'Ongewoon gat in ozonlaag' ontstaan boven Noordpool
NOORDWIJK (ANP) - Boven de Noordpool is een gat in de ozonlaag ontstaan. Het Nederlandse ruimte-instrument Tropomi heeft dat ontdekt. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA spreekt van een "ongewoon ozongat", omdat er meer ozon is afgebroken dan vorige jaren.
Het huidige gat komt niet door vervuiling, maar heeft een natuurlijke oorzaak. Tijdens de winter was het kouder dan anders in de lucht hoog boven de Noordpool. Koude lucht werd opgesloten door een 'polar vortex', een poolwervel. Toen de lange, donkere winter eindigde en de eerste zonnestralen verschenen, werd het ozon snel afgebroken. Het gat zal zich wel weer herstellen, waarschijnlijk is de hoeveelheid ozon over een paar weken weer normaal.
Het Noordpoolgat is bijna 1 miljoen vierkante kilometer groot. Dat is 25 keer zo groot als Nederland. Naar verhouding is dat nog klein, want het ozongat boven de Zuidpool is nog twintig keer groter.
Ozon is een gas in de dampkring. Het beschermt de aarde, en dus mensen, tegen schadelijke straling van de zon. De stof wordt gevormd rond de evenaar, op tien tot vijftig kilometer hoogte. Van daaruit verspreidt het zich over de rest van de wereld. Bij de polen wordt het elk jaar afgebroken aan het einde van de winter, wanneer het zonlicht terugkeert. Als de hoeveelheid ozon onder een bepaald niveau komt, wordt dat een gat genoemd, hoewel het niet echt een gat is. De afbraak van ozon is de vorige eeuw verslechterd door toedoen van de mens. De ozonlaag is zich daar nu van aan het herstellen.
Meer uit Buitenland
BAMAKO (ANP/AFP/RTR/DPA) - Strijders hebben in Mali op verschillende plekken aanvallen uitgevoerd. Volgens het leger hebben "terroristische groeperingen" onder meer militaire barakken aangevallen. Er zijn schoten gemeld in de hoofdstad Bamako, maar ook in onder meer de steden Gao en Kidal. Aan het begin van de middag zei het leger de situatie onder controle te hebben, al gingen de gevechten door.
1 uur geleden
BAKOE (ANP/RTR) - Oekraïne is klaar voor vredesbesprekingen met Rusland in Azerbeidzjan "als Moskou er ook klaar voor is". Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky gezegd in Azerbeidzjan, waar hij op bezoek is en onder meer een ontmoeting heeft met de president daar, Ilham Aliyev.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Amerikaanse regering is op zoek naar een manier om zich uit de oorlog te redden, zegt het ministerie van Defensie van Iran. Op dit moment is een Iraanse minister in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad voor gesprekken. Deze zaterdag worden daar ook gezanten van de VS verwacht, al is nog onduidelijk of die met Iran zullen spreken.
5 uur geleden
KYIV (ANP) - Russische aanvallen door heel Oekraïne hebben volgens president Volodymyr Zelensky aan zeker vier mensen het leven gekost. Dertig mensen raakten gewond. "De meeste doelen zijn burgerinfrastructuur in steden", schrijft hij op X.
7 uur geleden
BERLIJN (ANP) - Duitsland stuurt een mijnenjager en een bevoorradings- en commandoschip naar de Middellandse Zee om zich voor te bereiden op mogelijke inzet in de Straat van Hormuz, zegt minister van Defensie Boris Pistorius in de Rheinische Post. Wanneer de schepen vertrekken, zegt hij niet.
8 uur geleden
SANTA MARTA (ANP) - In de Colombiaanse kustplaats Santa Marta is vrijdag de eerste internationale conferentie over de afbouw van fossiele brandstoffen begonnen, die Colombia samen met Nederland organiseert. Voor de zesdaagse conferentie hebben zich 56 landen aangemeld, zei de Colombiaanse milieuminister Irene Vélez Torres bij aanvang. Samen zijn die landen goed voor zo'n 20 procent van de wereldwijde productie van fossiele brandstoffen en 30 procent van de mondiale vraag.
17 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Ten minste twaalf mensen zijn vrijdag omgekomen bij Israëlische aanvallen in Gaza, zeggen de autoriteiten in het gebied. Onder hen zouden ook zes politieagenten zijn geweest.
17 uur geleden