Partijen zien weer ruimte voor uitbreiding van de EU
DEN HAAG (ANP) - De Europese Commissie wil met Oekraïne, Moldavië en Bosnië gaan onderhandelen over toetreding. Lang was uitbreiding van de EU een onderwerp waar maar weinig over werd gesproken aan het Binnenhof. Dat veranderde met de inval van Rusland in buurland Oekraïne. De meeste partijen zien nu onder voorwaarden weer ruimte voor groei van de EU.
De Russische agressie in februari vorig jaar was een gamechanger in Europa. Oekraïne kreeg vier maanden later al de status van kandidaat-lidstaat van de EU-leiders. Dat gebeurde ook met Moldavië. Zes maanden later verwierf ook Bosnië en Herzegovina die felbegeerde positie.
Dat was ongekend snel voor de EU. Normaliter duurt het jaren voor een land kandidaat-lid mag worden. Landen op de Westelijke Balkan die deze status al hebben (Montenegro, Albanië, Noord-Macedonië en Servië) kregen te horen dat Brussel het toetredingsproces wilde versnellen.
Datumfetisjisme
En al snel was een datum te horen wanneer het allemaal rond moest zijn. Voorzitter Charles Michel van de Europese Raad noemde 2030 als streefdatum. Premier Mark Rutte wilde er niks van horen. "Datumfetisjisme" vindt hij het. Op een informele top in Granada vorige maand werd voor het eerst sinds lang weer over uitbreiding gesproken.
Toetreding tot de unie kan alleen als nieuwe landen aan de Kopenhagen Criteria voldoen, benadrukken vrijwel alle partijen in hun verkiezingsprogramma's. Dat zijn voorwaarden op gebied van onder meer rechtstaat, democratie, mensenrechten en economie. "We doen geen concessies" aan deze criteria, aldus NSC.
Hoge eisen
Maar partijen kijken duidelijk anders aan tegen uitbreiding dan bij de vorige verkiezingen. Toen pleitte de VVD nog voor "terughoudendheid bij uitbreiding". Zelfs een pro-Europese partij als D66 schreef toen: "Lid worden van de Europese Unie kan niet zomaar. Hier stellen we hoge eisen aan, en dat is terecht."
De toon in de programma's is veranderd. "Wij dragen actief bij aan het ondersteunen van Oekraïne en de andere kandidaat-lidstaten op de Westelijke Balkan om te voldoen aan de zware eisen die we stellen voor toetreding tot de EU", aldus het CDA. "Uitbreiding is nooit urgenter of actueler geweest dan nu en is in het belang van een stabiel en veilig Europa", vindt D66.
Tussenvorm
Sommige partijen zoeken een tussenvorm om landen alvast dichter bij de EU te brengen. GroenLinks-PvdA zoekt het in een stapsgewijze toetreding waarbij landen bijvoorbeeld eerst lid worden van de douane-unie. D66 wil kandidaat-lidstaten al snel "een 'observant' status geven of al eerder mee laten praten over Europese beslissingen".
Van de grote partijen zien alleen PVV, SP en Partij voor de Dieren niks in uitbreiding. De partij van Geert Wilders wil sowieso uit de EU. Volgens de SP is de EU "veel te snel gegroeid" en "verdere uitbreiding is dan ook niet mogelijk". Voor de Partij voor de Dieren is expansie van de EU niet aan de orde "zolang de democratische controle niet op orde is en de interne markt leidend is".
Meer uit Politiek
ROTTERDAM (ANP) - Don Ceder van de ChristenUnie vindt de excuses die premier Rob Jetten zondag heeft uitgesproken aan de Molukse gemeenschap in Nederland "een historisch markeringspunt". Dat zei hij over de toespraak van Jetten voorafgaand aan de onthulling van het nationale monument op de Lloydkade in Rotterdam, ter ere van de eerste generatie Molukse migranten.
13 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Christine Teunissen zal opkomen voor dieren én mensen, beloofde ze op haar eerste congres als leider van Partij voor de Dieren. "We zijn bij de dieren begonnen. En vanuit de belangen van de dieren volgen de belangen van de natuur, ecosystemen en mensen die in de verdrukking komen", zo sprak de politica haar partijgenoten zaterdagmiddag toe in de Brabanthallen in Den Bosch.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De medeoprichter en oud-partijvoorzitter van de SP Hans van Hooft is overleden, meldt de partij op haar website. De partij roemt zijn betrokkenheid bij de SP en hoe hij als politicus dichtbij de mensen stond. "Hans wist dat praten over verandering slechts helpt als dat in actie wordt omgezet", schrijft de partij over zijn jaren als wethouder in Nijmegen.
1 dag geleden
BRUSSEL (ANP) - Premier Rob Jetten is "heel blij" dat de EU-regeringsleiders vrijdag hebben afgesproken gezamenlijk meer te doen om illegale drugshandel tegen te gaan en ook strenger te zijn op landen die drugscriminelen faciliteren. Nederland heeft daarop aangedrongen, mede omdat Sierra Leone de veroordeelde Nederlandse drugscrimineel Bolle Jos weigert uit te leveren. Jetten is ervan overtuigd dat als Nederland en andere EU-landen steun aan het West-Afrikaanse land stopzetten, de druk wordt opgevoerd om hem uit te leveren.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Voormalig onderwijsministers Ingrid van Engelshoven en Arie Slob worden volgende week verhoord door de parlementaire enquêtecommissie over het coronavirus. De verhoorweek staat in het teken van het effect van de coronamaatregelen op het onderwijs.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet houdt de optie open om nieuwe kerncentrales te bouwen in de buurt van de Eemshaven in Groningen. Daar zijn twee mogelijke locaties. Ook het Zeeuwse Terneuzen staat nog op de lijst. Staatssecretaris Jo-Annes de Bat benadrukt dat er nog geen besluit is genomen.
2 dagen geleden
BRUSSEL (ANP) - Bij de EU-regeringsleiders overheerst het gevoel van hoop op een stabielere situatie in Iran "zonder naïef te zijn", zei premier Rob Jetten na afloop van de EU-top vrijdag. "Maar wel in de wetenschap dat het Iraanse regime nog steeds in positie zit, wat slecht nieuws is voor de Iraanse bevolking."
2 dagen geleden