Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft een historisch bezoek gebracht aan het Hooggerechtshof. Hij is persoonlijk aanwezig bij de zaak over zijn presidentieel decreet over burgerschap op basis van geboorteplaats. Het is volgens historici de eerste keer dat een zittende president pleidooien in een zaak van het Hooggerechtshof bijwoont.
16 minuten geleden
PARIJS/WARSCHAU (ANP/RTR/AFP) - Europese landen reageren vooralsnog onderkoeld op het nieuwe dreigement van de Amerikaanse president Donald Trump dat de VS nadenken over het verlaten van de NAVO. Trump verwijt hen dat ze de VS niet genoeg helpen bij de oorlog met Iran.
1 uur geleden
WASHINGTON/TEHERAN/MOSKOU (ANP/RTR/DPA) - De Amerikaanse president Donald Trump claimt op zijn sociaal medium Truth Social dat "de president van het nieuwe regime" in Iran de Verenigde Staten om een wapenstilstand heeft gevraagd. Volgens Trump is de door hem bedoelde leider "veel minder geradicaliseerd en intelligenter dan zijn voorgangers".
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/DPA) - Het leger van Rusland claimt de inname van de hele provincie Loehansk in het oosten van Oekraïne. "Eenheden van de legergroep west hebben de bevrijding van de volksrepubliek Loehansk voltooid", aldus het leger. Oekraïne heeft nog niet op het bericht gereageerd. Op Oekraïense kaarten van het front is nog steeds een gehucht in de provincie in handen van de Oekraïense strijdkrachten.
2 uur geleden
LARISSA (ANP/AFP) - Het proces tegen 36 mogelijke verantwoordelijken voor de treinramp in Griekenland in februari 2023 is woensdag hervat. Een week geleden werd de eerste zitting in de overvolle rechtszaal zo chaotisch dat de zitting werd geschorst en uitgesteld.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie stelt aan de lidstaten voor akkoord te gaan met de uitbetaling van 45 miljard euro aan Oekraïne. Dat is de helft van de EU-lening van 90 miljard euro voor 2026 en 2027 die Hongarije nog steeds blokkeert. De Commissie gaat desondanks door met de benodigde voorbereidingen. Van die 45 miljard voor dit jaar is 28,3 miljard euro bestemd voor de Oekraïense drone-industrie, zegt Commissievoorzitter Ursula von der Leyen woensdag.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - Nabestaanden van Virginia Giuffre hebben er bij koning Charles op aangedrongen om slachtoffers van de Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein te ontmoeten. "We dringen er bij koning Charles met klem op aan om ons en de slachtoffers te ontmoeten en te horen wat we te zeggen hebben", zeiden de broer en schoonzus van Giuffre in een verklaring aan BBC Newsnight.
3 uur geleden