Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
CARACAS (ANP) - De Venezolaanse interim-president Delcy Rodríguez zegt dat zij "absoluut" bereid is vrije en eerlijke verkiezingen te houden. Het moment daarvoor moet echter worden bepaald in een "politieke dialoog", zei ze in een interview met NBC News dat donderdag werd uitgezonden.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben sinds de arrestatie van de Venezolaanse president Nicolás Maduro in januari al ruim 1 miljard dollar aan Venezolaanse olie verkocht. In de komende maanden moet daar nog eens circa 5 miljard dollar bijkomen. Dat zei de Amerikaanse minister van Energie Chris Wright in een interview met NBC News.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse publieke omroep gaat de komende jaren flink bezuinigen. De BBC maakte donderdag bekend de kosten over de komende drie jaar met ongeveer 10 procent te verlagen.
5 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - De Hongaarse oppositieleider Péter Magyar zegt onderdeel te zijn geworden van een lastercampagne in aanloop naar de verkiezingen in april. In een video op sociale media zegt hij dat personen met regeringsbanden voorbereidingen treffen om een sekstape van hem online te zetten. Magyar geldt als de belangrijkste tegenstander van Viktor Orbán en loopt in de meeste peilingen voorop.
6 uur geleden
OSLO (ANP) - De Noorse oud-premier Thorbjørn Jagland is aangeklaagd voor "grootschalige corruptie" wegens zijn banden met de Amerikaanse investeerder Jeffrey Epstein. Dat melden onder meer de Noorse publieke omroep en de BBC. Eerder op de dag werden al huiszoekingen verricht in een woning en vakantiewoningen van de oud-premier.
6 uur geleden
DHAKA (ANP/RTR/AFP) - De Bangladesh Nationalist Party (BNP) heeft de verkiezingen gewonnen. De partij is bij het tellen van de stemmen niet meer in te halen. Het waren de eerste verkiezingen in Bangladesh sinds premier Sheikh Hasina in 2024 vluchtte na grootschalige protesten in het land.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De regering-Trump heeft bepalend klimaatbeleid teruggedraaid dat onder meer juridische grond gaf aan welke broeikasgassen een gevaar vormen voor mensen en hun leefomgeving. Onder andere methaan en koolstofdioxide werden daarin benoemd als schadelijk voor mensen. Tegelijkertijd wordt wetgeving rond de uitstootregulering van wegvoertuigen ingetrokken.
6 uur geleden