Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - In een flat in een seniorencomplex aan de Wagenstraat in Den Haag heeft in de nacht van zaterdag op zondag brand gewoed. Daarbij zijn geen gewonden gemeld, aldus de veiligheidsregio.
3 uur geleden
TER APEL (ANP) - Twee bussen met tientallen asielzoekers zijn rond 21.00 uur vanuit Ter Apel vertrokken naar congrescentrum Hanzeplaza in Groningen. Het gaat om mensen voor wie de komende nacht geen plek is in het opvangcentrum in Ter Apel. Zij brengen de nacht door in Groningen en worden zondagochtend weer teruggebracht.
11 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De patiënt die op 21 mei in het Radboudumc is opgenomen wegens een lage verdenking op ebola, is negatief getest op die ziekte. "Dat betekent dat uit bloedonderzoek blijkt dat deze patiënt geen ebola heeft. De patiënt krijgt de nodige zorg op een normale zorgafdeling", meldt het Nijmeegse ziekenhuis zaterdag.
12 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie heeft 27 actievoerders van Extinction Rebellion (XR) aangehouden na hun blokkade van het spoor op station Utrecht Centraal. Ze stapten rond 13.15 uur meerdere sporen op. Pas toen alle treinen waren stilgezet, kon de politie zelf veilig het spoor op.
12 uur geleden
ZANDVOORT/SCHEVENINGEN (ANP) - Veel mensen hebben het zomerse weer aangegrepen om naar het strand te gaan. In Zandvoort zijn de parkeerplaatsen vol en roept de gemeente op met het openbaar vervoer, de fiets of de scooter te komen. In Scheveningen zijn de parkeergarages bij het Kurhaus en de Nieuwe Parklaan vol, maar er blijken nog ruim vierhonderd parkeerplaatsen te zijn in de parkeergarage aan de Zwolseweg, meldt een woordvoerder van de gemeente.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De coalitieonderhandelingen tussen Hart voor Den Haag en D66 zijn definitief geklapt. Daarmee is de deur voor coalitievorming tussen Hart voor Den Haag en D66 in het slot gevallen, melden zowel Hart voor Den Haag-voorman Richard de Mos als D66-fractievoorzitter Yousef Assad.
16 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het Rode Kruis gaat 175 bedden klaarzetten in congrescentrum Hanzeplaza in Groningen. Dat meldt een woordvoerder van de organisatie. Rond 16.00 uur zal de opbouw van de opvanglocatie beginnen.
17 uur geleden