Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - De Nederlandse culturele en creatieve sector gaat een gezamenlijke klimaataanpak ontwikkelen. Dat gebeurt met ideeën en bijdragen uit de eigen gelederen. Het zogeheten Cultuurberaad Klimaat gaat komend najaar van start.
13 minuten geleden
ZEIST (ANP) - Het herstel van de Nederlandse zoetwaternatuur hapert. Milieubeleid wierp jarenlang zijn vruchten af, maar op meerdere terreinen is de stijgende lijn gestopt of gaat het zelfs weer de verkeerde kant op. "Het biodiversiteitsherstel in beken en rivieren is omgeslagen in achteruitgang", waarschuwen het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL), SoortenNL en Sovon in een dinsdag verschenen editie van het Living Planet Report.
6 uur geleden
CADIER EN KEER (ANP) - Bij een opvanglocatie voor minderjarige asielzoekers in het Limburgse Cadier en Keer is maandagavond brand uitgebroken. De politie doet onderzoek naar mogelijke brandstichting en heeft een verdachte aangehouden.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Veel jongeren die in de zwaarste vorm van gesloten jeugdzorg hebben gezeten en daar te maken hebben gehad met misstanden, wachten nog steeds op "erkenning, nazorg of financiële hulp". Dat stelt Jason Bhugwandass in een nieuw rapport. "De problemen van de jongeren hebben twee jaar langer kunnen sudderen en het gebrek aan erkenning en opvolging is een extra beschadiging geweest."
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Om zorgfraude tegen te gaan, scherpt het kabinet een aantal regels aan. Zorgminister Mirjam Sterk werkt aan een wet die moet helpen voorkomen dat malafide zorgaanbieders beginnen of opnieuw aan de slag gaan. Ze verwacht dat de wet in 2028 naar de Tweede Kamer gaat.
11 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Bij de Gelredome in Arnhem wordt opnieuw geprotesteerd tegen de komst van Ye naar Nederland. De Amerikaanse rapper geeft maandagavond een concert in het stadion, zijn tweede in Nederland sinds 2013. Het protest is met een handvol demonstranten een stuk kleinschaliger dan dat van zaterdag. Toen waren er enkele tientallen betogers.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken wil dat overheden kijken naar mogelijke discriminatie bij hun eigen werk. Hij roept hen op om zich te melden voor de zogeheten discriminatietoets, een middel voor overheidsorganisaties om risico's op discriminatie op te sporen.
12 uur geleden