Overheidstekort opgelopen door hogere uitkeringen en lonen
DEN HAAG (ANP) - De overheid is vorig jaar iets meer geld tekortgekomen dan eerder verwacht. Het tekort komt volgens een definitieve berekening van het Centraal Bureau voor de Statistiek uit op 0,4 procent van de gehele Nederlandse economie, tegenover de in maart geraamde 0,3 procent en 0,1 procent van een jaar eerder. Vooral de uitgaven aan uitkeringen en ambtenarensalarissen liepen in 2023 flink op.
Het tekort van 0,4 procent (of 3,8 miljard euro) is na de bijna 4 procent van coronajaar 2020 het hoogste sinds 2015, maar nog altijd ver onder de EU-norm van maximaal 3 procent. Door toenemende uitgaven verwacht het Centraal Planbureau (CPB) dat het overheidstekort dit jaar oploopt tot 2,2 procent.
Uitkeringen zijn met bijna de helft van het totaal verreweg de grootste uitgaven van de overheid en stegen ook het hardst. Vooral de kosten in de zorg liepen op, met ruim 7 miljard euro in de basis- en langdurige zorg samen. Maar ook aan de AOW was de overheid meer kwijt, door de verhoging van het minimumloon met eerst 10 en toen 3 procent. De kostenstijging van bijna 4 miljard euro is verreweg de grootste sinds het begin van deze meetmethode in 1995.
Inflatie
De loonstijgingen ter compensatie voor de hoge inflatie zorgden er ook voor dat de overheid eigen werknemers meer moest betalen. Vooral daardoor gingen de 'apparaatskosten', de op een na grootste post van de overheid, met 9 procent harder omhoog dan eerdere jaren. Ook naar het prijsplafond voor energie en het aflossen van schulden gingen vorig jaar extra miljarden.
Er kwam via hogere belastingen en sociale premies in 2023 meer dan 30 miljard euro (9 procent) extra de schatkist binnen, maar het was niet genoeg om de hogere uitgaven volledig te dekken. De loon- en inkomstenbelasting leverden de overheid door betere cao-afspraken veel meer op, net als de btw door duurder geworden producten en diensten.
De inkomsten uit de dividendbelasting verdubbelden ruim, tot meer dan 11 miljard euro. Het CBS denkt dat dat komt, doordat sinds dit jaar hoge inkomens zwaarder worden belast, waardoor grootaandeelhouders er vorig jaar al voor kozen meer winst aan zichzelf uit te keren.
Meer uit Financieel
RIYAD (ANP) - Saudi-Arabië is begonnen met het verlagen van de productie op twee van zijn olievelden, meldt persbureau Reuters op basis van bronnen. De stap volgt op de afsluiting van de Straat van Hormuz, een belangrijke transportroute voor olie uit het land. De opslagtanks in Saudi-Arabië dreigen daardoor vol te raken.
56 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Vakbonden CNV en De Unie zeggen samen met de nieuwe FNV-voorzitter Hans Spekman op te willen trekken tegen de plannen van het kabinet van premier Rob Jetten. Maandag werd bekend dat de voormalige PvdA-politicus is benoemd tot voorzitter van de grootste vakbond van Nederland. Het nieuwe FNV-bestuur onder leiding van Spekman begint op 1 mei.
1 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De snel oplopende dieselprijzen zetten transportondernemers onder zware druk. Dat stelt brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN). Volgens TLN is het een nieuwe klap voor transportondernemers, die al met een reeks kostenstijgingen te maken hebben.
1 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Hoogspanningsnetbeheerder TenneT heeft het afgelopen jaar meer geïnvesteerd in het uitbreiden van het volle elektriciteitsnet. In totaal stopte TenneT ruim 14,8 miljard euro in het stroomnet in Nederland en Duitsland, waarvan 4,9 miljard euro in Nederland. Wel waarschuwt de netbeheerder voor vertraging van de uitbreiding van het net.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Hans Spekman wordt de nieuwe voorzitter van vakbond FNV. Het nieuwe bestuur van FNV onder leiding van de voormalige PvdA-politicus begint op 1 mei, de Dag van de Arbeid.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Automobilisten gaan dinsdag aan de pomp voelen dat de olieprijs tot boven de 100 dollar per vat is gestegen door de oorlog in het Midden-Oosten. Dat zegt brandstofexpert Derk Foolen van consumentenorganisatie UnitedConsumers. Dan berekenen de grote oliemaatschappijen de almaar stijgende olieprijzen weer door in de brandstofprijzen.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op het Damrak is maandag flink lager geopend. De Amsterdamse hoofdindex viel terug tot het niveau van 2 januari en zag daarmee de koerswinst van dit jaar bijna volledig verdampen. De koersdaling volgde op de sterke stijging van de olie- en gasprijzen door de aanhoudende oorlog van de Verenigde Staten en Israël met Iran, die de tweede week is ingegaan.
4 uur geleden