Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
HARDENBERG (ANP) - Het totale bedrag dat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) aan dwangsommen moet overmaken aan gemeenten voor problemen bij zijn locaties, is tijdens het weekeinde opgelopen tot boven de 10 miljoen euro. Het grootste deel daarvan ging naar de gemeente Westerwolde in Groningen. Daarin ligt het aanmeldcentrum van Ter Apel.
18 minuten geleden
BREDA (ANP) - Elf mensen zijn zondag aangehouden op verdenking van het verstoren van de openbare orde rond de gestaakte eredivisiewedstrijd NAC - Heerenveen in Breda, meldt de politie maandag. Het gaat om verschillende vergrijpen, zoals het afsteken van vuurwerk, het dragen van gezichtsbedekkende kleding, het verstoren van de openbare orde en huisvredebreuk.
55 minuten geleden
BREDA (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft maandag veertien jaar cel geëist tegen de 24-jarige Jordy C. voor de dodelijke schietpartij in een supermarkt in Vlissingen op 22 juni vorig jaar. Daarbij kwam de 44-jarige Thomas van Wanrooij om het leven.
1 uur geleden
TENERIFE (ANP) - Jan Dobrogowski, de kapitein van het cruiseschip Hondius, zegt dat "het geduld, de discipline en vriendelijkheid" van de mensen aan boord van zijn schip hem "het meest heeft geraakt in deze zware tijd". In een videoboodschap op de website van rederij Oceanwide bedankt hij de passagiers en crewleden.
1 uur geleden
APELDOORN (ANP) - De politie heeft zondagavond opnieuw mensen aangehouden bij een demonstratie tegen asielopvang in Apeldoorn. Elf mensen werden opgepakt voor het verstoren van de openbare orde en vernieling. Een persoon moest mee naar het politiebureau voor het beledigen van een agent. Allen zijn weer vrij en hebben een boete gekregen.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Een Amerikaan die geëvacueerd is van het cruiseschip m/v Hondius heeft "mild positief" getest op het hantavirus, meldde het Amerikaanse ministerie van Volksgezondheid in de nacht van zondag op maandag in een verklaring. Het Spaanse ministerie van Volksgezondheid meldt op basis van Amerikaanse informatie dat het gaat om een "zwakke" positieve test, die als positief wordt beschouwd. De persoon zou geen ziekteverschijnselen hebben.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Visserij met sleepnetten in de beschermde Noordzeenatuur van de Doggersbank is zonder omgevingsvergunning in principe niet toegestaan. De algemene uitzondering die de overheid daar al jaren op maakt voor vissers, is in strijd met Europese natuurwetgeving, oordeelt de rechtbank in Den Haag in een zaak die door natuurorganisaties was aangespannen.
4 uur geleden