Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Koninklijke Landmacht stopt voorlopig volledig met oefeningen in Gelderland waarbij explosieven, open vuur en pyrotechniek worden gebruikt. Dat meldt het krijgsonderdeel op sociale media. De reden is dat het risico op natuurbranden in de provincie dinsdag is verhoogd naar fase 2.
10 minuten geleden
TILBURG (ANP) - Bij een steekpartij in een huis aan de Tilburgse Trouwlaan is in de nacht van maandag op dinsdag een persoon overleden. Dat meldt de politie. De twee andere bewoners zijn aangehouden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten en provincies hebben het Rijk opgeroepen meer geld te geven voor onderhoud en vervanging van infrastructuur, zoals wegen, bruggen, sluizen, viaducten en kades. Gebeurt dat niet, dan dreigt volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO) een "bereikbaarheidsinfarct" in Nederland. De lobbyclubs baseren zich op een rapport van de adviesbureaus Arcadis en Berenschot.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland telt steeds meer megastallen, terwijl het aantal boerderijen juist afneemt. Volgens Wakker Dier komt dat door schaalvergroting: kleine boeren stoppen ermee, de groten worden groter.
3 uur geleden
TER APEL (ANP) - Het Rode Kruis vreest dat "straks ook vrouwen en kinderen in Ter Apel zonder opvangplek" staan als er door de overheid niet "onmiddellijk" wordt ingegrepen. De afgelopen dagen werden asielzoekers opgevangen in een congrescentrum in Groningen, vorige week gebeurde dat in Stadskanaal en Gieten. De hulporganisatie noemt het "onbegrijpelijk" dat er niet voldoende slaapplekken gerealiseerd kunnen worden.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het verzuim onder personeel van Nederlandse gemeenten is vorig jaar gestegen naar 7,1 procent. Dat meldt A&O fonds Gemeenten, dat cijfers bijhoudt en dinsdag publiceert. Volgens het fonds is dat het hoogst in ruim twintig jaar.
5 uur geleden
AMERSFOORT (ANP) - Jaarlijks zijn minstens 7750 sociale huurwoningen nodig voor mensen met psychische klachten die bijvoorbeeld klaar zijn met een langdurige behandeling in een instelling of uit de gevangenis komen. De Nederlandse ggz heeft dat laten berekenen.
6 uur geleden