Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
WENEN (ANP) - De Vlaamse omroep VRT wil dat de omroepen die zijn aangesloten bij de European Broadcasting Union (EBU) gaan stemmen over welke landen mogen meedoen aan het Eurovisie Songfestival. Ook wil de Vlaamse zender een duidelijke stellingname tegen oorlog en geweld. Als dat niet gebeurt, stuurt België volgend jaar geen kandidaat.
7 uur geleden
VICTORIA (ANP) - Een Canadese opvarende van het Nederlandse cruiseschip m/v Hondius is positief getest op het hantavirus. Dat meldt omroep CBC op basis van een Canadese gezondheidsfunctionaris.
8 uur geleden
BARENDRECHT (ANP) - Demonstranten van de groep Geef Tegengas hebben zaterdag opnieuw een spoorlijn in het havengebied van Rotterdam geblokkeerd. Het is de achtste dag op rij dat dit gebeurt. Goederentreinen kunnen daardoor niet van en naar de haven rijden.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In enkele steden wordt zaterdagmiddag onder de noemer Nationaal Protest geprotesteerd tegen onder meer asielopvang en bezuinigingen op de zorg. De organisatie zei vooraf uit te gaan van een vreedzame en massale demonstratie. De actie was aangekondigd in negen steden. Hier en daar zijn ook mensen de straat opgegaan om een tegengeluid te laten horen.
15 uur geleden
PURMEREND (ANP) - De politie is vrijdagavond op een kermis in Purmerend aangevallen door tientallen jongeren. Dat gebeurde nadat agenten een grote vechtpartij tussen meerdere jonge mensen hadden gestopt. Een deel van de groep keerde zich tegen de politie en bekogelde die met vuurwerk en stenen.
15 uur geleden
ENSCHEDE (ANP) - Radio- en televisiepresentator Bas Westerweel is onverwacht overleden op 62-jarige leeftijd. Dat bevestigt zijn familie aan het ANP na berichtgeving van RTL Boulevard. Westerweel overleed in de nacht van donderdag op vrijdag in zijn slaap.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie en de beveiliging van de Westfield Mall of the Netherlands in Leidschendam hebben zaterdagochtend een paar honderd mensen uit het winkelcentrum weggestuurd. Voor de Swatchwinkel stond een lange rij omdat daar zaterdag een nieuw horloge in de verkoop zou gaan.
18 uur geleden