Partijen zien weer ruimte voor uitbreiding van de EU
DEN HAAG (ANP) - De Europese Commissie wil met Oekraïne, Moldavië en Bosnië gaan onderhandelen over toetreding. Lang was uitbreiding van de EU een onderwerp waar maar weinig over werd gesproken aan het Binnenhof. Dat veranderde met de inval van Rusland in buurland Oekraïne. De meeste partijen zien nu onder voorwaarden weer ruimte voor groei van de EU.
De Russische agressie in februari vorig jaar was een gamechanger in Europa. Oekraïne kreeg vier maanden later al de status van kandidaat-lidstaat van de EU-leiders. Dat gebeurde ook met Moldavië. Zes maanden later verwierf ook Bosnië en Herzegovina die felbegeerde positie.
Dat was ongekend snel voor de EU. Normaliter duurt het jaren voor een land kandidaat-lid mag worden. Landen op de Westelijke Balkan die deze status al hebben (Montenegro, Albanië, Noord-Macedonië en Servië) kregen te horen dat Brussel het toetredingsproces wilde versnellen.
Datumfetisjisme
En al snel was een datum te horen wanneer het allemaal rond moest zijn. Voorzitter Charles Michel van de Europese Raad noemde 2030 als streefdatum. Premier Mark Rutte wilde er niks van horen. "Datumfetisjisme" vindt hij het. Op een informele top in Granada vorige maand werd voor het eerst sinds lang weer over uitbreiding gesproken.
Toetreding tot de unie kan alleen als nieuwe landen aan de Kopenhagen Criteria voldoen, benadrukken vrijwel alle partijen in hun verkiezingsprogramma's. Dat zijn voorwaarden op gebied van onder meer rechtstaat, democratie, mensenrechten en economie. "We doen geen concessies" aan deze criteria, aldus NSC.
Hoge eisen
Maar partijen kijken duidelijk anders aan tegen uitbreiding dan bij de vorige verkiezingen. Toen pleitte de VVD nog voor "terughoudendheid bij uitbreiding". Zelfs een pro-Europese partij als D66 schreef toen: "Lid worden van de Europese Unie kan niet zomaar. Hier stellen we hoge eisen aan, en dat is terecht."
De toon in de programma's is veranderd. "Wij dragen actief bij aan het ondersteunen van Oekraïne en de andere kandidaat-lidstaten op de Westelijke Balkan om te voldoen aan de zware eisen die we stellen voor toetreding tot de EU", aldus het CDA. "Uitbreiding is nooit urgenter of actueler geweest dan nu en is in het belang van een stabiel en veilig Europa", vindt D66.
Tussenvorm
Sommige partijen zoeken een tussenvorm om landen alvast dichter bij de EU te brengen. GroenLinks-PvdA zoekt het in een stapsgewijze toetreding waarbij landen bijvoorbeeld eerst lid worden van de douane-unie. D66 wil kandidaat-lidstaten al snel "een 'observant' status geven of al eerder mee laten praten over Europese beslissingen".
Van de grote partijen zien alleen PVV, SP en Partij voor de Dieren niks in uitbreiding. De partij van Geert Wilders wil sowieso uit de EU. Volgens de SP is de EU "veel te snel gegroeid" en "verdere uitbreiding is dan ook niet mogelijk". Voor de Partij voor de Dieren is expansie van de EU niet aan de orde "zolang de democratische controle niet op orde is en de interne markt leidend is".
Meer uit Politiek
LUXEMBURG (ANP) - "We staan gereed om in actie te komen", zei minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) maandag in Luxemburg. Een belangrijke voorwaarde om als Nederland in internationaal verband bij te dragen aan een veilige doorvaart in de Straat van Hormuz is de inhoud van het akkoord tussen de VS en Iran, zei hij na afloop van de vergadering van EU-ministers van Buitenlandse Zaken. Hij ziet tegenstrijdigheden tussen wat Iran en de VS over het akkoord beweren.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het was "achteraf een slechte keuze" van het kabinet om de ziekenhuizen te laten vollopen tijdens de tweede coronagolf, voordat strengere maatregelen werden genomen. Dat zei ic-arts Diederik Gommers tijdens een verhoor van de parlementaire enquêtecommissie.
9 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De politiek moet serieus nadenken over de mogelijkheid om na een kabinetsval geen tussentijdse verkiezingen meer voor de Tweede Kamer te houden, maar om een nieuwe coalitie te vormen. Je kunt zo de stabiliteit versterken, denkt scheidend vicepresident Thom de Graaf van de Raad van State, het hoogste adviesorgaan van kabinet en parlement.
1 dag geleden
DEN BOSCH (ANP) - PRO-leider Jesse Klaver stelt het kabinet voor de keuze tussen samenwerking met PRO of met JA21. Tijdens een partijcongres in Den Bosch zei de partijleider in een toespraak dat het kabinet moet kiezen tussen progressief en conservatief.
2 dagen geleden
DEN BOSCH (ANP) - GroenLinks en PvdA zijn samen officieel opgegaan in de nieuwe partij Progressief Nederland. Een ruime meerderheid van de aanwezige leden stemde voor de fusie tijdens een partijcongres in Den Bosch. Volgens de partij waren er 6000 mensen aanwezig. Van de GroenLinks-leden stemde 96 procent voor, bij de PvdA was dat 97 procent van de leden.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De kans is aanwezig dat de Iranoorlog maar voort blijft duren en daarom houdt Rob Jetten er rekening mee dat de economische cijfers "minder rooskleurig" worden, zei de premier bij zijn wekelijkse persconferentie. "En dan gaan we als kabinet echt kijken hoe we ook Nederlandse inkomens toch zoveel mogelijk kunnen ondersteunen."
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De storing met het asielsysteem Eurodac levert niet meteen problemen op in Nederland, verzekerde migratieminister Bart van den Brink na afloop van de ministerraad. Middels dit systeem kunnen landen informatie als vingerafdrukken uitwisselen, om na te gaan of iemand in een andere EU-lidstaat ook al een asielaanvraag heeft gedaan. Die gegevens worden nu nog steeds verzameld in het aanmeldcentrum in Ter Apel, maar kunnen door de storing pas later worden verstuurd.
3 dagen geleden