'Ongewoon gat in ozonlaag' ontstaan boven Noordpool
NOORDWIJK (ANP) - Boven de Noordpool is een gat in de ozonlaag ontstaan. Het Nederlandse ruimte-instrument Tropomi heeft dat ontdekt. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA spreekt van een "ongewoon ozongat", omdat er meer ozon is afgebroken dan vorige jaren.
Het huidige gat komt niet door vervuiling, maar heeft een natuurlijke oorzaak. Tijdens de winter was het kouder dan anders in de lucht hoog boven de Noordpool. Koude lucht werd opgesloten door een 'polar vortex', een poolwervel. Toen de lange, donkere winter eindigde en de eerste zonnestralen verschenen, werd het ozon snel afgebroken. Het gat zal zich wel weer herstellen, waarschijnlijk is de hoeveelheid ozon over een paar weken weer normaal.
Het Noordpoolgat is bijna 1 miljoen vierkante kilometer groot. Dat is 25 keer zo groot als Nederland. Naar verhouding is dat nog klein, want het ozongat boven de Zuidpool is nog twintig keer groter.
Ozon is een gas in de dampkring. Het beschermt de aarde, en dus mensen, tegen schadelijke straling van de zon. De stof wordt gevormd rond de evenaar, op tien tot vijftig kilometer hoogte. Van daaruit verspreidt het zich over de rest van de wereld. Bij de polen wordt het elk jaar afgebroken aan het einde van de winter, wanneer het zonlicht terugkeert. Als de hoeveelheid ozon onder een bepaald niveau komt, wordt dat een gat genoemd, hoewel het niet echt een gat is. De afbraak van ozon is de vorige eeuw verslechterd door toedoen van de mens. De ozonlaag is zich daar nu van aan het herstellen.
Meer uit Buitenland
WENEN (ANP) - Denemarken en Australië zijn donderdag doorgedrongen tot de finale van het Eurovisie Songfestival. Beide landen worden gezien als kanshebbers voor de winst. Ook Malta, dat met een door de Nederlander Joep van den Boom geschreven nummer meedoet, heeft de tweede halve finale overleefd.
1 uur geleden
KYIV (ANP/AFP/RTR) - Het dodental door de zware Russische aanvallen op Kyiv is opgelopen tot zeker zestien, onder wie twee kinderen. Rusland bestookt Oekraïne al twee dagen lang met honderden drones en tientallen raketten, met Kyiv als voornaamste doelwit. Voor vrijdag is een dag van rouw afgekondigd in de hoofdstad.
1 uur geleden
AMMAN (ANP/AFP) - De strijdende partijen in Jemen gaan zeker 1600 gevangenen uitwisselen. De door Iran gesteunde Houthi-rebellen en de door Saudi-Arabië gesteunde internationaal erkende regering kwamen dat overeen op een door de VN georganiseerde bijeenkomst in Jordanië.
3 uur geleden
WARSCHAU (ANP/AFP) - In Polen is voor het eerst een huwelijk erkend tussen partners van hetzelfde geslacht dat werd gesloten in een ander EU-land. Jakub Cupriak-Trojan en Mateusz Trojan kregen hun Poolse huwelijksakte van de gemeente Warschau.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft op X kritiek geuit op "een van de langste en meest meedogenloze droneaanvallen tegen Oekraïne" door Rusland. "Terwijl Rusland diplomatieke inspanningen openlijk tart, blijven wij Oekraïne versterken."
8 uur geleden
ROME (ANP/RTR) - Paus Leo XIV heeft kritiek geuit op Europese landen die meer geld uitgeven aan hun krijgsmacht. Hij zei tegen universiteitsstudenten in Rome dat de wereld "door oorlogen verminkt" raakt. Hij zei ook dat de term 'defensiebestedingen' eigenlijk niet goed is.
9 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - De Deense koningin Margrethe is donderdag opgenomen in het ziekenhuis met pijn op haar borst. Dat meldt het Deense hof op de officiële website. De koningin is "moe, maar ze houdt moed", aldus het koninklijk hof.
9 uur geleden