Oud-commandant vreest gebrek aan steun voor VN-missie in Mali
DEN HAAG (ANP) - De VN-missie in Mali moet er eigenlijk enkele duizenden blauwhelmen bij krijgen want de situatie verslechtert snel, maar luitenant-generaal Kees Matthijssen "betwijfelt" of dit gaat gebeuren. Als de huidige sterkte gehandhaafd wordt, zullen er "fundamentele keuzes" gemaakt moeten worden, zegt Matthijssen tegen het ANP. Hij gaf tot voor kort leiding aan de VN-militairen in Mali.
Al jaren komt de missie militairen tekort. De afgelopen jaren zijn jihadisten en terroristen steeds actiever geworden in het West-Afrikaanse land. "De middelen (van de missie) zijn nooit aangepast aan de nieuwe omstandigheden", aldus Matthijssen. Er is wel over gesproken binnen de Verenigde Naties, maar er is nooit een besluit over genomen.
Daarbovenop kwam vorig jaar nog het vertrek van de Franse militairen. Die moesten weg van de militaire machthebbers in Bamako. De Fransen en hun Europese partners in de antiterreuroperatie Takuba vormden 42 procent van de internationale militaire inzet in het (noord)oosten. "Dat was een significante aderlating" in een gebied waar jihadisten elkaar hevig bevechten.
Strategische herziening
De VN moeten nu beslissen hoe het verder gaat. Er ligt een strategische herziening van de missie op tafel. De eerste optie is uitbreiding van Minusma met 3680 militairen en agenten. De andere keuze is doorgaan met dezelfde circa 13.000 blauwhelmen en de laatste mogelijkheid is het terughalen van alle geüniformeerde troepen. Minusma is de gevaarlijkste van alle VN-missies.
"Als die 3600 er niet komen dan moeten we onze 'effort' gaan concentreren", zegt Matthijssen. Door het "enorme land" heen heeft de VN elf kampementen. Als er geen troepen bij komen zal een aantal kampen volgens hem moeten worden overgedragen aan de strijdkrachten van Mali. Het wordt dan lastiger om de doelen van de missie te bereiken.
Optuigen Minusma
In 2012 trokken jihadisten vanuit het noorden op naar de hoofdstad. Voormalig kolonisator Frankrijk greep in en daarna werd Minusma opgetuigd. Die moest gaan zorgen voor vrede en stabiliteit. Maar jihadisten trokken verder op. Inmiddels is ook Centraal-Mali het toneel van geweld. Dat militairen in 2021 de macht overnamen maakt het niet eenvoudiger.
"De missie is zeker nog levensvatbaar", meent de luitenant-generaal. Maar dan moeten landen wel militairen leveren. Europese landen moeten er actief blijven, vindt hij. "Want er liggen Europese belangen." De situatie in de regio verslechtert snel "waar we ook als Europa in de nabije toekomst last van kunnen hebben".
Geen andere landen naast Duitsland
Op de Duitsers na is er bijna geen Europees land meer actief voor Minusma. (Ook) Nederland besloot vorig jaar toch geen nieuwe bijdrage te leveren. Er was sprake van dat Nederlandse Apache gevechtshelikopters zeker een jaar vanuit (de oostelijke stad) Gao zouden gaan opereren. "Echt jammer" dat het niet doorging, want Minusma heeft een tekort aan luchtsteun, zegt Matthijssen.
Tussen 2014 en 2019 waren Nederlandse militairen actief in het noorden van Mali. Daar verzamelden ze informatie voor de VN-missie. En vorig jaar hielp Nederland de missie nog met een C-130 transportvliegtuig.
Geen steun vanuit Tweede Kamer
De Tweede Kamer voelde echter weinig voor weer een nieuwe bijdrage na de machtsgreep van de militairen, die maatregelen namen tegen de Fransen en de Russen binnenhaalden. Onder de bevolking is volgens Matthijssen "behoorlijke steun" voor de coupplegers. De mensen hebben genoeg van koloniale machthebbers en de oude kliek.
De nieuwe leiders keken naar Moskou voor steun en haalden zogeheten Wagner-huurlingen binnen. De oorlog in Oekraïne leidt niet tot minder inzet van de Russen. "Ik heb geen terugtrekkende beweging van de Russen gezien", aldus Matthijssen. "Ze zijn alleen maar actiever geworden op het Afrikaanse continent." Voor economisch gewin en om het Westen dwars te zitten.
Laatste klus
Voor Matthijssen was Mali de laatste klus. Hij gaat na 42 jaar in het uniform met pensioen.
Meer uit Binnenland
MAASTRICHT (ANP) - De moeder die verdacht wordt van het doodsteken van haar 14-jarige dochter in haar ouderlijk huis in Blerick blijft negentig dagen langer vastzitten. Dat meldt een woordvoerder van de rechtbank Limburg.
28 minuten geleden
SANTA CRUZ (ANP) - Het Nederlandse cruiseschip Hondius moet "als de laatste passagier van boord is" meteen doorvaren naar Nederland. Dat zei de regionale leider van de Canarische Eilanden, Fernando Clavijo, volgens Spaanse media. Volgens de topbestuurder is het niet zinvol om de Hondius nog dagen voor anker te laten liggen bij de eilandengroep.
34 minuten geleden
TENERIFE (ANP) - Het Nederlandse cruiseschip Hondius komt naar verwachting zondag rond 12.00 uur aan bij de Canarische Eilanden. Dat meldt de Spaanse omroep RTVE. Het schip vaart van Kaapverdië naar Tenerife en is volgens GPS-gegevens vrijwel halverwege.
1 uur geleden
ALMERE (ANP) - NorthC, eigenaar van het datacentrum in Almere waar donderdag brand uitbrak, is nog steeds druk bezig om de schade te inventariseren. De brand zelf was donderdagavond onder controle. Volgens een woordvoerder is daarna gestart met een inspectie om de schade in kaart te brengen. Het bedrijf probeert de stroom en de connectiviteit zo snel mogelijk te herstellen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meerdere onderwijsinstellingen hebben maatregelen getroffen na een grootschalige hack bij onderwijssoftware Canvas. Hackers wisten de Canvas-sites van meerdere Nederlandse universiteiten over te nemen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De persoon die is aangehouden na een explosie bij het partijkantoor van D66 is een 37-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats, meldt de politie. Bij het pand in de Lange Houtstraat in Den Haag ging donderdagavond iets na 21.00 uur een vuurwerkbom af. Het gebouw raakte hierdoor beschadigd. Er waren op het moment van de explosie tientallen jongeren aanwezig in het pand. Niemand raakte gewond.
2 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - De derde persoon die na klachten werd getest op het hantavirus is ook niet besmet, meldt het RIVM. In totaal werden drie personen met klachten getest die op dezelfde vlucht zaten als de 69-jarige Nederlandse vrouw, die later aan het virus overleed. Alle uitslagen zijn negatief.
2 uur geleden