Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
AMSTERDAM (ANP) - Chipmachineproducent ASML steeg woensdag fors op de beurs in Amsterdam na de bekendmaking van sterke kwartaalcijfers en gunstige vooruitzichten, die de verwachtingen overtroffen. Het orderboek bereikte in het vierde kwartaal een recordhoogte, vooral dankzij een aanhoudende groei in de vraag naar geavanceerde chipmachines. Deze zijn nodig omdat steeds krachtigere chips essentieel zijn voor AI-toepassingen en datacenters.
17 minuten geleden
SEOUL (ANP/AFP) - De voormalige presidentsvrouw van Zuid-Korea Kim Keon-hee is veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf. Ze heeft volgens de rechter dure cadeaus aangenomen van de omstreden Verenigingskerk en is schuldig bevonden aan corruptie. Van andere misdrijven is ze vrijgesproken. Nu zit zowel Kim als haar echtgenoot Yoon Suk-yeol vast.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De botsing tussen een vliegtuig en een helikopter in de buurt van Washington in januari vorig jaar was het gevolg van een systeemfout en was 100 procent te voorkomen. Dat zei Jennifer Homendy, voorzitter van de Amerikaanse onderzoeksraad voor vervoersveiligheid NTSB, bij een hoorzitting over het ongeluk tegen journalisten, aldus The Washington Post.
3 uur geleden
GENÈVE (ANP) - De humanitaire crisis in de Centraal-Afrikaanse Republiek is de meest onderbelichte ramp van 2025, meldt hulporganisatie CARE na onderzoek. In het Afrikaanse land is een op de vijf mensen ontheemd, maar daar wordt in de media nauwelijks over geschreven. "Als crises onzichtbaar blijven, blijft hulp uit", zegt Jojanneke Spoor, hoofd humanitaire hulp bij CARE Nederland.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Twee agenten hebben in Amerikaanse stad Minneapolis geschoten op verpleegkundige Alex Pretti, die daarbij om het leven kwam. Dat staat in een rapport van de Amerikaanse regering dat in handen is van onder anderen CBS News.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De federale diensten die in Minneapolis jacht maken op ongedocumenteerde immigranten hebben mogelijk "het protocol gebroken" voordat ze een verpleegkundige doodschoten tijdens protesten. Dat zegt Stephen Miller, topadviseur van de Amerikaanse president Donald Trump. Eerder noemde hij de verpleegkundige, Alex Pretti, een "moordenaar".
4 uur geleden
TEL AVIV (ANP/DPA/AFP) - De wederopbouw van de Gazastrook zal pas plaatsvinden als het gebied is gedemilitariseerd en Hamas-tunnels zijn vernietigd. Dat verklaarde de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, die op een persconferentie ook duidelijk maakte geen Palestijnse staat te zullen toestaan in het kustgebied. Israël houdt volgens de rechtse leider op veiligheidsgebied de controle over Gaza.
10 uur geleden