'Ongewoon gat in ozonlaag' ontstaan boven Noordpool
NOORDWIJK (ANP) - Boven de Noordpool is een gat in de ozonlaag ontstaan. Het Nederlandse ruimte-instrument Tropomi heeft dat ontdekt. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA spreekt van een "ongewoon ozongat", omdat er meer ozon is afgebroken dan vorige jaren.
Het huidige gat komt niet door vervuiling, maar heeft een natuurlijke oorzaak. Tijdens de winter was het kouder dan anders in de lucht hoog boven de Noordpool. Koude lucht werd opgesloten door een 'polar vortex', een poolwervel. Toen de lange, donkere winter eindigde en de eerste zonnestralen verschenen, werd het ozon snel afgebroken. Het gat zal zich wel weer herstellen, waarschijnlijk is de hoeveelheid ozon over een paar weken weer normaal.
Het Noordpoolgat is bijna 1 miljoen vierkante kilometer groot. Dat is 25 keer zo groot als Nederland. Naar verhouding is dat nog klein, want het ozongat boven de Zuidpool is nog twintig keer groter.
Ozon is een gas in de dampkring. Het beschermt de aarde, en dus mensen, tegen schadelijke straling van de zon. De stof wordt gevormd rond de evenaar, op tien tot vijftig kilometer hoogte. Van daaruit verspreidt het zich over de rest van de wereld. Bij de polen wordt het elk jaar afgebroken aan het einde van de winter, wanneer het zonlicht terugkeert. Als de hoeveelheid ozon onder een bepaald niveau komt, wordt dat een gat genoemd, hoewel het niet echt een gat is. De afbraak van ozon is de vorige eeuw verslechterd door toedoen van de mens. De ozonlaag is zich daar nu van aan het herstellen.
Meer uit Buitenland
DEN HAAG (ANP) - Nederland en vijf grote bondgenoten staan klaar om bij te dragen aan "passende inspanningen" om de scheepvaart door de Straat van Hormuz te beschermen. Dat zeggen de zes, met ook het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië en Japan, in een gezamenlijke verklaring. Ze verwelkomen dat landen zijn begonnen aan "voorbereidende planning". De VS maanden bondgenoten de afgelopen dagen om te helpen de Iraanse blokkade van de zeestraat te breken, maar tot dusver toonden zij weinig animo.
19 minuten geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Keir Starmer veroordeelt de Iraanse aanval op een gasinstallatie in Qatar "in de sterkste bewoordingen", schrijft hij op X. Na de aanvallen in de nacht van woensdag op donderdag braken er meerdere branden uit. QatarEnergy meldde "aanzienlijke schade" aan de installaties.
42 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - Frankrijk en Duitsland doen een ultieme poging om de gezamenlijke bouw van een nieuw gevechtsvliegtuig te redden. Bemiddelaars krijgen een maand om de ogenschijnlijk uitzichtloze ruzie tussen Duitse en Franse fabrikanten over het prestigieuze project op te lossen.
50 minuten geleden
ARLINGTON (ANP) - De Verenigde Staten gaan door met de oorlog in Iran tot alle doelen zijn bereikt, zegt de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth. "Natuurlijk maken we dit af." Hoe lang dat gaat duren, is volgens hem nog niet te zeggen. Hij zei dat de VS deze donderdag het grootste aantal aanvallen tot nu toe zullen uitvoeren.
54 minuten geleden
KOPENHAGEN (ANP) - Denemarken trof in januari voorbereidingen om een Amerikaanse invasie van Groenland af te slaan, meldt de Deense omroep DR. De zogenaamde oefening die Denemarken en bondgenoten er op touw zetten was volgens ingewijden geen training, maar stiekem een verdedigingsoperatie.
2 uur geleden
FRANKFURT/BRUSSEL (ANP/RTR) - Bondskanselier Friedrich Merz heeft "signalen van president Donald Trump" verwelkomd dat er een einde kan komen aan de vijandelijkheden tegen Iran. Bovendien vindt Merz het positief dat in dat geval Europa zou kunnen bijdragen aan het stichten van vrede in het Midden-Oosten.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Finse premier Petteri Orpo vindt dat de Hongaarse premier Viktor Orbán de EU-leiders heeft "verraden". Hij is daarmee een van de weinige EU-leiders die donderdag publiekelijk in scherpe bewoordingen de blokkade van Orbán tegen de EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne veroordeelden. Premier Rob Jetten noemde Orbáns blokkade "onacceptabel".
3 uur geleden