Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - De vrouwen die betrokken waren bij het incident in Utrecht waarbij een politieagent geweld gebruikte, onderschrijven de conclusie dat er toen "deels disproportioneel geweld" tegen hen is gebruikt. Dat laat hun advocaat vrijdag weten. "Cliënten zijn ook verheugd om te horen dat de politie daar haar verantwoordelijkheid voor wil nemen en lering uit wil trekken", stelt hij.
50 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De hack bij de Raad voor de rechtspraak is onhandig voor medewerkers, maar verder niet ontregelend. Dat laat een woordvoerster weten. Volgens haar kunnen medewerkers een app nu niet meer gebruiken waardoor bijvoorbeeld e-mails niet meer op de telefoon bekeken kunnen worden. Via de laptop kan alles wel gewoon gebruikt worden.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het geweld dat een politieagent in Utrecht eind januari gebruikte bij de aanhouding van een vrouw onder het bollendak bij Utrecht Centraal, voldeed deels niet aan de instructies. Dat concludeert politiechef Yvonne Hondema vrijdagavond in een bericht over het incident. Een politiewoordvoerder laat weten dat er voor de agent geen consequenties volgen.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Vrije Universiteit (VU) is "aangedaan" door ervaringen die meerdere studenten beschrijven te hebben meegemaakt met een andere student, die zich zou hebben misdragen. Het Parool bericht hier vrijdag over. Inhoudelijk zegt de universiteit om privacyredenen niet in te kunnen gaan op "meldingen die bij ons bekend zijn", meldt de onderwijsinstelling in een verklaring.
3 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Tijdens de eerste inschrijfperiode van de Vierdaagse zijn er 44.638 tickets verkocht voor het Nijmeegse wandelevenement in juli. Dat betekent dat er nog 2362 startbewijzen te vergeven zijn. Die gaan komende maandag in de verkoop, laat de organisatie weten.
3 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - De provincie Limburg gaat een verkennend onderzoek uitvoeren naar kleine kerncentrales, zogeheten SMR's. De provincie heeft daar geld voor ontvangen van het Rijk, zei gedeputeerde Marc van Caldenberg (SP). Er wordt onder meer gekeken naar de randvoorwaarden die nodig zijn om kleine modulaire reactoren neer te kunnen zetten in Limburg.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Door een datalek zijn gegevens van medewerkers van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) en Raad voor de rechtspraak gelekt, melden de demissionaire staatssecretarissen Arno Rutte (Justitie en Veiligheid, VVD) en Eddie van Marum (Binnenlandse Zaken, BBB).
5 uur geleden