Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - De uitvaart van de zaterdag overleden Sonja Barend vindt in besloten kring plaats. Dat meldt omroep BNNVARA aan het ANP. De plaats en datum van de uitvaart zijn niet bekend.
41 minuten geleden
ANTWERPEN (ANP) - In Zeeuwse natuurgebieden aan de grens met België dreigt een milieuramp te ontstaan. Medewerkers van beheerder Het Zeeuwse Landschap hebben op diverse plekken olie aangetroffen en ook enkele besmeurde vogels gezien, onder meer in het Verdronken Land van Saeftinghe. Dat is een moeilijk begaanbaar getijdengebied op de grens van Nederland en België waar dagelijks water in en uit stroomt. Eind vorige week lekte in de Antwerpse haven zware stookolie in het water bij het tanken van een schip.
1 uur geleden
HARDENBERG (ANP) - Het asielzoekerscentrum in Hardenberg is nog steeds in gebruik, ruim een maand nadat de Overijsselse gemeente had geëist dat de opvang zou sluiten. In het weekeinde is één bewoner overgebracht naar een andere plek. Daardoor zitten er maandag nog 280 mensen in het gebouw. Het totale bedrag aan dwangsommen is opgelopen tot boven de 1 miljoen euro.
1 uur geleden
WAGENINGEN (ANP) - Bij de landelijke kikkerdriltelling zijn dit jaar 616 waarnemingen doorgegeven aan kenniscentrum RAVON. De meeste kikkerdrilmeldingen kwamen uit de provincie Gelderland, meldt natuurwebsite Nature Today. Daarna volgen Zuid-Holland en Noord-Brabant.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Boekingssite Booking.com laat weten dat "onbevoegde derden" toegang hebben gekregen tot boekingsinformatie van klanten. Sommige klanten van Booking.com ontvingen zondag een mail over een mogelijk gegevenslek. Het bedrijf bevestigt zondagavond dat er dus gegevens zijn ingezien.
13 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - BNNVARA komt zondag met twee extra uitzendingen ter ere van Sonja Barend, heeft de omroep laten weten. Eerder op de dag werd bekendgemaakt dat de televisiepersoonlijkheid op 86-jarige leeftijd is overleden.
15 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Sonja Barend heeft "ontzettend veel" betekend voor het televisie-interview, zegt Nieuwsuur-presentator Marielle Tweebeeke naar aanleiding van het overlijden van de talkshowpresentatrice. Zondag werd bekend dat Barend zaterdag op 86-jarige leeftijd is overleden.
15 uur geleden