Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
ARAD (ANP/AFP) - Israëlische brandweerlieden meldden dat een "voltreffer" van een Iraanse raket op de Zuid-Israëlische stad Arad zaterdag grote schade heeft aangericht. Volgens medische hulpverleners raakten zeker 59 mensen gewond.
31 minuten geleden
BELGOROD (ANP/DPA) - In de Russische regio Belgorod zijn zeker vier vrouwen omgekomen door Oekraïense beschietingen. Dat heeft de regionale gouverneur gemeld. De doden vielen in het dorp Smorodino, enkele kilometers van de grens met Oekraïne. Ze waren in een pand dat werd getroffen. Een andere vrouw werd zwaargewond onder het puin vandaan gehaald.
2 uur geleden
PRAAG (ANP/DPA/BLOOMBERG) - Honderdduizenden mensen zijn zaterdag de straat opgegaan in de Tsjechische hoofdstad Praag om te demonstreren tegen de rechts-populistische regering van premier Andrej Babiš. Volgens de organisatie waren er tot 250.000 deelnemers bijeen.
4 uur geleden
TAMPA (ANP) - Het Amerikaanse leger heeft tijdens drie weken oorlog meer dan 8000 doelen aangevallen, claimt admiraal Brad Cooper in een videoboodschap op X. Ook zei hij dat de Amerikanen een Iraanse bunker hebben aangevallen. Daarin zouden wapens zijn opgeslagen die een bedreiging vormden voor de olie- en gastransporten in de Straat van Hormuz.
4 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - Het Verenigd Koninkrijk heeft de "roekeloze aanvallen" van Iran veroordeeld, nadat het land twee ballistische raketten afvuurde op de Amerikaans-Britse militaire basis Diego Garcia. Geen daarvan raakte de basis die ongeveer 3800 kilometer van Iran ligt.
9 uur geleden
NEW DELHI (ANP/RTR/AFP) - De Indiase premier Narendra Modi heeft met de Iraanse president Masoud Pezeshkian gesproken. Hij heeft daarbij de aanvallen op infrastructuur in het Midden-Oosten veroordeeld en beklemtoond dat de scheepvaart moet worden gevrijwaard van de oorlogshandelingen. De strategisch gelegen Straat van Hormuz tussen de Perzische Golf en de Indische Oceaan is vrijwel gesloten als gevolg van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran.
10 uur geleden
OSLO (ANP) - Het vertrouwen in kroonprinses Mette-Marit van Noorwegen is bij veel Noren nog niet hersteld na het interview dat ze gaf aan de Noorse publieke omroep NRK. Een meerderheid vindt dat ze onvoldoende heeft geantwoord over haar banden met zedendelinquent Jeffrey Epstein, blijkt uit peilingen van Noorse kranten.
10 uur geleden