Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP/AFP) - Melania Trump zit volgende week een vergadering van de VN-Veiligheidsraad voor. Het is de eerste keer dat een first lady een dergelijke functie bekleedt. Melania zal "de rol van onderwijs benadrukken bij het bevorderen van tolerantie en wereldvrede", meldt haar kantoor in een verklaring.
6 uur geleden
GENÈVE (ANP) - De Amerikaanse en Oekraïense delegaties die donderdag hebben overlegd in Genève hebben na afloop van hun gesprek gebeld met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Hij schrijft op X dat er een "grote bereidheid" is voor een volgende bijeenkomst, waar ook de Russen zouden moeten aansluiten.
6 uur geleden
TOPEKA (ANP/RTR) - De Amerikaanse staat Kansas heeft de rijbewijzen en geboorteakten van transgender personen ongeldig verklaard, omdat zij hun gender op deze documenten hebben laten wijzigen. Volgens een wet die donderdag is ingegaan, is het in de staat verboden om je gender te wijzigen na je geboorte. De maatregel treft meer dan duizend mensen.
7 uur geleden
TAMPA (ANP/AFP) - Een van de mannen die woensdag op een speedboot werd doodgeschoten door de Cubaanse kustwacht, was van plan om een opstand te ontketenen op het eiland. Dat zegt een politieke bondgenoot van de man tegen persbureau AFP.
7 uur geleden
GENÈVE (ANP) - De onderhandelingen tussen de VS en Iran in Genève zijn afgelopen. Dat meldt de bemiddelaar namens Oman, minister van Buitenlandse Zaken Badr bin Hamad al-Busaidi, op X. Volgens al-Busaidi is er "significante vooruitgang" gemaakt en worden de gesprekken komende week voortgezet in Wenen.
7 uur geleden
KABUL (ANP/AFP/RTR) - Afghanistan zegt vergeldingsaanvallen te hebben uitgevoerd tegen Pakistan. Daarbij zouden meerdere uitvalsbases in het grensgebied in dat land zijn ingenomen, aldus Afghaanse overheidsfunctionarissen. Pakistan zegt op zijn beurt "zonder aanleiding" te zijn aangevallen en stelt dat zijn leger "onmiddellijk" heeft teruggeslagen.
8 uur geleden
PRAAG (ANP/RTR) - De nieuwe Tsjechische regering neemt afstand van de verhoging van de defensie-uitgaven die de NAVO-landen hebben afgesproken. Tsjechië bezuinigt juist op defensie en is "zeker niet" op weg om de NAVO-norm te halen, zegt premier Andrej Babis.
8 uur geleden