Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De VS loven tot 10 miljoen dollar (8,7 miljoen euro) uit voor tips rond de Iraanse opperste leider Mojtaba Khamenei en enkele belangrijke figuren in zijn kring. Dat meldt Rewards for Justice, een Amerikaanse overheidswebsite met signaleringen. Op X voegt het beloningsprogramma eraan toe dat tipgevers ook een veilig onderkomen kan worden geboden.
46 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten zenden nog eens 2200 militairen en enkele oorlogsbodems richting het Midden-Oosten. Dat melden onder meer The Wall Street Journal en ABC News op basis van ingewijden. Het zou onder meer gaan om de USS Tripoli, een amfibisch aanvalsschip dat onder meer plek heeft voor meer dan twintig F-35's.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - Israël heeft sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten ruim 7600 aanvallen uitgevoerd op Iran en 1100 in Libanon. Dat melden de Israëlische strijdkrachten via sociale media.
2 uur geleden
NUUK (ANP/RTR) - De sociaaldemocratische Siumut-partij trekt zich terug uit de Groenlandse coalitie. Dat zegt premier Jens-Frederik Nielsen. Het vertrek betekent dat buitenlandminister Vivian Motzfeldt, die bekendheid verwierf om haar rol in het Amerikaanse dispuut over het semiautonome eiland, van het toneel verdwijnt.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten staan achter bondgenoot Israël in de genocidezaak van het Internationaal Gerechtshof, schrijft het land in een zogenoemde "verklaring van intentie". Zuid-Afrika diende de zaak in 2023 in, omdat de oorlog in Gaza volgens het land in strijd was met het VN-Genocideverdrag. Een beschuldiging die Israël en ook de VS stellig ontkennen.
4 uur geleden
SANTA CRUZ (ANP/AFP/RTR) - De Uruguayaanse kartelbaas Sebastián Marset is gearresteerd in Bolivia. Dat meldde de baas van de Paraguayaanse drugsbestrijdingsdienst op de radio in dat land. Hij zou zijn opgepakt bij een grote politieoperatie in Santa Cruz en inmiddels zijn overgedragen aan de VS.
4 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft beklemtoond dat Frankrijk alleen een defensieve rol speelt in het Midden-Oosten. Hij zei dat na de dood van een Franse militair door een drone-aanval in de Iraakse Koerdische regio. Zeven Franse militairen raakten gewond.
5 uur geleden