Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
CARACAS (ANP/AFP) - Meer dan tweehonderd politieke gevangenen in Venezuela zijn in hongerstaking gegaan om hun vrijlating te eisen. Dat zeggen familieleden van de gevangenen, enkele dagen nadat een nieuwe amnestiewet is ingegaan.
17 minuten geleden
NEW YORK (ANP) - In de Amerikaanse stad New York geldt vanaf vanavond (lokale tijd) een tijdelijk reisverbod vanwege een naderende winterstorm. Dat heeft burgemeester Zohran Mamdani aangekondigd in een persconferentie.
1 uur geleden
DAMASCUS (ANP/AFP) - De Syrische autoriteiten hebben het kamp Al-Hol gesloten. In het kamp verbleven lange tijd familieleden van vermoedelijke IS-strijders. Eerder deze week haalde Syrië de laatste gevangenen weg uit het kamp.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP) - Iran en Rusland zijn in het geheim een wapendeal overeengekomen ter waarde van 500 miljoen euro, schrijft de Britse krant Financial Times (FT). In het akkoord, dat al in december werd getekend in Moskou, spraken de partijen af dat Rusland draagbare Verba-lanceereenheden en raketten levert aan Iran.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP/RTR) - De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken heeft gezegd dat er nog steeds een "goede kans" is op een diplomatieke oplossing voor het conflict met de Verenigde Staten over Teherans nucleaire ambities. Abbas Araqchi heeft waarschijnlijk donderdag in Genève een ontmoeting met de Amerikaanse gezant Steve Witkoff, zei hij tegen CBS News.
2 uur geleden
NUUK (ANP) - Groenland heeft geen medische hulp van buitenaf nodig, zei premier Jens-Frederik Nielsen nadat Donald Trump aankondigde een ziekenhuisschip te sturen naar het gebied. Hij bedankte de Amerikaanse president vriendelijk, maar wijst het af: "nee bedankt".
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/BLOOMBERG) - Studenten in Iran hebben voor de tweede dag op rij antiregeringsprotesten gehouden bij verschillende universiteiten in Teheran en andere steden. Op sociale media verschenen zondag beelden waarop leuzen te horen waren tegen de regering en oproepen tot de vrijlating van politieke gevangenen. Ook toonden de beelden botsingen tussen demonstranten en veiligheidstroepen bij universiteiten.
4 uur geleden