'Ongewoon gat in ozonlaag' ontstaan boven Noordpool
NOORDWIJK (ANP) - Boven de Noordpool is een gat in de ozonlaag ontstaan. Het Nederlandse ruimte-instrument Tropomi heeft dat ontdekt. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA spreekt van een "ongewoon ozongat", omdat er meer ozon is afgebroken dan vorige jaren.
Het huidige gat komt niet door vervuiling, maar heeft een natuurlijke oorzaak. Tijdens de winter was het kouder dan anders in de lucht hoog boven de Noordpool. Koude lucht werd opgesloten door een 'polar vortex', een poolwervel. Toen de lange, donkere winter eindigde en de eerste zonnestralen verschenen, werd het ozon snel afgebroken. Het gat zal zich wel weer herstellen, waarschijnlijk is de hoeveelheid ozon over een paar weken weer normaal.
Het Noordpoolgat is bijna 1 miljoen vierkante kilometer groot. Dat is 25 keer zo groot als Nederland. Naar verhouding is dat nog klein, want het ozongat boven de Zuidpool is nog twintig keer groter.
Ozon is een gas in de dampkring. Het beschermt de aarde, en dus mensen, tegen schadelijke straling van de zon. De stof wordt gevormd rond de evenaar, op tien tot vijftig kilometer hoogte. Van daaruit verspreidt het zich over de rest van de wereld. Bij de polen wordt het elk jaar afgebroken aan het einde van de winter, wanneer het zonlicht terugkeert. Als de hoeveelheid ozon onder een bepaald niveau komt, wordt dat een gat genoemd, hoewel het niet echt een gat is. De afbraak van ozon is de vorige eeuw verslechterd door toedoen van de mens. De ozonlaag is zich daar nu van aan het herstellen.
Meer uit Buitenland
VATICAANSTAD (ANP/AFP/RTR) - Paus Leo XIV waarschuwt voor de "nieuwe vormen van slavernij" door de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) en roept op tot de "ontwapening" ervan. Dat staat in zijn encycliek die de paus maandag presenteerde in het bijzijn van onder anderen AI-experts. Het is de eerste zogenoemde encycliek van paus Leo. In zo'n gewichtige pauselijke brief presenteert de kerkelijk leider zijn kijk op een thema.
1 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP/AFP) - Paus Leo noemt het idee van een "gerechtvaardigde oorlog" gedateerd. Dat doet de religieuze leider in de pauselijke brief die hij maandag presenteerde, een zogenoemde encycliek. Hoewel hij in dat schrijven vooral ingaat op de rol van geloof in tijden van kunstmatige intelligentie, lijkt de paus met zijn woorden ook te doelen op de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - Rusland is vermoedelijk verantwoordelijk voor het storen van vluchtsystemen van een Brits regeringstoestel afgelopen week. Dat meldt de Kyiv Independent op basis van een anonieme Britse defensiefunctionaris, die daarmee eerdere berichtgeving van The Times kracht bijzet. Aan boord was onder meer defensieminister John Healey, die onderweg was naar het Verenigd Koninkrijk vanuit Estland.
2 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - De Libanese president Joseph Aoun noemt de terugtrekking van Israël uit zijn land "niet onderhandelbaar", meldt persbureau NNA. Hoewel niet nieuw, komen de woorden op een symbolisch moment: Libanon viert jaarlijks op 25 mei Bevrijdingsdag, de dag die het einde markeerde van de Israëlische bezetting van het zuiden van Libanon in 2000.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat op veel punten in de onderhandelingen met de Verenigde Staten voortgang is gemaakt. Toch betekent dat volgens Teheran niet dat Iran daarmee ook dicht bij het tekenen van een akkoord met de Amerikanen is. Een verandering in de positie van de Amerikanen zou een handtekening in de weg staan, aldus de woordvoerder.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Mohammad Bagher Qalibaf is opnieuw benoemd tot voorzitter van het Iraanse parlement. Daartoe heeft het parlement besloten, meldt persbureau Fars. Naast parlementsvoorzitter is Qalibaf een belangrijke Iraanse onderhandelaar in de vredesgesprekken met de Verenigde Staten en bemiddelaar Pakistan.
4 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - Israël heeft de evacuatie bevolen van de inwoners van tien plaatsen in het zuiden van Libanon, in de regio's Nabatieh en Jezzine. "In het licht van de schendingen van de afspraken van het bestand door de terreurorganisatie Hezbollah, ziet de Israëlische krijgsmacht zich gedwongen met geweld op te treden. Het doel is niet jullie te schaden", aldus legerzegsman Avichay Adraee tegen de inwoners van het gebied.
4 uur geleden