Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Door de aanhoudende droogte geldt in vrijwel heel Nederland inmiddels een verhoogd risico op natuurbranden. Nadat deze en vorige week al in 20 van de 25 veiligheidsregio's fase 2 van kracht werd, is nu ook in Friesland, Drenthe en Groningen het hoogste waarschuwingsniveau afgegeven. Twee regio's, Amsterdam-Amstelland en Zaanstreek-Waterland, registreren het actuele natuurbrandrisico niet via deze methode.
25 minuten geleden
GORINCHEM (ANP) - Om 11.00 uur had 10 procent van alle stemgerechtigden in Gorinchem een stem uitgebracht voor de herverkiezing van de gemeenteraad. Dat was net iets minder dan de opkomst rond dat tijdstip bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart. Een meerderheid van de gemeenteraad besloot tot een herstemming, omdat er vermoedens van stemfraude waren.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het draagvlak onder Nederlanders voor de dodenherdenking op 4 mei en Bevrijdingsdag op 5 mei, is nagenoeg hetzelfde gebleven in vergelijking met vorig jaar. Dit blijkt uit het jaarlijkse Nationaal Vrijheidsonderzoek dat wordt uitgevoerd in opdracht van het Nationaal Comité 4 en 5 mei.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Er is nog veel onduidelijk over de steekpartij op de avond van Koningsdag in het Olympisch Stadion in Amsterdam. De politie is op zoek naar beelden van het incident en vraagt getuigen zich te melden.
2 uur geleden
HELDEN (ANP) - De grote natuurbrand bij de Limburgse plaats Helden is onder controle. "Nabluswerkzaamheden zullen nog enige tijd in beslag nemen", meldt de veiligheidsregio.
2 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Reinie Melissant, de burgemeester van Gorinchem, verwacht dat "veel mensen gaan stemmen" tijdens de herverkiezingen in de gemeente. Na de gemeenteraadsverkiezingen in maart besloot een meerderheid van de gemeenteraad dat er opnieuw moest worden gestemd omdat er signalen waren van stemfraude. De 21 stembureaus zijn inmiddels een paar uur open.
2 uur geleden
HOUTEN (ANP) - April was dit jaar uitzonderlijk zonnig en droog. Met 260 zonuren eindigt de maand in de top vijf zonnigste aprilmaanden ooit gemeten, meldt Weeronline. Doordat er slechts 8 millimeter neerslag viel, behoort de maand tot de top drie droogste aprilmaanden sinds het begin van de metingen.
3 uur geleden