Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
ASHKELON (ANP/AFP) - Een Israëlische rechtbank heeft het voorarrest verlengd van twee activisten die van boten waren gehaald die naar de Gazastrook voeren. Dat moet de autoriteiten meer tijd geven om de Spanjaard Saif Abu Keshek en de Braziliaan Thiago Avila te verhoren, zegt hun advocaat.
9 minuten geleden
MANAMA (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft ook Bahrein een dronedeal aangeboden. Zelensky meldde op X dat hij de Golfstaat bezoekt en daar een "productief gesprek" heeft gehad met de koning, Hamad bin Isa Al Khalifa.
58 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De situatie in de Straat van Hormuz is volgens de VS na de beschietingen van maandag niet verder geëscaleerd. "Tot nu toe is het vandaag rustiger", zei de hoogste Amerikaanse militair, generaal Dan Caine. Hij sprak de verwachting uit dat de VS de komende dagen meer schepen kunnen assisteren die door de oorlog zijn gestrand in het Midden-Oosten.
1 uur geleden
BOEKAREST (ANP/AFP) - Het Roemeense parlement heeft de regering weggestemd. De sociaaldemocratische PSD trok zich vorige maand al terug uit de coalitie omdat de regering van minister-president Ilie Bolojan van plan was om impopulaire bezuinigingen door te voeren. De partij kwam daarna met de radicaal-rechtse AUR met een motie van wantrouwen.
2 uur geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG/RTR) - De Britse premier Keir Starmer waarschuwt dat het niet zonder gevolgen blijft als duidelijk wordt dat een ander land achter het belagen van de Britse Joodse gemeenschap zit. "Onze boodschap aan Iran of aan elk ander land dat geweld, haat of verdeeldheid in de samenleving zou willen aanwakkeren, is dat dit niet getolereerd zal worden", verklaarde hij op een bijeenkomst met vertegenwoordigers van allerlei sectoren.
2 uur geleden
STOCKHOLM (ANP/RTR/AFP) - Zweden gaat een nieuwe inlichtingendienst oprichten die zich bezighoudt met buitenlandse kwesties. De dienst krijgt de naam Zweedse buitenlandse inlichtingendienst ('Sveriges utrikes underrättelsetjänst'), afgekort UND.
2 uur geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne heeft diep in Rusland doelen bestookt met de eigen Flamingo-kruisraketten. Die legden een afstand af van meer dan 1500 kilometer, meldt president Volodymyr Zelensky.
2 uur geleden