Overheidstekort opgelopen door hogere uitkeringen en lonen
DEN HAAG (ANP) - De overheid is vorig jaar iets meer geld tekortgekomen dan eerder verwacht. Het tekort komt volgens een definitieve berekening van het Centraal Bureau voor de Statistiek uit op 0,4 procent van de gehele Nederlandse economie, tegenover de in maart geraamde 0,3 procent en 0,1 procent van een jaar eerder. Vooral de uitgaven aan uitkeringen en ambtenarensalarissen liepen in 2023 flink op.
Het tekort van 0,4 procent (of 3,8 miljard euro) is na de bijna 4 procent van coronajaar 2020 het hoogste sinds 2015, maar nog altijd ver onder de EU-norm van maximaal 3 procent. Door toenemende uitgaven verwacht het Centraal Planbureau (CPB) dat het overheidstekort dit jaar oploopt tot 2,2 procent.
Uitkeringen zijn met bijna de helft van het totaal verreweg de grootste uitgaven van de overheid en stegen ook het hardst. Vooral de kosten in de zorg liepen op, met ruim 7 miljard euro in de basis- en langdurige zorg samen. Maar ook aan de AOW was de overheid meer kwijt, door de verhoging van het minimumloon met eerst 10 en toen 3 procent. De kostenstijging van bijna 4 miljard euro is verreweg de grootste sinds het begin van deze meetmethode in 1995.
Inflatie
De loonstijgingen ter compensatie voor de hoge inflatie zorgden er ook voor dat de overheid eigen werknemers meer moest betalen. Vooral daardoor gingen de 'apparaatskosten', de op een na grootste post van de overheid, met 9 procent harder omhoog dan eerdere jaren. Ook naar het prijsplafond voor energie en het aflossen van schulden gingen vorig jaar extra miljarden.
Er kwam via hogere belastingen en sociale premies in 2023 meer dan 30 miljard euro (9 procent) extra de schatkist binnen, maar het was niet genoeg om de hogere uitgaven volledig te dekken. De loon- en inkomstenbelasting leverden de overheid door betere cao-afspraken veel meer op, net als de btw door duurder geworden producten en diensten.
De inkomsten uit de dividendbelasting verdubbelden ruim, tot meer dan 11 miljard euro. Het CBS denkt dat dat komt, doordat sinds dit jaar hoge inkomens zwaarder worden belast, waardoor grootaandeelhouders er vorig jaar al voor kozen meer winst aan zichzelf uit te keren.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - Alphabet, het moederbedrijf van Google, en elektrische-autofabrikant Tesla stonden donderdag bij de dalers op de beurzen in New York, na publicatie van de resultaten. Alphabet presteerde afgelopen kwartaal beter dan verwacht door de sterke groei van zijn cloudactiviteiten. Het bedrijf kondigde echter aan nog meer te investeren in kunstmatige intelligentie (AI). Beleggers vragen zich af of de enorme investeringen in AI ook rendementen zullen opleveren.
23 minuten geleden
FRANKFURT (ANP/BLOOMBERG) - President Christine Lagarde van de Europese Centrale Bank (ECB) verwacht dat de stijging van de energieprijzen de inflatie waarschijnlijk tot in de eerste helft van volgend jaar hoog houdt. Dat heeft ze donderdag gezegd in een toelichting op het besluit eerder op de dag om de rente in de eurozone onveranderd te laten.
25 minuten geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - De door Unilever afgestoten voedingsmiddelentak gaat niet naar de beurs in Amsterdam, maar naar die van Londen. Het Amerikaanse McCormick, dat een groot deel van Unilevers voedingsmerken overneemt, heeft de Britse hoofdstad gekozen als locatie voor zijn tweede beursnotering. Dit is een flinke tegenvaller voor het Damrak, dat daarmee een grote mogelijke nieuwkomer misloopt.
1 uur geleden
FRANKFURT (ANP) - De Europese Centrale Bank (ECB) houdt de rente in de eurozone onveranderd op 2,25 procent. Met de rentepauze wil de centrale bank in Frankfurt meer tijd winnen om de impact van de nieuwe escalatie van de oorlog in het Midden-Oosten op de inflatie beter te kunnen beoordelen. Door het recent opgelaaide geweld in de regio zijn de brandstofprijzen deze maand weer hard gestegen.
1 uur geleden
MILWAUKEE (ANP) - De Amerikaanse motorfabrikant Harley-Davidson heeft een zwak financieel kwartaal gedraaid, vooral door lagere resultaten bij het financieringsonderdeel. De nettowinst ging in het tweede kwartaal met ruim een kwart omlaag tot 80 miljoen dollar.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De Rotterdamse haven maakt zich zorgen om de staat van de Nederlandse infrastructuur. Dat zei topman Boudewijn Siemons tijdens de presentatie van de halfjaarcijfers. De plotse afsluiting van de Merwedebrug voor vrachtwagenverkeer is volgens hem een voorbeeld dat we in Nederland te maken hebben met "babyboominfrastructuur".
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De Rotterdamse haven heeft weer meer lege containers geëxporteerd en dat is een slecht teken, zei topman Boudewijn Siemons tijdens de presentatie van de halfjaarcijfers. Volgens de topman gaan er steeds meer lege containers naar Azië om vol terug te keren. "Dat duidt erop dat onze afhankelijkheid aan het toenemen is", stelt Siemons.
1 uur geleden