Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
CAPELLE AAN DEN IJSSEL (ANP) - In Capelle aan den IJssel (Zuid-Holland) is donderdagavond rond 22.25 uur een persoon neergeschoten door de politie. Dat gebeurde op het Reviusrondeel. Het slachtoffer is met spoed naar het ziekenhuis gebracht.
2 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft de "emotie die gepaard zou gaan met het doorbreken van een afspraak uit het pensioenakkoord" onderschat. Dat heeft minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) gezegd in Pauw & De Wit. "Dat hebben we niet helemaal goed ingeschat. En daar ben ik wel van geschrokken."
1 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Prijsvrij Vakanties en D-Reizen hebben inmiddels "mondjesmaat" gestrande vakantiegangers in het Midden-Oosten kunnen repatriëren op reguliere lijnvluchten. "We hebben nu reeds een aanzienlijk deel terug in Nederland kunnen krijgen. Desalniettemin hebben we nog honderden reizigers in de Golfregio", laat een woordvoerder donderdagavond weten.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dit jaar gaat er geen aanvullende steun meer naar Oekraïne, zoals eerder door de Kamer was gevraagd. Dat maakte minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) duidelijk tijdens de behandeling van haar begroting donderdag in de Tweede Kamer. "Nederland kan in z'n eentje niet alle gewenste steun leveren."
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zestig politiek actieve BBB'ers willen dat hun partijbestuur probeert Mona Keijzer terug in de Tweede Kamerfractie te krijgen. In een brief vragen ze om "onafhankelijke mediation" om de vierkoppige fractie weer bij elkaar te krijgen. Het AD berichtte over de brief, die ook in handen is van het ANP.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het contactformulier van de overheid voor Nederlanders die in het Midden-Oosten zijn gestrand, is tot nu toe zeker 9000 keer ingevuld. Dat bevestigt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken na berichtgeving door RTL Nieuws. De vragenlijst sluit vrijdagmiddag.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Nederland gaat met een aantal andere EU-landen samenwerken om zogenoemde terugkeerhubs voor afgewezen asielzoekers buiten de EU te realiseren. Dat zei minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) in Brussel. Het gaat om een kopgroep van Nederland, Oostenrijk, Griekenland, Duitsland en Denemarken, zei de minister na een vergadering met zijn Europese ambtgenoten.
6 uur geleden