Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
NUNSPEET (ANP) - In de gemeente Nunspeet zijn de wegen die woensdag werden afgesloten als gevolg van de uitzonderlijk grote natuurbrand, weer vrijgegeven. De brand brak uit op militair oefenterrein 't Harde, ongeveer 10 kilometer verderop, en is donderdagochtend nog niet geblust. Een woordvoerder van de gemeente zegt dat er donderdag in Nunspeet geen rook, maar wel een brandlucht hangt. "We zullen de brandgeur nog wel een paar dagen ruiken in Nunspeet."
26 minuten geleden
KESSEL (ANP) - Voor het gebied rond de grote natuurbrand tussen de Limburgse plaatsen Helden en Kessel geldt een noodverordening. Het gebied is afgesloten, meldt de gemeente Peel en Maas.
1 uur geleden
'T HARDE (ANP) - De brandweer kan op het militaire oefenterrein in 't Harde alleen vanaf de paden blussen, omdat er munitie in het veld ligt. Alleen gepantserde voertuigen van Defensie mogen uit veiligheidsoverwegingen het terrein op. De munitie kan door de warme grond ontploffen, meldt een woordvoerder van de veiligheidsregio aan een verslaggever ter plaatse. De brand is nog niet onder controle.
1 uur geleden
KESSEL (ANP) - Burgemeester Bob Vostermans van Peel en Maas roept inwoners van zijn gemeente op weg te blijven bij de Heldense Bossen. In dat gebied tussen Kessel en Helden woedt momenteel een grote natuurbrand. "Het is daar niet veilig. Geef hulpdiensten de ruimte hun werk te doen."
2 uur geleden
NUNSPEET (ANP) - De uitzonderlijk grote natuurbrand op het militaire oefenterrein bij het Gelderse 't Harde is de afgelopen nacht "helaas niet kleiner geworden", meldde een woordvoerder van de veiligheidsregio donderdagochtend. "Vannacht is de brandweer bezig geweest met het beheersen en het bewaken van het vuur. De aankomende uren zijn cruciaal: de wind rukt aan, waardoor weer meer rook- en stankoverlast mogelijk is."
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vorig jaar kregen 477.000 jongeren jeugdzorg, 2,8 procent minder dan een jaar eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Met uitzondering van het coronajaar 2020 is er voor het eerst sinds 2015 sprake van een daling. In dat jaar werden gemeenten verantwoordelijk voor de jeugdzorg en is het CBS de gegevens gaan bijhouden. Vooral het aantal jongeren met jeugdhulp en jeugdbescherming nam af, terwijl jeugdreclassering wel toenam.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de eerste drie maanden van dit jaar vroegen bijna 6000 mensen voor het eerst asiel aan in Nederland, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dat is een derde meer dan in dezelfde periode een jaar eerder, maar wel minder dan in het laatste kwartaal van vorig jaar.
4 uur geleden