'Ongewoon gat in ozonlaag' ontstaan boven Noordpool
NOORDWIJK (ANP) - Boven de Noordpool is een gat in de ozonlaag ontstaan. Het Nederlandse ruimte-instrument Tropomi heeft dat ontdekt. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA spreekt van een "ongewoon ozongat", omdat er meer ozon is afgebroken dan vorige jaren.
Het huidige gat komt niet door vervuiling, maar heeft een natuurlijke oorzaak. Tijdens de winter was het kouder dan anders in de lucht hoog boven de Noordpool. Koude lucht werd opgesloten door een 'polar vortex', een poolwervel. Toen de lange, donkere winter eindigde en de eerste zonnestralen verschenen, werd het ozon snel afgebroken. Het gat zal zich wel weer herstellen, waarschijnlijk is de hoeveelheid ozon over een paar weken weer normaal.
Het Noordpoolgat is bijna 1 miljoen vierkante kilometer groot. Dat is 25 keer zo groot als Nederland. Naar verhouding is dat nog klein, want het ozongat boven de Zuidpool is nog twintig keer groter.
Ozon is een gas in de dampkring. Het beschermt de aarde, en dus mensen, tegen schadelijke straling van de zon. De stof wordt gevormd rond de evenaar, op tien tot vijftig kilometer hoogte. Van daaruit verspreidt het zich over de rest van de wereld. Bij de polen wordt het elk jaar afgebroken aan het einde van de winter, wanneer het zonlicht terugkeert. Als de hoeveelheid ozon onder een bepaald niveau komt, wordt dat een gat genoemd, hoewel het niet echt een gat is. De afbraak van ozon is de vorige eeuw verslechterd door toedoen van de mens. De ozonlaag is zich daar nu van aan het herstellen.
Meer uit Buitenland
CRANS-MONTANA (ANP) - Bij een explosie in een bar in het Zwitserse wintersportoord Crans-Montana zijn zeker tien doden gevallen, meldt Sky News op basis van de Zwitserse politie. Ook zijn er tien gewonden. Media in Zwitserland schrijven dat er mogelijk tientallen doden zijn gevallen.
3 uur geleden
TAIPEI (ANP/AFP) - De Taiwanese president Lai Ching-te heeft in zijn nieuwjaarstoespraak beloofd de soevereiniteit van Taiwan te beschermen, kort na de grote militaire oefeningen van China rondom het eiland. Vanuit Beijing werd daarna verklaard dat de speech leugens en vijandigheid bevatte.
3 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Zohran Mamdani is donderdagochtend vlak na middernacht (plaatselijke tijd) beëdigd als de nieuwe burgemeester van New York. De 34-jarige Democraat, een rijzende ster op de linkerflank van zijn partij, is de eerste moslim die de leiding krijgt over de grootste stad van de Verenigde Staten.
5 uur geleden
PYONGYANG (ANP/AFP) - De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un heeft in zijn nieuwjaarstoespraak de troepen geprezen die momenteel strijden in een "vreemd land" - hoogstwaarschijnlijk Oekraïne. In de boodschap, die donderdag door staatspersagentschap KCNA werd verspreid, onderstreepte hij de onverwoestbare alliantie met Rusland.
10 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft fel uitgehaald naar acteur George Clooney, nadat bekend was geworden dat de Hollywoodster de Franse nationaliteit heeft gekregen. Trump greep het nieuws aan om zowel de acteur als de Franse regering te bekritiseren.
11 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump trekt de Nationale Garde terug uit Chicago, Los Angeles en Portland, meldt hij op Truth Social. De Amerikaanse reservetroepen waren naar die steden gestuurd omdat de gewelddadige criminaliteit er uit de hand zou zijn gelopen. De Democratische bestuurders van de steden wezen erop dat de criminaliteit juist dalende was.
13 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben strafmaatregelen opgelegd aan vier bedrijven die actief zijn in de Venezolaanse oliesector, evenals aan bijbehorende olietankers. De regering van president Donald Trump voert zo de druk op de Venezolaanse president Nicolás Maduro verder op.
14 uur geleden