Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
TER APEL (ANP) - Ongeveer 130 asielzoekers sliepen in de nacht van woensdag op donderdag in de tijdelijke opvang in congrescentrum Hanzeplaza in Groningen, net iets minder dan de nacht ervoor. Omdat aanmeldcentrum Ter Apel volzit, konden zij daar niet overnachten. Tien mensen kozen ervoor om op het veld voor die opvang te slapen, zegt een woordvoerster van het Rode Kruis.
36 minuten geleden
ZWOLLE (ANP) - De ouders die vorig jaar maart hun kinderen vanuit Dalfsen (Overijssel) zouden hebben ontvoerd naar België, menen dat zij in hun recht stonden om hen mee te nemen. Ze waren bang dat ze op korte termijn het gezag over hun uit huis geplaatste dochter en zoon zouden kwijtraken. "We voelden enige tijdsdruk", zei Michaël van K. (55).
40 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlandse Patriots blijven maximaal een half jaar langer in Polen. Een ander deel van de inzet om een cruciaal knooppunt voor hulp aan Oekraïne te verdedigen, wordt wel teruggehaald. Het gaat daarbij om een Nasams-luchtafweersysteem en antidronesystemen, meldt het kabinet aan de Tweede Kamer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Er moet een nieuwe organisatie komen die toezicht houdt op onderzoeken naar (seksueel) grensoverschrijdend gedrag. Daarvoor pleit Mariëtte Hamer, regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Nu is het toezicht in handen van de politie en screeningsautoriteit Justis, maar zij hebben niet genoeg capaciteit en expertise, stelt Hamer.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bits of Freedom wil dat de overheid meer doet tegen apps waarmee vrouwen hun menstruatiecyclus bijhouden. Die apps schenden namelijk de rechten van gebruikers, zegt de privacyorganisatie. Die dient daarom bij de Autoriteit Persoonsgegevens een klacht in tegen een van zulke apps, Flo. Die wordt door meer dan 200.000 vrouwen in Nederland gebruikt.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De huidige landelijke bouwregels moeten "ingrijpend gemoderniseerd" worden om in de toekomst te kunnen bouwen, stellen gemeenten, provincies en Brandweer Nederland. Uit onderzoek van TNO blijkt dat de huidige regelgeving rond de bouw niet rijmt met "de maatschappelijke en technologische ontwikkelingen van deze tijd". Gezamenlijk roepen de organisaties het Rijk op de regelgeving te herzien. Donderdag debatteert de Tweede Kamer over woningbouw.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Pieterpad heeft vanaf donderdag een rolstoelvriendelijke variant. Het bekende wandelpad van ruim 500 kilometer is daarmee ook toegankelijk voor mensen met scootmobiels, rollators en kinderwagens. De rolstoelroute biedt ook toegang tot bospaadjes, heidevelden en heuvelachtig terrein voor rolstoelgebruikers met dikke profielbanden en elektrische ondersteuning.
5 uur geleden