Planetarium Franeker uitgeroepen tot werelderfgoed
PARIJS (ANP) - Het planetarium van Eise Eisinga in het Friese Franeker is uitgeroepen tot werelderfgoed. De VN-organisatie UNESCO heeft het model van het zonnestelsel dinsdag op de prestigieuze lijst gezet.
Eise Eisinga (1744-1828) was een ondernemer, die zich in zijn vrije tijd bezighield met sterrenkunde. Tussen 1774 en 1781 bouwde hij in het plafond van zijn woonkamer het zonnestelsel na. Dat deed hij om te bewijzen dat doemscenario's niet klopten. Eisinga liet de zes toen bekende planeten (Mercurius, Venus, de aarde, Mars, Jupiter en Saturnus) en de maan rond de zon draaien. Dat systeem wordt aangedreven door een slingeruurwerk. Het Koninklijk Planetarium Eise Eisinga is het oudste nog werkende planetarium ter wereld.
In een reactie zegt het planetarium dat UNESCO "de uitzonderlijke universele waarde van dit indrukwekkend grote model van ons zonnestelsel" erkent. Het werk aan de aanvraag voor de status van werelderfgoed begon in 2003. Volgens burgemeester Marga Waanders van de gemeente Waadhoeke, waar Franeker onder valt, is de erkenning "een uitnodiging aan alle wereldburgers: ervaar in ons planetarium de machtige werking van het zonnestelsel dat we met elkaar delen."
Uniek
Demissionair staatssecretaris Gunay Uslu, die over erfgoedbeleid gaat, noemt het planetarium "erfgoed op zijn best. Uniek, onvervangbaar en het vertelt een bijzonder verhaal dat ook ver buiten Nederland belangrijk is." Ze voegt eraan toe dat Eisinga het planetarium bouwde "om met wetenschappelijk bewijs angstaanjagende geruchten te ontkrachten. Dat maakt het nog steeds actueel."
Ook van andere kanten wordt het planetarium gefeliciteerd. Astronaut en tv-presentator André Kuipers noemt het planetarium een "magistraal werk" en zegt dat de erkenning "terecht en welverdiend" is.
Werelderfgoedlijst
Op de werelderfgoedlijst staan ongeveer 1200 plekken over de hele wereld. Het planetarium is de dertiende plek in het Koninkrijk der Nederlanden op de lijst. Daarop staan onder meer de Waddenzee, de Waterlinie, de Van Nellefabriek in Rotterdam, de grachtengordel van Amsterdam, de molens van Kinderdijk en het centrum van Willemstad op Curaçao.
Meer uit Binnenland
LEUSDEN (ANP) - Het Sovjet Ereveld in Leusden is opnieuw beklad. Dit keer zijn de obelisk en de gedenkmuur met rode en zwarte verf besmeurd. Op beelden op de sociale media van de begraafplaats is te zien dat er leuzen zijn aangebracht als 'Fuck Refugees', 'Not against Russians but against commies' en 'Dutch government = commies'.
54 minuten geleden
HOOGERHEIDE (ANP) - De groep migranten die zaterdagochtend van een rubberboot voor de Zeeuwse kust is gehaald, verblijft in de Brigade Brabant-Oost van de marechaussee in Hoogerheide. Het gaat om 36 mannen uit Afghanistan, zegt een woordvoerder van de marechaussee.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De schade van de protesten loopt voor Haagse winkeliers waarschijnlijk in de vele duizenden euro's, ondanks dat het in een groot deel van de Haagse binnenstad zaterdag vrij rustig bleef. Dat schat voorzitter Bas Winkler van Binnenstad in Bedrijf, het overkoepelende samenwerkingsverband van ondernemersverenigingen in de binnenstad van Den Haag.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - PRO-leider Jesse Klaver zegt dat het kabinet van hem en Volt-leider Laurens Dassen afbeweegt. "De politieke wil om met ons samen te werken, is er niet", zei hij na een overleg op zaterdag in het Catshuis. Klaver vreest dat het belastingplan nu zonder meerderheid woensdag in de Tweede Kamer wordt behandeld.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De gemeente Den Haag heeft het noodbevel dat zaterdag geldt voor het kernwinkelgebied van de stad uitgebreid naar het Malieveld en het Centraal Station. Het is op verschillende plekken onrustig in de stad door een oproep tot rellen en plunderingen via sociale media en voetbalfans die zeggen daar te zijn 'ter bescherming' van de stad.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21, BBB en de SGP zien nog mogelijkheden om met het kabinet tot een akkoord over het belastingplan te komen. Na een digitaal overleg zaterdag zeiden de drie partijen in een verklaring dat ze aanknopingspunten zien.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Mobiele Eenheid grijpt in op het Korte Voorhout in Den Haag, omdat groepen jongeren daar niet luisteren naar de vorderingen van de politie. Dat ziet een ANP-verslaggever ter plaatse. Mensen zijn daar aanwezig vanwege de oproepen tot "Gen-Z-protesten" via sociale media. De politie heeft de aanwezigen meermaals verzocht om naar het Malieveld te gaan, maar daar wordt door sommigen geen gehoor aan gegeven.
5 uur geleden