Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - Rusland heeft nog geen antwoord ontvangen op het aanbod de wrakstukken te onderzoeken van de drone die afgelopen week neerkwam in Roemenië. Dat meldt staatspersbureau Tass op gezag van Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov. Het voorval leidde tot brand in een flat in Galați, niet ver van de grens met Oekraïne. Daarbij raakten twee mensen lichtgewond.
13 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse krijgsmacht zegt zondagavond twee Iraanse ballistische raketten te hebben onderschept die "gericht waren op Amerikaanse troepen in Koeweit". Dat schrijft het Amerikaanse commandocentrum in het Midden-Oosten, CENTCOM, op X.
32 minuten geleden
BUGGENHOUT (ANP) - Over het rijgedrag van de buschauffeur, die reed bij de dodelijke aanrijding met een trein in het Vlaamse Buggenhout, waren eerder al klachten, meldt omroep VRT NWS. Vorige week botste de schoolbus op een trein, waardoor twee scholieren (12 en 15 jaar), hun begeleider en de chauffeur om het leven kwamen.
53 minuten geleden
BUNNIK (ANP) - De verkoop van nieuwe auto's is afgelopen maand iets aangetrokken. Dat komt vooral doordat er meer volledig elektrische modellen op kenteken werden gezet. Volgens een woordvoerder van brancheorganisatie BOVAG, die de cijfers presenteerde samen met RAI Vereniging, kan dat komen door een combinatie van de hoge brandstofprijzen en een nieuwe heffing die volgend jaar gaat gelden.
1 uur geleden
VILNIUS (ANP) - De NAVO roept de parlementen van NAVO-landen op te helpen regels te versoepelen die de wapenindustrie in de weg zouden zitten om meer te maken. "Jullie kunnen ons echt helpen om af te komen van alle obstakels" voor het opvoeren van de productie en samenwerking tussen industrieën, hield de plaatsvervanger van NAVO-topman Mark Rutte hen maandag voor.
2 uur geleden
JEREVAN (ANP/AFP) - De Armeense premier Nikol Pasjinjan heeft de Russische suggestie weerlegd om een referendum te houden over EU-toetreding. Dat zegt de Armeense leider in een video op Facebook. De Russische president Vladimir Poetin oefende afgelopen week druk uit op het land om een referendum uit te schrijven. Dit om groeiende onvrede binnen het Kremlin over de toenadering die Armenië lijkt te zoeken tot de Europese Unie.
2 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Hongaarse overheid wil de grondwet aanpassen om president Tamás Sulyok te kunnen afzetten. Dat zegt de onlangs verkozen premier Péter Magyar na een ontmoeting met de president, die zelf niet wil opstappen.
4 uur geleden