Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Verschillende veiligheidsregio's zijn in de nacht van vrijdag op zaterdag druk geweest met stormschade. "Op de meldkamer was het druk, maar de situatie bleef beheersbaar", aldus de veiligheidsregio Utrecht in een nachtelijke update. Het ging onder andere om omgevallen bomen, losgeraakte dakdelen en afgewaaide takken.
15 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De meldkamers in Flevoland, Gooi en Vechtstreek en Utrecht krijgen vrijdagavond heel veel meldingen van stormschade binnen. Dat laten de veiligheidsregio's weten.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het KNMI heeft vrijdagavond voor een groot deel van Nederland code oranje afgegeven vanwege het onweer dat over het land trekt. Alleen in de drie zuidelijke provincies is de waarschuwing niet van kracht, maar geldt code geel.
9 uur geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI heeft code oranje vanwege onweersbuien uitgebreid. De waarschuwing gold al in Limburg, daar zijn Zeeland, Brabant en Zuid-Holland bijgekomen. Voor de rest van het land geldt code geel.
11 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - De zorg in Nederlandse gevangenissen voor vreemdelingen schiet deels tekort. Dat geeft het anti-foltercomité (CPT) van de Raad van Europa aan in een rapport na een bezoek in oktober aan de detentiecentra in Rotterdam en op Schiphol en de gevangenis in Ter Apel.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zo'n 105.000 mensen hebben tot nu toe het goedkopere zomerabonnement voor de trein aangeschaft. Dat meldde staatssecretaris Annet Bertram (CDA) van Infrastructuur en Waterstaat in het programma Dit is de Dag van NPO Radio 1.
12 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Groningen gaat er "alles aan doen" om te voorkomen dat in de Eemshaven kerncentrales komen. De provincie en de gemeente Het Hogeland, waarin de Eemshaven ligt, hebben hun hoop ook gevestigd op de Tweede Kamer die op 2 juli debatteert over kernenergie. "Onze oproep is: haal ons hieruit!", aldus wethouder Eltjo Dijkhuis.
13 uur geleden