Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat zich inzetten voor goedkopere treintickets buiten de spits. Dat wil premier Rob Jetten "voor de komende zomermaanden", zei hij in het debat over compenserende maatregelen voor de hoge energieprijzen. Het voorstel voor zo'n lager tarief werd eerder in het debat gedaan door GroenLinks-PvdA. Bronnen zeiden eerder al tegen diverse media dat het kabinet welwillend tegenover het idee stond.
31 minuten geleden
LELYSTAD (ANP) - De gemeente Wijdemeren stelt de opvang van asielzoekers in het leegstaande gemeentehuis in Loosdrecht uit omdat er niet genoeg politiecapaciteit is. Eerder woensdag zei opvangorgaan COA nog dat de eerste van 110 mensen er nog dezelfde dag naartoe zouden worden gebracht. Maar na nieuw overleg tussen gemeente, politie en Openbaar Ministerie werd geconcludeerd dat de politie de veiligheid niet kan garanderen.
48 minuten geleden
EPE (ANP) - In het Fletcher Hotel in Epe zitten nog altijd ruim tweehonderd asielzoekers gehuisvest, zegt directeur Rob Hermans van de hotelketen. Woensdag is de deadline verstreken die de gemeente Epe heeft gesteld aan het opvangorgaan COA. De organisatie moet 63.480 euro per dag betalen zolang er nog asielzoekers in het hotel zitten.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een standaardverzoek bij de rechter om de zogeheten schijnerkenning van een kind ongedaan te maken, wordt in april getest. De Immigratie- en Naturalisatiedienst en het Openbaar Ministerie dienen deze maand drie van die verzoeken in bij een civiele rechter om te zien of ze standhouden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft drie mannen veroordeeld tot celstraffen voor betrokkenheid bij de ernstige rellen op het Malieveld in september vorig jaar. De mannen hebben zich volgens de rechtbank schuldig gemaakt aan openlijke geweldpleging. Een van hen was betrokken bij het omverwerpen van een in brand gestoken politieauto, meldt het Openbaar Ministerie.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een interview donderdag van studenten met Tom Van Grieken, de voorzitter van de Belgische partij Vlaams Belang, op de Universiteit van Amsterdam (UvA) is afgelast, meldt het universiteitsmedium Folia. Reden zou zijn dat de veiligheid van de politicus niet kan worden gewaarborgd.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Organisaties die te maken hebben met asielzoekers met een hoge behoefte aan psychische zorg en veiligheid, werken niet goed samen. Hun werkzaamheden sluiten niet op elkaar aan en de samenwerking verloopt stroef. Dat concluderen de inspecties Justitie en Veiligheid en Gezondheidszorg en Jeugd na onderzoek.
4 uur geleden