Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Twee pelotons uit Frankrijk en Duitsland komen Nederland helpen met het bestrijden van natuurbranden. Dat zegt Anton Slofstra, commandant Brandweer Nederland, op Radio 1. In totaal zijn dat acht voertuigen die speciaal voor natuurbranden bedoeld zijn en bijbehorende bemensing en commandovoering. Ook krijgt Nederland een helikopter te leen, waar een grote waterzak onder kan worden gehangen.
1 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - In de rapporten van de leden van 24 stembureaus zijn bij de herverkiezingen van woensdag in Gorinchem geen bijzonderheden gemeld. Ditmaal zijn er iets meer volmachten uitgegeven. Dat zou kunnen komen door de meivakantie.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Natuurmonumenten maakt zich "ernstig zorgen" om de natuur vanwege de grote branden deze week. Dat zei lobbyist Nelleke Hijmans van de organisatie donderdagavond in talkshow Eva.
2 uur geleden
OIRSCHOT (ANP) - De brand op de Oirschotse Heide in Noord-Brabant is omsingeld en breidt zich naar verwachting niet meer uit. Dat meldt de veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. De brandweer zal zeker tot middernacht bezig zijn met blussen. Het gebied is nog afgezet.
2 uur geleden
ROOSENDAAL (ANP) - De medische toestand van Mark Buijs, de burgemeester van Roosendaal, is licht verbeterd maar er is nog veel onduidelijk. Dat schrijft de gemeente op haar website. Naar verwachting gaat zijn herstel een lange tijd duren.
3 uur geleden
WEERT (ANP) - De natuurbrand bij Weert breidt zich niet meer verder uit, zegt de veiligheidsregio. Volgens een woordvoerder beslaat de brand nu een gebied van naar schatting 700.000 vierkante meter, oftewel 70 hectare. Het lukt de brandweer om de brand binnen die zone te houden via zogeheten 'stoplijnen'.
5 uur geleden
WINTELRE (ANP) - In de afgelopen dagen waren er al meerdere kleine brandjes op de Oirschotse Hei ten westen van Eindhoven. Die waren snel uit. Op de momenten dat die vuren uitbraken, waren militairen niet aan het oefenen op het terrein. Dat zegt de Koninklijke Marechaussee.
5 uur geleden