Plasterk vertelt in verslag hoe het verder moet met formatie

Plasterk bespreekt zijn bevindingen in de ochtend nog met de partijleiders Geert Wilders (PVV), Dilan Yeşilgöz (VVD) en Caroline van der Plas (BBB). Ook Pieter Omtzigt van NSC is daarbij uitgenodigd, maar hij heeft afgelopen week al laten weten dat deze informatieronde wat hem betreft voorbij is.

Na een eerste ronde verkennende gesprekken werd Plasterk in december aangesteld als informateur. Hij kreeg opdracht te onderzoeken of de uiteenlopende opvattingen van de partijen over zaken die de democratische rechtstaat aangaan te overbruggen zijn. Ook zouden andere belangrijke thema's als migratie, bestaanszekerheid en financiën worden besproken.

Inmiddels is duidelijk dat het rechtse meerderheidskabinet waar de PVV op aanstuurde, er waarschijnlijk niet inzit. NSC had daar al bedenkingen bij en heeft inmiddels duidelijk gemaakt daar geen mogelijkheid tot "vruchtbare samenwerking" in te zien. Ook de VVD heeft overigens herhaaldelijk gezegd alleen een gedoogrol te willen in deze combinatie.

Over de inhoud van de gesprekken is de afgelopen twee maanden weinig naar buiten gekomen. Pas vorige week verbrak Omtzigt de afgesproken "radiostilte". Hij liet weten geschrokken te zijn van een overzicht van mogelijke financiële tegenvallers waar een nieuw kabinet rekening moet houden en stapte direct uit het overleg.

In de aanloop naar dat besluit was al duidelijk geworden dat de verstandhouding tussen de partijleiders niet goed was. Zij kibbelden er tussen de gesprekken door op los via social media. Toch toonden de overgebleven onderhandelaars zich verbaasd om het vertrek van Omtzigt en hielden zij vol dat er "constructief" werd onderhandeld.