Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - ME'ers kregen donderdagavond te maken met fors geweld van KRC Genk-supporters voorafgaand aan de voetbalwedstrijd tegen FC Utrecht. Dit is te lezen in een reactie van de Utrechtse driehoek (politie, justitie en burgemeester). KRC Genk sprak vrijdagochtend in een verklaring van buitensporig politioneel geweld. De driehoek stelt dat geweld nodig was om het forse geweld van de uitsupporters te beteugelen.
53 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie vervolgt een oud-medewerker voor het bezit van kinderporno en harddrugs. Bij de 51-jarige man uit Doetinchem zijn 46.000 afbeeldingen en 450 video's met kinderporno aangetroffen. Ook had de man 150 milliliter GHB in bezit.
1 uur geleden
DEN HOORN (ANP) - Een 16-jarige jongen uit Delft is donderdagavond om het leven gebracht in het nabijgelegen Den Hoorn. In de nacht van donderdag op vrijdag werd een 18-jarige man uit het Zuid-Hollandse Rijswijk aangehouden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Prins Bernhard en prinses Annette gaan scheiden na 25 jaar huwelijk. Dat doen ze "in goed overleg en met wederzijds respect", meldt het paar via de Rijksvoorlichtingsdienst. "We blijven samen de zorg dragen voor onze drie kinderen. Desondanks blijft het een moeilijke stap. We doen daarom een beroep op ieders begrip en respect voor onze privacy." Ze ondertekenen met Bernhard van Oranje en Annette Sekrève.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na een paar proeven gaat het Hoogheemraadschap van Delfland nu op grote schaal Amerikaanse rivierkreeften in het water vangen. Op 170 locaties, verspreid over het werkgebied van Delfland in de provincie Zuid-Holland, wil het waterschap de explosief gegroeide populatie rivierkreeften fors terugdringen. Het wegvangen van de diertjes in 59 kilometer aan water kost zeker 20 miljoen euro.
3 uur geleden
HOUTEN (ANP) - In het noorden van het land houdt de ijzel mogelijk tot de middag aan, meldt Weeronline. Ook daarna kan het lokaal nog steeds glad zijn, omdat het kwik rond het vriespunt blijft. Voor de Waddeneilanden en Friesland geldt nog tot 09.00 uur code oranje om verraderlijke gladheid. In Groningen en Drenthe is de weerwaarschuwing inmiddels overgegaan naar code geel.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Volgens demissionair premier Dick Schoof is de top van EU-regeringsleiders van donderdagavond "geen crisistop". Het is volgens hem een top over de trans-Atlantische relaties, zei hij bij aankomst in Brussel. "De angel is er sinds gisteren wel uit."
17 uur geleden