Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten sturen 5000 Amerikaanse militairen naar Polen, schrijft de Amerikaanse president Donald Trump op zijn Truth Social. Eerder meldden meerdere media dat het aantal Amerikaanse militairen flink zou dalen in Polen en Duitsland.
50 minuten geleden
NUUK (ANP/BLOOMBERG) - De opening van een nieuw Amerikaans consulaat in de Groenlandse hoofdstad Nuuk heeft geleid tot protesten. Inwoners zijn bezorgd over de plannen van de Amerikaanse president Donald Trump voor het eiland. Honderden mensen verzamelden zich met anti-Amerikaanse spandoeken en posters.
1 uur geleden
ISTANBUL (ANP/RTR) - Een Turkse rechtbank heeft de belangrijkste oppositieleider Özgür Özel afgezet door het partijcongres waarbij hij in 2023 werd verkozen ongeldig te verklaren. Oppositiepartij CHP noemt de uitspraak een "gerechtelijke staatsgreep" en roept op tot protesten en juridische stappen.
4 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De driedaagse militaire oefening van Rusland met Belarus is afgelopen. Dat zei president Vladimir Poetin, die samen met zijn Belarussische ambtgenoot Aleksandr Loekasjenko donderdag toezag op de oefening per videoverbinding. Belangrijk onderdeel van de exercitie was het trainen met het nucleaire arsenaal.
7 uur geleden
ROME (ANP) - Italië wil sancties tegen een Israëlische minister voor zijn behandeling van de activisten van de Global Sumud Flotilla. Minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani heeft EU-buitenlandchef Kaja Kallas gevraagd om dat op de agenda te zetten voor de volgende bijeenkomst van buitenlandministers, schrijft hij op X.
8 uur geleden
HELSINGBORG (ANP) - De aanpassing van het aantal beschikbare Amerikaanse hulptroepen voor Europa is geen reden voor ongerustheid, verzekert NAVO-topman Mark Rutte. "Wat de Verenigde Staten zullen aankondigen is absoluut te doen", zei hij een dag voor de VS de NAVO-landen willen inlichten over de volgens bronnen aanzienlijke vermindering.
8 uur geleden
KINSHASA (ANP/RTR/AFP) - In het oosten van de Democratische Republiek Congo is een geval van ebola vastgesteld. Dat meldt de rebellengroep die dat deel van het land onder controle heeft, M23.
10 uur geleden