Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
DEN HAAG (ANP) - Verschillende landen hebben hun steun aan Zwitserland betuigd na de dodelijke brand in het Alpenland. In een bar in het skigebied Crans-Montana zijn rond de jaarwisseling tientallen doden en ongeveer honderd gewonden gevallen.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft steun voor Zwitserland uitgesproken na de dodelijke brand in Crans-Montana. Hij schreef op X dat Frankrijk solidariteit betuigt en "broederlijke ondersteuning" aanbiedt.
2 uur geleden
BERN (ANP) - De president van Zwitserland heeft geschokt gereageerd op de ramp in skioord Crans-Montana. "Wat een moment van vreugde had moeten zijn, veranderde gisteravond in een tragedie in Crans-Montana, iets wat in het hele land en daarbuiten werd gevoeld", schrijft president Guy Parmelin donderdag in een bericht op X. De regering is volgens hem zeer ontsteld en leeft mee met de slachtoffers en hun families.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR/AFP/DPA) - Zeker een persoon is om het leven gekomen tijdens aanhoudende protesten in Iran. Het gaat volgens staatsmedia om een 21-jarig lid van de Basij, een soort militie die het regime steunt. De man zou zijn omgekomen tijdens ongeregeldheden in de provincie Lorestān.
3 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP) - Israël waarschuwt dat het een omstreden verbod gaat handhaven op activiteiten van non-gouvernementele organisaties die niet voldoen aan "veiligheids- en transparantiestandaarden". De autoriteiten zeggen dat 37 organisaties zijn geïnformeerd dat hun vergunningen komen te vervallen en dat ze hun werkzaamheden voor 1 maart moeten staken.
4 uur geleden
CRANS-MONTANA (ANP) - Bij een explosie in een bar in het Zwitserse wintersportoord Crans-Montana zijn zeker tien doden gevallen, meldt Sky News op basis van de Zwitserse politie. Ook zijn er tien gewonden. Media in Zwitserland schrijven dat er mogelijk tientallen doden zijn gevallen.
7 uur geleden
TAIPEI (ANP/AFP) - De Taiwanese president Lai Ching-te heeft in zijn nieuwjaarstoespraak beloofd de soevereiniteit van Taiwan te beschermen, kort na de grote militaire oefeningen van China rondom het eiland. Vanuit Beijing werd daarna verklaard dat de speech leugens en vijandigheid bevatte.
8 uur geleden