Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De pro-Koerdische demonstratie voor vrede in de Syrische regio Rojava in Amsterdam is onder veel politiebegeleiding aangekomen op de Dam. De demonstratie begon met tientallen mensen die kaarsen ontstaken voor het Centraal Station. Inmiddels is de groep gegroeid tot honderden betogers en zijn er tientallen politiebusjes en ME'ers aanwezig op de Dam. Dat meldt een verslaggever van het ANP.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Zo'n vijftig tot honderd betogers zijn vrijdag rond 18.00 uur voor Amsterdam Centraal samengekomen. Ze roepen op tot vrede voor Rojava, een noordelijke provincie van Syrië waar veel Koerden wonen, aldus een verslaggever van het ANP.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Voedselwaakhond Foodwatch zegt juridische stappen te nemen tegen Nestlé rondom mogelijk besmette babyvoeding. Foodwatch vindt dat het voedingsconcern verwijtbaar heeft gehandeld en eist dat alle informatie openbaar wordt gemaakt. Franse autoriteiten hebben een onderzoek ingesteld naar de dood van twee baby's, die babyvoeding van het voedingsconcern hadden gedronken.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In het gebied rond Amsterdam Centraal en de Dam is sinds vrijdagmiddag 16.00 uur een veiligheidsrisicogebied van kracht.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het gerechtshof in Den Haag trekt volgende week twee dagen uit voor de behandeling van het hoger beroep in de strafzaak tegen Tweede Kamerlid Gideon van Meijeren van Forum voor Democratie. Het hof kondigt aan dat belangstellenden de zittingen woensdag en donderdag kunnen volgen via een livestream.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De bezoekersaantallen van het Nationaal Archief in Den Haag zijn vorig jaar flink gestegen ten opzichte van de jaren ervoor. Volgens de organisatie komt dat "door alle aandacht" voor het oorlogsarchief, ofwel het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR). Daarin staan dossiers van zo'n 425.000 mensen die na de oorlog zijn onderzocht wegens mogelijke collaboratie met de nazi's.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump sprak niet de waarheid en was "niet respectvol" toen hij beweerde dat troepen uit andere NAVO-landen in Afghanistan wegbleven van de frontlinie. Dat heeft demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken) gezegd na afloop van de ministerraad.
10 uur geleden