Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - Volgens de minister van Binnenlandse Veiligheid, Kristi Noem, krijgen alle agenten die bij dat ministerie werken in Minneapolis met onmiddellijke ingang bodycams. Zodra er financiering beschikbaar is, zal het bodycam-programma worden uitgebreid naar het hele land, aldus Noem op X. Volgens president Donald Trump zijn de bodycams "over het algemeen goed" voor wetshandhaving, omdat mensen "niet kunnen liegen over wat er gebeurt".
1 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - De Britse premier Keir Starmer (Labour) heeft opdracht gegeven tot een spoedonderzoek naar de banden van ex-minister Peter Mandelson en de overleden Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein. Starmer vindt dat Mandelson zijn titel als lord moet worden ontnomen en niet langer zitting mag hebben in het Hogerhuis van het parlement.
6 uur geleden
RABAT (ANP/RTR) - Meer dan 50.000 mensen zijn uit een Marokkaanse stad geëvacueerd omdat er door aanhoudende hevige regenval watersnood dreigt. Bijna de helft van de bevolking van Ksar el-Kebir in het noordwesten moest vertrekken. Niemand mag naar de stad toe, waarvan delen al zijn overstroomd.
8 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR) - De Franse regering heeft maandagavond twee moties van wantrouwen in het parlement overleefd. Dit betekent dat premier Sébastien Lecornu succesvol een stemming in het parlement heeft omzeild om de begroting van 2026 goed te keuren. Vorig jaar vielen twee regeringen bij hun pogingen een begroting vast te stellen.
9 uur geleden
DUBAI (ANP/RTR) - In een periode van hoogopgelopen spanningen en forse Amerikaanse druk willen Iran en de Verenigde Staten vrijdag in Turkije hun onderhandelingen over het Iraanse atoomprogramma hervatten. Volgens een diplomaat doen ook vertegenwoordigers van onder meer Saudi-Arabië en Egypte mee.
11 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP/AFP/DPA) - In Vaticaanstad zijn restaurateurs begonnen met het herstelwerk van Het laatste oordeel, een groot fresco van Michelangelo in de Sixtijnse Kapel. Het werk van 180 vierkante meter wordt maandenlang opgeknapt, maar de beroemde zaal blijft in die tijd gewoon open voor publiek.
11 uur geleden
OSLO (ANP) - Marius Borg Høiby blijft ten minste vier weken vastzitten. Dat heeft een rechter in Oslo maandag besloten, meldt het Noorse persbureau NTB. Het besluit werd volgens NTB genomen zonder aanwezigheid van de verdachte. De politie van Oslo had een verzoek ingediend om Høiby vast te houden wegens kans op recidive.
12 uur geleden