Overheid gebruikt zeker 120 AI-systemen, risico vaak onduidelijk
DEN HAAG (ANP) - Overheidsorganisaties gebruiken volgens de Algemene Rekenkamer zeker 120 systemen op basis van kunstmatige intelligentie (AI). In bijna de helft van de gevallen is voor zover bekend geen afweging gemaakt over de risico's van zulke systemen, aldus collegelid Ewout Irrgang.
Systemen met kunstmatige intelligentie zijn niet met de hand geprogrammeerd, maar hebben met hulp van grote hoeveelheden data geleerd om taken uit te voeren. Daar kunnen problemen aan kleven zoals privacyschendingen en discriminatie. "Je kunt de risico's alleen beheersen als je ze kent", zegt Irrgang.
Het overgrote deel van de overheidsorganisaties gebruikt niet meer dan drie AI-systemen. Uitschieters zijn uitkeringsinstantie UWV, dat er tien in gebruik heeft, en de politie, waar dat er 23 zijn. Het UWV gebruikt AI onder meer om te voorspellen wie er na afloop van een uitkering geen inkomsten heeft, en om op basis daarvan ondersteuning te bieden. Irrgang: "Als systemen impact hebben op burgers, heb je eerder risico's."
Privacyschendingen
In gevallen waar de risico's wel zijn ingeschat, vinden overheidsorganisaties meestal dat die minimaal zijn. Maar ook dan is er kans op bijvoorbeeld privacyschendingen, merkt de Rekenkamer op. Een kleiner deel van de projecten wordt als "hoog risico" ingeschat. Het is niet uit te sluiten dat er ook AI-systemen worden gebruikt die binnenkort volgens EU-regels verboden zijn.
Hoe het risico precies wordt bepaald, verschilt van geval tot geval. Het kabinet zegt in een reactie de samenhang te willen verbeteren, en dat vindt Rekenkamer-collegelid Irrgang "positief".
Nut vaak onduidelijk
Niet alleen het risico, maar ook het nut van AI is vaak onduidelijk. Bij 42 van de 120 systemen is niet bekend of ze de verwachtingen waarmaken. Van de rest presteert het overgrote deel wel zoals verwacht of beter.
Het is de eerste keer dat de Rekenkamer AI-systemen onderzoekt. De controleur vroeg zeventig overheidsorganisaties om hun AI-gebruik in kaart te brengen, zoals het ministerie van Financiën, de douane en de NPO. Het is mogelijk dat er overheidsmedewerkers zijn die "ad hoc" programma's als ChatGPT gebruiken, maar die zijn niet in het onderzoek meegenomen. Dat geldt ook voor AI-systemen voor bijvoorbeeld militaire doelen of inlichtingen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De Utrechtse CDA-gedeputeerde Mirjam Sterk wordt in het aankomende kabinet minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport. Dat bevestigen ingewijden na berichtgeving door RTL. Sterk gaat in Utrecht onder meer over natuur en landbouw.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Heleen Herbert wordt namens het CDA minister van Economische Zaken in het nieuwe kabinet. Dat bevestigen ingewijden na berichtgeving door De Telegraaf. Momenteel is Herbert bestuurder bij bouwbedrijf Heijmans.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - CDA-Europarlementariër Tom Berendsen wordt minister van Buitenlandse Zaken in het aankomende kabinet. Dat bevestigen ingewijden na berichtgeving door het AD.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 draagt Rianne Letschert en Hans Vijlbrief voor als ministers in het aanstaande minderheidskabinet. Letschert wordt minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dat heeft D66 vrijdagmiddag bekendgemaakt. De invulling van de overige kabinetsposten volgt later, aldus de partij.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Sophie Hermans (VVD), die minister van Volksgezondheid wordt in het komende minderheidskabinet, denkt dat haar nieuwe post "grote en ingewikkelde opgaven" zal hebben. Hermans moet de miljardenbezuiniging in de zorg zien door te voeren, onder meer door het eigen risico te verhogen. Daarvoor is nog geen steun in de Tweede Kamer.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Bart van den Brink wordt namens het CDA minister van Asiel en Migratie, meldden meerdere bronnen aan het ANP. Hij voerde samen met fractievoorzitter Henri Bontenbal de onderhandelingen over de vorming van een minderheidskabinet met D66 en VVD.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Veel van de jongeren die door het toeslagenschandaal een studieschuld zijn aangegaan, zijn volgens demissionair staatssecretaris Sandra Palmen te helpen met bestaande regelingen. Die regelingen moeten "beter voor het voetlicht" worden gebracht, stelt de politica. Ze gaat niet mee in het pleidooi van kinder- en jeugdombudsmannen om de studieschuld van deze jongeren kwijt te schelden.
2 dagen geleden