruinlaan", aldus de gemeente.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten noemt de aanval met een vuurwerkbom op het partijkantoor van zijn eigen partij D66 "een laffe daad van intimidatie".
11 uur geleden