Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
CARACAS (ANP/AFP/RTR) - De Venezolaanse regering zegt "de afgelopen uren" 116 gevangenen te hebben vrijgelaten. Mensenrechtenorganisaties zijn kritisch op de claim en meldden lagere aantallen.
17 minuten geleden
HAVANA (ANP/AFP) - Cuba zegt, op wat kleine zaken na, "niet in gesprek" te zijn met de Verenigde Staten. Dat schrijft president Miguel Díaz-Canel op X.
21 minuten geleden
BERN (ANP) - De planeet Mars had ongeveer drie miljard jaar geleden waarschijnlijk een grote oceaan. Die bedekte mogelijk ongeveer de helft van het oppervlak. Onderzoekers van de universiteiten van Bern in Zwitserland en Padua in Italië hebben dat berekend.
55 minuten geleden
ZAGREB (ANP) - De NAVO moet gezamenlijk zorgen dat Groenland en het poolgebied veilig zijn tegen rivalen als Rusland en China, zegt NAVO-chef Mark Rutte. Daarover zijn de NAVO-landen, inclusief de Verenigde Staten, het volgens hem eens. Het bondgenootschap werkt daarom aan "de volgende stappen" om de veiligheid van het Hoge Noorden te versterken, volgens ingewijden mogelijk in de vorm van een nieuwe militaire missie daar.
1 uur geleden
SALEN (ANP/RTR) - Als de VS met geweld Groenland innemen, betekent dat het einde van de NAVO. Dat heeft Eurocommissaris Andrius Kubilius (Defensie) maandag in Zweden gezegd. EU-lidstaten zijn daarnaast verplicht Denemarken te hulp te schieten als het land te maken krijgt met Amerikaanse agressie, zei hij verder. Groenland maakt deel uit van Denemarken.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Unie kijkt of het mogelijk is om extra sancties in te stellen tegen Iran, laat een woordvoerder van de Europese Commissie weten. "We staan klaar om nieuwe, strengere sancties voor te stellen naar aanleiding van het gewelddadige optreden tegen demonstranten", aldus de zegsman.
2 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP/RTR) - De Venezolaanse regering zegt nog eens 116 gevangenen vrij te laten. De organisatie Foro Penal meldde eerder maandag 24 nieuwe vrijlatingen, waaronder die van twee Italianen.
3 uur geleden