Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
JERUZALEM (ANP/AFP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft zondag steun betuigd aan de nabestaanden van degenen die zijn omgekomen bij Iraanse aanvallen. Volgens de regeringsleider maakt zijn land "pijnlijke dagen" door. "Mijn hart gaat uit naar de getroffen families - namens jullie allen, inwoners van Israël - ik wens de betrokkenen een volledig herstel toe", aldus Netanyahu in een videoboodschap.
25 minuten geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De Amerikaanse strijdkrachten hebben ontkend dat hun vliegdekschip de USS Lincoln is getroffen door een Iraans projectiel. De Iraanse Revolutionaire Garde meldde eerder op zondag de USS Lincoln en de begeleidende vloot te hebben aangevallen met vier ballistische raketten. Daarbij zou het vliegdekschip zijn "geraakt". Het Pentagon ontkent dat: "De raketten zijn niet eens in de buurt gekomen", aldus het Amerikaanse Centraal Commando op X.
30 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De Iraanse militaire nucleaire en ballistische raketprogramma's moeten worden stopgezet, schrijft voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie zondagmiddag op X. Ook moet een einde komen aan de "destabiliserende acties in de lucht, op land en op zee", schrijft ze na een telefoongesprek met de emir van Qatar, Tamim bin Hamad al-Thani.
46 minuten geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - De voormalige Iraanse president Mahmud Ahmadinejad is door de Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen ook om het leven gebracht volgens een Iraans staatspersbureau. Hij was volgens de melding met lijfwachten in een huis in het oosten van Teheran toen dat werd getroffen.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Drie Amerikaanse militairen zijn zondag omgekomen tijdens de aanvallen van en op Iran. Dat meldt het Amerikaanse operationele commando in de regio, U.S. CENTCOM, op X. Vijf andere Amerikanen raakten zwaargewond. Enkele anderen zouden kleine verwondingen hebben opgelopen, zoals hersenschuddingen.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft gezegd dat het tijdelijke bestuur van het land aan het werk is en dat het leger van Iran alle vijandelijke bases in de regio zal verwoesten. De bases zijn in zijn ogen grondgebied van de vijand en niet van het betrokken land zelf. De boodschap van de president is op tv verspreid.
1 uur geleden
ABU DHABI (ANP) - Bij aanvallen op hoofdstad Abu Dhabi van de Verenigde Arabische Emiraten zijn drie mensen omgekomen. Dat meldt het ministerie van Defensie op X. Het zou gaan om een Pakistaanse, een Nepalese en een Bengaalse burger. Ook zouden 58 mensen (licht)gewond zijn geraakt.
3 uur geleden