Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De storing die zaterdagmiddag het meldkamersysteem van de hulpdiensten heeft getroffen, raakt onder meer het politienummer 0900-8844, bedoeld voor zaken die geen spoed hebben. Dat meldt een woordvoerder van de landelijke eenheid van de politie. Het niet-spoednummer is op zich bereikbaar, maar bellers kunnen wel problemen ervaren, zegt zij. Ook alarmnummer 112 is bereikbaar, maar het kan langer duren voordat bellers iemand aan de lijn krijgen.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het meldkamersysteem van de hulpdiensten kampt zaterdagmiddag met een landelijke storing. Daardoor duurt het langer voordat bellers iemand aan de lijn krijgen als ze 112 bellen. Ook het politienummer voor niet-spoedzaken 0900-8844 is moeilijker bereikbaar, zegt een woordvoerder van de landelijke eenheid van de politie. Er wordt hard gewerkt aan een oplossing.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Nederlands Fotomuseum is zaterdag officieel opengegaan voor het publiek in het nieuwe onderkomen. Het museum zit nu in het monumentale pakhuis Santos op Katendrecht in Rotterdam-Zuid. In het museum wordt een collectie van ruim 6,5 miljoen objecten gehuisvest. Dat is naar eigen zeggen een van de grootste museale fotocollecties ter wereld.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Utrechtse CDA-gedeputeerde Mirjam Sterk wordt in het aankomende kabinet minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport. Dat bevestigen ingewijden na berichtgeving door RTL. Sterk gaat in Utrecht onder meer over natuur en landbouw.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Heleen Herbert wordt namens het CDA minister van Economische Zaken in het nieuwe kabinet. Dat bevestigen ingewijden na berichtgeving door De Telegraaf. Momenteel is Herbert bestuurder bij bouwbedrijf Heijmans.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - CDA-Europarlementariër Tom Berendsen wordt minister van Buitenlandse Zaken in het aankomende kabinet. Dat bevestigen ingewijden na berichtgeving door het AD.
6 uur geleden
DE BILT (ANP) - In het midden en het noorden van het land kan het zaterdagochtend plaatselijk erg mistig zijn. Het KNMI heeft om die reden code geel afgegeven voor de provincies Noord-Holland, Utrecht, Gelderland, Flevoland, Overijssel, Drenthe, Friesland en Groningen.
9 uur geleden