Oppositie wil nu van Rutte af, GL en PvdA bepleiten zakenpremier
DEN HAAG (ANP) - Demissionair premier Mark Rutte kan na de val van zijn vierde kabinet opnieuw een door de oppositie breed gesteunde motie van wantrouwen verwachten. Als zo'n motie wordt aangenomen, kan Rutte ook demissionair niet aanblijven. Voor een meerderheid is wel steun van een van de coalitiepartijen nodig en het is maar zeer de vraag of zij die stap willen nemen.
PvdA en GroenLinks zeggen bij Nieuwsuur met zo'n motie te komen, of deze te steunen. Oppositieleider Geert Wilders wil namelijk ook dat Rutte direct weggaat als premier. "Hij moet meteen opstappen", twitterde Wilders.
Wat PvdA-voorvrouw Attje Kuiken en GroenLinks-leider Jesse Klaver betreft, komt er een zakenpremier in de plaats totdat er verkiezingen zijn geweest en een nieuw kabinet wordt beëdigd. Die interim-premier moet afstand hebben tot de politiek. "Er zijn echt geschikte kandidaten", denkt Klaver. Kuiken wil "de politieke angel" eruit halen en "de politieke angel heet nu Mark Rutte".
Andere partijen
Deskundigen denken overigens niet dat een zakenpremier zomaar kan worden aangewezen. "Dat gaat zo maar niet", zegt historicus Bert van den Braak op Twitter. De Tweede Kamer moet dan een heel formatieproces opstarten, met een verkenner, een informateur en formatieonderhandelingen. Hoogleraar staatsrecht Wim Voermans sluit zich daarbij aan. Een interim-minister-president zonder een heel nieuw interim-kabinet kan niet zomaar, zegt hij: "Een nieuwe mp parachuteren in een demissionair kabinet kan niet in ons systeem."
Ook van partijen als de SP, de Partij voor de Dieren, BBB en kleinere rechtse partijen wordt verwacht dat zij een motie kunnen steunen. "Laat dit het einde zijn van het tijdperk Rutte", zei PvdD-leider Esther Ouwehand bij de val van het kabinet. SP-leider Lilian Marijnissen wil een "Nederland zonder Rutte". Tegen de Telegraaf bevestigt BBB-leider Caroline van der Plas haar steun voor de motie.
Coalitiepartners
Minder zeker is de vraag of ook D66, CDA of ChristenUnie een motie zullen steunen. Laatstgenoemde partij kwam deze week wel in harde aanvaring met Rutte. Onoverbrugbare tegenstellingen tussen voornamelijk ChristenUnie en VVD leidden tot de val van het kabinet. PvdA'er Kuiken wijst bovendien op de harde woorden die vooral het CDA uitsprak over de opstelling van de premier.
Ook is nog onduidelijk of de SGP voor zo'n motie zou stemmen. De kleine conservatief-christelijke partij is vaak loyaal aan het kabinet en steunt niet snel een motie van wantrouwen.
Kamerdebat maandag
De Tweede Kamer debatteert maandag de hele dag over de kabinetsval en de ontstane politieke crisis.
Meer uit Politiek
WASHINGTON (ANP) - Premier Rob Jetten wil zich niet te bescheiden opstellen tijdens het besloten diner dat de Amerikaanse president Donald Trump maandag geeft voor het koningspaar en waar Jetten bij aanschuift. Het bezoek komt op een moment dat de relatie tussen de VS en Europa gespannen is.
24 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse blokkade van Iran is "onwenselijk", zegt premier Rob Jetten maandag in een gesprek met het ANP. Maar het is een betere manier om de druk op het bewind in Teheran op te voeren "dan de dreigementen die we eerder hebben gezien" van de Amerikanen.
52 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 is ook in de Eerste Kamer tegen de asielwetten die nog zijn gemaakt door voormalig asielminister Marjolein Faber (PVV). Daardoor is steun van het CDA nodig om tot een meerderheid te kunnen komen in de Eerste Kamer. Het is nog niet bekend of het CDA de wetten gaat steunen, in de Tweede Kamer deed de partij dat niet.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks-PvdA staat voortaan als Progressief Nederland (PRO) in de registers voor landelijke en Europese verkiezingen. De Kiesraad heeft geoordeeld dat de nieuwe naam van de fusiepartij voldoet aan de eisen. Dat betekent dat bij nieuwe verkiezingen Progressief Nederland op het stembiljet staat. Ook het nieuwe logo is geregistreerd. Lokale partijen die verwarring vrezen, zijn echter niet van plan hun verzet tegen de nieuwe partijnaam te staken, laat ProVeenendaal desgevraagd weten.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat aan vrouwen die in het verleden gedwongen afstand hebben moeten doen van hun kind excuses aanbieden voor de rol die de overheid daarin heeft gespeeld. Ook de afgestane kinderen krijgen excuses. Dat meldt staatssecretaris Claudia van Bruggen (Rechtsbescherming, D66) aan de Tweede Kamer.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Defensieminister Dilan Yeşilgöz ziet niet voor zich dat Nederland meedoet aan het Amerikaanse plan om scheepvaart van en naar Iran te blokkeren. De Amerikaanse president Donald Trump kondigde de blokkade in de Straat van Hormuz zondag aan, terwijl tot nu toe Iran de zeestraat zelf heeft afgesloten. Blokkeren zou "averechts" werken, zei de VVD-minister in radioprogramma Sven Op 1.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingsoverwinning van Péter Magyar "markeert een nieuwe stap voor Hongarije en de EU, met hoop op herstel van de democratie, rechtsstaat en Europese samenwerking", schrijft premier Rob Jetten op X. Hij feliciteert de oppositieleider, die volgens eerste tellingen van het Kiesbureau premier Viktor Orbán ruimschoots verslaat.
23 uur geleden