Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima leven mee met de slachtoffers en nabestaanden van het treinongeluk nabij Urda in Spanje. In een bericht op sociale media staat het koningspaar stil bij het dodelijke ongeluk van woensdagochtend, waarbij 68 mensen om het leven kwamen.
55 minuten geleden
ROERMOND (ANP) - Meer regie, samenwerking en investeringen zijn nodig om Nederland van voldoende zoetwater te blijven voorzien. Die oproep doen de hoogste bestuurders van twaalf waterschappen. De extreme droogte van afgelopen zomer heeft laten zien hoe kwetsbaar het watersysteem is, zeggen de dijk- en watergraven. "Droogtemaatregelen dulden geen uitstel meer."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Pluimveehouders moeten per direct hun kippen binnenhouden om de verspreiding van vogelgriep zoveel mogelijk te beperken. Staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw, VVD) heeft vanwege drie uitbraken in korte tijd per direct een landelijke ophok- en afschermplicht ingesteld. Hobbyhouders moeten hun kippen of andere vogels zoveel mogelijk beschermen tegen besmetting.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het fatbikeverbod in het Amsterdamse Vondelpark blijft van kracht, maar wordt niet uitgebreid naar andere plekken. Dat heeft de gemeente besloten na evaluatie van de maatregel die op 11 mei is ingevoerd.
1 uur geleden
TILBURG (ANP) - De politie heeft in de nacht van maandag op dinsdag een groot aantal illegale vapes gevonden in een pand aan de Lannerstraat in Tilburg. In het pand lagen 5100 THC-vapes en 17.120 vapes met een smaakje opgeslagen die samen een geschatte waarde hadden van bijna 500.000 euro, meldt de politie woensdag. Een 28-jarige Tilburger is aangehouden.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De NS laat vanaf 13 december lijnnummers zien op informatieschermen op stations. De nummers moeten reizigers helpen hun trein te herkennen en geven vooral bij overstappen, spoorwijzigingen en verstoringen meer houvast.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meer steden willen Europese maatregelen om het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag te beschermen tegen Amerikaanse sancties. De burgemeesters van Amsterdam, Barcelona, Brussel, Lille, Parijs, Rome en Straatsburg hebben samen met Den Haag een brief gestuurd aan Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie.
4 uur geleden