Polen moet miljoen euro per dag betalen in rechtsstaatruzie
LUXEMBURG (ANP) - Polen moet elke dag een miljoen euro betalen zolang een tuchtcollege voor rechters niet is opgeheven. Deze dwangsom is bedoeld om het EU-land te dwingen om alsnog te luisteren naar het Europees Hof van Justitie.
De Europese Commissie had het hof om de strafmaatregel gevraagd omdat de regering in Warschau maar niet bij wil draaien in het slepende conflict met Brussel over de hervormingen van de Poolse rechterlijke macht. Die tasten de onafhankelijkheid van de Poolse rechtspraak aan, vindt Brussel, wat het Europees Hof in juli beaamde.
De Poolse regering is woedend en spreekt van "machtsmisbruik en chantage". Het hof "treedt buiten zijn bevoegdheden", zegt onderminister van Justitie Sebastian Kaleta. Polen kan weigeren de dwangsom over te maken naar de Europese Commissie, maar dat baat het land niet. Het bedrag kan ook worden ingehouden op EU-subsidies die het land ontvangt.
Coronaherstelfonds
Het juridische getouwtrek met de Europese instellingen begint een wissel te trekken op de Poolse schatkist. Het hof in Luxemburg legde Polen vorige maand ook al een dwangsom op omdat het land weigert een kolenmijn te sluiten die Tsjechisch grondgebied zou vervuilen. Dat kost Polen een half miljoen per dag. De ruzie over de rechtsstaat houdt ook de uitkering van miljarden euro's uit het Europese coronaherstelfonds aan Polen op.
Uit de hoogte van een dwangsom spreekt doorgaans onder meer hoe ernstig het Europees Hof het verzuim vindt. Een paar jaar geleden hield het hof het nog op 100.000 euro per dag, in weer een andere Poolse zaak.
Rechtsorde
Het Europees Hof droeg Polen in juli op het tuchtcollege te schorsen. Als het land dat blijft nalaten, dreigt er "ernstige en onherstelbare schade aan de rechtsorde van de Europese Unie en aan de waarden waarop de unie is gegrondvest, in het bijzonder de rechtsstaat", stelt het hof. Polen mag dan hebben aangekondigd het toezicht op rechters anders te willen regelen, maar hoe blijft onduidelijk. Het tuchtcollege heeft nog steeds rechtsmacht en in gang gezet onderzoek naar sommige rechters lijkt gewoon door te gaan.
Na de nederlaag bij het Europees Hof vroeg de Poolse regering het eigen grondwettelijk hof om uit te spreken dat het Pools recht soms boven het EU-recht gaat. Daar kan Warschau zich niet achter verschuilen, stelt de vicepresident van het hof in een eerste weerwoord tegen die uitspraak.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP/AFP/DPA) - In het Verenigd Koninkrijk werd maandag het record voor de warmste dag in mei verbroken. Volgens het nationale weerbureau liep de temperatuur in de buurt van Londen op tot 33,5 graden. Het vorige record voor de warmste dag in mei was 32,8 graden. Die temperatuur werd in zowel 1922 als in 1944 gemeten.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft buitenlandse burgers en diplomaten maandag opgeroepen om Kyiv "zo snel mogelijk" te verlaten. Volgens het ministerie is Rusland van plan om meer aanvallen uit te voeren op de Oekraïense hoofdstad, waaronder een reeks systematische aanvallen op defensie-industriefaciliteiten.
2 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Door een Israëlische luchtaanval op een vluchtelingenkamp in het zuiden van de Gazastrook zijn zeker twee mensen gedood, onder wie een 6-jarig meisje. Zeventien mensen raakten gewond, melden Palestijnse gezondheidsfunctionarissen.
3 uur geleden
DOHA (ANP/AFP) - Een delegatie Iraanse hoogwaardigheidsbekleders is maandag aangekomen in de Qatarese hoofdstad Doha. Dat meldt persbureau AFP op basis van een ingewijde. Het zou gaan om onder anderen de Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf, buitenlandminister Abbas Araghchi en een topman van de Iraanse centrale bank.
4 uur geleden
PHNOM PENH (ANP/AFP) - De veroordeelde Cambodjaanse oppositieleider Kem Sokha heeft gratie gekregen. Dat meldt senaatsvoorzitter en oud-premier Hun Sen op sociale media. Kem Sokha werd in 2023 veroordeeld tot 27 jaar huisarrest voor verraad.
4 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - Rusland zegt Kyiv te blijven aanvallen bij wijze van vergelding voor een vermeende aanval op studentenhuisvesting in de bezette Oekraïense regio Loehansk. Bij die aanval van vrijdag zouden volgens het Kremlin 21 doden zijn gevallen, onder wie veel jonge vrouwen.
5 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP/AFP/RTR) - Paus Leo XIV waarschuwt voor de "nieuwe vormen van slavernij" door de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) en roept op tot de "ontwapening" ervan. Dat staat in zijn encycliek die de paus maandag presenteerde in het bijzijn van onder anderen AI-experts. Het is de eerste zogenoemde encycliek van paus Leo. In zo'n gewichtige pauselijke brief presenteert de kerkelijk leider zijn kijk op een thema.
6 uur geleden