Principeakkoord NAVO-landen over nieuwe bestedingsnorm 5 procent
BRUSSEL/DEN HAAG (ANP) - De NAVO-landen zijn het eens geworden over een nieuwe, veel hogere norm voor defensie-uitgaven. Ook laatste dwarsligger Spanje verzet zich niet langer tegen de nieuwe afspraak om 5 procent van de economie aan defensie en ondersteunende zaken te besteden, zeggen diplomaten. Daarmee is de weg vrij voor de leiders van de 32 NAVO-landen om die op hun top in Den Haag te bezegelen.
De nieuwe NAVO-norm moet het belangrijkste wapenfeit van de top worden. De Amerikaanse president Donald Trump had geëist dat de leden van het bondgenootschap hun defensiebudgetten zouden verhogen van 2 naar 5 procent van hun bruto binnenlands product. NAVO-chef Mark Rutte kneedde die onhaalbare eis om tot 3,5 procent voor defensie plus 1,5 procent voor ondersteunende zaken. Zoals het tankbestendig maken van bruggen, het opschroeven van de wapenindustrie en een betere cyberbeveiliging.
Spanje keerde zich daar echter tegen. Het zou ook met 2,1 procent prima de militairen en het materieel kunnen betalen die de NAVO van elke lidstaat vraagt om de alliantie te kunnen verdedigen. Premier Pedro Sánchez vroeg, onder druk van zijn radicaal-linkse coalitiegenoten, om een uitzonderingspositie.
'Bondgenoten zeggen toe'
NAVO-landen toonden zich bereid de toezegging over de nieuwe NAVO-norm iets losser te formuleren. De leiders spreken woensdag op de top uit dat "Bondgenoten (lees: NAVO-landen) zeggen toe" om naar 5 procent te gaan. Aanvankelijk luidde de tekst "Wij zeggen toe".
Rutte heeft Sánchez daarnaast een toelichtende brief gestuurd, zeggen NAVO-bronnen. Daarin verzekert de secretaris-generaal dat Spanje de "flexibiliteit" krijgt die nodig is om te voldoen aan de wensen van de militaire planners van de NAVO. Die hebben elk land laten weten wat het moet bijdragen aan de verdediging. De kosten variëren volgens ingewijden wat, maar zouden voor vrijwel alle lidstaten tussen de 3 en 4 procent liggen.
Meer tijd
Zonder akkoord over de bestedingsnorm zou Trump misschien wel wegblijven bij de top, klonk het de afgelopen maanden. Als bondgenoten niet meer gaan betalen, hoeven ze ook niet op bescherming te rekenen, dreigde hij eerder. Op Spanje is de afgelopen dagen grote druk uitgeoefend.
Rutte kwam NAVO-landen die de benodigde vele miljarden euro's moeilijk kunnen vinden, al tegemoet door ze meer tijd te gunnen. De norm hoeft niet in 2032, maar in 2035 te worden gehaald. Ook zou de NAVO over vier jaar willen kijken of 5 procent wel het juiste percentage is.
Meer uit Buitenland
OSLO (ANP) - Het verzoek van Marius Borg Høiby om zijn voorarrest om te zetten in huisarrest met een enkelband is door de rechtbank in Oslo afgewezen. Dat meldt Noorse persbureau NTB.
47 minuten geleden
ANTWERPEN (ANP) - De Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Prévot, heeft de Amerikaanse ambassadeur in België, Bill White, opnieuw op zijn taken gewezen. White haalde via X opnieuw uit naar de Belgische regering vanwege het besluit van het Antwerpse parket om een zaak over joodse rituele besnijders door de rechter te laten behandelen.
48 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Witte Huis denkt dicht bij een conceptovereenkomst met Iran te zijn over een einde aan de vijandelijkheden, meldt het Amerikaanse nieuwsmedium Axios op basis van ingewijden. De Amerikanen zouden de komende twee dagen een antwoord van Iran verwachten.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Israël moet de gearresteerde opvarenden van de hulpvloot voor Gaza, de Global Sumud Flotilla, "onmiddellijk en onvoorwaardelijk" vrijlaten, vindt het VN-mensenrechtenkantoor. Een woordvoerder noemt het geen misdaad om je solidair te verklaren met het lot van de Palestijnen. Ook moeten signalen dat de twee in gevangenschap zouden zijn mishandeld, worden onderzocht.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Londense politie heeft een speciaal team opgericht voor de bescherming van de Joodse gemeenschap. Het bestaat uit honderd agenten, inclusief antiterrorismespecialisten. In de Britse hoofdstad heeft een reeks antisemitische aanvallen plaatsgevonden.
2 uur geleden
KYIV (ANP) - Rusland heeft het door Oekraïne afgekondigde staakt-het-vuren geschonden, zegt de Oekraïnse buitenlandminister Andri Sybiha op X. Oekraïne kondigde eerder een bestand met open einde af, dat per woensdag zou ingaan.
4 uur geleden
SEOUL (ANP) - Noord-Korea heeft in een grondwetswijziging referenties naar een verenigd Korea verwijderd. Dat meldt het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap. In een nieuwe grondwetsdefinitie van het Noord-Koreaanse grondgebied wordt niet langer gesproken van bijvoorbeeld "de noordelijke helft" van het eiland. Ook wordt erkend dat het land in het zuiden aan Zuid-Korea grenst.
4 uur geleden