Politicoloog: ontzuiling draagt bij aan winst BBB in 12 provincies
AMSTERDAM (ANP) - Niet eerder won een politieke partij tijdens de Provinciale Statenverkiezingen in alle provincies. Woensdag lukte het de BoerBurgerBeweging (BBB) van Caroline van der Plas voor het eerst. Een gevolg van de eerdere ontzuiling, zegt Tom van der Meer, hoogleraar Politieke Wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam.
"Vroeger zag je bij verkiezingen in de provincies meerdere grote partijen. Dat had alles te maken met de zuil waar mensen uit kwamen. Katholieken stemden bijvoorbeeld massaal op de KVP en later het CDA. Eind jaren zestig, het einde van de verzuiling, begonnen deze identiteiten af te zwakken en konden partijen niet standaard meer terugvallen op hun achterban", legt Van der Meer uit. Het gevolg was dat christelijke partijen, en later sociaaldemocratische partijen, aanhang verloren. Zo ontstond er ruimte voor nieuwe partijen om nationaal groot te worden. "De laatste decennia zie je dat er geen partij meer is die standaard een grote achterban heeft. Ze moeten allemaal campagne voeren", zegt de politicoloog. "De BBB heeft daar goed op ingezet."
Wat ook bijdraagt aan de monsterzege van de BBB, is de plaats die de partij in het politieke spectrum heeft gepakt. Volgens Van der Meer had je vroeger links en rechts, maar is de huidige politiek uiteengevallen in drie blokken: links, centrumrechts en radicaalrechts. "Er is in de politiek een behoefte om centrumrechts en radicaalrechts bij elkaar te brengen. Vier jaar geleden deed Forum voor Democratie dat, toen die partij zich presenteerde als een nieuwkomer tussen de VVD en de PVV. Deze keer heeft de BBB die ruimte ingenomen."
Onvrede
De BBB won in veel gemeenten stemmen ten koste van FVD. "De politieke onvrede in Nederland is nog groter dan vier jaar geleden, waardoor je ziet dat nog meer mensen hun stem hebben gegeven aan BBB dan aan FVD destijds", verklaart Van der Meer.
De BBB is de grootste in iedere provincie geworden. In Drenthe en Overijssel stemde ruim een derde op de partij. In onder meer Utrecht en Noord-Holland was de overwinning minder overduidelijk. Daar won de BBB het nipt van GroenLinks en de VVD.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Binnenlandminister Pieter Heerma (CDA) wil voor nu niet verder met een wetsvoorstel dat regelt dat politieke partijen bij decentrale verkiezingen minstens één zetel moeten hebben om kans te maken op een restzetel. De restzetelverdeling geldt al voor de Tweede Kamerverkiezingen, maar zou na de wetswijziging ook tellen voor de verkiezingen van gemeenteraden, provinciale staten, waterschappen en eilandraden.
9 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het uitfaseren van het gebruik van olie, kolen en gas is voor Nederland een belangrijk thema op de aanstaande VN-klimaattop in Antalya, de COP31 die op 9 november begint. Klimaatminister Stientje van Veldhoven noemt deze "transitie weg van fossiele brandstoffen" in een brief aan de Tweede Kamer een "dwarsdoorsnijdende prioriteit" tijdens de top.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet is niet bereid "stappen terug" te zetten in de aanpak van het slepende stikstofprobleem, of op "belangrijke verworvenheden voor vrouwenrechten". Dat heeft minister-president Rob Jetten gezegd tijdens de wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet maakt zich zorgen over grondrechten en de privacy van ouders en kinderen bij de nieuwe Europese regels voor internetgebruik door kinderen. Staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Handel en Soevereiniteit) wil er in gesprek met Europese collega's voor zorgen dat de grondrechten en privacy worden gewaarborgd in de nieuwe regels.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet komt vrijdagmiddag toch niet met verdere uitwerking van de stikstofplannen. Landbouwminister Jaimi van Essen zou die bekendmaken nadat hij veelvuldig overlegd heeft met onder andere boerenorganisaties. Vrijdagochtend zat hij nog met LTO en NAJK om de tafel, maar na de ministerraad wilde Van Essen "nog de puntjes op de i zetten" en neemt hij nog een paar dagen de tijd.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Volgens PRO-leider Jesse Klaver is het kabinet niet van plan in te gaan op de wensen van drie partijen op de rechterflank om steun voor het belastingplan te krijgen. Maar of het kabinet er met zijn partij en Volt uitkomt, durfde Klaver ook nog niet te zeggen na afloop van een gesprek met het kabinet.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtse oppositiepartijen JA21, BBB en SGP zijn na een nieuw gesprek over het belastingplan met onder anderen premier Rob Jetten niet tevreden over de uitkomst. "Het ligt nog niet zoals wij zouden willen", zei JA21-voorman Joost Eerdmans bij het verlaten van het ministerie van Algemene Zaken.
9 uur geleden