Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
WEESP (ANP) - Het explosief dat woensdagmiddag bij graafwerkzaamheden op de Lange Muiderweg in Weesp werd gevonden, is een 500-ponder, een vliegtuigbom uit de Tweede Wereldoorlog. Dat meldt een woordvoerder van de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD). Het gebied eromheen is afgezet en wordt naar verwachting rond 17.15 uur weer vrijgegeven.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Onder meer Tilburg University, Maastricht University (UM) en de Universiteit van Amsterdam (UvA) zijn geraakt door een cyberaanval op Instructure, het bedrijf achter onderwijssoftware Canvas. De universiteiten zeggen woensdag dat Instructure hen heeft laten weten dat hun Canvas-omgevingen zijn getroffen.
1 uur geleden
WEESP (ANP) - Bij graafwerkzaamheden op de Lange Muiderweg in Weesp is een explosief gevonden. Het gebied eromheen is afgezet, zegt een woordvoerder van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland. NS meldt dat het gaat om een bom uit de Tweede Wereldoorlog die onschadelijk moet worden gemaakt.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechter heeft woensdag besloten dat de overheid de overeenkomst met IT-dienstverlener Solvinity mag verlengen. Drie burgers waren naar de rechter gestapt om verlenging te voorkomen, omdat zij zich zorgen maken over de voorgenomen overname van het Nederlandse bedrijf Solvinity door een Amerikaans bedrijf.
1 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft woensdag bij de rechtbank in Zwolle vier jaar geëist tegen de 35-jarige Sana C., waarvan een jaar voorwaardelijk. De uit Woerden afkomstige vrouw heeft bekend dat zij als medewerkster van de rechtbank in Amsterdam gegevens uit de systemen voor geld heeft verkocht. Daarnaast zou ze een man voor bijna een ton hebben afgeperst, over een periode van twee jaar.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Arbeidsinspectie heeft woensdag vier mensen uit Den Haag aangehouden, omdat ze mogelijk hebben gesjoemeld met 8 miljoen euro aan coronasteun. Tijdens de coronacrisis konden werkgevers met wie het slecht ging geld krijgen van de overheid om salarissen door te betalen.
2 uur geleden
MADRID (ANP) - De opvarenden van het cruiseschip waarop het hantavirus uitbrak, zullen na aankomst op het Spaanse eiland Tenerife worden overgebracht naar hun thuisland als zij geen symptomen hebben. Dat meldt de Spaanse minister van Volksgezondheid.
3 uur geleden