Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Republikeinse en Democratische leiders in de Amerikaanse Senaat en het Witte Huis hebben een akkoord bereikt over een belangrijk pakket begrotingsvoorstellen. Daarmee kan worden voorkomen dat overheidsinstanties vanaf zaterdag deels worden gesloten, aldus een medewerker van de Democratische leiding in de Senaat.
15 minuten geleden
ABUJA (ANP) - Een vermoedelijk jihadistische aanval heeft tientallen mensen het leven gekost in het noordoosten van Nigeria. Dat meldden lokale bronnen aan persbureau AFP. De aanval is nog niet opgeëist. Het is het zoveelste geweldsincident in de Sahel-regio.
15 minuten geleden
HUELVA (ANP) - De Spaanse koning Felipe en koningin Letizia hebben nabestaanden van de treinramp in Zuid-Spanje een hart onder de riem gestoken. Het koningspaar was aanwezig bij een grote herdenking in Huelva, waar ze uitgebreid de tijd namen om met familieleden van de tientallen slachtoffers te spreken.
2 uur geleden
CHICAGO (ANP/RTR) - Een voormalige hulpsheriff is in de Verenigde Staten veroordeeld tot de maximale gevangenisstraf van twintig jaar voor het doodschieten van een ongewapende zwarte vrouw in haar huis. Zij had in juli 2024 juist het alarmnummer gebeld om een mogelijke indringer te melden.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De secretaris-generaal van de Verenigde Naties roept de Verenigde Staten en Iran op een diplomatieke oplossing te zoeken. De landen hebben elkaar bedreigd met militair geweld. Volgens António Guterres moeten de landen met hulp van bemiddelaars in gesprek.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Volgens de Amerikaanse president Donald Trump is de Russische president Vladimir Poetin bereid een week de aanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kyiv en andere Oekraïense steden te staken tijdens de bittere kou in het land. Trump zei dat hij aan Poetin had gevraagd een week niet te schieten en die zou daarmee hebben ingestemd. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft Trump bedankt en zegt te hopen dat die toezegging wordt nageleefd.
7 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Europa doet niets om te voorkomen dat er oorlog uitbreekt in Iran en maakt het alleen maar erger, zegt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi op X. Dat de Iraanse Revolutionaire Garde op de terreurlijst is gezet, is volgens de minister "een grote strategische fout".
7 uur geleden