Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Hamzah L., de man die vorig jaar in Nieuwegein het 11-jarige meisje Sohani doodstak, krijgt tbs met dwangverpleging, zo heeft de rechtbank geoordeeld. De rechter gaat mee in de eis van het Openbaar Ministerie door L. geen gevangenisstraf op te leggen.
17 minuten geleden
GRONINGEN (ANP) - Een van de slachtoffers in de omvangrijke zedenzaak tegen de 32-jarige Mark S. uit Borculo voelde zich vijf jaar lang geterroriseerd en bedreigd door de verdachte. "Mark, vijf jaar lang heb ik in angst en stress geleefd", zei ze dinsdag in haar slachtofferverklaring.
19 minuten geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het hoger beroep van het grote liquidatieproces Marengo gaat in maart verder met de inhoudelijke behandeling van de zaak. Tot die tijd zijn er nog twee kwesties die vragen om een oplossing. Zo heeft hoofdverdachte Ridouan Taghi nog altijd geen verdediging en vinden advocaten dat ze door strenger toezicht in gevangenissen hun werk niet goed kunnen doen.
50 minuten geleden
HAARLEM (ANP) - De provincie Noord-Holland wil opheldering over het voornemen van de gemeente Amsterdam om cruiseschepen vanaf 2035 te weren uit de stad. Volgens gedeputeerde Esther Rommel (VVD) heeft Amsterdam dat vooraf niet besproken met andere betrokken partijen, waaronder de provincie. "Ik ben van plan daar een goed gesprek over aan te gaan", aldus Rommel na vragen van diverse partijen uit Provinciale Staten.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De 66-jarige Abderrahim El M., verdacht van het lekken van staatsgeheime informatie aan de Marokkaanse geheime dienst, ziet de strafzaak tegen hem als "een misverstand". Dinsdag, op de eerste dag van zijn inhoudelijke proces, hield de voormalige analist van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) vol dat hij staatsgeheimen in zijn bezit had om mee te werken en "niet om aan derden te verstrekken".
1 uur geleden
TER APEL (ANP) - Het aantal asielzoekers in het aanmeldcentrum in Ter Apel is opgelopen naar 2162. Dat is het hoogste aantal sinds begin november. In het complex verblijven 74 mensen meer dan op maandag.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het centrum van Amsterdam krijgt deze zomer een Walk of Pride, een looproute met speciale tegels waarop de namen staan van "helden uit de internationale lhbtiq+-gemeenschap". De gemeente laat weten dat de eerste 52 tegels worden onthuld tijdens het evenement WorldPride. Daar draagt de gemeente 50.000 euro subsidie aan bij.
5 uur geleden