Polen moet miljoen euro per dag betalen in rechtsstaatruzie
LUXEMBURG (ANP) - Polen moet elke dag een miljoen euro betalen zolang een tuchtcollege voor rechters niet is opgeheven. Deze dwangsom is bedoeld om het EU-land te dwingen om alsnog te luisteren naar het Europees Hof van Justitie.
De Europese Commissie had het hof om de strafmaatregel gevraagd omdat de regering in Warschau maar niet bij wil draaien in het slepende conflict met Brussel over de hervormingen van de Poolse rechterlijke macht. Die tasten de onafhankelijkheid van de Poolse rechtspraak aan, vindt Brussel, wat het Europees Hof in juli beaamde.
De Poolse regering is woedend en spreekt van "machtsmisbruik en chantage". Het hof "treedt buiten zijn bevoegdheden", zegt onderminister van Justitie Sebastian Kaleta. Polen kan weigeren de dwangsom over te maken naar de Europese Commissie, maar dat baat het land niet. Het bedrag kan ook worden ingehouden op EU-subsidies die het land ontvangt.
Coronaherstelfonds
Het juridische getouwtrek met de Europese instellingen begint een wissel te trekken op de Poolse schatkist. Het hof in Luxemburg legde Polen vorige maand ook al een dwangsom op omdat het land weigert een kolenmijn te sluiten die Tsjechisch grondgebied zou vervuilen. Dat kost Polen een half miljoen per dag. De ruzie over de rechtsstaat houdt ook de uitkering van miljarden euro's uit het Europese coronaherstelfonds aan Polen op.
Uit de hoogte van een dwangsom spreekt doorgaans onder meer hoe ernstig het Europees Hof het verzuim vindt. Een paar jaar geleden hield het hof het nog op 100.000 euro per dag, in weer een andere Poolse zaak.
Rechtsorde
Het Europees Hof droeg Polen in juli op het tuchtcollege te schorsen. Als het land dat blijft nalaten, dreigt er "ernstige en onherstelbare schade aan de rechtsorde van de Europese Unie en aan de waarden waarop de unie is gegrondvest, in het bijzonder de rechtsstaat", stelt het hof. Polen mag dan hebben aangekondigd het toezicht op rechters anders te willen regelen, maar hoe blijft onduidelijk. Het tuchtcollege heeft nog steeds rechtsmacht en in gang gezet onderzoek naar sommige rechters lijkt gewoon door te gaan.
Na de nederlaag bij het Europees Hof vroeg de Poolse regering het eigen grondwettelijk hof om uit te spreken dat het Pools recht soms boven het EU-recht gaat. Daar kan Warschau zich niet achter verschuilen, stelt de vicepresident van het hof in een eerste weerwoord tegen die uitspraak.
Meer uit Buitenland
MILAAN (ANP) - Vicepresident JD Vance van de Verenigde Staten is bij de openingsceremonie van de Winterspelen in stadion San Siro in Milaan met boegeroep ontvangen. Bij de entree van de grote equipe uit de Verenigde Staten met vlaggendrager Erin Jackson, de olympisch schaatskampioene op de 500 meter, kwam hij in beeld. Daarop waren boegeroep en gefluit te horen.
1 uur geleden
MUSCAT (ANP/RTR/AFP) - Iran en de Verenigde Staten hebben hun eerste overleg sinds lange tijd beëindigd. Volgens de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken is afgesproken door te gaan met de onderhandelingen over het Iraanse atoomprogramma.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft een racistische video verwijderd met oud-president Barack Obama en diens vrouw Michelle als apen. Het bericht is niet meer te zien op Trumps spreekbuis Truth Social. Het Witte Huis verklaarde dat de beelden per ongeluk door een medewerker waren geplaatst.
5 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse politie heeft vrijdag op twee adressen huiszoekingsbevelen uitgevoerd in verband met een onderzoek naar "wangedrag in een openbaar ambt". In een verklaring zegt de politie dat "een 72-jarige man" betrokken is bij het wangedrag. In het persbericht noemt de politie geen naam, maar tegenover Sky News bevestigt ze dat de doorzoekingen verband houden met het onderzoek naar oud-bewindspersoon Peter Mandelson.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De zwarte Republikeinse senator Tim Scott roept president Donald Trump op de video waarin oud-president Barack Obama en zijn vrouw Michelle worden afgebeeld als apen, offline te halen. "Ik hoop dat het nep is, want het is het meest racistische dat ik ooit uit dit Witte Huis heb gezien", schrijft hij op X.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie komt met een nieuw sanctiepakket tegen Rusland, het twintigste. De nieuwe sancties richten zich onder meer op Russische energie, financiële diensten en handel, laat voorzitter van de Commissie Ursula von der Leyen weten.
8 uur geleden
OSLO (ANP) - De Noorse kroonprinses Mette-Marit heeft excuses aangeboden voor haar "vriendschap met Epstein". Het Noorse hof deelde vrijdag een verklaring van de kroonprinses. "Het is belangrijk voor mij om mijn excuses aan te bieden aan iedereen die ik teleurgesteld heb", schrijft Mette-Marit. De vrouw van kroonprins Haakon biedt ook haar excuses aan "voor de situatie waarin ik de koninklijke familie heb gebracht, vooral de koning en koningin".
9 uur geleden