Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - De Russische president Vladimir Poetin ziet vooralsnog geen reden om persoonlijk zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky te ontmoeten. Die publiceerde donderdag een open brief aan de Russische leider met dat verzoek en de vraag om een concrete afspraak te maken.
5 uur geleden
TIVAT (ANP) - Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen staat open voor een "dynamischer" toetredingsproces voor landen die lid willen worden van de Europese Unie. Ze zei na de top van de EU en de Westelijke Balkan dat de wens is om hervormingen van toekomstige leden te belonen met "echte integratie" in de EU.
5 uur geleden
DUBLIN (ANP/AFP) - Ierland heeft een inreisverbod afgekondigd voor de Israëlische ministers Itamar Ben-Gvir (Nationale Veiligheid) en Bezalel Smotrich (Financiën). Beiden staan te boek als extreem in hun opvattingen. Premier Micheál Martin zei eerder al met maatregelen te komen tegen Israëlische functionarissen die volgens Ierland het conflict in Gaza aanwakkeren.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Astronauten aan boord van het internationale ruimtestation ISS hebben de opdracht gekregen te schuilen in hun ruimtevaartuig en zich voor te bereiden op een mogelijke evacuatie, meldt een woordvoerder van NASA op X. Het gaat om een voorzorgsmaatregel, terwijl de Russische bemanning van het ruimtestation probeert een steeds groter wordend lek in hun deel van het ISS te dichten.
6 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De marine van Oekraïne heeft bevestigd dat een Oekraïense zeedrone naar Roemenië is gevaren. Het onbemande vaartuig zou op de Zwarte Zee van koers zijn geraakt door Russische elektronische oorlogsvoering.
8 uur geleden
OSLO (ANP) - De gezondheidstoestand van de Noorse kroonprinses Mette-Marit is het afgelopen jaar flink achteruitgegaan. Er is veel meer littekenweefsel in de longen gekomen en haar longfunctie is de afgelopen drie maanden flink teruggevallen. Tijdens een persconferentie noemde hoofdarts en longspecialist Are Holm van het Rikshospitalet de situatie "gevaarlijk".
8 uur geleden
BEIROET (ANP/RTR) - De Libanese parlementsvoorzitter Nabih Berri zegt dat Hezbollah zich wat hem betreft kan terugtrekken uit het zuiden van Libanon, als Israëlische militairen daar tegelijkertijd ook vertrekken. Berri is een bondgenoot van Hezbollah en wordt gezien als een tussenpersoon. Hezbollah is niet bij vredesgesprekken betrokken, maar speelt wel een rol bij het beëindigen van de gevechten.
9 uur geleden