Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - De rederij achter cruiseschip m/v Hondius, OceanWide Expeditions, meldt dat het schip zondag in Rotterdam moet aankomen. Het schip vertrok maandagavond rond 19.00 uur lokale tijd vanuit Tenerife en doet er volgens de planning zes dagen over om de eindbestemming te bereiken.
2 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op Schiphol heeft een vliegtuig rond 20.50 uur een noodlanding gemaakt vanwege een medisch noodgeval aan boord. Dat meldt een woordvoerder van de luchthaven. Het toestel van Ryanair steeg op in Warschau, Polen en had in het Engelse Leeds moeten landen.
34 minuten geleden
NIJMEGEN (ANP) - Twaalf medewerkers van het Radboudumc, waar een patiënt met het hantavirus is opgenomen, gaan uit voorzorg in quarantaine voor zes weken. Er is gebleken dat de procedures rond de patiënt niet goed zijn gevolgd, meldt het Nijmeegse ziekenhuis. Dat benadrukt dat de kans dat ze besmet zijn geraakt klein is.
40 minuten geleden
MADRID (ANP/RTR) - Een van de veertien Spanjaarden die werden geëvacueerd van het cruiseschip m/v Hondius is positief getest op het hantavirus, meldt het Spaanse ministerie van Gezondheid. Die persoon vertoont geen symptomen en verkeert in goede conditie. De overige dertien evacués hebben negatief getest.
41 minuten geleden
EINDHOVEN (ANP/AFP) - Ook het laatste vliegtuig met opvarenden van de m/v Hondius is vertrokken van het Canarische eiland Tenerife. Het toestel met Australiërs, een Nieuw-Zeelander en een Brit is onderweg naar Eindhoven. Daarvandaan zullen zij verder worden geëvacueerd.
49 minuten geleden
EINDHOVEN (ANP) - Een vliegtuig met opvarenden van de m/v Hondius is van Tenerife vertrokken naar Eindhoven. Maandag gingen de laatste mensen die geëvacueerd worden van boord van het cruiseschip waar het hantavirus is uitgebroken. Later op de avond vertrekt ook nog een tweede evacuatievlucht.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Op dag twee van de landelijke eindexamens voor middelbare scholieren staat de klachtenteller over die toetsen op iets minder dan 95.000. Dat is "best veel", stelt Inass Jagour, bestuurslid en woordvoerder van het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS). "Vorig jaar werd er gedurende de hele examenperiode 240.000 keer geklaagd."
1 uur geleden