Raad van State: disfunctioneren van rechtsstaat ligt op de loer
DEN HAAG (ANP) - De democratische rechtsstaat functioneert weliswaar, maar staat onder druk, ziet de Raad van State. "Daarom is blijvende aandacht, versterking én doorontwikkeling nodig om de rechtsstaat weerbaar en vitaal te houden", schrijft het hoogste adviesorgaan van de regering in een beschouwing in het donderdag verschenen jaarverslag. Als de kwetsbare vertrouwensrelatie tussen overheid en burgers en tussen burgers onderling niet verbetert, ligt "disfunctioneren van de rechtsstaat op de loer", waarschuwt de RvS.
Ondermijning van de rechtsstaat dreigt ook door "de neiging binnen het overheidsbestuur om de waarden van de democratische rechtsstaat niet zozeer als minimumwaarborg te beschouwen, maar als een streefmaximum", schrijft De RvS. Die ziet wetsvoorstellen langskomen waarbij de randen van de wet worden opgezocht. De wetgever moet niet over de grens heengaan, benadrukt de Raad.
Een voorbeeld is het initiatiefvoorstel van de VVD om het regime voor zware criminelen strenger te maken, zoals het stellen van een maximum aan het bezoek dat een gedetineerde mag ontvangen. Het loslaten van een wettelijk minimum is in strijd met de grondrechten, oordeelde de Raad daarover. Ook zware criminelen hebben grondrechten.
Toegang tot de rechter
Als de waarden van de democratische rechtstaat als maximum worden gezien, vergroot dat bovendien "de kans dat door de rechtsstatelijke bodem wordt gezakt, zoals in het recente verleden in enkele gevallen is gebeurd", waarschuwt de RvS.
De Raad doelt daarbij op het beknibbelen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand. Ook voor mensen die minder draagkrachtig zijn, moet toegang tot de rechter verzekerd zijn.
Polarisatie
Ook waarschuwt de Raad voor de toenemende polarisatie en fragmentatie in de samenleving. Burgers haken af en het maatschappelijk ongenoegen uit zich in "verschillende zorgwekkende vormen, zoals structureel wantrouwen, extreme tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en tussen politieke groeperingen, en zelfs complotdenken."
Onderhoud en versterking "van de dijken van de rechtsstaat hebben dus prioriteit", zegt de RvS in zijn beschouwing.
De Raad van State benadrukt dat een goed functionerende rechtsstaat hard nodig is om de enorme hoeveelheid, zich opstapelende, opgaven waar Nederland voor staat het hoofd te bieden. "Maatschappelijke opgaven die vaak al eerder hadden kunnen en moeten worden aangepakt, nemen toe. De overheid loopt al langere tijd op haar tandvlees, wordt overvraagd en maakt mede daardoor fouten."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De 22-jarige Chris Jude, die verdacht wordt van de moord op Lisa in augustus vorig jaar, heeft bekend. Dat maakte het Openbaar Ministerie woensdag bekend tijdens een tweede inleidende zitting in de rechtbank in Amsterdam. Ook de andere feiten waarvan hij wordt verdacht heeft Jude bekend.
50 minuten geleden
ZEIST (ANP) - Nico de Haan, liefhebber en kenner van vogels en oud-waarnemend directeur van Vogelbescherming Nederland, is overleden. De Haan was 78 jaar. Dat heeft Vogelbescherming Nederland laten weten. De Haan overleed zaterdag. "Meer dan een halve eeuw was hij gezichtsbepalend voor de organisatie en een boegbeeld voor vogels in Nederland", zo omschrijft de organisatie hem.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Boeren uit de provincie Utrecht hebben bij het provinciehuis tientallen verhuisdozen neergezet. De actie is georganiseerd door LTO Noord en andere landbouworganisaties uit protest tegen het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG). Op de dozen zijn leuzen geschreven als "Boeren verdienen respect!" en "Met dit beleid raak ik mijn toekomst kwijt".
2 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - "Wij twijfelen er niet aan dat we dit kunnen." De Friese gedeputeerde Abel Kooistra (sport, BBB) weet zeker dat het schaatstoernooi bij de Olympische Spelen van 2030 prima in ijsstadion Thialf kan worden gehouden. Kooistra keek de eerste dagen van deze Winterspelen in Milaan hoe alles werd georganiseerd en bedacht hoe dat in Heerenveen en omgeving beter zou kunnen. En hij probeerde Thialf op de kaart te zetten als de beste plek om het schaatstoernooi in 2030 te houden.
2 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft twaalf jaar celstraf en tbs met dwangverpleging geëist tegen de 32-jarige Mark S. uit Borculo voor het verkrachten van twee vrouwen en het grootschalig seksueel afpersen van meisjes en vrouwen door te dreigen naaktbeelden van hen te verspreiden. "De verdachte is een compleet gevoelloos, veelkoppig monster", zei de officier van justitie woensdag in de rechtbank in Groningen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheid hoeft geen aanvullende maatregelen te nemen om PFAS-vervuiling tegen te gaan en mensen beter te beschermen tegen gezondheidsschade door blootstelling aan chemische stoffen die onder deze noemer vallen. Volgens de rechtbank in Den Haag doet de Staat "op dit moment voldoende".
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Duizenden vrouwen moeten langer wachten op de beslissing of ze een schadevergoeding krijgen voor gezondheidsklachten die zouden zijn veroorzaakt door de anticonceptie Essure van Bayer. De rechtbank in Utrecht zou daar woensdag uitspraak over doen, maar de rechters concluderen dat ze meer informatie nodig hebben.
3 uur geleden