Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
WARSCHAU (ANP/AFP) - In Polen is voor het eerst een huwelijk erkend tussen partners van hetzelfde geslacht dat werd gesloten in een ander EU-land. Jakub Cupriak-Trojan en Mateusz Trojan kregen hun Poolse huwelijksakte van de gemeente Warschau.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft op X kritiek geuit op "een van de langste en meest meedogenloze droneaanvallen tegen Oekraïne" door Rusland. "Terwijl Rusland diplomatieke inspanningen openlijk tart, blijven wij Oekraïne versterken."
4 uur geleden
ROME (ANP/RTR) - Paus Leo XIV heeft kritiek geuit op Europese landen die meer geld uitgeven aan hun krijgsmacht. Hij zei tegen universiteitsstudenten in Rome dat de wereld "door oorlogen verminkt" raakt. Hij zei ook dat de term 'defensiebestedingen' eigenlijk niet goed is.
5 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - De Deense koningin Margrethe is donderdag opgenomen in het ziekenhuis met pijn op haar borst. Dat meldt het Deense hof op de officiële website. De koningin is "moe, maar ze houdt moed", aldus het koninklijk hof.
5 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse minister van Volksgezondheid Wes Streeting is opgestapt. Hij schrijft in zijn ontslagbrief niet langer vertrouwen te hebben in het leiderschap van premier Keir Starmer. Streeting wordt gezien als een potentiële uitdager van Starmer.
6 uur geleden
RAMALLAH (ANP/AFP) - De Palestijnse president Mahmoud Abbas heeft in een toespraak op zijn partijcongres gezegd bereid te zijn om weer presidents- en parlementsverkiezingen te houden. Ook zei hij door te gaan met hervormingen binnen de Palestijnse Autoriteit.
6 uur geleden
BEIJING (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese leider Xi Jinping hebben in hun toespraken bij een staatsbanket gezegd dat ze blijven werken aan nauwere banden. Volgens Xi kunnen Trumps doelen en de ontwikkeling van China goed samengaan.
7 uur geleden