Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - De hoogste generaals van de Verenigde Staten en Israël hebben vrijdag overleg gevoerd in het Pentagon te midden van de oplopende spanningen met Iran. Dat zeiden twee Amerikaanse functionarissen tegen persbureau Reuters.
29 minuten geleden
DNIPRO (ANP/RTR) - Oekraïense regionale autoriteiten hebben gemeld dat een bedrijfsbus ten oosten van de stad Dnipro is getroffen door een Russische drone die vlak bij het voertuig insloeg. Daardoor zouden vijftien doden en meerdere gewonden zijn gevallen.
2 uur geleden
SION (ANP/AF) - Een 18-jarige Zwitser die gewond raakte bij de dramatische brand met oud en nieuw in een café in het Zwitserse Crans-Montana is in een ziekenhuis in Zürich overleden, meldt de Zwitserse justitie.
5 uur geleden
BRATISLAVA (ANP/AFP) - De veiligheidsadviseur van de Slowaakse regering, ex-minister van Buitenlandse Zaken Miroslav Lajcak, is opgestapt naar aanleiding van mails met de Amerikaanse zakenman en zedendelinquent Jeffrey Epstein. Lajcak zegt niets verkeerd te hebben gedaan en dat de omvang van Epsteins misbruik bij hem toen niet bekend was. Premier Robert Fico betreurt het vertrek van de ervaren diplomaat.
5 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky meldt dat er komende week nieuw overleg met Rusland en de Verenigde Staten plaatsvindt in Abu Dhabi. Dat gebeurt op 4 en 5 februari, schrijft hij op X.
7 uur geleden
QUETTA (ANP/RTR/AFP) - Het dodental door onrust in de Pakistaanse provincie Beloetsjistan is opgelopen tot bijna tweehonderd. Separatisten bestormden daar zaterdag onder meer banken, politiebureaus en militaire installaties. De autoriteiten zeggen dat in twee dagen tijd 31 burgers, 17 leden van de veiligheidstroepen en 145 opstandelingen zijn gedood.
7 uur geleden
TURIJN (ANP/DPA) - Zeker 31 politiemensen zijn gewond geraakt bij uit de hand gelopen protesten in Turijn. Dat melden de Italiaanse autoriteiten, die ook spreken over tien aanhoudingen. Over het aantal gewonde demonstranten bestaat onduidelijkheid.
8 uur geleden