Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/AFP/DPA) - Amerikaans-Israëlische aanvallen op de Iraanse olie-industrie hebben aan vier mensen het leven gekost, zei het hoofd van de National Iranian Oil Refining and Distribution Company (NIORDC) op de staatstelevisie. Op vijf locaties zijn aanvallen gemeld, onder meer in de hoofdstad Teheran. Israël bevestigt dat aanvallen zijn uitgevoerd.
57 minuten geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De raad die de hoogste leider van Iran aanwijst, is het in meerderheid eens over de opvolger van de gedode ayatollah Ali Khamenei. Wel moeten nog "enige obstakels" weggenomen worden voordat alles officieel is, zegt ayatollah Mohammadmehdi Mirbaqeri van de Raad van Experts volgens persbureau Mehr. Israël zegt de nieuwe hoogste leider ook aan te zullen vallen.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - In grote gebieden van Israël is zondagochtend het luchtalarm weer afgegaan om te waarschuwen voor Iraanse raketten. Mensen kregen onder meer in Tel Aviv, Haifa en Beersheba opdracht om een veilig heenkomen te zoeken. Inmiddels zijn de waarschuwingen weer ingetrokken. Voor zover bekend is er geen schade en zijn er geen slachtoffers.
1 uur geleden
ABU DHABI (ANP/RTR) - Het leger van Koeweit meldde zondagochtend dat zijn luchtverdedigingssystemen Iraanse raket- en droneaanvallen hebben onderschept. Dat liet het leger op X weten, eraan toevoegend dat gehoorde explosiegeluiden het gevolg waren van deze onderscheppingen.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft zondag gezegd dat zijn opmerkingen over aanvallen op landen in de regio "verkeerd geïnterpreteerd zijn door de vijand die verdeeldheid wil zaaien onder de buurlanden". Dat meldt de Iraanse staatstelevisie.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De FBI doet onderzoek naar twee verdachte voorwerpen die zaterdag buiten bij de woning van de burgemeester van New York, Zohran Mamdani, werden aangetroffen. Het zou volgens Amerikaanse media om geïmproviseerde explosieven gaan die tot ontploffing waren gebracht.
3 uur geleden
BEIROET (ANP) - Bij een gerichte Israëlische aanval op een appartement in een hotelgebouw in de Libanese hoofdstad Beiroet zijn in de nacht van zaterdag op zondag minstens vier doden gevallen. Ook zouden er zeker tien gewonden zijn. Dat meldt het Libanese ministerie van Volksgezondheid.
7 uur geleden