Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
THE BOTTOM (ANP) - De overheid op Saba heeft donderdag om 18.00 uur lokale tijd laten weten dat de zoektocht naar de vermiste Nederlandse wandelaar nog steeds gaande is. Ondanks uitgebreide zoekacties is de man nog niet gevonden.
2 uur geleden
STADSKANAAL (ANP) - In een deel van het Groningse Stadskanaal is donderdagavond een noodverordening ingesteld. In het gebied staan "woningen die betrokken zijn bij een strafrechtelijk onderzoek", meldt de gemeente. Een groep mensen heeft donderdag ruiten ingegooid bij die woningen.
4 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - Ruim honderd demonstranten hebben zich donderdagavond verzameld op een aangewezen locatie in Loosdrecht om te protesteren tegen de opvang van asielzoekers, ziet een ANP-verslaggever. De politie is massaal aanwezig en houdt toezicht. Uit angst voor nieuwe wanordelijkheden heeft de gemeente Wijdemeren beperkingen ingesteld.
6 uur geleden
USHUAIA (ANP/AFP) - Een team Argentijnse wetenschappers reist volgende week naar havenstad Ushuaia om te onderzoeken of het hantavirus daar is. Het Nederlandse cruiseschip m/v Hondius, waar het virus uitbrak, vertrok op 1 april uit die stad.
6 uur geleden
STADSKANAAL (ANP) - Twee vrouwen van 31 en 33 jaar uit de gemeente Stadskanaal zijn donderdagavond door de politie aangehouden. Ze worden verdacht van kindermishandeling en wederrechtelijke vrijheidsberoving, meldt het Openbaar Ministerie.
7 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Het hoofd van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), Tedros Adhanom Ghebreyesus, heeft inwoners van Tenerife in een brief bedankt voor hun hulp met de m/v Hondius. Ook looft hij de Spaanse regering, hulpverleners en de bemanning van het schip.
11 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie doet onderzoek naar de vermeende mishandeling van twee kinderen in Groningen. Dat bevestigt een woordvoerster na berichtgeving door Dagblad van het Noorden (DvhN). Verder laat zij niets los over de zaak. De kinderen, een meisje van 6 en een jongen van 7, zouden jarenlang stelselmatig ernstig zijn mishandeld door hun moeders.
13 uur geleden