Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
DEN HAAG (ANP/AFP) - Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag is een onderzoek begonnen naar vermeende misdaden tegen de menselijkheid gepleegd door Belarus. Litouwen had het hof daartoe in 2024 verzocht.
9 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De stijging van de olieprijs door de oorlog tegen Iran doet de Verenigde Staten juist goed, stelt president Donald Trump. De VS verdienen zo meer aan hun eigen olie, pareerde hij nu de zorgen over de wereldeconomie en hogere inflatie in binnen- en buitenland groeien.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Straat van Hormuz moet volgens de nieuwe hoogste leider van Iran gesloten blijven. De afsluiting van de voor de oliehandel belangrijke zeeroute helpt om de druk op de vijanden van Iran hoog te houden, zei Mojtaba Khamenei in zijn eerste verklaring als nieuwe leider. Hij riep ook op tot eenheid binnen het land en zei dat de dood van mensen die voor Iran gestorven zijn gewroken zal worden.
1 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - Transgenderpersonen in de EU hebben het recht om het geslacht waarmee ze zich identificeren in hun identiteitsdocumenten te laten wijzigen. Dat oordeelt het Europese Hof van Justitie donderdag in een zaak van een Bulgaarse burger die als man geregistreerd stond, maar zich inmiddels als vrouw identificeert.
2 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR) - De bemiddeling van China heeft ertoe geleid dat de aanhoudende gevechten tussen Pakistan en Afghanistan zijn verminderd, meldden drie Pakistaanse overheidsfunctionarissen. De Chinese president Xi Jinping zou eind vorige maand zelf in een persoonlijke boodschap hebben opgeroepen de vijandelijkheden te staken.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie heeft een factfindingmissie voorgesteld naar de beschadigde Droezjba-pijpleiding in Oekraïne. Dat heeft een woordvoerder van de Europese Commissie donderdag gezegd. Oekraïne heeft volgens de woordvoerder nog niet op het aanbod gereageerd.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse Revolutionaire Garde claimt aanvallen uitgevoerd te hebben op Israëlische en Amerikaanse doelen in de Verenigde Arabische Emiraten, Irak en Koeweit. Meerdere doelen werden volgens de Garde getroffen.
3 uur geleden