Opvolger van ruimtetelescoop Hubble gaat naar de ruimte
KOUROU (ANP) - Het einde van ruimtetelescoop Hubble nadert en daarom is het tijd voor een opvolger. Dat is de James Webb, die zaterdag wordt gelanceerd. De nieuwe ruimtetelescoop moet minstens tien jaar lang een nog beter beeld van het heelal geven, en daarmee willen wetenschappers dingen ontdekken die tot nu toe verborgen blijven. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
De lancering gebeurt in Frans-Guyana, op de Europese ruimtebasis Kourou. Om 13.20 uur moet de raket met daarin de James Webb opstijgen. Vervolgens gaat hij naar zijn nieuwe werkplek, op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Daar moet hij over ongeveer een maand aankomen.
De James Webb is gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Aan de James Webb is lang gewerkt. De ontwikkeling begon in 1996 en het was eerst de bedoeling dat hij al in 2007 zou worden gelanceerd. Het vertrek is echter meerdere keren uitgesteld vanwege technische problemen. Ook de coronapandemie zorgde voor vertraging.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel van goud en beryllium. Die vangt het licht uit de ruimte op. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De nieuwe ruimtetelescoop moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de aarde. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder.
De Hubble werd in april 1990 gelanceerd en draait dus al meer dan 31 jaar in een baan rond de aarde, op een hoogte van ruim 500 kilometer. Hij onderzocht onder meer afgelegen sterrenstelsels, waardoor wetenschappers een beter beeld hebben gekregen van het ontstaan van het heelal. Ook maakte hij bekende foto's van verre nevels. De Hubble kreeg in 2009 zijn laatste onderhoudsbeurt. De instrumenten aan boord haperen de laatste tijd en het is niet bekend hoelang ze het nog volhouden. Ergens in de komende tien jaar kan de Hubble uit zijn baan om de aarde zakken. Als dat gebeurt, verbrandt hij in de dampkring.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Verenigde Staten hebben tot nu toe 25 miljard dollar uitgegeven aan de oorlog tegen Iran. Dat meldde de financieel controleur van het Amerikaanse ministerie van Defensie. De VS hebben sinds het uitbreken van de oorlog grote hoeveelheden munitie en raketten gebruikt voor aanvallen op Iran.
1 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - Een steekpartij waarbij twee gewonden vielen in de Londense wijk Golders Green is officieel aangemerkt als een terroristisch incident, meldt de politie. Die zegt te onderzoeken of de aanval specifiek gericht was op de Joodse gemeenschap in de wijk.
2 uur geleden
TUMBLER RIDGE (ANP/RTR) - Familieleden van slachtoffers van een dodelijke schietpartij in Canada in februari hebben een rechtszaak aangespannen tegen OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT. Het bedrijf zou de schutter acht maanden voor de aanslag als dreiging hebben aangemerkt, maar daarna niet de politie hebben gewaarschuwd.
2 uur geleden
BAMAKO (ANP/AFP) - Het Malinese regime zal "vroeg of laat" vallen, zegt een woordvoerder van het Azawad Liberation Front (FLA). De separatisten eisen dat de Russische troepen die het leger steunen direct vertrekken.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - De man die eerder op woensdag in de Londense wijk Golders Green instak op omstanders, wordt verdacht van poging tot moord. Dat meldt de Metropolitan Police. Twee gewonden zijn met steekwonden overgebracht naar het ziekenhuis. Zij verkeren in stabiele toestand, maar volgens de BBC zou hun toestand wel ernstig zijn. Ook naar toegesnelde agenten werd uitgehaald met het mes; zij raakten niet gewond.
4 uur geleden
VERDEN (ANP/AFP/DPA) - Het Duitse Openbaar Ministerie heeft vijftien jaar cel geëist tegen oud-lid van de Rote Armee Fraktion (RAF) Daniela Klette. De zaak gaat over overvallen die ze vanaf 1999 zou hebben gepleegd met twee anderen, terwijl ze op de vlucht was.
5 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - Twee Joodse mannen zijn neergestoken in Golders Green, een wijk in Londen met een relatief hoog aantal Joodse inwoners, meldt de BBC. Een man werd gearresteerd, aldus de lokale tak van de Joodse civiele beveiligingsorganisatie Shomrim op X. De Britse publieke omroep zegt dat de twee slachtoffers er slecht aan toe zijn.
5 uur geleden