Overheidstekort opgelopen door hogere uitkeringen en lonen
DEN HAAG (ANP) - De overheid is vorig jaar iets meer geld tekortgekomen dan eerder verwacht. Het tekort komt volgens een definitieve berekening van het Centraal Bureau voor de Statistiek uit op 0,4 procent van de gehele Nederlandse economie, tegenover de in maart geraamde 0,3 procent en 0,1 procent van een jaar eerder. Vooral de uitgaven aan uitkeringen en ambtenarensalarissen liepen in 2023 flink op.
Het tekort van 0,4 procent (of 3,8 miljard euro) is na de bijna 4 procent van coronajaar 2020 het hoogste sinds 2015, maar nog altijd ver onder de EU-norm van maximaal 3 procent. Door toenemende uitgaven verwacht het Centraal Planbureau (CPB) dat het overheidstekort dit jaar oploopt tot 2,2 procent.
Uitkeringen zijn met bijna de helft van het totaal verreweg de grootste uitgaven van de overheid en stegen ook het hardst. Vooral de kosten in de zorg liepen op, met ruim 7 miljard euro in de basis- en langdurige zorg samen. Maar ook aan de AOW was de overheid meer kwijt, door de verhoging van het minimumloon met eerst 10 en toen 3 procent. De kostenstijging van bijna 4 miljard euro is verreweg de grootste sinds het begin van deze meetmethode in 1995.
Inflatie
De loonstijgingen ter compensatie voor de hoge inflatie zorgden er ook voor dat de overheid eigen werknemers meer moest betalen. Vooral daardoor gingen de 'apparaatskosten', de op een na grootste post van de overheid, met 9 procent harder omhoog dan eerdere jaren. Ook naar het prijsplafond voor energie en het aflossen van schulden gingen vorig jaar extra miljarden.
Er kwam via hogere belastingen en sociale premies in 2023 meer dan 30 miljard euro (9 procent) extra de schatkist binnen, maar het was niet genoeg om de hogere uitgaven volledig te dekken. De loon- en inkomstenbelasting leverden de overheid door betere cao-afspraken veel meer op, net als de btw door duurder geworden producten en diensten.
De inkomsten uit de dividendbelasting verdubbelden ruim, tot meer dan 11 miljard euro. Het CBS denkt dat dat komt, doordat sinds dit jaar hoge inkomens zwaarder worden belast, waardoor grootaandeelhouders er vorig jaar al voor kozen meer winst aan zichzelf uit te keren.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn met verliezen de handel uitgegaan. Nieuwe aanvallen van Iran op omliggende landen voeden de vrees voor een nieuwe escalatie in de vijandelijkheden met de Verenigde Staten. Daardoor neemt de hoop op een snelle vredesdeal in het Midden-Oosten weer wat af.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Eurocommissaris Wopke Hoekstra (Klimaat) heeft geen goed woord over voor nieuwe importheffingen waarmee de Verenigde Staten dreigen. Tegen nieuwszender BNR zegt hij dat de Europese Commissie zal vasthouden aan eerdere afspraken met de Amerikaanse regering, die woensdag met nieuwe importheffingen voor de EU dreigde.
1 uur geleden
ATHENE (ANP/DPA) - De Europese Commissie heeft Griekenland voor het eerst sinds de schuldencrisis van de lijst afgehaald van lidstaten met economische onevenwichtigheden. Volgens premier Kyriakos Mitsotakis eindigt daarmee een "negatief hoofdstuk dat zestien jaar geleden begon".
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse miljardair Bill Ackman wil zijn belang in Universal Music Group verkopen. Eerder deze week werd bekend dat het muziekconcern achter artiesten als Taylor Swift, Harry Styles en Billie Eilish het ongevraagde overnamebod van Ackmans investeringsfirma Pershing Square verwerpt.
2 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - Ondernemersorganisatie FME noemt het voorstel van de Europese Commissie voor meer technologische onafhankelijkheid "een belangrijke stap om minder afhankelijk te worden van de VS en China". Maar volgens de ondernemersorganisatie voor technologische industrie moet er ook naar randvoorwaarden worden gekeken.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De aandelenbeurs in Amsterdam is woensdag met een licht verlies gesloten. Beleggers op het Damrak volgden daarmee het overwegend negatieve sentiment op andere Europese beurzen en op Wall Street. Nieuwe aanvallen van Iran op Koeweit en Bahrein wakkerden zorgen aan over de oorlog in het Midden-Oosten. Eerder optimisme over een vredesdeal verdween naar de achtergrond.
5 uur geleden
PARIJS (ANP) - Topman Benjamin Smith van Air France-KLM krijgt zijn miljoenenbeloning. Een meerderheid van de aandeelhouders is akkoord met het salaris en de bonussen van de Canadese topman. De Nederlandse overheid had eerder laten weten bezwaar aan te tekenen tegen de financiële beloning.
5 uur geleden