Onvoldoende aandacht bij AIVD voor risico's inzet journalisten
DEN HAAG (ANP) - Bij de inzet van journalisten als agent voor de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) en de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) is er nog onvoldoende aandacht voor de veiligheidsrisico's. Beide diensten moeten aanvullend beleid opstellen om de veiligheid van deze journalisten, met name in risicolanden, beter te verankeren. Dit staat in vrijdag gepubliceerde rapporten van de toezichthouder CTIVD.
De Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) onderzocht alle operaties waarbij journalisten als agent door de MIVD en AIVD zijn ingezet in de jaren 2019 tot 2023. De journalisten in de kaartenbak van de AIVD hebben verschillende nationaliteiten en er zijn inlichtingen verzameld in en over verschillende landen. Journalisten die door de MIVD zijn ingezet, wonen in het buitenland en hebben een buitenlandse nationaliteit. Aantallen noemen de rapporten bewust niet.
Aanleiding voor het onderzoek van de toezichthouder was de publieke en politieke discussie die in 2022 ontstond of een verbod nodig is op het benaderen van journalisten door inlichtingen- en veiligheidsdiensten.
Incomplete dossiers
Volgens de toezichthouder is er geen aanleiding om te veronderstellen dat journalisten onder druk zijn gezet om te werken als agenten. Bij het rekruteren kan het zijn dat ze aanvankelijk niet weten dat ze met de AIVD spreken en daar onbewust van zijn. Dit mag alleen in uitzonderlijke situaties, staat in de aanbevelingen, omdat journalisten zelfstandig moeten afwegen of het samenwerken met de AIVD opweegt tegen de risico's.
Uit de toezichtsrapporten blijkt dat de medewerkers van de diensten zich inspannen om de inzet van journalisten zo zorgvuldig mogelijk te laten verlopen. Maar bij de MIVD stuitte de toezichthouder op incomplete dossiers over operaties. Er ontbrak informatie over de aansturing en verantwoording van agenten. Hier is de MIVD tekortgeschoten, vindt de toezichthouder. "Onvolledige dossiervoering levert risico's op voor het naleven van de zorgplicht voor de betreffende agenten."
De diensten moeten binnen zes maanden aanbevelingen opvolgen op het gebied van beleid en werkinstructies bij het inzetten van journalisten. Het mag niet bekend worden dat een journalist werkzaam is als agent voor de diensten. Voor de bronnen van de journalisten geldt dat beide diensten nog niet hebben vastgelegd hoe ze moeten omgaan met extra veiligheidsrisico's en de bescherming van de identiteit van deze bronnen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA) heeft Defensie gevraagd om te helpen Nederlanders terug te halen die in het Midden-Oosten zijn gestrand. Dat zei hij in Café Kockelmann.
55 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - In de gevangenissen ontstaat dit jaar een tekort van 265 cellen als er niet wordt ingegrepen, verwacht staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie). Door allerlei noodmaatregelen is er op dit moment geen cellentekort, hoewel de gevangenissen overvol zijn. In een Kamerbrief kondigt de D66'er aan dat ze dit najaar "aanvullende maatregelen" wil nemen om dit te voorkomen. Ze schrijft nog niet welke.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De afgelopen week was "exemplarisch" voor de zwakke positie die de Europese Unie heeft op het wereldtoneel, zei Rob Jetten. Het ging in zijn wekelijkse persconferentie over de uiteenlopende standpunten van EU-landen rond de oorlog in Iran. "Wil Europa de taal van de macht leren spreken en serieus meedoen op het wereldtoneel, dan zal ook op dit vlak de Europese samenwerking aanzienlijk moeten verbeteren."
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlandse militairen kunnen mogelijk slachtoffer worden van de oorlog met Iran, zei Rob Jetten vrijdagmiddag tijdens zijn wekelijkse persconferentie. "We schatten de kans heel klein in dat dit risico er is. Maar 100 procent uitsluiten kan in deze snel escalerende geweldssituatie denk ik nooit." De D66-premier had het specifiek over de mogelijke inzet van een Nederlands marinefregat in de Middellandse Zee. Frankrijk heeft hierom gevraagd en het kabinet wil hier maandag een besluit over nemen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een toeslagenouder mag een bronzen standbeeld in de tuin van de ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie & Veiligheid niet laten veilen, oordeelt de rechter vrijdag in een kort geding. Yasmin Molleman had beslag laten leggen op het standbeeld om te zorgen dat de staat haar nog 15.000 euro betaalt aan dwangsommen, maar opnieuw beslist de rechter dat ze daar geen recht op heeft.
7 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - De provincie Limburg blijft bij het standpunt geen nieuwe spoorverbinding voor goederentreinen tussen België en Duitsland over Limburgs grondgebied te willen. Die verbinding was er ooit via de zogenoemde IJzeren Rijn, een oude spoorlijn die al jaren buiten gebruik is. Met name vanuit België leeft de wens om een nieuw traject op te zetten via Limburg, maar de provincie en andere Limburgse overheden vinden dat de lasten voor omwonenden en de natuur niet opwegen tegen de baten.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De zoektocht naar nieuwe advocaten die Ridouan Taghi kunnen bijstaan in het hoger beroep van het grote Marengo-proces, heeft tot nu toe nog niets opgeleverd, meldt de toezichthouder op de advocatuur. Het dekenberaad deed in december een oproep aan alle strafrechtadvocaten die Taghi konden en wilden bijstaan om zich te melden. De zoektocht wordt daarom vanaf maandag verlengd met acht weken.
9 uur geleden