Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Nieuwkomers met een verblijfsvergunning moeten sneller aan het werk in plaats van starten met een uitkering, zegt minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) in een interview met De Telegraaf. Hij breidt daarom een proef met 'startbanen' voor statushouders uit naar ruim 80 gemeenten.
1 uur geleden
KESSEL (ANP) - In het Limburgse Kessel is nabij camping De Heldense Bossen in de nacht van woensdag op donderdag een zeer grote brand uitgebroken. Dat meldt de veiligheidsregio Limburg-Noord. Het gaat om een natuurbrand aan de Venneweg.
2 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Democraten Gorinchem heeft opnieuw de meeste stemmen gehaald bij de herverkiezingen in de Zuid-Hollandse gemeente. Woensdag kreeg de partij 26,3 procent van de stemmen, goed voor 7 zetels. Dat is gelijk aan het aantal zetels dat de partij had gekregen bij de verkiezingen in maart. Stadsbelang is opnieuw tweede geworden met 4 zetels.
4 uur geleden
NUNSPEET (ANP) - In Nunspeet hangt woensdagavond nog een sterke rooklucht, meldt een ANP-verslaggever. Door de windrichting werd de rook van de grote natuurbrand op het militaire oefenterrein bij 't Harde in de richting van de Gelderse buurplaats gedreven.
5 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Turkse Nederlanders in Gorinchem hebben veel te verduren gekregen na de gemeenteraadsverkiezingen vorige maand. Dat zegt burgemeester Reinie Melissant na het sluiten van de stemlokalen. De Zuid-Hollandse gemeente hield woensdag een nieuwe verkiezing, omdat er bij de vorige stembusgang mogelijk stemmen zijn geronseld.
5 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Bij drie stembureaus in Gorinchem zijn woensdag geen opmerkelijkheden geweest. Dat laten de verschillende leden weten tijdens het tellen van de stemmen in het stadhuis. Rond de verkiezingen in maart ontstonden vermoedens van stemfraude met onder meer het ronselen van volmachten. Daarom was er woensdag een herstemming.
6 uur geleden
'T HARDE (ANP) - Burgemeester Harm-Jan van Schaik van Elburg, waar 't Harde onder valt, prijst de inzet van de vele brandweermensen bij de natuurbrand. "Ik vind het prettig om te merken dat ons land zo goed georganiseerd is, dat uit het hele land tot Limburg aan toe hier brandweerkorpsen staan." Ook burgemeester Céline Blom van het naastgelegen Nunspeet spreekt "grote waardering" uit voor de hulpdiensten.
6 uur geleden