Politieke partijen willen na decennia weer meer grip op bouwgrond
DEN HAAG (ANP) - Ingegeven door de woningcrisis kijken politieke partijen weer naar grondprijzen en hoe die de bouw en huizenprijzen beïnvloeden. Decennialang waagde de politiek zich er niet aan. In 1977 viel het kabinet-Den Uyl nog over grondpolitiek, waarna het grotendeels stil bleef op het onderwerp. Maar nu zien partijen de urgentie er weer van in.
Want niet alleen de rente en materiaalkosten zijn gestegen, ook bouwgrond is de afgelopen jaren fors duurder geworden. De gemiddelde grondprijs is sinds 2019 met 35 procent omhooggegaan, aldus economen van ABN Amro eerder dit jaar. Vooral in sterk stedelijke gebieden, waar bouwgrond schaars is, schoten de prijzen omhoog. Daar kost een bouwkavel per vierkante meter 1520 euro, ten opzichte van 370 euro buiten de stad.
Mede door die prijsstijgingen hebben grondeigenaren er vaak baat bij de grond onbebouwd te laten liggen: in de toekomst valt er immers nog meer geld voor te krijgen dan nu, is het idee. Ook speelt het speculatie in de hand, bijvoorbeeld als het gaat om de aankoop van landbouwgrond. Als die bestemming verandert in bouwgrond, ziet de eigenaar diens investering vaak meer dan vertienvoudigen. "Een daling is nodig om de prijs van nieuwbouw aan te laten sluiten op de nieuwe marktomstandigheden", schrijven de economen van ABN Amro. "Dat betekent dat grondeigenaren water bij de wijn moeten doen."
Op de agenda
Bij politieke partijen staat het onderwerp inmiddels ook weer op de agenda. Zo wil de VVD dat gemeenten een hogere ozb-belasting mogen heffen op braakliggende grond. PvdA'er Henk Nijboer zei eerder in een debat dat hij desnoods grondeigenaren wil onteigenen als zij te lang niets met hun bouwgrond doen. Verder wil GroenLinks-PvdA een Nationale Grondbank, met daarin meer grond in publiek bezit. Ook wil de linkse samenwerking dat woekerwinsten op grond worden afgeroomd en bijvoorbeeld worden aangewend voor de aanleg van nieuwe wegen in nieuwe woonwijken.
GroenLinks-PvdA krijgt steun van verschillende partijen, waaronder Nieuw Sociaal Contract van Pieter Omtzigt. Ook NSC wil topwinsten op grond afromen en ten goede laten komen aan gebiedsontwikkeling of sociale woningbouw. De SP wil eveneens een einde maken aan speculatie met grondprijzen. De partij wil daarom dat grond niet meer zomaar aan iedere ontwikkelaar mag worden verkocht, maar dat er voorwaarden gesteld kunnen worden.
Landbouwgrond
Verder op links wil de Partij voor de Dieren dat veel meer landbouwgrond vrijkomt voor bouw. Nu bestaat ongeveer de helft van Nederland uit landbouwgrond, de PvdD wil dat er meer ruimte komt voor woningbouw én natuur. Door de veestapel met driekwart te laten krimpen - wat volgens de partij sowieso moet - komt er meer grond vrij, is het idee.
CDA en BBB moeten daar niets van hebben. Zij schrijven in hun programma juist dat landbouwgrond beschermd moet worden. De BBB zet vol in op voedselproductie en wil rekening houden met "hoogwaardige agrarische grond". Ook wil de partij dat boeren toegang krijgen tot meer grond, als de politiek vindt dat dieren meer ruimte moeten krijgen. Zowel de BBB als het CDA willen ook een grondbank, maar dan voor landbouwgrond. Wel vindt het CDA dat woningcorporaties "strategische grondposities" kunnen innemen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) moet druk op Rusland houden, zodat het land kiest voor een staakt-het-vuren en onderhandelingen om tot een duurzame vrede te komen. Die oproep deed premier Rob Jetten zaterdag op de openingsdag van de Parlementaire Assemblee van de OVSE in Den Haag.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten die geen asielopvang organiseren, moeten langskomen bij het ministerie van Asiel. Minister Bart van den Brink zegt in radioprogramma Dit is de Dag dat hij volgende week "de volgende stap" zet in het escalatieproces bij de eerste gemeenten. Welke gemeenten dat zijn, maakt Van den Brink dan ook bekend.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Er moeten geen hogere straffen komen voor daders tussen de 12 en 17 jaar, vindt staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid, D66). Onder meer het vorige kabinet-Schoof wilde de maximale straffen voor 14- en 15-jarigen verhogen, maar Van Bruggen ziet dat niet zitten.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Dierproeven op apen mogen ook na 2030 doorgaan, schrijft minister Rianne Letschert van Wetenschap in een brief aan de Tweede Kamer. Volgens de D66-minister zijn de proeven nog nodig voor onder meer de ontwikkeling van geneesmiddelen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - In de laatste verhoorweek voor de zomerstop verschijnen onder meer oud-zorgminister Hugo de Jonge, voormalig staatssecretaris van Economische Zaken Mona Keijzer en opiniepeiler Maurice de Hond voor de parlementaire enquêtecommissie corona. De verhoren staan in het teken van vaccinaties en het coronatoegangsbewijs.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Meerdere getuigen die zijn opgeroepen door de parlementaire enquêtecommissie corona zijn fysiek en digitaal bedreigd. Dat gebeurde vooruitlopend op hun verhoor en soms ook daarna. "Onacceptabel", vindt commissievoorzitter Daan de Kort. "Onze tolerantie voor dit verwerpelijke gedrag is nul en we zijn in contact met politie en beveiliging hierover." De woordvoerder van de commissie kan niet zeggen of er aangifte is gedaan. Dat is aan de bedreigde personen zelf.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet steekt 450 miljoen euro uit het Klimaatfonds in de bouw van een ondergrondse opslag voor waterstof. Dat meldt klimaat- en energieminister Stientje van Veldhoven (D66) aan de Tweede Kamer. Waterstof kan gebruikt worden om energie uit bijvoorbeeld zon en wind op te slaan en is daarmee van groot belang voor de omschakeling van fossiele naar hernieuwbare energie.
1 dag geleden