Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
IJSSELSTEIN (ANP) - In IJsselstein hebben zich vrijdagavond bij evenemententerrein Het Podium honderden mensen verzameld voor een protest tegen een tijdelijke noodopvang voor asielzoekers, meldt een ANP-verslaggever. Aanleiding is de komst van een toekomstige, tijdelijke opvanglocatie op een veld van voetbalvereniging IJFC.
34 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - Ex-minister van Asiel en Migratie Marjolein Faber zat fout toen ze de opvang van zestien vreemdelingen in Rotterdam wilde beëindigen. Dat heeft de bestuursrechter in Rotterdam vrijdag bepaald. De vreemdelingen verblijven er onder de zogenoemde bed-bad-broodregeling. Bij vier anderen die eveneens in beroep gingen, mocht Faber wel ingrijpen.
42 minuten geledenNICOSIA (ANP) - Het is voor alle EU-leiders "heel helder dat Spanje gewoon volwaardig lid is van de NAVO. En dat blijft ook zo", zei premier Rob Jetten vrijdag na de EU-top in Cyprus. In uitgelekte Amerikaanse plannen staat dat de VS dwarse NAVO-bondgenoten wil straffen, door hen bijvoorbeeld te schorsen. In die mails wordt Spanje genoemd.
1 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - Het aantal tijdelijke noodopvangplekken voor asielzoekers in Loosdrecht zakt van de beoogde 110 naar 70, meldt de gemeente Wijdemeren vrijdag. De gemeente noemt dit aantal "beter passend bij de lokale situatie". De opvang gaat niet eerder dan 6 mei van start, staat in een verklaring.
3 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie gaat in hoger beroep tegen het vonnis in de zaak tegen de 58-jarige Koert H., die vrijdag van de rechtbank in Arnhem vier jaar cel kreeg opgelegd voor brandstichting in de Arnhemse binnenstad. Het OM had tien jaar cel geëist.
4 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - De politierechter heeft tijdens een snelrechtzitting een 30-jarige man uit Hilversum veroordeeld voor ongeregeldheden bij een protest tegen de komst van een noodopvang voor asielzoekers in Loosdrecht dinsdag. Hij kreeg voor poging tot brandstichting dertig dagen cel opgelegd, waarvan 27 voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar. Naast de celstraf legde de rechter een taakstraf van honderd uur op.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet neemt ondanks een verzoek uit de Tweede Kamer geen maatregelen om te voorkomen dat vechthonden naar Israël worden geëxporteerd. Ministers Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) en Sjoerd Sjoerdsma (Handel, D66) schrijven dat zij het "zeer onwenselijk" vinden dat Israël Nederlandse vechthonden "onrechtmatig" inzet tegen Palestijnen. Maar voor een exportstop is volgens hen in de EU geen draagvlak en een nationaal verbod zou niet uitvoerbaar zijn.
5 uur geleden