Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De twee Nederlanders die zijn overleden op het cruiseschip MV Hondius zijn een man en een vrouw van 69 jaar uit het Friese Haulerwijk. Dat laat de familie van het echtpaar via Namens de Familie weten. De man overleed op 11 april en de vrouw op 26 april.
7 minuten geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI kondigt maandagmiddag code geel aan in vijf provincies. Het gaat om Overijssel, Gelderland, Utrecht, Noord-Brabant en Limburg. "De eerst komende uren zijn er nog geen waarschuwingen van kracht. Later vanmiddag en vanavond vallen er in het zuiden, midden en oosten van het land buien, met plaatselijk onweer en veel regen," aldus het KNMI. Buitenactiviteiten zoals de dodenherdenking en het wegverkeer kunnen hier hinder van ondervinden.
9 minuten geleden
PRAIA (ANP) - Een van de twee zieke bemanningsleden aan boord van het Nederlandse cruiseschip Hondius is een Nederlander, meldt Oceanwide Expeditions via een communicatiebureau. Of de zieke het hantavirus heeft, is niet bekend.
16 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Op meerdere plekken in Nederland heeft maandag om 12.00 uur 4 mei het luchtalarm geklonken. Onder andere in de regio Rijnmond was dat het geval, hoorde een ANP-verslaggever. Volgens de Rijksoverheid mag het alarm op 4 mei nooit getest worden.
1 uur geleden
PRAIA (ANP/RTR) - De gezondheidsautoriteiten van Kaapverdië treffen voorbereidingen voor een eventuele medische evacuatie van passagiers van het cruiseschip MV Hondius. Dat schip ligt voor de kust van Kaapverdië, maar mag niet aanmeren in de haven van Praia vanwege mogelijke hantavirusbesmettingen, bevestigt de overheidsinstantie die verantwoordelijk is voor de volksgezondheid.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De 33-jarige man die wordt verdacht van het voorbereiden van een aanslag op prinses Amalia en prinses Alexia ontkent volgens zijn advocaat "met klem" dat hij de prinsessen zou willen doden. Dat zei zijn advocaat maandag in de rechtbank in Den Haag tijdens de eerste inleidende zitting in de zaak tegen Anne Romke van der H. uit het Groningse Uithuizen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een hernieuwde poging om advocaten te vinden voor Ridouan Taghi (48) is niet geslaagd, meldt het dekenberaad maandag. De hoofdverdachte in het grote liquidatieproces zit daarom nog altijd zonder verdediging. Dat is al zo sinds de aanhouding van zijn voormalige raadsman Vito Shukrula meer dan een jaar geleden.
1 uur geleden