Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
NICOSIA (ANP) - De officiële onderhandelingen voor Oekraïense toetreding tot de EU kunnen verder, meldt EU-voorzitter Cyprus op X. Nu Hongarije zijn veto heeft ingetrokken, is het volgens Cyprus mogelijk om de voorbereidingen in gang te zetten voor de eerste onderhandelingshoofdstukken. Behalve voor Oekraïne geldt dat ook voor Moldavië; het kandidaat-lidmaatschap van die twee landen is aan elkaar gekoppeld.
9 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - De Hongaarse premier Péter Magyar zegt een overeenkomst te hebben gesloten met Oekraïne over de rechten van de Hongaarse minderheid in dat land. In een videoboodschap op Facebook roemt hij het resultaat van die wekenlange onderhandelingen.
11 uur geleden
NEW YORK (ANP/DPA) - Duitsland grijpt naast een zetel in de VN-Veiligheidsraad. Bij stemmingen in New York verloor de Bondsrepubliek in de eerste ronde van Portugal en Oostenrijk. Duitse media noemen het een flinke nederlaag, juist omdat Duitsland zich wilde positioneren als een belangrijke speler op het wereldtoneel.
13 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Volgens de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zijn de Amerikaanse en Israëlische strijdkrachten klaar om de militaire actie tegen Iran voort te zetten, maar is dat een beslissing van de Amerikaanse president Donald Trump. Dat zei Netanyahu in een interview met de Amerikaanse televisiezender CNBC.
14 uur geleden
GENÈVE (ANP/RTR) - Medische teams beginnen grip te krijgen op de ebolauitbraak in Congo en omliggende landen. Dat zei de baas van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), Tedros Adhanom Ghebreyesus, tijdens een persconferentie. "De uitbraak had een voorsprong, en we lopen nog altijd achter, maar onder leiding van de Democratische Republiek Congo zijn we nu aan het inlopen", aldus Ghebreyesus.
15 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Verenigde Staten willen minder vliegtuigen, drones en marineschepen achter de hand houden voor de verdediging van Europa. Ze hebben bondgenoten laten weten dat die daar moeten inspringen, zegt de commandant van de Amerikaanse troepen in Europa.
17 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer heeft in het parlement zijn zorgen geuit over betrokkenen bij een ongeluk met een marinehelikopter in het zuidwesten van Engeland. Rond 04.00 uur plaatselijke tijd is in het graafschap Devon een helikopter neergestort in een weiland. De wijde omgeving is afgezet en er is vrijwel niets bekendgemaakt over het toestel. Premier Starmer beloofde dat te zijner tijd meer bekendgemaakt wordt.
18 uur geleden