Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
NUMANSDORP (ANP) - Tijdens een ruzie in de Schubertstraat in het Zuid-Hollandse Numansdorp is een jongen gewond geraakt. Hij werd met een scherp voorwerp gestoken. Bij de ruzie waren meerdere jongeren betrokken, meldt de politie. De verdachte, een jongen van 15 uit Numansdorp, is aangehouden.
1 uur geleden
HOOFDDORP (ANP) - Een asielzoekerscentrum aan de Planeetbaan in Hoofddorp is tijdelijk ontruimd nadat er een gaslucht werd geroken, meldt de veiligheidsregio. Volgens NH Nieuws ging het om ongeveer vijfhonderd bewoners. Ze werden opgevangen in een nabijgelegen restaurant.
1 uur geleden
NOORDWIJK (ANP) - Naar schatting 1 miljoen mensen stonden zaterdag langs de route van het Bloemencorso van de Bollenstreek. De stoet van vijftien praalwagens en tientallen andere voertuigen startte zaterdagochtend in Noordwijk en kwam rond 22.00 uur aan op de finish in Haarlem.
2 uur geleden
LEERDAM (ANP) - Maatregelen die Rijkswaterstaat heeft genomen om sluipverkeer aan te pakken tijdens grootschalige werkzaamheden aan de A2, lijken de overlast te hebben verminderd. Die indruk heeft burgemeester Sjors Fröhlich van de gemeente Vijfheerenlanden, waar onder meer Leerdam en Vianen onder vallen. "Zeker, het was opnieuw druk vandaag vanwege de afsluiting van de A2, maar het was goed te doen. Zowel voor automobilisten op de snelweg als voor de inwoners van Vianen en omliggende dorpen", twitterde hij zaterdag.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De ANWB maakt zich zorgen over het feit dat mogelijk het noodsysteem van 2 miljoen auto's in Nederland vanaf eind 2027 niet meer werkt door het uitschakelen van het 2G-mobiele netwerk. Het noodsysteem eCall, dat sinds 2018 verplicht is in nieuwe auto's, werkt niet op modernere mobiele netwerken.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het zou "slecht doordacht" zijn als het kabinet de regels rond huren versoepelt, waardoor de huurprijzen harder kunnen stijgen. Dat zegt de Amsterdamse wethouder van volkshuisvesting Zita Pels (GroenLinks).
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet treft voorbereidingen voor dreigende tekorten aan fossiele brandstoffen. Daarvoor treedt fase 1 van het Landelijk Crisisplan Olie (LCP-O) in werking. Dat bevestigen ingewijden na een bericht van De Telegraaf. Aanleiding daarvoor zijn de oplopende spanningen in het Midden-Oosten. Van acute tekorten is nog geen sprake, van beperkende maatregelen evenmin.
9 uur geleden