Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Het is slecht gesteld met de arbeidsomstandigheden van sekswerkers. De overheid controleert nauwelijks, handhaving ontbreekt structureel. Dat stelt het Sekswerk Meld- en Adviespunt (SMAP) in een rapport. Bij het meldpunt komen veel klachten binnen over exploitanten.
1 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Aanbevelingsalgoritmes van sociale media bedreigen de democratie, maar zijn wel te verbeteren. Tot deze conclusie komt het Commissariaat voor de Media (CvdM) op basis van een analyse van de gevolgen van feeds voor de vrije meningsvorming van consumenten. De mediawaakhond biedt het kabinet en toezichthouders daarom aanbevelingen voor wetgeving en naleving.
1 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Aan de gemeenteraad van Den Bosch is maandag een petitie overhandigd met het verzoek de vijftig jonge asielzoekers die de gemeente wil opvangen, gastvrij te ontvangen. De petitie is zo'n achthonderd keer ondertekend. Volgens de indieners vooral door inwoners van het dorp Engelen, waar de opvang is gepland.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De mobiele eenheid heeft maandagavond ingegrepen bij een pro-Palestijns protest bij de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam, laat een woordvoerder van de politie weten. Actievoerders bezetten daar verschillende delen van de universiteit. Volgens de politiewoordvoerder ging het om tientallen demonstranten, van wie er 22 zijn aangehouden. De VU zegt aangifte te hebben gedaan van lokaalvredebreuk.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Drie Nederlandse opvarenden van de burgervloot Global Sumud Flotilla zijn maandag door Israël van de afzonderlijke boten gehaald waarmee ze met hulpgoederen naar Gaza wilden varen. Daarmee zijn nu nog drie Nederlanders onderweg op een boot die nog niet is onderschept, laat een van de opvarenden weten.
12 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De bemanning van het Nederlandse cruiseschip Hondius gaat de komende uren in kleine groepjes van boord. Volgens een woordvoerster van de GGD Rotterdam-Rijnmond zijn ze nu nog op het schip, dat maandagochtend aanmeerde in de haven van Rotterdam.
15 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een groep techkenners heeft in de rechtbank het belang van transparantie benadrukt bij de besluitvorming rond de beoogde overname van Solvinity, het bedrijf dat ervoor zorgt dat DigiD kan draaien. "De beoordeling van het grote publieke belang dat is gemoeid met deze zaak, past niet in een achterkamertje van het ministerie van Economische Zaken", zei een advocaat namens de groep journalisten, techexperts en wetenschappers die via de rechter proberen de overname van Solvinity door een Amerikaans bedrijf tegen te houden.
15 uur geleden