Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
EGMOND AAN ZEE (ANP) - Bij de kust van Egmond aan Zee is zondagavond een levende witsnuitdolfijn gestrand, meldt SOS Dolfijn. Het dier wordt koel gehouden met natte doeken, schrijft de stichting op Facebook. Volgens NH Nieuws wordt de witsnuitdolfijn naar de opvang van SOS Dolfijn gebracht om te kijken hoe het gered kan worden.
8 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland gaat de repatriëring leiden van twee zieke bemanningsleden aan boord van het schip m/v Hondius dat voor anker ligt voor de kust van Kaapverdië, meldt de Nederlandse cruisemaatschappij Oceanwide Expeditions zondagavond laat in een persbericht. Drie passagiers aan boord van het schip zijn overleden. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) testte er zeker een positief op het hantavirus.
41 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Dagblad Trouw viert maandag de 25.000e editie van de krant. Ter gelegenheid van deze mijlpaal hebben zowel de krant zelf als de website maandag het oude logo waarmee de krant in de oorlogsjaren werd gepubliceerd. Dat heeft hoofdredacteur Wendelmoet Boersema zondag gemeld in het radioprogramma Met Het Oog op Morgen.
42 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken (BuZa) heeft bevestigd dat twee Nederlandse opvarenden van een kleinschalig cruiseschip zijn overleden. Volgens een woordvoerder werd een Nederlander ziek aan boord en overleed de persoon medio april tijdens een reis van Argentinië naar Kaapverdië. De tweede Nederlander, die ook ziek werd, is nog overgebracht naar Zuid-Afrika, waar de persoon overleed.
3 uur geleden
WEERT/BUDEL (ANP) - De brand die dagenlang heeft gewoed in het natuurgebied bij Weert en Budel is onder controle. De brandweer meldde zondag even voor 21.30 uur dat het sein 'brand meester' is gegeven.
3 uur geleden
JOHANNESBURG (ANP) - Een Nederlands stel is overleden na een virusuitbraak op een cruiseschip in de Atlantische Oceaan. Dat meldt het internationale persbureau AFP op basis van een anonieme bron. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) meldt dat er drie doden zijn op de cruise, van wie er zeker een positief testte op het hantavirus.
5 uur geleden
OLDENZAAL (ANP) - Bij een brand in een woning in het Twentse Oldenzaal is zondagmiddag iemand om het leven gekomen. Dat laat de brandweer weten. Ook zijn er familieleden die rook hebben ingeademd. Volgens een brandweerwoordvoerder zijn twee personen naar het ziekenhuis gebracht.
7 uur geleden