Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
BEIROET (ANP/AFP) - Israëlische aanvallen in Zuid-Libanon hebben opnieuw dodelijke slachtoffers gemaakt. Volgens de Israëlische krijgsmacht IDF heeft het leger dit weekend "meer dan vijftien Hezbollah-terroristen gedood", aldus een IDF-bericht op Telegram. Het Libanese ministerie van Volksgezondheid bevestigt vier doden, zonder te vermelden of het daarbij inderdaad om Hezbollah-strijders gaat. Er geldt sinds midden april een staakt-het-vuren in Libanon.
7 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Bij de wegblokkade op de A12 van Extinction Rebellion (XR) zijn aanzienlijk meer mensen aangehouden dan eerder gemeld. In totaal werden tussen de 400 en 450 activisten meegenomen door de politie.
7 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR/AFP) - De Iraanse delegatie heeft Pakistan verlaten na daar de hele dag topoverleg te hebben gevoerd, bericht onder meer nieuwszender Al Jazeera. De Iraniërs zouden Pakistaanse leiders een lijst hebben gegeven met hun voorwaarden voor het beëindigen van de oorlog met de VS en Israël.
7 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie heeft ruim tweehonderd demonstranten aangehouden na de wegblokkade van Extinction Rebellion (XR) op de A12 bij De Meern. Dat meldt de politie. Ook zijn er tot nu toe zes bestuurders van auto's aangehouden die het verkeer ophielden door de weg te blokkeren. Het gaat om mannen tussen de 40 en 79 jaar. Hun voertuigen zijn in beslag genomen.
8 uur geleden
DE MEERN (ANP) - De politie is zaterdag begonnen met het ontruimen van een deel van de A12, dat door klimaatactivisten van XR is bezet. Die liepen zaterdagochtend de snelweg op ter hoogte van De Meern, vlak bij Utrecht.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ondanks verzet in de Tweede Kamer verlengt het kabinet begin volgende maand het contract met Solvinity, het bedrijf dat ervoor zorgt dat DigiD kan draaien. Dat schrijft verantwoordelijk staatssecretaris Eric van der Burg (Binnenlandse Zaken) op vragen van JA21 aan de Kamer.
11 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie bereidt zich voor op het verwijderen van de demonstranten en op het opheffen van de blokkade op de A12. Dat meldt de gemeente Utrecht op X. Klimaatdemonstranten van XR zijn bij De Meern de snelweg opgelopen. De politie wist ze niet tegen te houden.
11 uur geleden