Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Bereikbaarheid van nieuwe woningen, goed openbaar vervoer en milieubeleid zijn de drie prioriteiten voor Annet Bertram wanneer ze in het nieuwe kabinet aan de slag gaat als staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat. Dat zei de kersverse CDA'er na haar kennismakingsgesprek met beoogd premier Rob Jetten. Ze somde daarmee min of meer haar hele aankomende takenpakket op.
22 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Islamitische Stichting Nederland (ISN) benadrukt dat de eerste vastendag van de maand ramadan op donderdag 19 februari is. In Saudi-Arabië werd dinsdag vastgesteld dat de eerste vastendag woensdag is.
34 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Terugkijkend vindt D66'er Stientje van Veldhoven dat haar eerdere overstap van bewindspersoon naar lobbyist niet goed is gegaan. Dat zei ze woensdag na afloop van haar gesprek met formateur Rob Jetten. "Omdat het toch allerlei vragen opleverde, dat is niet goed voor de politiek," vindt de aankomend minister van Klimaat en Groene Groei.
43 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Heleen Herbert was verbaasd dat ze is gevraagd om minister van Economische Zaken te worden, zei ze na afloop van haar gesprek met formateur Rob Jetten. De CDA'er zei dat het "een vraag is waar je onmogelijk ja op kunt zeggen, maar ook onmogelijk nee op kunt zeggen", waarmee ze voormalig onderwijsminister Robbert Dijkgraaf aanhaalde.
1 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Ridouan Taghi heeft ontkend dat hij samenwerkte met Richard R., alias Rico de Chileen. De tot levenslang veroordeelde Taghi werd woensdag via een videoverbinding vanuit de gevangenis in Vught gehoord als getuige in het hoger beroep van R. De 52-jarige R. werd in mei 2021 veroordeeld tot elf jaar cel voor het leiden van een criminele organisatie die liquidaties pleegde en misdaadgeld witwaste. Volgens de rechtbank werkte R. onder meer samen met Taghi.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse hulpverlener Pieter Wittenberg, die onlangs op Lesbos werd vrijgesproken van onder meer mensensmokkel, stopt vanwege ziekte per direct met zijn publieke en humanitaire werkzaamheden. Dat laat de hulporganisatie Human Power weten, die met Wittenberg in contact staat en eerder ook informatie deelde over zijn rechtszaak. Volgens de organisatie heeft Wittenberg kort na zijn vrijspraak de diagnose gekregen van "een ernstige, slopende ziekte met een waarschijnlijk zeer beperkte levensverwachting".
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft inmiddels meer dan honderd meldingen gekregen over teruggeroepen babyvoeding. Daarmee lijkt het aantal ouders op te lopen van wie een kind ziek is geworden en die een link vermoeden met de gedronken voeding.
1 uur geleden