Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het volgende bedrijf dat een deel van DigiD gaat beheren, moet Europees zijn. Staatssecretaris Eric van der Burg (Binnenlandse Zaken) schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat de aanbesteding voor het contract na augustus 2028 loopt via de Aanbestedingswet Defensie en Veiligheid (ADV).
24 minuten geleden
ARNHEM (ANP) - Er zijn tot nu toe drie demonstraties bij de gemeente Arnhem aangemeld rondom het concert van rapper Ye aanstaande zaterdag in de GelreDome. Dat zegt de Arnhemse burgemeester Ahmed Marcouch. Het gaat om een demonstratie van het CIDI en twee "individuen".
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een minimumleeftijd voor sociale media moet binnen de Europese Unie worden geregeld, zei staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit) tijdens een debat in de Tweede Kamer. Zij wil daarmee voorkomen dat er een "lappendeken" ontstaat.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil weten wat het kabinet gaat doen om beïnvloeding door buitenlandse actoren op sociale media tegen te gaan. Niet alle partijen zien hetzelfde gevaar, maar een ruime meerderheid van de Kamer wil wel dat er meer gebeurt om de mogelijkheden tot beïnvloeding te verkleinen.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De volledige raad van toezicht van Milieudefensie is opgestapt. De toezichthouders van de milieuorganisatie wisten al sinds 2015 dat oud-directeur Donald Pols vroeger actief was bij een extreemrechtse Zuid-Afrikaanse studentenbeweging, maar deden daar niets mee. Dat leidde tot "veel onrust" en "een gebrek aan vertrouwen", laten de leden van de raad donderdag weten. Ze willen met hun vertrek de rust helpen herstellen.
4 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - Nederland heeft zich aangesloten bij het verzoek van Zweden om Russische toeristen te weren uit de EU. Dat "verzoek is terecht", zei minister Bart van den Brink (Migratie, CDA) donderdag in Luxemburg.
5 uur geleden
VEENENDAAL (ANP) - Er is een cultuurverandering nodig waarbij vrouwen als gelijkwaardig worden gezien aan mannen en waarin dit in alles wordt uitgedragen. Dat zegt Michelle Rasch, data-analist onlinecriminaliteit en geweld tegen vrouwen, naar aanleiding van het seksueel misbruik van gedrogeerde vrouwen en het uitwisselen van beeldmateriaal daarvan. Donderdag werd bekend dat daar na een groot onderzoek van de politie meerdere aanhoudingen voor zijn verricht.
5 uur geleden