Overheid verstrekte crisisnoodhulp niet altijd volgens de regels
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse overheid heeft bij het verstrekken van de crisisnoodhulp de afgelopen maanden niet altijd de juiste procedures gevolgd. Dat zegt de Algemene Rekenkamer, die een reeks onderzoeken doet naar het kabinetsbeleid in crisistijd. Zo is bij bepaalde garanties of leningen niet altijd aan de voorwaarden voldaan over het dekken van de kosten. Ook zijn de Eerste en de Tweede Kamer in sommige gevallen te laat geïnformeerd.
De afgelopen maanden werd voor bijna 63 miljard euro aan garanties en leningen verstrekt om de economie door de coronacrisis te helpen. Daarvan wordt naar verwachting 2,6 miljard euro niet meer terugbetaald, berekende het kabinet eerder.
Het verstrekken van garanties heeft geen directe gevolgen voor de overheidsuitgaven, maar kent het risico dat de overheid alsnog met geld over de brug moet komen. Bij leningen bestaat het risico dat geld niet wordt terugbetaald.
Consequent rapporteren
Volgens de Rekenkamer is het goed om de regels voor garanties en leningen nog eens te evalueren, waarbij in het bijzonder moet worden gekeken of de spelregels in crisistijd niet te streng zijn. Ook zou de minister consequent over mogelijke financiële schade moeten rapporteren.
Tussen maart en augustus werd voor in totaal 60,9 miljard euro aan garanties afgegeven, vooral aan bedrijven en aan de zorgsector. Dat bedrag is nog los van de kosten die worden gemaakt voor de aanschaf van hulpmiddelen, naar verwachting zo'n 1,6 miljard euro. Ook de garantstelling voor ziekenhuisapothekers is nog niet bekend.
Bijna de helft van de garanties, 27,4 miljard euro, is voor het Europese herstelfonds. Daarnaast staat de overheid voor 12 miljard euro garant voor herverzekering van leverancierskredieten en is 8,5 miljard euro voor noodfondsen voor ondernemers gereserveerd. De garantiestelling aan luchtvaartmaatschappij KLM bedraagt 2,2 miljard euro, waar nog een lening van 1 miljard euro bovenop komt.
Totale lening van 1,8 miljard euro
Het totale bedrag aan verstrekte leningen is ruim 1,8 miljard euro. Dan gaat het ook om steun voor het Caribisch gebied en leningen die aan het garantiefonds voor reisgelden zijn verstrekt. Ook naar de Waddenveren werd een paar miljoen euro overgemaakt.
Alles bij elkaar zorgen de crisisnoodmaatregelen ervoor dat het het 'uitstaande risico' voor het kabinet dit jaar met 62,7 miljard euro oploopt tot 245,5 miljard euro. Dat bedrag is bijna net zo hoog als tijdens het hoogtepunt van de kredietcrisis.
Andere onderzoeken van de Rekenkamer gaan over de risico’s op misbruik en oneigenlijk gebruik van de NOW-steunmaatregel, over het testbeleid op het coronavirus en over steunmaatregelen voor grote ondernemingen. Ook worden de IT-risico’s van thuiswerken onderzocht.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - Mensen gaan minder vaak uit eten in een restaurant en bestellen vaker een maaltijd online. Dat constateert ABN AMRO op basis van transactiedata. De bank stelt dat "een soort herwaardering" van bezorg- en afhaalrestaurants lijkt te ontstaan. "Nu prijzen niet meer bovengemiddeld stijgen, wordt er langzaam weer vaker voor het gemak van bezorg- of afhaalmaaltijd gekozen. Een restaurant bezoeken lijkt daardoor iets minder aantrekkelijk geworden."
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Kinderen vanaf 10 jaar oud kunnen vanaf dinsdag met hun smartphone betalen bij de jongerenbank van ABN AMRO. Die bank, BUUT, is naar eigen zeggen de eerste in Nederland die jongeren onder de 16 jaar betalingen laat doen via hun mobiel. Daarmee wil BUUT jongeren onder begeleiding van hun ouders leren bewuster met hun uitgaven om te gaan.
5 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn maandag opnieuw met winsten de handelsdag uitgegaan. Daarmee zijn de recordstanden op Wall Street verder aangescherpt. Nvidia hoorde bij de stijgers met een plus van 6,3 procent, na de aankondiging van een nieuwe chip voor pc's door de grootste verkoper van AI-chips ter wereld.
7 uur geleden
CHICAGO (ANP/BLOOMBERG) - McDonald's wil meer kwaliteit gaan bieden. De fastfoodketen kondigde maandag een vernieuwde strategie aan, waarbij het bedrijf onder meer wil inzetten op luxere kipgerechten, aantrekkelijkere restaurants en nieuwe speeltuinen. Volgens topman Chris Kempczinski past dit in de brede verwachting van de consument die "meer eist voor zijn geld".
8 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG/AFP) - AI-bedrijf Anthropic, bekend van chatbot Claude, heeft bij de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC vertrouwelijk documenten ingediend voor een beursnotering. Het bedrijf is in een race met rivaal OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, om mogelijk nog dit najaar een debuut op Wall Street te kunnen maken.
10 uur geleden
MIAMI (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse staat Florida klaagt ChatGPT-maker OpenAI aan vanwege de verzameling van gegevens van kinderen onder de 13 jaar. "Sam Altman (topman van OpenAI) en ChatGPT hebben de AI-race verkozen boven de veiligheid van kinderen", zei James Uthmeier, procureur-generaal van Florida, tijdens een persconferentie. "Ze hebben winst verkozen boven de publieke veiligheid. Dat pikken we hier in Florida niet."
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse aandelenbeurs is maandag licht hoger gesloten. Beleggers verwerkten onder meer het bericht dat Iran de communicatie met de Verenigde Staten staakt om de situatie in Libanon. De onderhandelingen met de Amerikanen zouden stilliggen totdat de VS de Iraanse eis van een volledig staakt-het-vuren in zowel Gaza als Libanon inwilligen. Ook zinspeelt het land op een zeeblokkade in de zeestraat Bab el Mandeb, aan de Rode Zee, hetzelfde als wat het al tijden met de Straat van Hormuz doet.
11 uur geleden