Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Architect Cees Dam is maandag op 93-jarige leeftijd overleden. Dit heeft Dam & Partners Architecten, waar hij oprichter van was, dinsdag bekendgemaakt. Hij overleed na een kort ziekbed.
3 minuten geleden
LOOSDRECHT (ANP) - Een dakdekker uit Loosdrecht heeft een voorwaardelijke celstraf van drie maanden en een taakstraf van 240 uur gekregen voor het veroorzaken van koolmonoxidevergiftiging, waardoor een ouder echtpaar (83 en 87 jaar) overleed.
29 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Raad van State is kritisch op de financiële keuzes van het kabinet-Jetten. De belangrijkste overheidsadviseur ziet in haar jaarlijkse analyse van de voorjaarsnota dat er weliswaar "soms scherpe" beleidskeuzes worden gemaakt, maar dat die onvoldoende zijn om economische problemen van de toekomst het hoofd te bieden. Bovendien worden lastenverzwaringen, zoals de 'vrijheidsbijdrage' die gevraagd wordt om extra defensie-uitgaven mogelijk te maken, vooral afgewenteld op werkenden.
43 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor de ingang van de Eerste Kamer in Den Haag hebben enkele tientallen aanhangers van onder meer Extinction Rebellion dinsdag gedemonstreerd. Ze betoogden tegen de voorgenomen asielwetten, waar in de Eerste Kamer weer over wordt gedebatteerd.
45 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - Palestijnse activist Amin A. houdt vol dat hij Hamas nooit heeft gefinancierd. Dat bleek tijdens de behandeling van de zaak in de Rotterdamse rechtbank. Naar eigen zeggen had het werk van de 58-jarige A. humanitaire doelen. "Ik wil mijn volk helpen", zei de verdachte tegen de rechter.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Brussel heeft Nederland goedkeuring gegeven voor een staatssteunpakket van ruim 600 miljoen euro voor melkveehouders die vrijwillig hun veestapel willen verminderen. Dat meldt de Europese Commissie dinsdag. Het geld is beschikbaar voor de komende vijf jaar.
2 uur geleden
ASSEN (ANP) - "Geef ook de derde armband terug. Pas dan kan voor veel mensen deze vreselijke periode écht worden afgesloten. Het gaat om cultureel erfgoed dat niet van iemand is, maar van iedereen. Toon berouw, aan ons allemaal." Dat zei Robert van Langh, directeur van het Drents Museum in Assen, dinsdag aan het slot van een verklaring namens het museum in het proces tegen drie verdachten die worden verdacht van de roof, in januari vorig jaar.
2 uur geleden