Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Het onderzoek naar "de oorzaak en reikwijdte" van de ransomware-aanval bij softwareleverancier ChipSoft is "in volle gang". Dat meldt een woordvoerder van het bedrijf. Het staat daarbij in nauw contact met zorgorganisaties die gebruikmaken van de software.
34 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Beveiligers van de woning van prinses Beatrix, kasteel Drakensteyn in het Utrechtse dorp Lage Vuursche, hebben afgelopen november drones bij het terrein gezien. De Koninklijke Marechaussee zag ook onbemande toestellen bij een goudkluis van De Nederlandsche Bank in Huis ter Heide, enkele kilometers verderop. Een woordvoerder van de marechaussee bevestigt dat na berichtgeving van het AD.
36 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het dossier in de strafzaak tegen voormalig advocaat Inez Weski bevat geen enkel belastend bericht dat de aanklacht tegen haar kan ondersteunen. Het Openbaar Ministerie baseert zich op "een vergaring van aannames", die niet getoetst of geobjectiveerd zijn.
55 minuten geleden
NIEUWEGEIN (ANP) - Mensen die in de zorg werken, doen minder extra diensten nu de brandstofprijzen zo hoog zijn. Volgens beroepsorganisatie NU'91 krijgen ze de kosten niet genoeg vergoed en leggen ze er geld op toe. "Het kan niet zo zijn dat zorgprofessionals moeten betalen om hun werk te kunnen doen", zegt voorzitter Femke Merel van Kooten.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal minderjarige drugsuithalers is de afgelopen jaren sterk gestegen. Waar in 2020 nog 1 procent van de aangehouden uithalers minderjarig was, lag dat aandeel vorig jaar op ruim 22 procent. Dat meldt het CBS op basis van onderzoek van de Zeehavenpolitie.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De hoofdrijbaan van de A16 bij Rotterdam is ook in noordelijke richting weer open voor verkeer. Eerder in de nacht vonden op dat deel van de weg nog herstelwerkzaamheden plaats, nadat donderdagmiddag een vrachtwagen vlam had gevat.
5 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De huurprijzen op de vrije markt zijn in de eerste drie maanden van dit jaar harder gestegen dan de prijzen voor koopwoningen. Dat stellen woningplatforms Huurwoningen.nl en Pararius na een analyse.
5 uur geleden