Pro-Ierse Sinn Féin levert nieuwe premier Noord-Ierland
BELFAST (ANP/AFP) - Het Noord-Ierse parlement heeft zaterdag Michelle O'Neill tot premier benoemd. De katholieke O'Neill leidt Sinn Féin, een partij die aansluiting wil van Noord-Ierland bij de Ierse Republiek. Het is voor het eerst dat een Iers-nationalistische politicus Noord-Ierland zal leiden. Met de verkiezing van O'Neill is ook een einde gekomen aan een twee jaar durende politieke impasse in het Britse gebied.
Sinn Féin werd bij de verkiezingen van 2022 de grootste partij van Noord-Ierland. Ze kon echter geen regering vormen, omdat de pro-Britse Democratic Unionist Party (DUP), die tweede werd, weigerde mee te regeren. In Noord-Ierland is wettelijk vastgelegd dat de twee grootste partijen samen de regering vormen. Die afspraak is onderdeel van het vredesakkoord dat op Goede Vrijdag 1998 tot stand kwam en een einde maakte aan de dertigjarige burgeroorlog tussen pro-Britse protestanten en pro-Ierse katholieken in Noord-Ierland.
De DUP boycotte regeringsdeelname uit woede over de Brexit-afspraken. Die regelen een uitzonderingspositie voor Noord-Ierland, zodat de grens met buurland en EU-lid Ierland open kan blijven. Volgens de DUP is Noord-Ierland zo verder geïsoleerd geraakt van de rest van het Verenigd Koninkrijk.
Symbolische betekenis
In januari stemde de DUP echter in met nieuwe voorstellen van de Britse regering over de positie van Noord-Ierland na de Brexit. Daarmee kwam de weg vrij om een regering te vormen. De pro-Britse Emma Little-Pengelly wordt vicepremier in het nieuwe kabinet.
Premier en vicepremier hebben evenveel macht, maar voor nationalisten en katholieken is het van grote symbolische betekenis dat zij voor het eerst sinds de oprichting van Noord-Ierland in 1921 de minister-president leveren. "Dat deze dag zou komen was ondenkbaar voor de generatie van mijn ouders en grootouders", zei de 47-jarige O'Neill na haar benoeming. Ze noemde haar overwinning "historisch", maar zei ook de "identiteit, cultuur en tradities" van haar pro-Britse landgenoten te zullen respecteren.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP/AFP) - Melania Trump zit volgende week een vergadering van de VN-Veiligheidsraad voor. Het is de eerste keer dat een first lady een dergelijke functie bekleedt. Melania zal "de rol van onderwijs benadrukken bij het bevorderen van tolerantie en wereldvrede", meldt haar kantoor in een verklaring.
6 uur geleden
GENÈVE (ANP) - De Amerikaanse en Oekraïense delegaties die donderdag hebben overlegd in Genève hebben na afloop van hun gesprek gebeld met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Hij schrijft op X dat er een "grote bereidheid" is voor een volgende bijeenkomst, waar ook de Russen zouden moeten aansluiten.
6 uur geleden
TOPEKA (ANP/RTR) - De Amerikaanse staat Kansas heeft de rijbewijzen en geboorteakten van transgender personen ongeldig verklaard, omdat zij hun gender op deze documenten hebben laten wijzigen. Volgens een wet die donderdag is ingegaan, is het in de staat verboden om je gender te wijzigen na je geboorte. De maatregel treft meer dan duizend mensen.
7 uur geleden
TAMPA (ANP/AFP) - Een van de mannen die woensdag op een speedboot werd doodgeschoten door de Cubaanse kustwacht, was van plan om een opstand te ontketenen op het eiland. Dat zegt een politieke bondgenoot van de man tegen persbureau AFP.
7 uur geleden
GENÈVE (ANP) - De onderhandelingen tussen de VS en Iran in Genève zijn afgelopen. Dat meldt de bemiddelaar namens Oman, minister van Buitenlandse Zaken Badr bin Hamad al-Busaidi, op X. Volgens al-Busaidi is er "significante vooruitgang" gemaakt en worden de gesprekken komende week voortgezet in Wenen.
7 uur geleden
KABUL (ANP/AFP/RTR) - Afghanistan zegt vergeldingsaanvallen te hebben uitgevoerd tegen Pakistan. Daarbij zouden meerdere uitvalsbases in het grensgebied in dat land zijn ingenomen, aldus Afghaanse overheidsfunctionarissen. Pakistan zegt op zijn beurt "zonder aanleiding" te zijn aangevallen en stelt dat zijn leger "onmiddellijk" heeft teruggeslagen.
8 uur geleden
PRAAG (ANP/RTR) - De nieuwe Tsjechische regering neemt afstand van de verhoging van de defensie-uitgaven die de NAVO-landen hebben afgesproken. Tsjechië bezuinigt juist op defensie en is "zeker niet" op weg om de NAVO-norm te halen, zegt premier Andrej Babis.
8 uur geleden