Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
PARIJS/DEN HAAG (ANP) - De hoogste militair van Nederland en die van een dertigtal vooral Europese landen gaan overleggen over het breken van de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz. Ze komen later deze week bijeen in het Verenigd Koninkrijk, dat het voortouw wil nemen in de nieuwe 'Hormuz-coalitie'.
1 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - Hongarije zegt het gastransport naar Oekraïne geleidelijk op te schorten tot er weer olie vloeit door de Droezjba-pijpleiding. Die bij een aanval beschadigde verbinding levert Russische olie via Oekraïne naar onder meer Hongarije. De pijpleiding is al weken een twistpunt tussen de Ruslandgezinde regering van de Hongaarse premier Viktor Orbán en Kyiv.
4 uur geleden
SLAMABAD/TEHERAN/ANKARA (ANP/RTR) - Er zijn geen directe of indirecte contacten tussen Iran en de VS volgens de Iraanse ambassadeur in Pakistan, Reza Amiri Moghadam. Hij voegt eraan toe dat bevriende landen proberen een basis te leggen voor een dialoog tussen Teheran en Washington, om een einde te maken aan de oorlog.
4 uur geleden
MADRID (ANP/RTR/AFP) - De huidige oorlog in het Midden-Oosten stelt de wereld mogelijk voor "veel grotere" problemen dan de Amerikaanse invasie van Irak in 2003. Dat zei de Spaanse premier Pedro Sánchez tegenover het parlement. "Dit is niet hetzelfde scenario als de illegale oorlog in Irak. We staan voor iets veel ergers, veel ergers, met in potentie gevolgen die veel breder en verder strekken", aldus Sánchez.
5 uur geleden
LONDEN (ANP) - De politie heeft in Londen twee mannen aangehouden in verband met de brandstichting in geparkeerde ambulances van een Joodse vrijwilligersorganisatie afgelopen maandag. De zaak wordt gezien als een "antisemitisch haatmisdrijf".
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Verenigde Staten hebben Iran een vijftienpuntenplan voor een einde aan de oorlog in het Midden-Oosten voorgelegd. Dat meldt The New York Times op basis van ingewijden. Het plan zou zijn overhandigd door Pakistan, dat dinsdag al aankondigde "klaar te zijn" de rol van gastland op zich te nemen voor mogelijke vredesgesprekken.
7 uur geleden
TSJERNIHIV (ANP/RTR) - Bijna 150.000 Oekraïners zitten zonder stroom door een Russische aanval op energievoorzieningen bij Tsjernihiv, meldt de regionale netbeheerder. De gouverneur van de aan Rusland en Belarus grenzende regio meldde eerder deze week ook al grootschalige stroomuitval, toen door een droneaanval.
8 uur geleden