Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - In het noordwesten van het land kan van zondagavond tot de vroege maandagochtend dichte mist ontstaan. Het KNMI waarschuwt daarvoor met code geel. Het laagste waarschuwingsniveau geldt tot maandag 06.00 uur voor Noord-Holland, Friesland en het IJsselmeergebied.
29 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De gemeente Utrecht verwacht de komende dagen nog geen antwoord te hebben op de vraag wat de oorzaak was van de explosies en brand van donderdag in het centrum van de stad. "De eerste prioriteit is de boel daar veilig krijgen", aldus een woordvoerder.
3 uur geleden
AMERSFOORT (ANP) - Drinkwaterbedrijf Vitens heeft het kookadvies voor drinkwater voor Amersfoort en omgeving opgeheven. Dat meldt het bedrijf zondag. "De laatste testresultaten tonen aan dat het drinkwater weer volledig schoon en dus veilig is." De oorzaak van de verontreiniging, die op 5 januari werd aangetroffen, is nog niet bekend.
4 uur geleden
HOUTEN (ANP) - In de nieuwe week wordt het opnieuw kouder, met aan het einde van de week veel kans op vorst, volgens Weeronline. De kans op "schaatspret" neemt daardoor toe, vooral richting het noordoosten, aldus de weerdienst.
4 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - AVROTROS heeft de serie Hila voorbij de Taliban van presentatrice Hila Noorzai offline gehaald. Aanleiding is de arrestatie van een vrouw die in de reeks te zien is, bevestigt een woordvoerder van de omroep zondag na berichtgeving door verschillende media.
7 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Het weer op Blue Monday verloopt dit jaar een stuk minder deprimerend dan de naam doet vermoeden, aldus de verwachting van Weeronline. In de ochtend kan regionaal nog nevel of mist voorkomen, maar daarna verloopt de dag in bijna het hele land zonnig, meldt de weerdienst.
10 uur geleden
DE BILT (ANP) - In het midden van het land waarschuwt het KNMI in de nacht van zaterdag op zondag voor plaatselijke dichte mist. Voor de provincies Gelderland, Flevoland en Noord-Holland heeft het weerinstituut code geel afgegeven.
15 uur geleden