Polen moet miljoen euro per dag betalen in rechtsstaatruzie
LUXEMBURG (ANP) - Polen moet elke dag een miljoen euro betalen zolang een tuchtcollege voor rechters niet is opgeheven. Deze dwangsom is bedoeld om het EU-land te dwingen om alsnog te luisteren naar het Europees Hof van Justitie.
De Europese Commissie had het hof om de strafmaatregel gevraagd omdat de regering in Warschau maar niet bij wil draaien in het slepende conflict met Brussel over de hervormingen van de Poolse rechterlijke macht. Die tasten de onafhankelijkheid van de Poolse rechtspraak aan, vindt Brussel, wat het Europees Hof in juli beaamde.
De Poolse regering is woedend en spreekt van "machtsmisbruik en chantage". Het hof "treedt buiten zijn bevoegdheden", zegt onderminister van Justitie Sebastian Kaleta. Polen kan weigeren de dwangsom over te maken naar de Europese Commissie, maar dat baat het land niet. Het bedrag kan ook worden ingehouden op EU-subsidies die het land ontvangt.
Coronaherstelfonds
Het juridische getouwtrek met de Europese instellingen begint een wissel te trekken op de Poolse schatkist. Het hof in Luxemburg legde Polen vorige maand ook al een dwangsom op omdat het land weigert een kolenmijn te sluiten die Tsjechisch grondgebied zou vervuilen. Dat kost Polen een half miljoen per dag. De ruzie over de rechtsstaat houdt ook de uitkering van miljarden euro's uit het Europese coronaherstelfonds aan Polen op.
Uit de hoogte van een dwangsom spreekt doorgaans onder meer hoe ernstig het Europees Hof het verzuim vindt. Een paar jaar geleden hield het hof het nog op 100.000 euro per dag, in weer een andere Poolse zaak.
Rechtsorde
Het Europees Hof droeg Polen in juli op het tuchtcollege te schorsen. Als het land dat blijft nalaten, dreigt er "ernstige en onherstelbare schade aan de rechtsorde van de Europese Unie en aan de waarden waarop de unie is gegrondvest, in het bijzonder de rechtsstaat", stelt het hof. Polen mag dan hebben aangekondigd het toezicht op rechters anders te willen regelen, maar hoe blijft onduidelijk. Het tuchtcollege heeft nog steeds rechtsmacht en in gang gezet onderzoek naar sommige rechters lijkt gewoon door te gaan.
Na de nederlaag bij het Europees Hof vroeg de Poolse regering het eigen grondwettelijk hof om uit te spreken dat het Pools recht soms boven het EU-recht gaat. Daar kan Warschau zich niet achter verschuilen, stelt de vicepresident van het hof in een eerste weerwoord tegen die uitspraak.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - De Russische president Vladimir Poetin ziet vooralsnog geen reden om persoonlijk zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky te ontmoeten. Die publiceerde donderdag een open brief aan de Russische leider met dat verzoek en de vraag om een concrete afspraak te maken.
2 uur geleden
TIVAT (ANP) - Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen staat open voor een "dynamischer" toetredingsproces voor landen die lid willen worden van de Europese Unie. Ze zei na de top van de EU en de Westelijke Balkan dat de wens is om hervormingen van toekomstige leden te belonen met "echte integratie" in de EU.
2 uur geleden
DUBLIN (ANP/AFP) - Ierland heeft een inreisverbod afgekondigd voor de Israëlische ministers Itamar Ben-Gvir (Nationale Veiligheid) en Bezalel Smotrich (Financiën). Beiden staan te boek als extreem in hun opvattingen. Premier Micheál Martin zei eerder al met maatregelen te komen tegen Israëlische functionarissen die volgens Ierland het conflict in Gaza aanwakkeren.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Astronauten aan boord van het internationale ruimtestation ISS hebben de opdracht gekregen te schuilen in hun ruimtevaartuig en zich voor te bereiden op een mogelijke evacuatie, meldt een woordvoerder van NASA op X. Het gaat om een voorzorgsmaatregel, terwijl de Russische bemanning van het ruimtestation probeert een steeds groter wordend lek in hun deel van het ISS te dichten.
3 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De marine van Oekraïne heeft bevestigd dat een Oekraïense zeedrone naar Roemenië is gevaren. Het onbemande vaartuig zou op de Zwarte Zee van koers zijn geraakt door Russische elektronische oorlogsvoering.
6 uur geleden
OSLO (ANP) - De gezondheidstoestand van de Noorse kroonprinses Mette-Marit is het afgelopen jaar flink achteruitgegaan. Er is veel meer littekenweefsel in de longen gekomen en haar longfunctie is de afgelopen drie maanden flink teruggevallen. Tijdens een persconferentie noemde hoofdarts en longspecialist Are Holm van het Rikshospitalet de situatie "gevaarlijk".
6 uur geleden
BEIROET (ANP/RTR) - De Libanese parlementsvoorzitter Nabih Berri zegt dat Hezbollah zich wat hem betreft kan terugtrekken uit het zuiden van Libanon, als Israëlische militairen daar tegelijkertijd ook vertrekken. Berri is een bondgenoot van Hezbollah en wordt gezien als een tussenpersoon. Hezbollah is niet bij vredesgesprekken betrokken, maar speelt wel een rol bij het beëindigen van de gevechten.
6 uur geleden