Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
DAMASCUS (ANP/AFP/RTR) - Syrië heeft een vierdaags bestand aangekondigd met de strijdgroepen van voornamelijk Koerden in het noordoosten. Die zijn verenigd in de SDF, de Syrische Democratische Strijdkrachten. Volgens Damascus gaat het bestand dinsdagavond in. De SDF hebben laten weten dat ze in beginsel voor het bestand zijn, mits er geen nieuwe aanvallen volgen.
41 minuten geleden
KYIV (ANP/AFP) - Zeker 600.000 inwoners van Kyiv hebben de stad verlaten sinds 9 januari. Dat meldt burgemeester Vitali Klitsjko, die hen daartoe had opgeroepen vanwege de problemen met de stroom- en warmtevoorziening in de stad. Dinsdag nog meldde Klitsjko dat meer dan vijfduizend panden zonder verwarming zaten na Russische aanvallen. Voor nog zeker vierduizend panden is dat nog het geval.
1 uur geleden
MADRID (ANP/RTR) - Het Spaanse spoorwegbedrijf Adif heeft bepaald dat hogesnelheidstreinen op een deel van het traject Madrid-Barcelona tijdelijk langzamer moeten rijden. Het gaat om in totaal 150 kilometer spoor. Volgens het spoorbedrijf zijn er problemen met het spoor ontdekt. Dinsdagavond worden de trajectdelen onderworpen aan inspectie, waarna Adif hoopt de snelheidsbeperking te kunnen intrekken.
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Een meerderheid van het Europees Parlement wil voorlopig niet stemmen over de handelsdeal van de EU en de VS vanwege spanningen over Groenland. Dat hebben het centrumrechtse EVP, de sociaaldemocraten en liberale Renew laten weten, goed voor 401 van de ruim 700 zetels.
2 uur geleden
KYIV (ANP/DPA) - Kyiv vreest tot 700 miljard dollar (circa 600 miljard euro) aan steun nodig te hebben om de komende jaren zijn leger op peil te houden. Dat zei vicepremier Taras Katsjka in een panelgesprek tijdens het World Economic Forum in het Zwitserse Davos. Als de agressieve houding van Rusland jegens Europa en de wereld niet verandert, kunnen de kosten oplopen tot wel 700 miljard dollar, aldus de bewindsman.
3 uur geleden
DAVOS (ANP/RTR/AFP) - De NAVO is "een verzwakte organisatie" door de ruzie met de Verenigde Staten over Groenland, vindt de Franse president Emmanuel Macron. De VS, de officieuze leider van de alliantie, willen het strategisch gelegen eiland per se van NAVO-bondgenoot Denemarken afnemen. Dat stuit op verontwaardigd verzet van Denemarken en zijn medestanders.
3 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Bij een boerenprotest bij het Europees Parlement in Straatsburg gooien demonstranten met vuurwerk naar de politie. De politie schiet op haar beurt met traangas. Er zijn honderden boeren bijeen voor een protest bij het parlement.
3 uur geleden