Planetarium Franeker uitgeroepen tot werelderfgoed
PARIJS (ANP) - Het planetarium van Eise Eisinga in het Friese Franeker is uitgeroepen tot werelderfgoed. De VN-organisatie UNESCO heeft het model van het zonnestelsel dinsdag op de prestigieuze lijst gezet.
Eise Eisinga (1744-1828) was een ondernemer, die zich in zijn vrije tijd bezighield met sterrenkunde. Tussen 1774 en 1781 bouwde hij in het plafond van zijn woonkamer het zonnestelsel na. Dat deed hij om te bewijzen dat doemscenario's niet klopten. Eisinga liet de zes toen bekende planeten (Mercurius, Venus, de aarde, Mars, Jupiter en Saturnus) en de maan rond de zon draaien. Dat systeem wordt aangedreven door een slingeruurwerk. Het Koninklijk Planetarium Eise Eisinga is het oudste nog werkende planetarium ter wereld.
In een reactie zegt het planetarium dat UNESCO "de uitzonderlijke universele waarde van dit indrukwekkend grote model van ons zonnestelsel" erkent. Het werk aan de aanvraag voor de status van werelderfgoed begon in 2003. Volgens burgemeester Marga Waanders van de gemeente Waadhoeke, waar Franeker onder valt, is de erkenning "een uitnodiging aan alle wereldburgers: ervaar in ons planetarium de machtige werking van het zonnestelsel dat we met elkaar delen."
Uniek
Demissionair staatssecretaris Gunay Uslu, die over erfgoedbeleid gaat, noemt het planetarium "erfgoed op zijn best. Uniek, onvervangbaar en het vertelt een bijzonder verhaal dat ook ver buiten Nederland belangrijk is." Ze voegt eraan toe dat Eisinga het planetarium bouwde "om met wetenschappelijk bewijs angstaanjagende geruchten te ontkrachten. Dat maakt het nog steeds actueel."
Ook van andere kanten wordt het planetarium gefeliciteerd. Astronaut en tv-presentator André Kuipers noemt het planetarium een "magistraal werk" en zegt dat de erkenning "terecht en welverdiend" is.
Werelderfgoedlijst
Op de werelderfgoedlijst staan ongeveer 1200 plekken over de hele wereld. Het planetarium is de dertiende plek in het Koninkrijk der Nederlanden op de lijst. Daarop staan onder meer de Waddenzee, de Waterlinie, de Van Nellefabriek in Rotterdam, de grachtengordel van Amsterdam, de molens van Kinderdijk en het centrum van Willemstad op Curaçao.
Meer uit Binnenland
SEXBIERUM (ANP) - Boeren hebben maandagavond in Friesland met trekkers over de snelweg gereden. Dat gebeurde na afloop van een protestactie in Sexbierum.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is nog onduidelijk of er Nederlanders zijn onder de slachtoffers van de zware aardbeving maandag in Colombia. Het ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten de situatie op de voet te volgen en te onderzoeken of en hoeveel Nederlanders zijn getroffen.
9 uur geleden
SEXBIERUM (ANP) - Boeren houden maandagavond in het Friese Sexbierum een protestactie tegen de stikstofplannen van het kabinet. De boeren hebben zich met meer dan honderd trekkers verzameld op een weiland langs de A31.
9 uur geleden
OMMEN (ANP) - Met tientallen trekkers zijn boeren maandagavond samengekomen bij het gemeentehuis van Ommen. Ze overhandigden daar een brandbrief aan het college van burgemeester en wethouders waarin ze hun zorgen uiten over de stikstofplannen van het kabinet. Locoburgemeester Alice van den Nieuwboer nam de brief in ontvangst.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Reisorganisatie Sawadee heeft nog vier groepen Nederlanders van ieder ongeveer twintig reizigers in het door een aardbeving getroffen Colombia, zegt een woordvoerder. Volgens de zegsman is niemand gewond geraakt.
10 uur geleden
ENKHUIZEN (ANP) - De twee mannen die ervan worden verdacht dat ze vorige week iemand hebben doodgestoken in Enkhuizen blijven voorlopig vastzitten. De rechtbank heeft hun voorarrest met veertien dagen verlengd.
12 uur geleden
DOETINCHEM (ANP) - In en rond tien natuurgebieden in het werkgebied van Waterschap Rijn en IJssel mag vanaf woensdag geen grondwater meer worden opgepompt voor beregening. Het schap stelt dat de tijdelijke maatregel nodig is om in deze droge periode "onherstelbare schade aan kwetsbare natuur te voorkomen".
13 uur geleden