Overheid gebruikt zeker 120 AI-systemen, risico vaak onduidelijk
DEN HAAG (ANP) - Overheidsorganisaties gebruiken volgens de Algemene Rekenkamer zeker 120 systemen op basis van kunstmatige intelligentie (AI). In bijna de helft van de gevallen is voor zover bekend geen afweging gemaakt over de risico's van zulke systemen, aldus collegelid Ewout Irrgang.
Systemen met kunstmatige intelligentie zijn niet met de hand geprogrammeerd, maar hebben met hulp van grote hoeveelheden data geleerd om taken uit te voeren. Daar kunnen problemen aan kleven zoals privacyschendingen en discriminatie. "Je kunt de risico's alleen beheersen als je ze kent", zegt Irrgang.
Het overgrote deel van de overheidsorganisaties gebruikt niet meer dan drie AI-systemen. Uitschieters zijn uitkeringsinstantie UWV, dat er tien in gebruik heeft, en de politie, waar dat er 23 zijn. Het UWV gebruikt AI onder meer om te voorspellen wie er na afloop van een uitkering geen inkomsten heeft, en om op basis daarvan ondersteuning te bieden. Irrgang: "Als systemen impact hebben op burgers, heb je eerder risico's."
Privacyschendingen
In gevallen waar de risico's wel zijn ingeschat, vinden overheidsorganisaties meestal dat die minimaal zijn. Maar ook dan is er kans op bijvoorbeeld privacyschendingen, merkt de Rekenkamer op. Een kleiner deel van de projecten wordt als "hoog risico" ingeschat. Het is niet uit te sluiten dat er ook AI-systemen worden gebruikt die binnenkort volgens EU-regels verboden zijn.
Hoe het risico precies wordt bepaald, verschilt van geval tot geval. Het kabinet zegt in een reactie de samenhang te willen verbeteren, en dat vindt Rekenkamer-collegelid Irrgang "positief".
Nut vaak onduidelijk
Niet alleen het risico, maar ook het nut van AI is vaak onduidelijk. Bij 42 van de 120 systemen is niet bekend of ze de verwachtingen waarmaken. Van de rest presteert het overgrote deel wel zoals verwacht of beter.
Het is de eerste keer dat de Rekenkamer AI-systemen onderzoekt. De controleur vroeg zeventig overheidsorganisaties om hun AI-gebruik in kaart te brengen, zoals het ministerie van Financiën, de douane en de NPO. Het is mogelijk dat er overheidsmedewerkers zijn die "ad hoc" programma's als ChatGPT gebruiken, maar die zijn niet in het onderzoek meegenomen. Dat geldt ook voor AI-systemen voor bijvoorbeeld militaire doelen of inlichtingen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het is volgens Forum voor Democratie geen beleid van de partij dat kandidaten die met voorkeursstemmen een raadszetel hebben gekregen, de raad niet in mogen. In een aantal gemeenten werd dat wel gevraagd, waarna kandidaten besloten buiten FVD om de raad in te gaan.
25 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het was "zeker nodig" dat defensieminister Dilan Yeşilgöz vorige week naar Cyprus vloog voor een bezoek aan het fregat Zr. Ms. Evertsen, dat in verband met de oorlog in het Midden-Oosten op missie is gestuurd in de Middellandse Zee. Dat zei de VVD-bewindsvrouw voor aanvang van de ministerraad.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) zal binnenkort een strengere brief sturen om gemeenten te vragen opvangplekken te realiseren voor asielzoekers, zodat de spreidingswet goed kan worden uitgevoerd. "Gemeenten die niets hebben gedaan, gaan we vragen: wanneer kom je nou met locaties?"
18 uur geleden
DEN HAAG/HELSINKI (ANP) - Door de sterk gestegen olieprijs voelen landen volgens premier Rob Jetten nog meer "de noodzaak" om op te treden tegen de schaduwvloot waarmee Rusland oliesancties omzeilt. Hij zei dat donderdag na een bijeenkomst met leiders van noordelijke landen in Helsinki waar werd gesproken over de aanpak van de schaduwvloot.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) onderschrijft de oproep aan gemeenten van de minister van Asiel en Migratie, Bart van den Brink, om met spoed voldoende opvanglocaties te realiseren. "Er is acuut noodopvang nodig om te voorkomen dat mensen op straat komen te staan", stelt het COA. "Door het nijpende tekort staat de menswaardigheid van de opvang zwaar onder druk. Dat is slecht voor het welzijn van onze bewoners."
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) snapt de oproep van asielminister Bart van den Brink (CDA) om snel meer opvangplekken voor asielzoekers te regelen. De vereniging hoopt "dat gemeenten kijken waar ze kunnen helpen", aldus een woordvoerder.
19 uur geleden
HALFWEG (ANP) - GroenLinks en PvdA gaan vanaf juni samen verder onder de naam Progressief Nederland. "Roepnaam: PRO." Dat hebben de partijen, die samen de grootste oppositiefractie vormen in de Tweede Kamer, donderdag bekendgemaakt.
19 uur geleden