Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het demissionaire kabinet stelt dit jaar 23 miljoen euro extra beschikbaar voor energiesteun aan Oekraïne. Dat heeft staatssecretaris Aukje de Vries (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp, VVD) bekendgemaakt tijdens een bezoek aan dat land.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nico Garstman heeft met zijn foto van de rellen op het Haagse Malieveld in september de Nieuwsfoto van het Jaar 2025 gewonnen bij de jaarlijkse verkiezing van Stichting Nieuwsfoto. In de sportcategorie ging de prijs naar ANP-fotograaf Robin van Lonkhuijsen voor zijn foto van shorttrackster Xandra Velzeboer.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De betoging tegen het geweld tegen Koerden in Syrië in het centrum van Den Haag is voorbij. De politie liet de betogers weten dat het protest op last van de burgemeester niet verder mocht gaan achter Den Haag Centraal. De honderden overgebleven betogers gaven gehoor aan de oproep te vertrekken.
3 uur geledenUTRECHT (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag tbs met dwangverpleging geëist tegen de 30-jarige Hamzah L. voor het doodsteken van de 11-jarige Sohani op 1 februari vorig jaar in de Anemoonstraat in Nieuwegein. Volgens het OM is L. volledig ontoerekeningsvatbaar en moet de rechtbank hem ontslaan van rechtsvervolging.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het afsplitsen van zeven PVV-fractieleden was een "emotioneel" moment voor PVV-leider Geert Wilders. "Het is een zwarte dag voor de PVV."
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gidi Markuszower wordt de partijleider van de nieuwe fractie van opgestapte PVV'ers. Hidde Heutink, de voormalig campagneleider van de PVV, wordt zijn vicevoorzitter.
7 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Reizigersvereniging Rover en Translink, het bedrijf achter de ov-chipkaart, hebben gelijk gekregen van de rechter in het kort geding tegen Kings Online, dat via twee websites ov-chipkaarten verkoopt voor hoge bedragen. Dat meldt Rover. Honderden reizigers hadden zich bij de vereniging gemeld, omdat zij tientallen euro's te veel hadden betaald voor een persoonlijke ov-chipkaart. Mensen dachten vanwege de huisstijl van de website, die leek op die van de NS en Translink, via een officiële aanbieder een bestelling te plaatsen.
8 uur geleden