Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
TEKNAF (ANP/AFP) - Een boot met daarin ongeveer 250 vluchtelingen is gekapseisd tijdens een reis van Bangladesh naar Maleisië, meldt vluchtelingenorganisatie UNHCR. Aan boord zouden Rohingya-vluchtelingen en mensen met de Bengaalse nationaliteit zijn geweest, onder wie ook kinderen.
26 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - Israël en Libanon zijn begonnen aan hun eerste directe topoverleg sinds 1993. Ambassadeurs van de landen zijn samengekomen op het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken in Washington.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De ministers van Buitenlandse Zaken van zeventien landen, waaronder Nederland, roepen Libanon en Israël op om "de kans die het staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran biedt" aan te grijpen. Het aanhouden van de oorlog in Libanon brengt "de huidige de-escalatie in de regio" in gevaar, stellen de Europese landen en Australië in een verklaring.
1 uur geleden
PALMA (ANP/AFP) - Een Spaanse rechtbank zegt geen onderzoek te kunnen doen naar de deepfakezaak van de Duitse tv-presentatrice Collien Fernandes. Zij had een aanklacht ingediend tegen haar ex, tv-ster Christian Ulmen, voor het jarenlang heimelijk verspreiden van gemanipuleerde naaktfoto's en -video's van haar.
2 uur geleden
ROME (ANP/RTR/DPA/AFP) - Italië schort een meer dan twintig jaar oude defensiedeal met Israël op. Dat maakte premier Giorgia Meloni bekend tijdens een bezoek aan Verona. Israël zegt in een reactie dat dat besluit weinig gevolgen zal hebben.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt "geschokt" te zijn door de Italiaanse premier Giorgia Meloni, omdat ze zou weigeren de Amerikanen te helpen bij de oorlog in Iran. De twee hadden de afgelopen jaren een goede relatie, maar nu uit Trump zijn teleurstelling.
3 uur geleden
MERSIN (ANP/DPA) - De Turkse oud-oppositieleider Kemal Kiliçdaroğlu heeft bijna een jaar gevangenisstraf opgelegd gekregen voor het beledigen van president Recep Tayyip Erdogan, aldus zijn advocaat. Hij leidde dertien jaar de grootste oppositiepartij CHP en deed mee aan de presidentsverkiezingen in 2023.
3 uur geleden