Onvoldoende aandacht bij AIVD voor risico's inzet journalisten
DEN HAAG (ANP) - Bij de inzet van journalisten als agent voor de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) en de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) is er nog onvoldoende aandacht voor de veiligheidsrisico's. Beide diensten moeten aanvullend beleid opstellen om de veiligheid van deze journalisten, met name in risicolanden, beter te verankeren. Dit staat in vrijdag gepubliceerde rapporten van de toezichthouder CTIVD.
De Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) onderzocht alle operaties waarbij journalisten als agent door de MIVD en AIVD zijn ingezet in de jaren 2019 tot 2023. De journalisten in de kaartenbak van de AIVD hebben verschillende nationaliteiten en er zijn inlichtingen verzameld in en over verschillende landen. Journalisten die door de MIVD zijn ingezet, wonen in het buitenland en hebben een buitenlandse nationaliteit. Aantallen noemen de rapporten bewust niet.
Aanleiding voor het onderzoek van de toezichthouder was de publieke en politieke discussie die in 2022 ontstond of een verbod nodig is op het benaderen van journalisten door inlichtingen- en veiligheidsdiensten.
Incomplete dossiers
Volgens de toezichthouder is er geen aanleiding om te veronderstellen dat journalisten onder druk zijn gezet om te werken als agenten. Bij het rekruteren kan het zijn dat ze aanvankelijk niet weten dat ze met de AIVD spreken en daar onbewust van zijn. Dit mag alleen in uitzonderlijke situaties, staat in de aanbevelingen, omdat journalisten zelfstandig moeten afwegen of het samenwerken met de AIVD opweegt tegen de risico's.
Uit de toezichtsrapporten blijkt dat de medewerkers van de diensten zich inspannen om de inzet van journalisten zo zorgvuldig mogelijk te laten verlopen. Maar bij de MIVD stuitte de toezichthouder op incomplete dossiers over operaties. Er ontbrak informatie over de aansturing en verantwoording van agenten. Hier is de MIVD tekortgeschoten, vindt de toezichthouder. "Onvolledige dossiervoering levert risico's op voor het naleven van de zorgplicht voor de betreffende agenten."
De diensten moeten binnen zes maanden aanbevelingen opvolgen op het gebied van beleid en werkinstructies bij het inzetten van journalisten. Het mag niet bekend worden dat een journalist werkzaam is als agent voor de diensten. Voor de bronnen van de journalisten geldt dat beide diensten nog niet hebben vastgelegd hoe ze moeten omgaan met extra veiligheidsrisico's en de bescherming van de identiteit van deze bronnen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Een fietser is in de nacht van donderdag op vrijdag om het leven gekomen door een ongeval met een tram in Den Haag. Dat meldt de politie Den Haag op X.
4 uur geleden
GROESBEEK (ANP) - De gemeenteraad van Berg en Dal gaat akkoord met het verzoek van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) om asielzoekers op te vangen in een hotel in Ooij. Wel wil de raad dat er geen 86, maar maximaal 64 asielzoekers worden opgevangen. Op die manier voldoet de gemeente aan de spreidingswet.
6 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - De proef met een Arriva-nachttrein die op vrijdag- en zaterdagnacht van Schiphol naar Zwolle en terug rijdt is voor het eerste deel van het traject niet rendabel. Dat blijkt uit een rapport dat vervoersbedrijf Arriva heeft gedeeld met de gemeente Lelystad. Lelystad en Almere betalen voor de proef.
6 uur geleden
ORANJESTAD (ANP) - Op Aruba heeft de rechter donderdagmiddag (lokale tijd) twee agenten veroordeeld tot een gevangenisstraf van drie jaar, waarvan een jaar voorwaardelijk met een proeftijd van een jaar. Ze schoten in januari 2025 de 19-jarige Ayden Lanoy dood.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Lodewijk Asscher gaat het kabinet helpen om tot definitieve afspraken te komen met Tata Steel Nederland over vergroening van het staalbedrijf. De voormalige leider van de PvdA wordt ministerieel gezant, schrijft minister Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) aan de Tweede Kamer.
7 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - De politie heeft twintig mensen aangehouden voor de bezetting van een gebouw van de Universiteit Maastricht (UM). Pro-Palestijnse actievoerders drongen donderdagochtend het pand aan de Oxfordlaan binnen. Rond 17.00 uur zijn zij door de politie uit het gebouw gehaald. Ze worden verdacht van huisvredebreuk en een activist ook van bedreiging.
11 uur geleden
MOSKOU (ANP) - NOS-correspondent Geert Groot Koerkamp mag in Rusland niet langer zijn werkzaamheden als journalist uitvoeren. Dat heeft de NOS donderdagavond bekendgemaakt. Eerder deze week werd bekend dat een Nederlandse journalist Rusland uit zou worden gezet. Volgens de NOS is de persaccreditatie van Groot Koerkamp ingetrokken, maar mag hij voorlopig wel in Rusland blijven wonen.
11 uur geleden