Ook tweede coronajaar zorgt voor miljardentekort overheid
DEN HAAG (ANP) - Ook het tweede jaar van de coronacrisis heeft een gat geslagen in de Nederlandse overheidsfinanciën. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) was vorig jaar sprake van een overheidstekort van 22 miljard euro. Na het eerste coronajaar resteerde een tekort van 34 miljard euro.
Het tekort over 2021 komt overeen met 2,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp). De schuld nam met 13 miljard euro toe, tot 448 miljard euro. Dat is 52,1 procent van het bbp, aldus het statistiekbureau op basis van nieuwe voorlopige cijfers over de overheidsfinanciën.
Volgens de Europese regels mag het tekort maximaal 3 procent zijn, waarbij de schuld niet hoger mag zijn dan 60 procent van het bbp. Door de uitzonderlijke omstandigheden vanwege corona heeft de Europese Commissie de Europese begrotingsregels echter tijdelijk opgeschort.
Schuld
Het tekort in het eerste coronajaar was met 3,7 procent van het bbp nog boven de norm. De schuld lag eind 2020 met 54,3 procent van het bbp ook al onder de Europese bovengrens van 60 procent. Dat de schuldquote in 2021 daalde ten opzichte van 2020, ondanks het miljardentekort, had alles te maken met de economische groei die harder steeg dan de schuld in euro's.
De inkomsten van de overheid stegen vorig jaar met ruim 25 miljard euro tot 377 miljard euro. De inkomsten uit belastingen en premies stegen met ruim 22 miljard euro, oftewel 7 procent. De btw bracht 6 miljard euro meer op, wat neerkomt op 9 procent. Verder kwam er 9 miljard euro meer binnen via de vennootschapsbelasting, wat een toename van 40 procent betekende. Verder werden er meer inkomsten uit aardgas gemeld.
Toeslagen
De uitgaven van de overheid stegen met 18 miljard euro. Dat was een jaar eerder nog 40 miljard euro. Er werd vorig jaar minder geld uitgegeven aan coronasteunmaatregelen om bedrijven door de crisis te helpen, zoals de NOW-loonsteun. Verder daalden de rentelasten.
De overheidsconsumptie steeg met 18 miljard euro. Zo maakte de overheid allerlei kosten gerelateerd aan de coronapandemie. Dan gaat het om testen, vaccins en het inrichten van callcenters.
Verder was de overheid 2 miljard euro meer kwijt aan uitkeringen zoals de AOW en toeslagen. De afdracht aan de Europese Unie steeg met meer dan 10 procent, wat neerkomt op 1 miljard euro extra die naar Brussel werd overgemaakt. Daarnaast werd nog eens 3 miljard euro uitgekeerd aan zorgverzekeraars om die voor de extra coronakosten te compenseren.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - Mensen gaan minder vaak uit eten in een restaurant en bestellen vaker een maaltijd online. Dat constateert ABN AMRO op basis van transactiedata. De bank stelt dat "een soort herwaardering" van bezorg- en afhaalrestaurants lijkt te ontstaan. "Nu prijzen niet meer bovengemiddeld stijgen, wordt er langzaam weer vaker voor het gemak van bezorg- of afhaalmaaltijd gekozen. Een restaurant bezoeken lijkt daardoor iets minder aantrekkelijk geworden."
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Kinderen vanaf 10 jaar oud kunnen vanaf dinsdag met hun smartphone betalen bij de jongerenbank van ABN AMRO. Die bank, BUUT, is naar eigen zeggen de eerste in Nederland die jongeren onder de 16 jaar betalingen laat doen via hun mobiel. Daarmee wil BUUT jongeren onder begeleiding van hun ouders leren bewuster met hun uitgaven om te gaan.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn maandag opnieuw met winsten de handelsdag uitgegaan. Daarmee zijn de recordstanden op Wall Street verder aangescherpt. Nvidia hoorde bij de stijgers met een plus van 6,3 procent, na de aankondiging van een nieuwe chip voor pc's door de grootste verkoper van AI-chips ter wereld.
2 uur geleden
CHICAGO (ANP/BLOOMBERG) - McDonald's wil meer kwaliteit gaan bieden. De fastfoodketen kondigde maandag een vernieuwde strategie aan, waarbij het bedrijf onder meer wil inzetten op luxere kipgerechten, aantrekkelijkere restaurants en nieuwe speeltuinen. Volgens topman Chris Kempczinski past dit in de brede verwachting van de consument die "meer eist voor zijn geld".
3 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG/AFP) - AI-bedrijf Anthropic, bekend van chatbot Claude, heeft bij de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC vertrouwelijk documenten ingediend voor een beursnotering. Het bedrijf is in een race met rivaal OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, om mogelijk nog dit najaar een debuut op Wall Street te kunnen maken.
6 uur geleden
MIAMI (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse staat Florida klaagt ChatGPT-maker OpenAI aan vanwege de verzameling van gegevens van kinderen onder de 13 jaar. "Sam Altman (topman van OpenAI) en ChatGPT hebben de AI-race verkozen boven de veiligheid van kinderen", zei James Uthmeier, procureur-generaal van Florida, tijdens een persconferentie. "Ze hebben winst verkozen boven de publieke veiligheid. Dat pikken we hier in Florida niet."
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse aandelenbeurs is maandag licht hoger gesloten. Beleggers verwerkten onder meer het bericht dat Iran de communicatie met de Verenigde Staten staakt om de situatie in Libanon. De onderhandelingen met de Amerikanen zouden stilliggen totdat de VS de Iraanse eis van een volledig staakt-het-vuren in zowel Gaza als Libanon inwilligen. Ook zinspeelt het land op een zeeblokkade in de zeestraat Bab el Mandeb, aan de Rode Zee, hetzelfde als wat het al tijden met de Straat van Hormuz doet.
7 uur geleden