Onvoldoende aandacht bij AIVD voor risico's inzet journalisten
DEN HAAG (ANP) - Bij de inzet van journalisten als agent voor de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) en de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) is er nog onvoldoende aandacht voor de veiligheidsrisico's. Beide diensten moeten aanvullend beleid opstellen om de veiligheid van deze journalisten, met name in risicolanden, beter te verankeren. Dit staat in vrijdag gepubliceerde rapporten van de toezichthouder CTIVD.
De Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) onderzocht alle operaties waarbij journalisten als agent door de MIVD en AIVD zijn ingezet in de jaren 2019 tot 2023. De journalisten in de kaartenbak van de AIVD hebben verschillende nationaliteiten en er zijn inlichtingen verzameld in en over verschillende landen. Journalisten die door de MIVD zijn ingezet, wonen in het buitenland en hebben een buitenlandse nationaliteit. Aantallen noemen de rapporten bewust niet.
Aanleiding voor het onderzoek van de toezichthouder was de publieke en politieke discussie die in 2022 ontstond of een verbod nodig is op het benaderen van journalisten door inlichtingen- en veiligheidsdiensten.
Incomplete dossiers
Volgens de toezichthouder is er geen aanleiding om te veronderstellen dat journalisten onder druk zijn gezet om te werken als agenten. Bij het rekruteren kan het zijn dat ze aanvankelijk niet weten dat ze met de AIVD spreken en daar onbewust van zijn. Dit mag alleen in uitzonderlijke situaties, staat in de aanbevelingen, omdat journalisten zelfstandig moeten afwegen of het samenwerken met de AIVD opweegt tegen de risico's.
Uit de toezichtsrapporten blijkt dat de medewerkers van de diensten zich inspannen om de inzet van journalisten zo zorgvuldig mogelijk te laten verlopen. Maar bij de MIVD stuitte de toezichthouder op incomplete dossiers over operaties. Er ontbrak informatie over de aansturing en verantwoording van agenten. Hier is de MIVD tekortgeschoten, vindt de toezichthouder. "Onvolledige dossiervoering levert risico's op voor het naleven van de zorgplicht voor de betreffende agenten."
De diensten moeten binnen zes maanden aanbevelingen opvolgen op het gebied van beleid en werkinstructies bij het inzetten van journalisten. Het mag niet bekend worden dat een journalist werkzaam is als agent voor de diensten. Voor de bronnen van de journalisten geldt dat beide diensten nog niet hebben vastgelegd hoe ze moeten omgaan met extra veiligheidsrisico's en de bescherming van de identiteit van deze bronnen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De Nationale Politie heeft de kritische blik van Bits of Freedom gebruikt om de werkwijze aan te passen. Dat zei plaatsvervangend korpschef Wilbert Paulissen in een videoboodschap bij de uitreiking van de Big Brother Awards, de 'prijs' voor de grootste privacyschenders van 2025.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Belastingdienst belooft algoritmes op een meer verantwoorde manier toe te passen, na hiervoor te zijn berispt met een Big Brother Award. Maar de organisatie kan volgens een woordvoerder niet zonder algoritmes om miljarden euro's aan belastinginkomsten te kunnen controleren. "Wij gebruiken algoritmes en zullen die blijven gebruiken."
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Om te komen tot gezonde en schimmelvrije woningen voor alle Amsterdammers, is steun van het Rijk nodig. Dat schrijft woonwethouder Zita Pels aan de gemeenteraad.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De 39-jarige Bob ter H., die wordt verdacht van het bedreigen van zanger Douwe Bob, is opnieuw opgepakt. De man was in afwachting van zijn strafzaak vrijgelaten, maar heeft de voorwaarden die daaraan waren verbonden overtreden. Dat bevestigt zijn advocaat Willem van Vliet na berichtgeving door het AD.
11 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Vier van de vijf verdachten in een groot proces dat draait om een groep vermeende soevereinen, mogen de inhoudelijke behandeling van de strafzaak in vrijheid afwachten. Dat heeft de rechtbank in Leeuwarden aan het einde van de derde inleidende zitting laten weten, waarna applaus in de zittingszaal klonk.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een 31-jarige Amsterdammer is dinsdag aangehouden voor het versturen van drugs via de post. Zijn voorarrest is vrijdag verlengd met twee weken, meldt het Openbaar Ministerie. De man zou zeker acht pakketten met in totaal ruim drie kilo harddrugs hebben verstuurd.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Demissionair staatssecretaris Judith Tielen (Jeugd) adviseert ouders en organisaties om kinderen voorlopig niet met speelzand te laten spelen, omdat er mogelijk te veel asbest in zit. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft de VVD-bewindsvrouw dat ze een advies van meerdere deskundigen en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit onderschrijft.
12 uur geleden