Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP/RTR) - Een groep klimaat- en belangengroepen heeft een rechtszaak aangespannen tegen de regering-Trump vanwege het intrekken van een belangrijke wetenschappelijke klimaatstandaard. Die zogenoemde endangerment finding vormde de juridische basis onder veel regelgeving en dicteerde welke broeikasgassen schadelijk zijn voor de gezondheid. Volgens de groeperingen was het intrekken illegaal.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP) - Rusland zal Cuba "altijd" steunen, zei de Russische president Vladimir Poetin woensdag tegen de Cubaanse minister van Buitenlandse Zaken Bruno Rodríguez tijdens een ontmoeting in Moskou. De twee bespraken mogelijke steunmaatregelen, maar maakten geen concrete afspraken.
3 uur geleden
CASTLE PEAK (ANP/AFP/RTR) - Acht van de negen skiërs die nog werden vermist in de Californische regio Tahoe, zijn dood aangetroffen. Dat meldt sheriff Shannan Moon. In de regio vond een lawine plaats, die de wintersporters bedolf. Ze zouden buiten de piste hebben geskied. Eén persoon wordt nog vermist.
3 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky vindt dat de gesprekken in Genève over een einde aan de oorlog met Rusland te weinig hebben opgeleverd. "Zoals het er vandaag voorstaat, kunnen we niet zeggen dat er voldoende resultaat is geboekt."
4 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De Verenigde Staten hebben opnieuw gedreigd uit het Internationaal Energieagentschap (IEA) te stappen, tenzij de organisatie minder aandacht besteedt aan klimaatverandering. Dit zei de Amerikaanse minister van Energie, Chris Wright, woensdag bij een vergadering in Parijs. Vorig jaar dreigde de minister ook al met opstappen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ruim 150 (voormalige) diplomaten, ambassadeurs en politici roepen in een open brief de Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot op om beweringen terug te nemen die hij vorige week deed over VN-rapporteur Francesca Albanese. De brief is onder anderen ondertekend door de Nederlandse oud-ministers Jan Pronk, Ben Bot, Laurens Jan Brinkhorst, Jozias van Aartsen en Hedy d'Ancona.
5 uur geleden
LECQUES (ANP/AFP) - De voormalige Palestijnse diplomaat Leila Shahid is op 76-jarige leeftijd overleden in haar Zuid-Franse thuisplaats Lecques. Dat melden Le Monde en persbureau AFP. Volgens haar familie koos de al lang zieke oud-diplomaat voor een eigen levenseinde.
6 uur geleden